| Author |
Message
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
 #1
 19 Dec 2009 22:46 Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Witam. Otóż najpierw dużo się naczytałem i nic konkretnego nie znalazłem. Otóż chcę zrobić regulator prędkości wentylatora komputerowego (DC 12V). Znalazłem kilka sposobów:
Regulator musi znieść obciążenie conajmniej dwóch wentylatorów U=12V I=0.8A P=9.6W razem ~20W conajmniej. Bezstratny (napięcie wyjściowe powinno być możliwe do osiągnięcia równe napięciu wejściowemu), nie powinien się grzać (ale jak wiadomo prą nie zniknie, nic w naturze nie ginie). Jednym słowem jak najmniej stratny i najmniej grzejący się.
Regulacja w zakresie: 0 do 12V. Start z 12V, potem zmiana napięcia na ustawione potencjometrem.
Dodatkowo przełącznik 3 pozycyjny:
1 pozcyja - wentylator regulowany
2 pozycja - wentylator standardowo na 12V z pominiecie regulacji
3 pozycja wentylator - off
Informacja o stanie pracy wentylatora za pomocą diody LED dwukolorowej (czerwono-zielona). Otóż chciałbym aby jakiś układzik sprawdzał czy kabelek z obrotami wentylatora zwraca jakąś wartość (nigdzie nie znalazłem nic prócz układów z mikrokontrolerami, a chyba da się prościej) oraz czy dostarczane jest napięcie do wentylatora jeśli tak świeci się na zielono jeśli wentylator stoi dioda świeci się na czerwono, zasilanie prosto z 12V dioda na pomarańczowo (2 kolory na raz, można tak?).
- Opornik (rezystor?) bezpośrednio na Lini zasilającej wentylator
Rozwiązanie nie zapewnia płynnej regulacji.
- Potencjometr - zdałby egzamin lecz potencjometry dużej mocy są zbyt drogie i się grzeją (taka prowizorka bardziej)
- Regulowane stabilizatory napięcia stałego (typu: LM317, chyba nie wytrzymałby takiego obciążenia i za bardzo się grzeje, czytałem iż wytrzymalszy jest LM350 ale jak to zwykle bywa nikt nie napisze konkretów tylko wszyscy wtrącają swoje trzy grosze w tematach, że oni by użyli LM350 z jakichś powodów lecz nie napiszą co wtedy się zmienia w układzie itp.)
Wady: za bardzo się grzeją, najmniejsze napięcie 1.25V ???
Najpowszechniejszy układ (tyle układów ile ludzi, każdy doda jakąś część ktoś inny montuje bez nich i ogółem nie wiadomo po co one były)
O ile się nie mylę jeśli bym pominął R2 i zostawiłbym sam potencjometr miałbym pełną regulację w zakresie 1.2V do 12V (czy jednak trzeba by było zmienić opornik R1 i / albo potencjometr?) Nie wiem ile wyniesie strata ale maksymalne napięcie wyjściowe przy wejściowym 12V będzie zapewne wynosić około 10V. Wadą jest to że dodatkowo stabilizatory się grzeją.
- Układ oparty o NE555 (time 555) + buzzer ??? - z reguły opis takiego schematu znajduje się jako alternatywa dla LM317, z opisów wynika że daje możliwość regulacji od 0 do 12V i nie nagrzewa się jak stabilizatory. Niestety nie znalazłem układu typowo pod wentylator PC, ale z opisu wynika jeszcze że wytrzyma większe obciążenie niż stabilizatory.
Otóż byłbym wdzięczny jeśli ktoś by mnie poinstruował jak wykonać taki regulator z przełącznikiem i diodą. (jakieś schematy + opis słowny i czy wykonalne jest odczytanie obrotów wiatraka [nie wartości, a czy się w ogóle kręci] bez użycia mikrokontrolera?)
Otwarty jestem na propozycje innych układów ;)
|
|
| Back to top |
|
 |
mleczarz
Poziom 14
Joined: 21 Nov 2004
Posts: 197
Location: Tomaszów Maz
|
#2
19 Dec 2009 23:37 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Na NE555 regulacja jest przez PWM dlatego się grzeje mniej. Musisz poszukać w sieci schematu jest na pewno ich na metry ewentualnie programu do liczenia 555 takie też są razem z gotowymi schematami w nie wbudowanymi. Kolory mają być tak zielony-regulacja czerwony OFF pomarańcz FULL (12V)?
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#3
19 Dec 2009 23:40 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| Quote: |
| Kolory mają być tak zielony-regulacja czerwony OFF pomarańcz FULL (12V)? |
Tak. Tylko zielony wtedy i tylko wtedy jeśli wykryje obroty i jakby się dało także napięcie w innym wypadku czerwony a pomarańcz na sztywno ;)
i czy faktycznie NE555 pozwala na regulację 0 do 12V i jaka jest strata?
|
|
| Back to top |
|
|
mleczarz
Poziom 14
Joined: 21 Nov 2004
Posts: 197
Location: Tomaszów Maz
|
#4
20 Dec 2009 11:41 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Masz budżet w wysokości około 10zł? Sprawdź sam, przy sterowaniu PWM strata jest tylko na oporności klucza czyli to są ułamki Ohma więc może z 0.5W będzie radiator nawet może być zbędny lub wystarczy kawałek blaszki z alu. Tak jak to piszesz że chcesz wykrywać obroty i tym podobne historie to nie wiem czy nie opłaca Ci się użyć małego AVR za 4zł i masz to porządnie zrobione.
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#5
20 Dec 2009 13:40 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| Quote: |
| Tak jak to piszesz że chcesz wykrywać obroty i tym podobne historie to nie wiem czy nie opłaca Ci się użyć małego AVR za 4zł i masz to porządnie zrobione. |
Tak chciałbym wiedzieć czy wiatrak się w ogóle kręci i czy dostarczane jest do niego napięcie. Jeśli wszystko byłoby na jednym chipie to byłoby to o wiele wygodniejsze, tylko schematów brak (nikt nie komplikował zwykłego regulatora aż tak ;) ).
A środków nie ograniczam (noo w miarę rozsądku), po prostu chcę żeby działało tak jak chcę ;)
I jeszcze do tego nie mogę znaleźć schematów ze startem z 12V (ani na stabilizatorach ani PWM).
|
|
| Back to top |
|
|
mleczarz
Poziom 14
Joined: 21 Nov 2004
Posts: 197
Location: Tomaszów Maz
|
#6
20 Dec 2009 20:35 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
http://www.dprg.org/tutorials/2005-11a/index.html to tak w kwesti PWM. Gdyby nie chciał wiatrak ruszać na niskim wypełnieniu trzeba dołożyć kondensator rozruchowy równolegle do wiatraka coś koło 200-400uF. Co do tego czy wiatrak kręci czy nie w nocie LM35 jest chyba aplikacja jako czujnik przepływu powietrza.
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#7
20 Dec 2009 20:54 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Kolego :arrow: tosiaczus - po co Ci to :
| Quote: |
| Regulacja w zakresie: 0 do 12V. |
Przecież to nie ma sensu ! Wentylatory mają tzw. próg startowy, czyli minimalne napięcie przy którym się uruchamiają, zwykle -> 5-6V. Więc zakres regulacji 0-12 powoduje, że masz "martwą" strefę na potencjometrze - po co ?
Mam w swoim PC 2-kanałowy regulator na LM317 z zastosowaniem dodatkowej PR-ki do ustawiania progu zadziałania wentylatorów. Wtedy wykorzystuje się cały zakres potencjometru do ustawiania prędkości, dla napięć np. 5-11V. Chcesz schemat i wzór do obliczeń, to poszukaj [ LM317 Lzep].
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#8
20 Dec 2009 21:39 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Lzep szukałem i znalazłem tylko posty żeby znowu poszukać ;)
Czy ktoś może jednak wie co zwraca wiatrak na kabelku od ilości obrotów?
Nie wszystkie wiatraki działają na 5V niektóre zejdą niżej i dlatego chciałem właśnie diodę która by mnie poinformowała o minium przy którym sie kręci ;)
I ponawiam pytanie odnośnie lm317, czy gdy jako R2 zastosuję sam potencjometr to będę miał pełną regulację od 0 do 12 V ? I jaki jest ten wzór do wyliczeń ;) (na oko z wyczytanych zgaduje że potencjometr 2,2kohm R2 a R1 240ohm)
I chyba ostatnie odnośnie lm317, jaki układ stworzyć żeby był start z 12V ?
Skorzystam z tego układu, tylko potrzebuję ten start dodać na 12V (ewentualnie tak jakby nie było potencjometru, albo jakby był największy opór) (jak na razie na próbę, potem się zajmę tym bardziej zaawansowanym)
Części:
- LM317T
- kondensator 1 mikrofarradowy elektrolityczny 16V
- kolejny kondensator tym razem 0.1 mikrofarradowy 16V
- opornik 240ohm
- potencjometr 2.2kohm liniowy A
I teraz mam wątpliwości co do wartości potencjometru ;( ew. może jenak inne wartości?
Jak nie napisałem wcześniej to jestem zerem w elektronice, ale szybko się uczę ;)
|
|
| Back to top |
|
|
Google
|
| #
20 Dec 2009 21:39 |
|
|
|
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#10
20 Dec 2009 23:02 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| Quote: |
| I na koniec na LM nie uzyskasz 12V - zawsze jest spadek na układzie - u mnie jest ok. 11.5V i wystarczy. Możesz przecież zastosować przełącznik na pełne 12V, albo regulowane. |
O tym od początku pisze, przełącznik regulacja-12V-0V (+ do tego te diody) i właśnie dlatego chce 12V na przełączniku bo wiem ze na regulacji żaden układ nie jest bezstratny.
ok z wzoru wynika:
| Quote: |
Vwy = 1.25*(1+[R2+P]/R1) , gdzie :
R1 - pierwszy od góry (pomiędzy 2-1 LM-a),
R2 - następny w dół ( to ten PR- regulowany ),
P - potencjometr |
Vwy=1 + (2 800 / 240) = 12.6666667
Wygląda na to, że potrzebuję jako R2 potencjometru 2.8kohm (aby osiągnąć teoretyczne 12V, albo 2.7kohm nie wiem co ile są)?
Lecz nadal nie wiem czy części są OK i jak zrobić start z 12V...
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#11
20 Dec 2009 23:08 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| Quote: |
Vwy=1 + (2 800 / 240) = 12.6666667
Wygląda na to, że potrzebuję jako R2 potencjometru 2.8kohm (aby osiągnąć teoretyczne 12V, albo 2.7kohm nie wiem co ile są)? |
Wzór jak wzór, wszystko przyjmie, ale trzeba jeszcze umieć zinterpretować wyniki ! 12.66 jest niemożliwe, przecież to już parę razy było napisane, 11.5V to max, więc obliczenia trzeba prowadzić dla realnych danych i wyników. Na dodatek cytowany wzór jest błędny, nie taki jak podałem i oczywiście wszystko źle policzyłeś - dla 2800 i 240 wychodzi 15.83 !
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#12
21 Dec 2009 00:07 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Więc dla 11.5 wychodzi potencjometr 2500 albo 2600. Ale nadal nie otrzymałem odpowiedzi na poprzednie pytania :(
Dodano po 24 [minuty]:
Zacytowałem raczej dobrze ale zapomniałem mnożenia razy 1.25. Więc przy 2200 wychodzi 1.25 * (1 + (2 200 / 240)) = 12.7083333 a przy 2000 1.25 * (1 + (2 000 / 240)) = 11.6666667
Mój błąd ;)
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#13
21 Dec 2009 08:03 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
No teraz już lepiej :D. U mnie w miejsce tych 2K jest (jak we wzorze) montażowy 1K (do ustawiania progu startu) + potencjometr 1K A do regulacji 5.5(6V) -> 11.xx.
oczywiście dla 2K-> 0 nie będzie napięcia OV, tylko 1.25V, jak wynika ze wzoru.
|
|
| Back to top |
|
|
szod
Poziom 21
Joined: 20 Apr 2003
Posts: 1251
|
#14
21 Dec 2009 08:23 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Co do układów PWM to warto tu wspomnieć, że mają o wiele mniejsze straty niż tego typu regulatory na LM317. Robiłem kiedyś układ PWM na 555 i popularnym BUZ11. Przy prądzie silnika 2,5A to on się lekko nagrzewał, a był bez radiatora. Taki wiatraczek od PC to pikuś w porównaniu do silnika który bierze 2,5A.
|
|
| Back to top |
|
|
omicronNs
Poziom 18
Joined: 24 Jul 2009
Posts: 541
Location: Nowy Sącz
|
#15
21 Dec 2009 14:23 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Może mi ktoś wytłumaczyć po co w ogóle stabilizator? Nie lepiej dać sam potencjometr? Przecież na potencjometrze nie będzie się wydzielać 20W! Wątpię czy wentylatory tyle oddadzą. Wystarczy zwykły 5W, a jakby był za mały na dwa wentyle to można dać stereo. A co do kosztów to do stabilizatora też jest potrzebny potencjometr. Przecież chodzi o to żeby było prosto i funkcjonalnie, zawsze o to chodzi.(skąd ty wytrzasnąłeś wentylatory do komputera o poborze prądu prawie 1A?? typowo to jest 120-150mA)
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#16
21 Dec 2009 14:56 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Poczytaj od początku :
| Quote: |
| U=12V I=0.8A P=9.6W razem ~20W conajmniej |
Potencjometr na takie wymagania byłby 10 razy droższy od LM i reszty części, że nie wspomnę o gabarytach. Nie będzie też możliwości ustawienia progu startu itd.
Temat wielokrotnie był poruszany i nie ma co do tego wracać, zwłaszcza, że układ jest prosty w wykonaniu, nawet dla początkujących.
|
|
| Back to top |
|
|
Google
|
| #
21 Dec 2009 14:56 |
|
|
|
|
|
| Back to top |
|
|
omicronNs
Poziom 18
Joined: 24 Jul 2009
Posts: 541
Location: Nowy Sącz
|
#17
21 Dec 2009 15:11 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Fajnie tylko 20W pobiera wentylator(co i tak jest dziwne).Na potencjometrze nie odłoży się więcej niż 5W na pewno. W wypadku gdy chcemy aby na wentylatorze odkładało się całe napięcie potencjometr jest w skrajnym położeniu(zwarty) i nie pobiera mocy. Przyjmijmy że charakterystyka wentylatora jest liniowa. Obliczmy więc jego rezystancję 12/0,8=15R. Zakładając najgorszy przypadek (stan dopasowania) rezystancja potencjometru będzie równa rezystancji wentylatora więc Rp=15R, ponieważ połączenie jest szeregowe Rz=15+15=30R prąd płynący =0,4A. Moc na potencjometrze to 0,4^2*15=2,4W co jest niecałą połową dostępnej mocy możliwej do oddania na zwykłym potencjometrze osiowym.
|
|
| Back to top |
|
|
winfast29
Poziom 8
Joined: 25 Oct 2009
Posts: 29
|
#18
21 Dec 2009 18:28 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Dobra a jak chce kontrolować jeden wentylator 120mm
to jakie elementy kupić wg tego schematu tzn.jaki potencjometr itp.?
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#19
21 Dec 2009 19:56 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
Masz wszystko parę postów wcześniej [21 Gru 2009 00:07] :
| Quote: |
| przy 2000 1.25 * (1 + (2 000 / 240)) = 11.6666667 |
Polecam też mój post poniżej cytowanego. A jest jeszcze wzór ogólny, można sobie zrobić arkusz w Excelu lub OO Calc i kombinować do woli !
|
|
| Back to top |
|
|
tosiaczus
Poziom 7
Joined: 26 Dec 2008
Posts: 21
Location: Brak
|
#20
22 Dec 2009 18:33 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| Quote: |
| (skąd ty wytrzasnąłeś wentylatory do komputera o poborze prądu prawie 1A?? typowo to jest 120-150mA) |
Proszę bardzo: Nidec Beta V TA450DC model: B34262
CFM: 130
Voltage: 12V
Current: 800mA
Power: 9.6W
Pressure: 53.5dBA
Fan speed (rpm):4,050
| Code: |
| http://www.nidec.com/ta450dc/ta450dc.htm |
I właśnie dlatego potrzebuję regulator na co najmniej dwa takie ;)
| Quote: |
| Może mi ktoś wytłumaczyć po co w ogóle stabilizator? Nie lepiej dać sam potencjometr? |
Jeśli chcesz możesz, nie proponuj tego innym. Temat wałkowany... w ten sposób przeciążasz potencjometr, chyba, że kupisz drogi i mocny. Poza tym się grzeje.
Rozwiązanie już obalone w pierwszym poście.
Co do LM317T i pokrewnych stabilizatorów: Grzeją się niemiłosiernie! Można by z nich grzałkę do wody zrobić! (ewentualnie podgrzewacz pseudo USB, zagrzał mi sporych rozmiarów radiator zdjęty z socket A).
Więc pozostaje szukać innego rozwiązania: bezstratne, nie grzeje się, regulacja płynna od 0 do 12V (może być z opóźnieniem, chodzi o cały zakres na potencjometrze).
Ktoś a jakichś postach wspominał i jakichś układach LDO (podobno bezstratne i się nie grzeją), ma ktoś jakiś schemat i opis po polsku jak to działa?
I czy mógłbym prosić o jakieś schematy do regulatora PWM (nie tylko time 555, czy tylko on jest opłacalny do takiego czegoś)?
I czy da się zrobić układ do regulowania kilku wentylatorów czy bardziej się opłaca powielać np. time 555?
(nie zrezygnowałem jeszcze z diód i obrotów ;) )
|
|
| Back to top |
|
|
omicronNs
Poziom 18
Joined: 24 Jul 2009
Posts: 541
Location: Nowy Sącz
|
#21
27 Dec 2009 11:11 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
LDO to nie są układy bezstratne (nie ma że się nie grzeją), a jedynie nie potrzebują dużej różnicy pomiędzy napięciem zasilającym a stabilizowanym. Co do ne555 to przecież kosztuje grosze. Ale nie wiem jak wentylator zniesie taki czoper.
|
|
| Back to top |
|
|
kszychoo
Poziom 6
Joined: 10 Oct 2007
Posts: 17
Location: Poznań
|
#22
29 Dec 2009 18:11 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
a nie można zastosować zwykłego potencjometru, który będzie sterował bramką tranzystora dużej mocy?
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#23
29 Dec 2009 20:22 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| kszychoo wrote: |
| a nie można zastosować zwykłego potencjometru, który będzie sterował bramką tranzystora dużej mocy? |
Nie można ! Widać, że masz małe pojęcie o elektronice. Na tranzystorze bipolarnym będzie się tak samo grzało, jak na LM-ie, a trudniej sterować. Można to zrobić na MOSFET-ach, ale nie wystarczy potencjometr - potrzebny układ sterowanie współczynnikiem wypełnienia, sprzężenie zwrotne itd. Właśnie do tego wykorzystuje się układy na NE555 lub podobne. Trzeba poszukać, to coś się znajdzie.
|
|
| Back to top |
|
|
Google
|
| #
29 Dec 2009 20:22 |
|
|
|
|
|
| Back to top |
|
|
kszychoo
Poziom 6
Joined: 10 Oct 2007
Posts: 17
Location: Poznań
|
#24
29 Dec 2009 20:43 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
o elektronice rzeczywiście wielkiego pojęcia nie mam. ja bym to zrobił na avrze :) a na tranzystorze mocy nie tez da rady?
|
|
| Back to top |
|
|
Lzep
Poziom 23
Joined: 12 Dec 2004
Posts: 3825
Location: Tarnobrzeg
|
#25
29 Dec 2009 21:03 Re: Regulator napięcia prądu stałego - wentylator PC |
|
|
|
| kszychoo wrote: |
| a na tranzystorze mocy nie tez da rady? |
Nie bardzo rozumiem końcówkę ? Jeśli Ci chodziło o to, że "też nie da rady", to da - ale Ty nadal nie rozumiesz w czym jest problem ! Poczytaj dokładnie wątek, na razie zacytuje to co istotne :
| Quote: |
Co do LM317T i pokrewnych stabilizatorów: Grzeją się niemiłosiernie! Można by z nich grzałkę do wody zrobić! (ewentualnie podgrzewacz pseudo USB, zagrzał mi sporych rozmiarów radiator zdjęty z socket A).
Więc pozostaje szukać innego rozwiązania: bezstratne, nie grzeje się, regulacja płynna od 0 do 12V (może być z opóźnieniem, chodzi o cały zakres na potencjometrze). |
Skoro autor pisze, że LM się strasznie grzeje, to i układ na tranzystorze będzie się grzał - w końcu w LM-ie też są tranzystory ! Dla wentylatorów o dużych mocach trzeba właśnie sterowania impulsowego, które powoduje znacznie mniejsze wydzielanie ciepła niż układy analogowe o pracy ciągłej. Dotarło ?
|
|
| Back to top |
|
|
