Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Main Page -> Forum Index -> Retro Electronics -> Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Author

Message

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

17 Nov 2010 12:27

Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Zaprojektowałem sobie taką prostą końcówkę i zastanawiam się, czy to zadziała?
Mam zamiar zastosować lampe 6p14p a na wej. tego schematu dorzucić inwerter na 6n2p.
Trafo TG5-53 może być?
Moc z tego wyjdzie jakieś 5W, tak?
I takie dwa monobloki mam w planie...

Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

thereminator
Poziom 21

Joined: 15 Aug 2005
Posts: 1229

#2 17 Nov 2010 12:56

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Po co ci inwerter do SE?

Google

Google Adsense

# 17 Nov 2010 12:56

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

17 Nov 2010 13:04

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

No w sumie racja. Ostatnio robiłem PP i ten inwerter tak mi się z tego wziął :)

Czyli mógłbym zrobić np. taki preamp jak w załączniku i na wejście dać potencjometr i powinno być dobrze, tak?

painlust
Poziom 23

Joined: 15 Jun 2006
Posts: 3251
Location: Łowicz

#4 17 Nov 2010 13:58

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

coś ci się chłopie siatki pomerdały w tej EL84

irekr
Poziom 24

Joined: 27 Jul 2004
Posts: 5206
Location: Warszawa

#5 17 Nov 2010 14:07

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Uwagi do układu wzmacniacza:
1. Siatka trzeci lampy jest łączona z katodą lub z masą.
2. Siatka druga powinna otrzymywac napięcie bliskie napięciu anodowemu, najlepiej przez dzielnik oporowy tak jak na rysunku, lecz zwieksz opornik redukcyjny z 470 do 680 omów. Za opornikiem a miedzy siatke druga i mase wpakuj elektrolit minimum 50 mikrofarad równolegle z ceramicznym 47 nF na 300V.
3. Opornik katodowy zmniejsz do 160 omów i możesz usunąć kondensator blokujący, poprawi to jakość (pasmo przenoszenia) wzmacniacza - kosztem wzmocnienia oczywiście.
4. Do opornika siatkowego - siatki pierwszej a nie drugiej - dołącz równolegle kondensator ceramiczny lub mikowy prasowany 1 nF na 60V.
5. Do uzwojenia pierwotnego transformatora głosnikowego dołącz kondensator dobrany doświadczalnie w zakresie od 1 do 10 nF na 600V.
6. Nie przekraczaj napięcia zasilania 280V.

thereminator
Poziom 21

Joined: 15 Aug 2005
Posts: 1229

#6 17 Nov 2010 14:10

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

painlust :arrow: To często spotykany błąd na schematach - siatka 3 pentody przeważnie jest połaczona z katodą, więc niektórzy błędnie rysują ją obok katody, zamiast miedzy siatką 2 a anodą. Ten sam błąd widziałem ostatnio na schemacie SLO ze Sloclone forum. Podejrzewam, że kolega gustaff własnie się zasugerował takim błędnym schematem. Do poprawki.

painlust
Poziom 23

Joined: 15 Jun 2006
Posts: 3251
Location: Łowicz

#7 17 Nov 2010 15:38

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Nawet 680Ω dla siatki drugiej to za mało. 2k to minimum.

jdubowski
Poziom 24

Joined: 16 May 2003
Posts: 5451
Location: Bytom, Górny Śląsk

#8 17 Nov 2010 17:21

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88 wrote:

Czyli mógłbym zrobić np. taki preamp jak w załączniku i na wejście dać potencjometr i powinno być dobrze, tak?

Oporek anodowy o wartości 4,7kohm to coś za mało. Rezystor upływowy siatki ma też śmieszną wartość - skąd ci się wzięło 511kiloomów?

Motronic
Poziom 26

Joined: 08 Aug 2009
Posts: 20160
Location: z widokiem na ładne pagórki.

#9 17 Nov 2010 17:36

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Opornik antyparazytowy też ma coś za dużą wartość. Poza tym fajnie to może gwizdać, pierwotne trafka powinien zablokować jakimś kondensatorem, 1nF wystarczy.

Futrzaczek
Poziom 24

Joined: 18 Mar 2006
Posts: 4948
Location: Piotrków Tryb. / Warszawa

#10 17 Nov 2010 17:53

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

1) Otwierasz drzwi, które dziesiątki lat temu ktoś wyjął z zawiasów i zabrał - bo otwarciu nawet mówić nie można.
2) Zastanów się, co chcesz osiągnąć - potem zastanów się, czy Cię to nie przerasta.

Google

Google Adsense

# 17 Nov 2010 17:53

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

#11

18 Nov 2010 00:21

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Dziękuje za cenne uwagi.
Poprawiłem schemat, nie jestem pewien czy dobrze, dlatego wrzucam w załącznik.
Siatki są tak jak na schemacie, tj. S1, S2, S3 od góry do dołu?

Jak powinien wyglądać poprawnie zrobiony ten preamp, bo też mi się widzi na dwóch połówkach ECC83 (często widziałem w takich wzm. SE połówka ECC83 na kanał). Znalazłem gdzieś w googlach ten preamp, rezystorów nie dobierałem, tak było...

@Futrzaczek
ad 1. nie do końca rozumiem Twoją metaforę z drzwiami, prawdopodobnie dlatego, że brak jej większego sensu
ad 2. wiem co chce osiągnąć i wiem co mnie przerasta, nie musisz mnie uczyć. Zaczyna dopiero przygodę z lampami, ale rad jestem, że Ty urodziłeś się wszystko wiedzącym i wszystko umiejącym geniuszem, brakuje w Polsce takich ludzi...

...niestety Twój post nic nie wnosi do tematu, więc jeśli przeczyta go ktoś z administracji Elektrody, serdecznie proszę o usunięcie, a ja wywalę wiadomość do Pana "Futrzaczek"

Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Motronic
Poziom 26

Joined: 08 Aug 2009
Posts: 20160
Location: z widokiem na ładne pagórki.

#12 18 Nov 2010 00:29

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Gdzie kondensator blokujący opornik katodowy, czemu zablokowałeś opornik upływowy siatki pierwszej?
Za duża pojemność kondensatora blokującego trafo głośnikowe.
Masz prosty schemat, i bez zasadniczej zmiany wartości elementów działa też w z obsadą ECL82, ECL86

Google

Google Adsense

# 18 Nov 2010 00:29

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

#13

18 Nov 2010 01:21

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

2k2 to siatkowy? tam miał być ten kondensator, a nie przy upływowym S1 - błąd...
irekr pisał żeby wywalić blokujący przy rezystorze katodowym.
Wywalić czy zostawić?
Zmieniłem blokujący trafo na 1n, będzie good?

Teraz dobrze ten schemat?
A jak ten preamp?

Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

jdubowski
Poziom 24

Joined: 16 May 2003
Posts: 5451
Location: Bytom, Górny Śląsk

#14 18 Nov 2010 08:31

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88 wrote:

Teraz dobrze ten schemat?

A po kiego grzyba jest ten kondensator 1n/60V równolegle z oporkiem antyparazytowym - celem istnienia tego rezystora jest odcięcie w.cz. (razem z pojemnością siatka-katoda tworzy filtr RC) - a ty go kondensatorem bocznikujesz???

painlust
Poziom 23

Joined: 15 Jun 2006
Posts: 3251
Location: Łowicz

#15 18 Nov 2010 09:23

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88 wrote:

Dziękuje za cenne uwagi.
Poprawiłem schemat, nie jestem pewien czy dobrze, dlatego wrzucam w załącznik.
Siatki są tak jak na schemacie, tj. S1, S2, S3 od góry do dołu?

Siatki rysuje sie odwrotnie. Jak widze tak jak są narysowane u ciebie to robi mi sie niedobrze.

irekr
Poziom 24

Joined: 27 Jul 2004
Posts: 5206
Location: Warszawa

#16 18 Nov 2010 09:31

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88
Troszkę pomyliłeś pojęcia....

Po kolei.
1. Kondensator 1n ma być włączony równolegle do opornika 22k pomiędzy siatkę pierwszą a masę. jest dodatkowym zabezpieczeniem przed przedostawaniem się sygnałów o wyższych częstotliwościach (powyżej 20 kHz) na wejście lampy. Jeżeli ten stopień jest sterowany przez inny o oporności wyjściowej mniejszej niż 10 k omów to ten kondensator jest zbędny. Opornika antyparazytowy z zasady nie należy blokować pojemnością, bo nie taki jest cel istnienia takiego opornika.
2. Kondensator katodowy: jego celem jest zwieranie składowej zmiennej. Włącznie powoduje wzrost wzmocnienia ale pogarsza on pasmo przenoszenia głównie niższych częstotliwości. Brak tego kondensatora wprowadza niewielkie ujemne sprzężenie zwrotne, niewielkie zmniejszenie ogólnego wzmocnienia ale bardziej równomierne wzmocnienie w całym pasmie.
3. Najwyraźniej nie znasz zasad działania lampy elektronowej: pentoda ma trzy siatki z której pierwsza jest pod napięciem ujemnym względem katody; druga zwana siatka ekranującą jest pod napięciem dodatnim o napięciu (najczęściej) niższym niż anodowym a jego wielkość określa także wzmocnienie stopnia; siatka trzecia jest na poziomie masy lub o potencjale katody, jest to siatka antydynatronowa (zapobiegająca emisji wtórnej).
http://pl.wikipedia.org/wiki/Pentoda
Na rysunkach należy zachować zasady schematowe, polegające na rysowaniu siatki pierwszej przy katodzie, następnie w kierunku anody jest siatka druga i przy anodzie jest siatka trzecia.

Motronic
Poziom 26

Joined: 08 Aug 2009
Posts: 20160
Location: z widokiem na ładne pagórki.

#17 18 Nov 2010 09:39

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88 wrote:

A jak ten preamp?

Też do bani. Zastanawiam sie po co połączyłeś równolegle dwie lampy.

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

#18

18 Nov 2010 12:20

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Zrobiłem końcówkę wg. załączonego schematu. Gra całkiem dobrze, ale brakuje, i to bardzo, niskich tonów. Co może być tego przyczyną.

Preamp znalazłem w necie gdzieś, ale rezygnuje z niego - poszukam czegoś innego.

irekr
Poziom 24

Joined: 27 Jul 2004
Posts: 5206
Location: Warszawa

#19 18 Nov 2010 12:31

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Następne kroki:
- zwiększ kondensator wejściowy z 22 nF na 0,1 mikrofarada na 60V
- sprawdź jak się zachowuje układ po odłączeniu kondensatora na pierwotnym uzwojeniu trafa głośnikowego.

Generalnie ponoszenie poziomu basów robi się w petli sprzeżęnia zwrotnego, w tym przypadki idealnym układem elektrycznym jest wzmacniacz od gramofonu Bambino... Schemat znajdziesz.

W tym wzmacniaczu co robisz nie ma ujemnego sprzężenia na całym stopniu..

Przy okazji sprawdź i podaj;
- jakie jest napięcie na katodzie lampy po wygrzaniu, czyli po jakiś trzech minutach;
- jaka jest wielkość napięcia na siatce drugiej lampy.

Uwaga; ostrożnie z pomiarami, tam trochę woltów będzie....

Z czego poganiasz ten wzmacniacz?

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

#20

18 Nov 2010 12:47

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Napięcie na katodzie 5,21V
Napięcie s2 188,8V
Po odłączeniu kondensatora przy trafie brzmienie tak jakby się rozjechało, zniekształciło.

Zamieniłem 22n na 0,1mikro i wrzuciłem z powrotem przy trafie 1n. - brzmienie jakby troche pełniejsze, bardziej przestrzenne, ale ciągle bez niskich...

harman/kardon HD740 (cdplayer)

Zastanawiam się na preampem z załącznika, jestem tam korekcja, więc może coś będzie lepiej.
Czy poszukać tego Bambina lepiej?

Motronic
Poziom 26

Joined: 08 Aug 2009
Posts: 20160
Location: z widokiem na ładne pagórki.

#21 18 Nov 2010 13:55

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

A gdzie jest elektrolit blokujący opornik na katodzie? Ależ ty jesteś odporny na słowo pisane.
Poza tym za przenoszenie niskich częstotliwości w dużym stopniu odpowiada trafo głosnikowe, ale nie wiem co ty chcesz ze zwykłego SE.
Po co rysujesz na schemacie połączenie g3-k, jak i tak wewnątrz lampy są połaczone owe elektrody.

sabringer
Poziom 19

Joined: 13 Jan 2007
Posts: 633
Location: Warszawa

#22 18 Nov 2010 17:53

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

gustaff88 wrote:

@Futrzaczek
ad 1. nie do końca rozumiem Twoją metaforę z drzwiami, prawdopodobnie dlatego, że brak jej większego sensu
ad 2. wiem co chce osiągnąć i wiem co mnie przerasta, nie musisz mnie uczyć. Zaczyna dopiero przygodę z lampami, ale rad jestem, że Ty urodziłeś się wszystko wiedzącym i wszystko umiejącym geniuszem, brakuje w Polsce takich ludzi...

...niestety Twój post nic nie wnosi do tematu, więc jeśli przeczyta go ktoś z administraci Elektrody, serdecznie proszę o usunięcie, a ja wywalę wiadomość do Pana "Futrzaczek"

Po 1. primo - Kol. Futrzaczek akurat moderuje ten dział.
Po 2.: metafora z drzwiami odnosi się do tego, że w tym temacie pytasz się jak zaprojektować jedną z najprostszych końcówek mocy, podczas gdy gotowych schematów jest mnóstwo, a teorii - bardzo mało (działanie wzm. oporowego na triodzie, stopień SE na pentodzie i voila, korekcji barwy nie chcesz jak widzę).
Po 3. imo lepsze jest przejrzenie gotowych schematów i próba domyślenia się "skąd to się wzięło" niż pytanie kawałek po kawałku.

A tak w ogóle to kond. wejściowy rzędu 100n też nie jest ok :) Przed dodaniem kondensatora równolegle do rez. katodowego lampy mocy nie masz co myśleć o sensownym przenoszeniu basów, nie przy 6P14P.

Futrzaczek
Poziom 24

Joined: 18 Mar 2006
Posts: 4948
Location: Piotrków Tryb. / Warszawa

#23 18 Nov 2010 17:57

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Quote:

ad 1. nie do końca rozumiem Twoją metaforę z drzwiami, prawdopodobnie dlatego, że brak jej większego sensu

Sens ma, tylko trzeba chcieć go znaleźć. Schematów końcówek SE na EL84 są setki, jak nie tysiące. Dostępne za darmo. Rozumiem, że nie chcesz kopiować cudzych rozwiązań - to Ci się chwali! Lecz możesz obejrzeć sprawdzone schematy, wyciągnąć z nich wnioski i na ich podstawie narysować własny, oszczędzając czas zarówno własny, jak i pozostałych Forumowiczów.

Quote:

ad 2. wiem co chce osiągnąć i wiem co mnie przerasta, nie musisz mnie uczyć. Zaczyna dopiero przygodę z lampami,

I dobrze, każdy kiedyś zaczynał.

Uwagi do tematu:
- brak kondensatora katodowego, z reguły 100uF.
- może brak niskich tonów to nie jest wina wzmacniacza, a głośników? Do czego go podłączasz?
- dodanie choćby jednego stopnia na jakiejś ECC8x i objęcie całości pętlą ujemnego sprzężenia zwrotnego przyniesie poprawę. Ów przedwzmacniacz można wykonać również na wzmacniaczu operacyjnym, jeśli nie dysponujesz stosownymi lampami.

OTLamp
Poziom 20

Joined: 11 Jan 2005
Posts: 1092
Location: Łódź/Włocławek

#24 18 Nov 2010 18:08

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

irekr wrote:

2. Kondensator katodowy: jego celem jest zwieranie składowej zmiennej. Włącznie powoduje wzrost wzmocnienia ale pogarsza on pasmo przenoszenia głównie niższych częstotliwości. Brak tego kondensatora wprowadza niewielkie ujemne sprzężenie zwrotne, niewielkie zmniejszenie ogólnego wzmocnienia ale bardziej równomierne wzmocnienie w całym pasmie.

Zauważ, że takie lokalne ujemne sprzężenie zwrotne jest sprzężeniem szeregowym, a więc zwiększającym oporność wewnętrzną lampy, co z kolei zwiększa wymagania co do wartości indukcyjności głównej transformatora głośnikowego. Popularne transformatory głośnikowe ze sprzętu RTV raczej wielkością tego parametru nie grzeszą, dlatego takie sprzężenie więcej szkodzi niż pomaga i o równomierności wzmocnienia w całym pasmie nie ma mowy (pogorszy się pasmo od dołu). Co innego w stopniu oporowym.

Google

Google Adsense

# 18 Nov 2010 18:08

noe1
Poziom 17

Joined: 12 Jul 2004
Posts: 365
Location: Chodzież

#25 18 Nov 2010 18:56

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Ta siatka połączona z katodą to S3- błąd w rysowaniu. Reszta ujdzie. Możesz dorobić przedwzmacniacz na podwójnej triodzie serii 80 lub ruskie 6N2.. Tam ktoś radził abyś zwiększył opór S2 nie wiedząc jakie jest napięcie zasilające układ, porada mało sensowna, elektrolit na S2 owszem, elektrolitu w katodzie nie usuwaj, opór katodowy polaryzuje siatkę pierwszą lampy, więc należy go dobrać w zal. od napięcia anodowego, do uzwojenia anodowego dołącz kondensator tak jak pisał irekr 4,7 do 6,8 nF na minimum 630 V,
"1) Otwierasz drzwi, które dziesiątki lat temu ktoś wyjął z zawiasów i zabrał - bo otwarciu nawet mówić nie można.
2) Zastanów się, co chcesz osiągnąć - potem zastanów się, czy Cię to nie przerasta." To futrzaczek w pierwszym wejściu , po krótkim zastanowieniu się ,rzec by się chciało "gdzie sens, gdzie logika.
Nic to.
Z proponowanych fotokopii wytkorzystać możesz część na EL84 zaproponowaną przez Motronic'a i przedwzmacniacz na ECC83 zaproponowany przez gustaff88, będziesz miał zupełnie dobry, prosty wzmacniacz z regulacją barwy tonu. Powodzenia.

gustaff88
Poziom 11

Joined: 24 May 2007
Posts: 77
Location: Osw

#26

19 Nov 2010 00:02

Re: Bardzo prosta końcówka lampowa SE EL84 (6p14p)

Co do 100u przy rezystorze katodowym, padły różne teorie więc go wywaliłem.
Co do połączenia S3 z katodą, narysowałem tak, bo tak widziałem na schemacie, który znalazłem, a jak wspomniałem dopiero co zaczynam "bawić się" lampami.

Poprawię całość końcówki wg. Waszych rad i dorobię ten przedwzmacniacz z korekcją na ECC83 i zobaczymy jak będzie działać.