Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Wyszukiwarki naszych partnerów

Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME
Kategoria: Kamery IP / Alarmy / Automatyka Bram
Montersi
Proszę, dodaj wyjątek elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

marianm68 24 Lut 2017 09:25 18117 100
  • Witam.
    Dość często na forach poruszany jest temat wykonywania PCB domowymi sposobami i okazuje się że spora grupa osób która próbowała wykonywać płytki drukowane metodą termotransferową określa ją jako trudną i „mało powtarzalną”.
    Dziwią mnie takie wpisy. Robię termotransferem płytki już blisko 10 lat i nigdy nie miałem większych problemów w zrobieniu PCB dobrej (a nawet bardzo dobrej) jakości.
    Uważam tę metodę za genialną w swej prostocie, tanią i dającą świetne wyniki – co mam nadzieję udowodnić w tym tekscie.
    Nie jest moim zamiarem pisanie kolejnego poradnika, jest ich mnóstwo choć większość w mojej skromnej opinii traktuje temat bardzo powierzchownie.
    10 lat temu trafiłem na świetny opis tej metody. Lektura zaintrygowała mnie do tego stopnia że postanowiłem kupić drukarkę laserową i zacząć próby ;-).
    Dziś ten poradnik jest dostępny pod adresem:
    http://www.e-elektronika.net/elektronika/pods...ywanie-plytek-drukowanych-termo-transfer.html
    a w formacie pdf:
    http://radio.elektroda.net/pdf/pcb.pdf
    Powstał w roku 2004 i choć ma tyle lat nie stracił na aktualności. Autor w rzeczowy sposób opisuje krok po kroku co, jak i dlaczego robić
    Wartą polecenia jest także strona:
    https://extronic.pl/content/25-plytki-drukowane-pcb-w-domu
    (linki poprawiono/trymer01)
    na której kolega leonow32 opisuje termotransfer i przedstawia fajne „patenty” na wykonanie płytki dwustronnej, opisu na płytce itp.
    Polecam uważne przeczytanie powyżej wymienionych tekstów i stosowanie się do rad w nich zawartych a gwarantuję że będziecie mile zaskoczeni efektami.
    Zrobienie PCB dla takiego jak na zdjęciu układu zajmuje mniej niż 60minut (z wytrawieniem i wierceniem) i nie powinno stanowić wyzwania.
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    W opisie termotransferu trafiłem na informację że można uzyskać na płytce ścieżki o szerokości 6 mils (czyli około 0,15mm). Nigdy nie robiłem ścieżek poniżej 15mils (może jakieś krótkie przejścia 10-12mils). Postanowiłem sprawdzić gdzie leży „ostateczna granica” dla tej metody i zawalczyć o ścieżki 4mils. Już od jakiegoś czasu nosiłem się z takim zamiarem ale dodatkowo zmotywowała mnie lektura wątku „Aceton transfer PCB - alternatywa dla termotransferu”.
    Pierwsza próba wyszła całkiem nieźle. Powstało coś takiego.
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    No całkie fajnie ale płytka malutka, ścieżek niewiele i takie jakieś krótkie...
    Takie „coś” nie przekona sceptyków do tej metody. Postanowiłem poszukać materiału na bardziej ambitne dzieło. Wybór padł na projekt klona Arduino Due. Wczytałem ściągnięte z sieci pliki do KiCad-a. Większość ścieżek miała 10mils szerokości, kilka było szerszych. Zmieniłem szerokości ścieżek i tak powstały grupy ścieżek 8, 6 oraz 4mils. Wygląd finalny tej płytki powinien być zbliżony do:
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Zaznaczam że moim zamiarem było sprawdzenie możliwości metody robienia PCB a nie wykonanie działającego układu. Miałem kawałek laminatu na którym postanowiłem wykonać część płytki istotną dla tego testu.

    Ci którzy znają metodę termotransferu wiedzą że można ją podzielić na kilka etapów:
    1 przygotowanie wydruku,
    2 przygotowanie laminatu,
    3 przeniesienie (transfer),
    4 usunięcie nośnika (papieru kredowego, folii),
    5 trawienie laminatu.
    Każdy z tych etapów można wykonać na różne sposoby, każdy ze sposobów można także wykonać dobrze, byle jak albo źle. I stąd jak sądzę powstają problemy z poprawnym wykonaniem PCB metotą termotransferu!

    Nie mam zamiaru przekonywać do „jedynych słusznych” metod. Wyznaję zasadę „nie to dobre co dobre ale co komu pasuje”. Postaram się w miarę obiektywnie podzielić wrażeniami z tworzenia tej płytki drukowanej.

    Zacznijmy od 1 etapu: przygotowanie wydruku.
    Wydruk z drukarki laserowej – im wyższa rozdzielczość drukarki tym lepiej (najlepiej co najmniej 1200 dpi) i odpowiednie pokrycie tonerem (żeby uniknąć micro podtrawień).
    Moja drukarka drukuje w 600dpi. Jak się nie ma co się lubi …
    Wydruk na papierze kredowym, folii, papierze silikonowym (spod naklejek), papierze powlekanym (ulotki reklamowe).
    Używam błyszczącego papieru kredowego 100g/m2 – sprawdza się świetnie!!!
    Jeśli chcemy uzyskać ścieżki których szerokość jest mierzona w pojedynczych milsach 4-10 (0,1 -0,25mm) musimy jeszcze zadbać o odpowiednią jakość wydruku, a na to mają wpływ sterowniki drukarki, format do jakiego eksportujemy obraz płytki (droga od projektu do wydruku). Można drukować bezpośrednio z edytora PCB, eksportować do pdf-a, bitmapy lub grafiki wektorowej ale to może być zależne od oprogramowania w którym projektujemy PCB.
    Preferuję grafikę wektorową. Używam KiCad-a z którego tworzę pliki SVG a następnie obrabiam w razie potrzeby w programie Inkscape, nakładam opisy, loga i inne bajery. Edytuję warstwę opisową.
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

    Warto wykonać wydruk próbny żeby sprawdzić (przy pomocy lupy albo dobrego skanera) czy jakość jest wystarczająca.
    Na tym skanie można zauważyć że sterownik drukarki (albo rozdzielczość drukarki) nie zagwarantowała wystarczającej jakości, ścieżki są nierównomiernie rozłożone, praktycznie sklejone, grubości ścieżek nie odpowiadają wartościom z projektu.
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    A tu obraz ścieżek wyeksportowany do grafiki rastrowej (formaty: BMP, GIF, JPG, PNG) – przy zbyt niskiej rozdzielczości (DPI)
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Z takich wydruków raczej nie uda się wykonać prawidłowo termotransferu.

    2. Przygotowanie laminatu.
    Cel: zmatowienie powierzchni aby uzyskać na miedzi czystą matową powierzchnię co umożliwi odpowiednio silne „przyklejenie” toneru.
    Można zastosować różne techniki:
    - szlifowanie drobnym papierem wodnym (od 400 w górę),
    - szlifowanie stalową watą,
    - szorowanie mleczkiem do czyszczenia (Cif i podobne),
    - można zastosować metodę chemiczną – zanurzenie na kilka sekund w środku trawiącym.

    3. Przeniesienie (transfer).
    Cel: przeniesienie wydruku z nośnika (w moim przypadku papieru kredowego) na powierzchnię miedzi. Na tym etapie bardzo ważne jest zachowanie czystości laminatu (należy odtłuścić powierzchnię miedzi najlepsza jest czysta benzyna ekstrakcyjna) oraz czystość powierzchni toneru na wydruku. Odciski palców mogą całkowicie zepsuć naszą pracę. Nawet drobny pyłek czy włosek który dostał się pomiędzy wydruk a laminat może poczynić straszne spustoszenie podczas przenoszenia toneru. Grubsze ścieżki można poprawić odpowiedniej grubości pisakiem nitro (markerem) ale jeśli dotyczy to wąskich ścieżek to musimy płytkę zmyć rozpuszczalnikiem (nitro, aceton) i zacząć transfer od początku.
    Transfer można wykonać przy pomocy laminatora, prasując żelazkiem lub dociskając wydruk do laminatu położonego na żelazku. Ja wybrałem ostatnią metodę. Przykładam wydruk do laminatu i trzymając w dwóch palcach tak złożoną „kanapkę” przykładam stroną laminatu do płyty żelazka i po chwili zaczynam dociskać papier stęplem z materiału. W mojej opinii ten sposób zapewnia najlepszą kontrolę nad temperaturą, siłą docisku i odpowiednią jego równomiernością.
    Moje stanowisko do „prasowania”:
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Film z "prasowania" tej płytki.








    Film dodano 26.02.2017r.

    4. Usunięcie nośnika (papieru kredowego, folii).
    Najprostsza część procesu. Do usunięcia papieru kredowego po prasowaniu używam niewielkiej ilości wody z odrobiną płynu do mycia naczyń. Papier którego używam po minucie od zanurzenia sam odpływa, wystarczy lekko poruszyć kuwetą. Następnie resztki kredy zmywam z laminatu octem.








    Film dodano 26.02.2017r.
    Prawidłowo przeniesiony toner powinien wyglądać mniej więcej tak:
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Lewa strona to wydruk na papierze, prawa strona – toner przeniesiony na laminat.

    Przed trawieniem warto dokładnie sprawdzić czy obraz ścieżek został przeniesiony we właściwej jakości (szkło powiększające, skaner sprawdza się świetnie). Szorowanie (całkiem silne) opuszką palca nie powinno odrywać toneru, jeśli się odrywa: temperatura była za niska lub/i docisk za słaby, należy zmyć toner z laminatu i powtórzyć transfer aż do uzyskania właściwej jakości obrazu ścieżek.

    5. Trawienie laminatu.
    Ostatni ale bardzo ważny jeśli chcemy uzyskać na płytce precyzyjne ścieżki o szerokości rzędu 0,1 czy nawet 0,2mm (czyli 4 – 8mils). Ja stosuję do trawienia B327, chlorek żelaza silniej podtrawia, a nawet niewielkie podtrawienie może zniszczyć ścieżkę 4mils.
    Żeby zachować odpowiednią kontrolę nad procesem trawienia zrobiłem roztwór B327 w stężeniu o połowę mniejszym niż zapisano w instrukcji. Ważne jest też by nie przekraczać zalecanej temperatury trawienia. Tak przygotowany roztwór trawi dłużej ale łatwiej jest kontrolować proces i jego przebieg jest bardziej równomierny.

    Jeśli udało się zachować odpowiednią staranność podczas całego procesu to pozostało jeszcze tylko zmyć toner rozpuszczalnikiem i cieszyć się perfekcyjnie wykonaną płytką

    A oto efekt tego eksperymentu
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu img]
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Wykonanie tej płytki wymagało kilku prób. Przy tak wąskich ścieżkach musiałem ustawić temperaturę nieco niżej niż zwykle, szersze ścieżki trudniej jest rozgnieść na miedzi podczas transferu. Musiałem też powtarzać transfer z powodu drobin które dostały się pomiędzy papier a laminat. Przy pierwszym trawieniu "poległem" z powodu podtrawienia ścieżek, zrobiłem zbyt mocny/za ciepły roztwór. Wytrawiło szybko, za szybko... włącznie z odcinkami ścieżek!

    Uważam że metoda termotransferu jest bardzo dobrą metodą wykonywania PCB i przy zachowaniu pewnej staranności i dokładności daje świetne wyniki i powtarzalność. Spokojnie można pokusić się o wykonanie serii płytek w warunkach domowych.
    Oczywiście bardziej złożonych projektach będzie potrzeba kilku prób by uzyskać właściwe efekty. Ale uważam że warto próbować.

    Konstruktywna krytyka mile widziana.
    Jeśli będą pytania czy uwagi postaram się w miarę możliwości i posiadanej wiedzy odpowiedzieć.


    Fajne!
  • #2 24 Lut 2017 09:47
    krzysssztof
    Poziom 18  

    "Przykładam wydruk do laminatu i trzymając w dwóch palcach tak złożoną „kanapkę” przykładam stroną laminatu do płyty żelazka"
    Znaczy się papier z wydrukiem przylega do żelazka, czy pusta strona laminatu przylega do żelazka a papier jest na wierzchu ?
    I co z płytkami dwustronnymi, próbowałeś kiedyś ?

    Ja preferuję metodę fotochemiczną, tym niemniej bardzo ładne płytki Ci wychodzą :)

  • #3 24 Lut 2017 10:19
    marianm68
    Poziom 15  

    Wygląda to tak:
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    Przykładam do rozgrzanego żelazka przycięty na wymiar laminat (bez zbędnych marginesów) razem z wydrukiem i po chwili (gdy papier zacznie podnosić się nad laminatem - wskutek ciepła) zaczynam dociskać papier na podgrzanej części laminatu. Następnie przesuwam całość na stopę żelazka i kontynuuję dociskanie. Jeśli temperatura jest dobrana odpowiednio toner dość mocno przywiera i nie ma ryzyka przesunięcia papieru na laminacie.

    Dwustronnych nie robiłem. Ale jest w sieci wiele przykładów jak się do tego zabrać. Najwięcej zabawy byłoby z właściwym ułożeniem (spasowaniem) wydruków po obu stronach, a potem przyklejenie (stabilne przymocowanie) do laminatu. Samo zaprasowanie dwóch stron nie powinno być trudne. Ważne by nie przesadzić z temperaturą.

    Dodano:
    W ciekawy sposób do tematu dwustronnych PCB podszedł leonow32, wytrawia dwie płytki (o grubości 0,8mm) a następnie je skleja. Opis https://extronic.pl/content/25-plytki-drukowane-pcb-w-domu
    Pozwolę sobie zamieścić zdjęcia ze strony extronic.pl bo uważam że to sposób wart poznania.
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

  • #4 24 Lut 2017 14:05
    zipzap
    Poziom 14  

    Wg mnie sposób z dwoma płytkami jest słaby. Dwa razy tyle roboty z wierceniem. Ja robię raz, ale dwie strony od razu. Cała rzecz w centrowaniu.

    1. Do płytki przykładam rysunek ścieżek i wiercę otwory w rogach płytki (czyli odległości między nimi są największe lub prawie największe). Ważne, żeby otwory były jak najbardziej prostopadłe, a nie wiercone z ukosa.
    2. Na obu wydrukach na papierze kredowym (góra, dół) robię igłą otwory w tych samych miejscach, w których są wywiercone na płytce. Ważne, żeby były one zrobione w centrum pada.
    3. Przykładam papier kredowy z jednej strony do laminatu i centruję otwory na płytce i na papierze
    4. Trzymając mocno, żeby papier się nie przesunął robią to samo z papierem z drugiej strony
    5. Przez otwory w takiej kanapce (papier, laminat, papier) przekładam 4 wiertełka o takiej samej średnicy, co wywiercone otwory. Zabezpiecza to papier przed przesuwaniem się
    6. Gdy już wszystko jest wycentrowane i sprawdzone wyjmuję dwa wiertełka z jednego (krótszego) końca i wkładam go w laminator (lervia jest rewelacyjna)
    7. Gdy laminator złapie i wciągnie płytkę wyciągam pozostałe wiertełka (można na chwilę zatrzymać laminator wyłączając go)
    8. Za pierwszym przejściem papier nie zawsze się klei, więc trzymam wychodzącą płytkę, żeby się nie przesunął
    9. Wkładam płytkę drugi raz do laminatora i płytka wychodzi już sklejona
    10. Płytkę przepuszczam 8-10 razy.

    Potem namaczanie itd.

    Przy odrobinie uwagi i staranności płytki wychodzą bardzo dobre bez przesunięć. Jedyna uwaga jest taka, że czasem trzeba poprawić pady, przez które były wiercone otwory. Robię to mazakiem przed trawieniem. Przy odrobinie wprawy nie widać tych poprawek.

  • #5 24 Lut 2017 16:14
    KJ
    Poziom 31  

    Zamiast wiercić pady w obrysie płytki a potem poprawiać pisakami dodaj sobie kilka dodatkowych przelotek poza obrysem pcb najlepiej po rogach. Dla mnie ścieżki 4-5 mils to nie walka a rutyna ale robię pcb fotochemem. Dość długo robiłem termotransferem i nie miałem z tym jakichś większych problemów. Zaczęły mi się w chwili przejścia na smd. Zacząłem wtedy zabawę z positivem i tak już zostało. Oczywiście że trermotransferem da się zrobić pcb pod TQFP64 ale stwierdziłem że taka walka nie ma sensu. Natomiast mam pytanie, z tego co widzę używasz tej samej drukarki co ja i ja tez miewam problem z za małą rozdzielczością wydruku właśnie przy obudowach typu tqfp100 i większych. Jest jakiś sposób aby to obejść ?

  • #6 24 Lut 2017 16:58
    marianm68
    Poziom 15  

    KJ napisał:
    Natomiast mam pytanie, z tego co widzę używasz tej samej drukarki co ja i ja tez miewam problem z za małą rozdzielczością wydruku właśnie przy obudowach typu tqfp100 i większych. Jest jakiś sposób aby to obejść ?

    Chodzi o HP1018? Ciekawa sprawa z tą drukarką. Zazwyczaj używam linuxa i zauważyłem że lepsze (dokładniejsze) wydruki do termotransferu mam właśnie z linuxa. Sterownik spod windowsa gorzej sobie radzi z małymi elementami. Takie odnoszę wrażenie. Ale nie zakwalifikowałbym tego jako obejście problemu. Różninica jest niewielka. Trzeba wymienić drukarkę!:-)

  • #7 24 Lut 2017 20:22
    KJ
    Poziom 31  

    Tylko na jaką skoro nowe drukarki po pierwsze wykorzystują tonery które się nie dają zaczerniać parami acetonu po drugie mają oczipowane kasety po trzecie zamiast płaskich powierzchni drukują siatkę punktów (może nie wszystkie). Zastanawiam się raczej nad całkowitym wyeliminowaniem drukarki z procesu ...

  • #8 24 Lut 2017 20:38
    SylwekK
    Poziom 28  

    Dodał bym tu jeszcze, że kluczem jest dobry toner. Kiedy kupiłem zamiennik do mojego Samsunga to nie mogłem zrobić ani jednej płytki, a na oryginalnym poszło za pierwszym razem. Na moich płytkach zawsze pozostaje obrys ( warstwa dimension) praktycznie w całości, a przecież jest on naprawdę cieniutki :)

  • #9 24 Lut 2017 23:09
    Sofeicz
    Poziom 14  

    A ja czekam na projektor Full HD.
    Zobaczymy jak wyjdą płytki naświetlane takim ustrojstwem.
    Myślę, że to ma potencjał, bo takie projektory są coraz tańsze.

  • #10 25 Lut 2017 00:26
    yogi009
    Poziom 41  

    No! Ciekawy opis metody. Wyniki są znakomite, szczególnie jak na żelazko, aż mnie teraz korci, żeby popróbować, chciałbym zejść z szerokością ścieżek do wymagań obudów SSOP i TQFP. Póki co radzę sobie gdzieś tak do tych 12-16 milsów - oczywiście mam na uwadze powtarzalne wyniki na całej płytce. Ciekawa sprawa z tym rozcieńczonym B327. ja niby też trawię zdecydowanie dłużej, niż to podaje instrukcja, sądziłem że to błąd, a tu widać, że jednak cnota :-)

    Czym kontrolujesz temperaturę?

    Czy jakoś szczególnie wybierasz typ laminatu? Zauważyłem, że różne typy laminatu dają mi różne efekty. Mam na myśli podtrawienia krawędzi ścieżek chociażby.

    Możesz podać link do sterowników wektorowych dla HP LJ 1018?

  • #11 25 Lut 2017 01:30
    robokop
    Moderator Samochody

    3/4 sukcesu, to drukarka. Najlepsze płytki wychodziły mi ze starej Kiocery - z tonerem nanoszonym stalowym developerem. Druga w kolejności była drukarka Dell - wydruk charakterystyczny tłusty wydruk. Teraz z konieczności robię Brotherem - tu już trzeba szukać stosownego papieru. O ile dwie poprzednie pozwalały zadowolić się "Panią Domu" i podobną literaturą menstruacyjną o tyle tutaj już trzeba mieć prawdziwy papier kredowy i moczyć płytkę z naprasowanym wydrukiem, aż papier sam odlezie całą połacią - nie wiem czemu, ale z Brothera toner najsłabiej trzyma się miedzi. Druga bardzo ważna rzecz, to laminat bez wad, w postaci rys - trzeba go spolerować papierem ściernym w okolicach 1500 i koniecznie potem odtłuścić acetonem.

  • #13 25 Lut 2017 02:27
    M. S.
    Poziom 34  

    Wydruki robię HP1018 na oryginalnym tonerze. Po solidnym dociśnięciu paznokciem trudno zdrapać. Płytkę czyszczę proszkiem do wanien podobnym do proszku Javox. Żelazko na 3 kropki. Nic mi więcej nie potrzeba bo raster 0,5mm osiągam bez trudu. Poznałem trochę tą drukarkę. Okazuje się, że im węższa linia tym grubiej nanosi toner. Duże powierzchnie bywają zbyt "przezroczyste" dla wytrawiacza.

  • #14 25 Lut 2017 03:34
    KJ
    Poziom 31  

    Ja mam laserjet 1020 i z dużymi powierzchniami jest problem nawet przy fotochemie bo są zbyt przezroczyste dla UV. Potrzymanie wydruku kilka minut w parach acetonu wyraźnie poprawia zaczernienie i problem znika. Niestety kosztem nieco gorszej ostrości krawędzi. Projektor full hd albo i 4k? nooo może to jest myśl. Będzie problem ze skalowaniem ale do przeskoczenia. Jeżeli tylko kontrast nie będzie za mały to powinno się udać.

  • #15 25 Lut 2017 08:16
    elektryku5
    Poziom 37  

    Ja mam hp 4100 i Samsunga ML3051, obie "zasypane" i niestety, o ile na papierze zwykłym potrafią, to na kredowym już gołym okiem widać, że wydruk nie jest odpowiednio zaczerniony (no chyba że unikać dużych powierzchni i robić poligony w kratę).
    Walczyłem też z foliami do fotochemicznej i mimo testu w licznych drukarkach zawsze wydruk był szary, natomiast co ciekawe plujka hp 5150 na tyle radziła sobie z folią, że przy pilnowaniu czasu naświetlania PCB wychodziły bardzo fajne.


    Co mnie też mocno intryguje, to poszarpane krawędzie, przeważnie PCB w png umieszczam do Gimpa i tam sobie rozmieszczam odpowiednio (i na koniec pdf), przy plikach z Eagle nie ma problemu, natomiast przy plikach z DipTrace krawędzie są poszarpane na obu laserówkach i jeszcze nic mi się z tym nie udało zrobić, bo pdf na komputerze wygląda normalnie...

  • #16 25 Lut 2017 09:30
    yogi009
    Poziom 41  

    M. S. napisał:
    Żelazko na 3 kropki.


    To ciekawe, sądziłem że wystarczy nagrzewać do dwóch kropek, ale widzę że muszę spróbować.

    elektryku5 napisał:
    Co mnie też mocno intryguje, to poszarpane krawędzie, przeważnie PCB w png umieszczam do Gimpa i tam sobie rozmieszczam odpowiednio (i na koniec pdf), przy plikach z Eagle nie ma problemu, natomiast przy plikach z DipTrace krawędzie są poszarpane na obu laserówkach i jeszcze nic mi się z tym nie udało zrobić, bo pdf na komputerze wygląda normalnie...


    Ustaw najwyższą możliwą rozdzielczość, zarówno w programach, jak i w sterowniku drukarki.

  • #17 25 Lut 2017 09:42
    M. S.
    Poziom 34  

    Cytat:
    To ciekawe, sądziłem że wystarczy nagrzewać do dwóch kropek, ale widzę że muszę spróbować.


    To też może zależeć od tonera, nie mniej jednak temperatura ma znaczenie. Najlepiej ustalić temperaturę rozpływania się tonera pod naciskiem (odkształcenie się ścieżek i rozmycie) po czym zmniejszyć ją do poziomu kiedy zjawisko takie przestaje być widoczne.

  • #18 25 Lut 2017 11:47
    michał_bak
    Poziom 15  

    Sofeicz napisał:
    A ja czekam na projektor Full HD.
    Zobaczymy jak wyjdą płytki naświetlane takim ustrojstwem.
    Myślę, że to ma potencjał, bo takie projektory są coraz tańsze.

    Mógłby kolega bliżej?
    Kiedy Full HD zbliży się do marnych 300dpi najprostszej drukarki?

  • #19 25 Lut 2017 13:12
    Wertyuud
    Poziom 20  

    Fajny kolega ma stojak do wiertarki. Może warto by wrzucić ten projekt na elektrode?
    Tak przy okazji dodam, że jakiś czas temu przez przypadek odkryłem że można oderwać papier od płytki zamiast rozpuszczania. Akurat przesunął mi się wydruk przy zgrzewaniu, więc oderwałem go, żeby zrobić na nowo i ku mojemu zaskoczeniu toner został na laminacie nienaruszony, a na papierze został tylko ciemny ślad. Później spróbowałem zrobić tą metodą płytkę, tzn. grzałem od góry płytkę hotairem i papier odrywałem jak naklejkę. Płytka wyszła wcale nie gorzej niż przy rozpuszczaniu papieru w wodzie. Ja używam cienkiego śliskiego papieru z katalogów więc nie wiem jak to wyjdzie na innych.

  • #20 25 Lut 2017 13:48
    marianm68
    Poziom 15  

    Sofeicz napisał:
    A ja czekam na projektor Full HD.
    Zobaczymy jak wyjdą płytki naświetlane takim ustrojstwem.
    Myślę, że to ma potencjał, bo takie projektory są coraz tańsze.


    Dołącze się do pytania kolegi michał_bak:
    O co chodzi z tym projektorem?
    Chcesz naświetlać płytki do trawienia projektorem?
    Marnie to widzę:
    1. rozdzielczość 1920 x 1080: chyba że ograniczysz rozmiar PCB do około 40 x 20 mmm. Bo płytka taka jak moja czyli 100 x 55 mm wyglądałaby mniej więcej tak (masz tu 1920/1080, wycięty obraz został powiększony specjalnie dla zobrazowania problemu):
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu
    2. optyka takiego projektora: jak chcesz uzyskać ostry obraz do naświetlania o przekątnej kilku - kilkunastu centymetrów (co i tak jest o wiele za dużo - patrz punkt 1),
    3. jakim światłem (długość fali) chcesz naświetlać taki fotolaminat, nawet jeśli użyjesz odpowiedniego źródła światła to optyka może zadziałać jak bardzo skuteczny filtr.
    Uważam że nie ma szans. Nie pomoże tu nawet rozdzielczość 4K, no i jeszcze długo nie będą to tanie rzeczy ;-)

    Wertyuud napisał:
    Fajny kolega ma stojak do wiertarki. Może warto by wrzucić ten projekt na elektrode?


    Muszę go najpierw dokończyć, brakuje jeszcze dźwigni do opuszczania wiertarki. Widziałem podobny projekt nastronie http://www.elektroda.pl/rtvforum/topic2941910.html

    yogi009 napisał:

    Czym kontrolujesz temperaturę?
    Czy jakoś szczególnie wybierasz typ laminatu? Zauważyłem, że różne typy laminatu dają mi różne efekty. Mam na myśli podtrawienia krawędzi ścieżek chociażby.
    Możesz podać link do sterowników wektorowych dla HP LJ 1018?


    Temperaratura "na oko" a ściślej: palcem ;-) Ale na pewno z termometrem byłoby bardziej profesjonalnie.
    Laminat: raczej nie .
    Sterowniki: systemowe (od HP chyba)

    KJ napisał:
    Ja mam laserjet 1020 i z dużymi powierzchniami jest problem ....


    HP 1020 oraz HP 1018 mają takie same mechanizmy drukujące i wydruki z nich powinny być porównywalne. Może masz słabej jakości zamiennik "tonera". Ja używam zamienników i też zauważyłem problem z wydrukiem dużych powierzchni.

  • #21 25 Lut 2017 14:18
    Sofeicz
    Poziom 14  

    Ja potrzebuję czegoś do naświetlania w miarę prostych płytek. Myślę, że FullHD da radę. Sam jestem ciekawy, jakie efekty można uzyskać i jakie czasy będą potrzebne
    Jeśli chodzi o naświetlanie, to stosuję emulsję do sitodruku, Nie ma problemu z naświetlaniem światłem białym (używam chamskiego halogena).

  • #22 25 Lut 2017 16:09
    yogi009
    Poziom 41  

    marianm68 napisał:
    Sterowniki: systemowe (od HP chyba)


    Rozumiem, ale gdzieś pisałeś, że po linuksa znalazłeś jakieś chyba sterowniki obsługujące grafikę wektorową (o ile dobrze pamiętam), właśnie tych sterowników szukam.

  • #23 25 Lut 2017 17:44
    goolgool
    Poziom 4  

    No cóż... Niejasne opowiadanie o dociskaniu płytki(może tak, może tak?), niejasne informacje o ilości tonera(???). Ostatnio przedstawiana metoda chemiczna daje dużo lepsze efekty w dodatku w 20 minut z trawieniem...

  • #25 25 Lut 2017 19:23
    elektryku5
    Poziom 37  

    Mi wychodziła (negatyw), dopóki plujka nie obraziła się na wstrzykiwanie, dobre efekty też były po zastosowaniu podwójnego wydruku z laserówki, jednak pozycjonowanie do najprzyjemniejszych nie należy (warto 2 takie "klisze" skleić na rogach, żeby się przypadkiem nie rozjechały), swoją drogą robienie małych płytek było dosyć proste, ale już przy większych dodatkowo dawał się we znaki problem z dociskiem.

    Główna różnica w jakości była pod względem podtrawień, w termotransferze nawet jak wszystkie ścieżki są całe, to widać, że powierzchnia miedzi już jest trochę chropowata i szybko ciemnieje, natomiast w metodzie foto problem był tylko przy źle naniesionej emulsji (kratery).
    Czasem przy mniej dokładnych PCB celowo zbyt długo prasuję, toner się troszkę rozlewa i wżery są mocno zredukowane, także problem ewidentnie leży po stronie wydruku.

    Wracając do poszarpanych krawędzi, zawsze robię w 600dpi, ale 1200dpi też nie pomogło (drukarka wspiera tę rozdzielczość).

  • #26 25 Lut 2017 19:43
    marianm68
    Poziom 15  

    yogi009 napisał:
    [quote=Rozumiem, ale gdzieś pisałeś, że po linuksa znalazłeś jakieś chyba sterowniki obsługujące grafikę wektorową (o ile dobrze pamiętam), właśnie tych sterowników szukam.


    Chyba chodzi Ci o ten wpis z wątku "Trawienie dwustronnej PCB 4 mil" :
    Cytat:
    Pod warunkiem użycia odpowiednio dużej rozdzielczości (dpi nie mniejsze niż rozdzielczość drukarki).
    Ja preferuję eksport do wektorów. Używam KiCad-a (http://kicad-pcb.org/) który ma możliwość eksportu do formatu svg a potem ewentualnie obrabiam plik w Inkscape (https://inkscape.org/en/) - dodaję loga i opisy w "nietypowy" sposób (np: logo KiCad na "masie") i takie tam bajery...
    I jeśli sterownik drukarki nie zawiedzie to otrzymuję wydruk w miarę zgodny z projektem.

    a wcześniej napisałem:
    Cytat:
    Krawędzie ścieżek/padów" - ciekawą zależność zauważyłem. Zazwyczaj używam Linuxa i na tej samej drukarce wydruki z linuxa są pod tym względem precyzyjniejsze niż spod windowsa. Kwestia sterowników, oprogramowania?..
    Ważny może być też format do jakiego exportujesz (pdf, bitmapa, a może grafika wektorowa) projekt przed wydrukiem.


    Napisałem: "preferuję eksport do wektorów" a potem użyłem skrótu myślowego "I jeśli sterownik drukarki nie zawiedzie" ale chodziło mi o to że: "na tej samej drukarce wydruki z linuxa są pod tym względem precyzyjniejsze niż spod windowsa." To pewnie stąd takie wrażenie.

    goolgool napisał:
    No cóż... Niejasne opowiadanie o dociskaniu płytki(może tak, może tak?), niejasne informacje o ilości tonera(???). Ostatnio przedstawiana metoda chemiczna daje dużo lepsze efekty w dodatku w 20 minut z trawieniem...


    Kolego goolgool możesz jaśniej? O co Ci chodzi?

    O ile pamiętam napisałem że nie będę pisał poradnika od podstaw. Wydaje mi się że podałem źródło na którym się opierałem ( w pierwszym poście masz linki) wystarczy kliknąk i przeczytać ze zrozumieniem.
    "Prasowanie" na żelazku zajęło mi około 2,5 minuty, zmywanie papieru i oczyszczenie płytki z tonera kolejne 2,5 minuty razem około 5 minut a potem trawienie. "Prasowanie" i "zmywanie" mam nagrane i nawet miałem ochotę je wrzucić na jakiegoś "Youtuba". Ale po co? A efekty widać na załączonych zdjęciach.

    Kolego goolgool udostępnię "pliki produkcyjne" do transferu. Jakie sobie życzysz? Pliki w formacie KiCad-a, pdf, png, postscript, svg?
    Zrób tę płytkę metodą chemiczną i zawstydź mnie "dużo lepszymi efektami w dodatku w 20 minut z trawieniem" . No dobra nie będę naciskał na te 20 minut, po prostu mnie zadziw. Śledzę wątek o chemiotransferze i jakoś "efekty" na kolana mnie nie powaliły.
    To jak kolego? Przygotować załączniki, jaki format preferujesz?

    Dodano:
    trymer01 dziękuję za poprawienie linków teraz zauważyłem że działają, miałem z nimi problem.

  • #27 25 Lut 2017 20:23
    yogi009
    Poziom 41  

    marianm68 napisał:
    Napisałem: "preferuję eksport do wektorów" a potem użyłem skrótu myślowego "I jeśli sterownik drukarki nie zawiedzie" ale chodziło mi o to że: "na tej samej drukarce wydruki z linuxa są pod tym względem precyzyjniejsze niż spod windowsa." To pewnie stąd takie wrażenie.


    Tak, teraz wszystko jasne. Spróbuję tej ścieżki przez Inscape.

  • #28 25 Lut 2017 20:39
    marianm68
    Poziom 15  

    yogi009 napisał:
    Tak, teraz wszystko jasne. Spróbuję tej ścieżki przez Inscape.


    Linux chyba lepiej sobie radzi jeśli chodzi o wydruki z Inkscape (na HP1018), kształt zaokrąglonych padów jest lepiej oddany i ścieżki zwłaszcza te cieńsze są "lepiej" wydrukowane. Tak mi się wydaje.

    Jeśli będziesz eksportował z KiCad-a do formatu svg to polecam przez "Rysuj" w menu "Plik" (dużo opcji):
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

    Z KiCad-a do svg można eksportować na co najmniej trzy sposoby: "Eksportuj SVG", "Rysuj" oraz "Drukuj" - wydruk do pliku - svg
    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

  • #29 25 Lut 2017 20:44
    yogi009
    Poziom 41  

    Szczerze mówiąc z wydrukiem przez Gimp'a też nie mam problemów (żadnego ząbkowania, itd.) pod warunkiem użycia odpowiedniej rozdzielczości obrazka. Ale spróbuję i tych wektorów, pewnie obrazki na dysku będą lżejsze, jak to wektory.

  • #30 26 Lut 2017 12:27
    goolgool
    Poziom 4  

    Metoda żelazkowa jest bardzo fajna jeśli uda się za pierwszym razem. Poświęcając czas, wysiłek i nie osiągając efektu człowiek się zniechęca. Przy metodzie chemicznej nawet jeśli nie osiągnie się porządanego efektu za pierwszym razem, w kilka sekund czyścimy płytkę i w kilka minut mamy gotową drugą. Właśnie na szybko przygotowałem jedną. Papier byle jaki i drukarka byle jaka(widać po ubytkach w tonerze, rozdzielczość 300DPI), ale szybkość przygotowania(trawienie w ruchomej kuwecie) oraz możliwa do osiągnięcia tak prostym nakładem pracy szerokość ścieżek dla mnie deklasuje metodę żelazkową. Jeszcze nie próbowałem z laminatorem, który może rozwiązać większość utrudnień metody żelazkowej...

    PCB - termotransfer - walka o ścieżki 4mils w domu

    gg

    PS. Daj na PM plik pdf, spróbuję zrobić jedną z Twoich płytek.

Szybka odpowiedź lub zadaj pytanie
Dziękuję Ci. Ta wiadomość oczekuje na moderatora.
 Szukaj w ofercie
Zamknij 
Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME