Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Go to page 1, 2, 3, 4, 5, 6 Next

Main Page -> Forum Index -> DIY Structures -> Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Author

Message

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

22 Apr 2008 18:52

Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Witam!!!

Chcialbym wam przedstawic bardzo proste i bardzo przydatne urzadzenie jakim jest sterownik obrotow wentylatora za pomoca temperatury :).

A wiec owy sterownik sklada sie z tranzystora mocy, potencjometru, termistora i nieobowiazkowego kondenstatora. Prawda ze straszna mala ilosc elementow jak na taki sterownik ktory ma wielka zalete? Ta wielka zaleta tego sterownika jest to ze termistor "odkreca" stopniowo tranzystor wraz ze wzrostem temperatury.
W innych sterownikach jakie widzialem, za zalaczanie wentylatora odpowiadal przekaznik ktory zalaczal wentylator odrazu na maksymalne obroty przy czym robil troche halasu i gdy temp opadla przekaznik odlaczal calkowicie wentylator przez co temperatura znow sie podnosila, wentylator zostawal ponownie zalaczany... i tak w kolko :)
A tutaj jest troche inaczej :) Za pomoca potencjometru ustawiamy sobie tak jakby temperature ktora musi osiagnac termistor aby wentylator mogl sie zaczac powoli rozkrecac. Jesli obroty wentylatora nie wystarczaja to temperatura ciagle rosnie przez co termistor sie nagrzewa i dalej odkreca tranzystor mocy dzieki czemu nasz wentylator dostaje coraz wiecej "V" i corasz szybciej sie kreci za czym idzie mocniejsze chlodzenie :)

Ten sterownik szczegolnie polecam do wzmacniaczy gdzie im wiecej sie watuje to tym bardziej temperatura rosnie :) Oczywiscie taki sterownik moze znalesc zastosowanie nie tylko w szprzecie audio. (Moj ojciec chce uzyc taki do chlodzenia chlodnicy w samochodzie a dziadek mial wizje takiego sterownika w lazience co by podczas kapania uruchamial wentylator wyciagajacy cieplo do komina...)

Tak wyglada ten sterownik:

A tak dziala (potencjometr byl tak ustawiony ze cieplo oddawane przez moje palce na termistor rozkrecalo pomalu wentylator):

Wentylator nie kreci sie, poniewaz temperatura minimalna nie zostala osiagnieta:

Przykładowe zastosowanie:

Płytka od strony druku:

Pozdrawiam :)

luke666
Poziom 22

Joined: 22 Apr 2005
Posts: 2220
Location: Łódź

#2 22 Apr 2008 19:04

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Witam. Napisz co się dzieje gdy temperatura jest na granicy załączenia, czy jest tak, że wentylator na pzremian włącza się i wyłącza, czy może schładza element o kilka 'C poniżej temperatury załączania i dopiero się wyłącza?
Prostota układu jest chyba jego największa zaletą :)

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

22 Apr 2008 19:10

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Tak prostota jest najwieksza zaleta :) Gdy temp jest na granicy zalaczenia, to wentylator kreci sie strasznie powoli lub wcale. Jesli jest na granicy, to na wyjsciu tranzystora zaczyna pojawiac sie napiecie i teraz wszystko zależy od wentylatora ( w moim przypadku rozkreca sie dopiero przy okolo 2,5V-3V)

Guest
Poziom 26

#4 22 Apr 2008 21:20

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

W sumie prościej się nie da ale nic nowego to nie jest. Czasem jednotranzystorowe układy to najlepsze wyjście gdy potrzeba zrobić coś "na szybko" i produkuje się tego wiele do różnych zastosowań.

Maticool
Poziom 16

Joined: 15 Nov 2004
Posts: 349
Location: Lublin

#5 22 Apr 2008 21:24

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Witam. Ten tranzystor to FET czy zwykły bipolarny?

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

22 Apr 2008 21:33

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Tranzystor to mosfet n. Steruje on minusem zasilania i to mala wada ale sa tranzystory co steruja plusem zasilania lecz ja takiego w szafie nie mialem :P

Dokladniej to jest IRFP450 i mozna go obciazyc do 12A 400V :)

pipinet
Poziom 16

Joined: 30 Jan 2007
Posts: 341

#7 22 Apr 2008 21:41

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Witam!
Projekt bardzo prosty i myślę żę można było by wrzucić coś takiego w układ z wentylatorkiem w kompie :D
Zastanawiam się po co ten kondensator?

Google

Google Adsense

# 22 Apr 2008 21:41

brian9292
Poziom 8

Joined: 23 Nov 2006
Posts: 28
Location: Chodzież

#8 22 Apr 2008 22:02

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Cześć zastanawiam jaki ma zakres temperatury i czy dobre było by to do kontrolowania temperatury cieczy chłodzącej cylinder motorka który by regulował temperaturę pomiędzy 65oC a 75oC

pipinet
Poziom 16

Joined: 30 Jan 2007
Posts: 341

#9 22 Apr 2008 22:08

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Zakres zależny od potencjometra. ;)

WkSA
Poziom 5

Joined: 27 Jan 2008
Posts: 12
Location: Wyszków

#10 22 Apr 2008 22:14

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

pipinet wrote:

Witam!
Projekt bardzo prosty i myślę żę można było by wrzucić coś takiego w układ z wentylatorkiem w kompie :D
Zastanawiam się po co ten kondensator?

Hmm podstawy elektrotechniki się kłaniają :) kondensatory mają wiele zastosowań łatwo się je wyjaśnia na sposób szkolny "układ RLC" wystarczy poczytać

skaktus
Poziom 24

Joined: 09 Jun 2005
Posts: 4131

#11 22 Apr 2008 22:31

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Bajerek - dodaj schemat, dla początkującego będzie to zabawka w sam raz!

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#12

22 Apr 2008 22:37

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

brian9292 wrote:

Cześć zastanawiam jaki ma zakres temperatury i czy dobre było by to do kontrolowania temperatury cieczy chłodzącej cylinder motorka który by regulował temperaturę pomiędzy 65oC a 75oC

Zakres temperatury zalezy tylko i wylacznie od termistora a potencjometrem ustawia sie czulosc. Ja moj termistor wyciagnelem z zasilacza ATX po czym sprawdzilem jego opornosc w kilku temp i zrobilem maly wykres aby dowiedziec sie mniej wiecej przy jakiej temp maksymalniej rezystancja bedzie wynosic okolo 0R. (w rzeczywistosci wynosi okolo 2,5K)

P.S. jesli na miejsce potencjometru damy termistor uklad bedzie dzialac na odwrot.

pipinet
Poziom 16

Joined: 30 Jan 2007
Posts: 341

#13 22 Apr 2008 22:47

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

WkSA wrote:

Hmm podstawy elektrotechniki się kłaniają :) kondensatory mają wiele zastosowań łatwo się je wyjaśnia na sposób szkolny "układ RLC" wystarczy poczytać

Mimo iż nie zajmuję się elektroniką (elektrotechniką) na co dzień doskonale wiem jak działa kondensator i w jakim celu sie go stosuje.
Jednak że w tym wypadku uważam że zastosowanie kondensatora niczego nie zmienia szczególnie że tutaj chodzi chyba tylko o prostotę układu...?

Ja osobiście w wentylatorze w obudowie komputera nie mam auto-regulacji obrotów. Myślę nad zaprojektowaniem sobie panelu przedniego z klkoma "bajerami" i przeglądając ten temat wymyśliłem nowe zastosowanie układu kolegi, sam nie skorzystam, ale może komuś się przyda :D

HeloMelo wrote:

Zakres temperatury zalezy tylko i wylacznie od termistora. Ja moj termistor wyciagnelem z zasilacza ATX po czym sprawdzilem jego opornosc w kilku temp i zrobilem maly wykres aby dowiedziec sie mniej wiecej przy jakiej temp maksymalniej rezystancja bedzie wynosic okolo 0R. (w rzeczywistosci wynosi okolo 2,5K)

Tak, ale zmieniając oporność potencjometra podniesiemy próg napięcia dla "ruszenia" wentylatorem co za tym idzie zmienimy zakres temperatury "minimalnej" oczywiście w pewnych granicach?

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#14

22 Apr 2008 22:50

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Układ ogolnie nadaje sie wszedzie tam gdzie potrzebne jest "ekonomiczne" chlodzenie. Co do schematu to dodam jesli naprawde bedzie dosyc duzo (w co watpie) prosb. Co do kondensatora dalem go tam poprostu po to zeby wyprostowac troche napiecie bo uklad bedzie podpiety bezposrednio pod trafo przez mostek :)

MiChAś_17
Poziom 17

Joined: 15 Feb 2006
Posts: 358
Location: kutno

#15 22 Apr 2008 23:06

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Ale jednakowoż przydała by się ta histereza... nieprawdaż... można by wtedy jakoś w to wkomponować diodę shotkye'go o ile mnie pamięć nie zawodzi ale mniejsza z tym. Ale grunt, że układ śmiga, jest mały i stosunkowo tani:) Mega szacun za ambicje:)

Google

Google Adsense

# 22 Apr 2008 23:06

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#16

22 Apr 2008 23:20

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

pipinet wrote:

HeloMelo wrote:

Tak, ale zmieniając oporność potencjometra podniesiemy próg napięcia dla "ruszenia" wentylatorem co za tym idzie zmienimy zakres temperatury "minimalnej" oczywiście w pewnych granicach?

Jesli damy minus zasilania na 3go pina tranzystorka, zostaje on "przykrecony" tak ze na wyjsciu (pin nr2) napiecie jest rowne 0V natomiast jesli podamy plus zasilania na 3iego pina, zostaje on "odkrecony" i napiecie na 2gim pinie jest rowne napieciu ktore podamy na wejscie tranzystora (1szy pin) czyli w tym wypadku 12V. Teraz jesli minus puscimy (przykladowo) przez rezystor 10K na bramke (3 pin) i potem podlaczymy plus zasilania przez termistor a temp otoczenia wynosi okolo 21C (czyli opornosc jego wynosi wg wykresu 13K)- wentylator nie bedzie sie krecic, poniewaz minus jest dostarczany z mniejsza opornoscia jak plus zasilania (jak wczesniej pisalem gdy minus zostanie dostarczony na 3iego pina, napiecie na 2gim pinie wynosi 0V) Teraz dla przykladu temp otoczenia wynosi 31C czyli termistor wg wykresu stawaia opor ok 6K wiec opor jest mniejszy od tego gdzie jest rezystancja 10K - wentylator sie kreci :)

Byl to najprostrzy sposob jakim moglem wytlumaczyc dzialanie "ukladu"

Dodano po 13 [minuty]:

Napiecie wplywajace na 3iego pina nie moze przekraczac 20V (wg noty katalogowej tranzystora mocy) jesli przekroczy ono te 20V - tranzystor zostaje uszkodzony.

adass
Poziom 20

Joined: 28 Apr 2003
Posts: 958
Location: ''-''

#17 22 Apr 2008 23:29

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Co powiecie na takie rozwiązanie regulacji dwóch wentylatorów:

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#18

22 Apr 2008 23:43

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

Do ukladu ktory pokazalem mozna podlaczyc nawet i 10 wentylatorow (max obciazenie tranzystora mocy ktory zastosowalem = 14A) i beda one sterowane za pomoca jednego termistora :) Nie wspominajac juz o ilosci elementow :)

matylda
Poziom 5

Joined: 18 Feb 2008
Posts: 11
Location: Katowice

#19 23 Apr 2008 07:17

Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora.

HeloMelo wrote:

Tak prostota jest najwieksza zaleta :) Gdy temp jest na graniczy zalaczenia to wentylator kreci sie strasznie powoli lub wcale. Jesli jest na granicy to na wyjsciu tranzystora zaczyna pojawiac sie napiecie i teraz wszystko zależy od wentylatora ( w moim przypadku rozkreca sie dopiero przy okolo 2,5V-3V)

Trzeba też niestety przewidzieć, że wentylatorek który stoi ale dostaje 2-3V może się przegrzać i spalić. Bo on chłodzi też samego siebie.

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#20

23 Apr 2008 09:38

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

matylda wrote:

HeloMelo wrote:

Trzeba też niestety przewidzieć, że wentylatorek który stoi ale dostaje 2-3V może się przegrzać i spalić. Bo on chłodzi też samego siebie.

Nie ma prawa sie spalic. Gdyby dostal 12V a Ty bys do zatrzymal palcem to wtedy ma prawo sie spalic. Pozatym jesli masz wentylatorek ktory zaczyna machac przy 3V a na wyjsciu tranzystora jest okolo 2,5V to nic nie szkodzi ;) bo temp zaraz se wzrosnie o kilka stopni (nawet dziesietne stopni) i wentylatorek dostanie te 3V dzieki czemu bedzie sie krecic i juz nie ma obawy do spalenia... Zaraz podlacze swoj pod napiecie graniczne i zobaczymy czy sie grzeje :)

Schemat:

Zamiast rezystorka dajesz se tak jak ja potencjometr :)

Dodano po 26 [minuty]:

Zrobilem testy wentylatorka. Podlaczylem go pod wyjscie 3V lecz sie krecil a mniejszego napiecia juz nie posiadam wiec zblokowalem jego smigla i zostawilem na 20min. Wentylatorek ani troche sie nie nagrzal :)

smanek
Poziom 11

Joined: 19 Jul 2007
Posts: 69
Location: Masłów (k. Kielc)

#21 23 Apr 2008 12:11

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Czy termistor o takim wykresie by się nadał??

ps. jest podpisany - tc 500

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#22

23 Apr 2008 12:21

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Jak widzisz przy 32 stopniach osiaga prawie 0R. Jesli chcialbys koltrolowac temp dla tych 32C to sie nada. Natomiast jesli bys chcial zrobic ten uklad dla wiekszej temp. to termistor jest troche nie odpowiedni bo np przy 50C jego rezystancja bedzie wynosic "0R" tak samo jak przy ~35C bo rezystancja ujemna raczej nie istnieje :P

P.S. Normalnie termostor nie powinien dojsc do 0R bo to jets w sumie logiczne a jesli dojdzie to sie uszkodzi. (ja grzalem zapalniczka az do uzyskania ~0R lecz termistor sie uszkodzil a 0R nie uzyslalem :P )

vertim
Poziom 19

Joined: 02 Jan 2008
Posts: 684

#23 23 Apr 2008 13:32

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Wielkie odkrycie to niejst nie lepiej zastosowac sam potencjometr

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#24

23 Apr 2008 14:00

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Widac kolega nie czytal dokladnie opisu urzadzenia... I tak pozatym nie mozna zastosowac samego potencjometru nochyba ze bedzie miec 1W to wtedy tak ;) i naczej pojdzie z dymem :)

Podstawowe podstawy elektroniki sie klaniaja... :)

Ash Ketchum
Poziom 21

Joined: 20 Jun 2003
Posts: 1457
Location: Alabastia

#25 23 Apr 2008 15:09

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Jaka jest wartość termistora i potencjometru ale konkretnie? Czy mogę dać IRF540?

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#26

23 Apr 2008 15:19

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Tak mozesz dac IRF540. Wartosc rezystora tak jak pisze 472 czyli 4,7K a co do termoistorow to sie nie znam zbytnio ale pisze na nim 103 czyli 10K. Co do potencjometru jak masz inne to mozesz smialo dac tylko ze musisz patrzec sie na to aby opor potencjometru byl zawsze mniejszy od oporu termistora w temp ktorej ma rozkrecac wentyla.

brofran
Poziom 21

Joined: 21 Jan 2003
Posts: 1154
Location: Ruda Slaska

#27 23 Apr 2008 16:38

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Myślę że do komputera też by się ten driver nadawał - i to zarówno do zasilacza jak i do chłodzenia procesora. Tylko problem w którym miejscu umieścić termistor ?

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#28

23 Apr 2008 17:54

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Normalnie termistor powinien byc przy samym procku czy ukladzie, poniewaz chodzi nam tutaj o kontrole temperatury tego elementu a nie np ostatniego zeberka radiatora...

polprzewodnikowy
Poziom 21

Joined: 12 Feb 2008
Posts: 1205
Location: Ostrołęka (Zawady)

#29 23 Apr 2008 18:10

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

A z czego wzięłeś ten termistor? Bo ja nie mogę znaleść odpowiedniego.

Google

Google Adsense

# 23 Apr 2008 18:10

HeloMelo
Poziom 16

Joined: 25 Feb 2008
Posts: 334
Location: Polkowice

#30

23 Apr 2008 18:20

Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Ja swoj wyciagnelem z zasilacza ATX (zaraz przyradiatorze sa) a pierwszy ktory przegrzalem zapalniczna z termometru do samochodu ktorego nie uzywalem :)

Main Page -> Forum Index -> DIY Structures -> Najprostszy driver obrotow wentylatora.

Page 1 of 6

Go to page 1, 2, 3, 4, 5, 6 Next

Page generation time: 0.869 seconds

FAQ || Administrator || Moderators || Widgets and banners || Contact