| Autor |
Wiadomość |
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
22 Kwi 2008 19:52 Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Witam!!!
Chcialbym wam przedstawic bardzo proste i bardzo przydatne urzadzenie jakim jest sterownik obrotow wentylatora za pomoca temperatury :).
A wiec owy sterownik sklada sie z tranzystora mocy, potencjometru, termistora i nieobowiazkowego kondenstatora. Prawda ze straszna mala ilosc elementow jak na taki sterownik ktory ma wielka zalete? Ta wielka zaleta tego sterownika jest to ze termistor "odkreca" stopniowo tranzystor wraz ze wzrostem temperatury.
W innych sterownikach jakie widzialem, za zalaczanie wentylatora odpowiadal przekaznik ktory zalaczal wentylator odrazu na maksymalne obroty przy czym robil troche halasu i gdy temp opadla przekaznik odlaczal calkowicie wentylator przez co temperatura znow sie podnosila, wentylator zostawal ponownie zalaczany... i tak w kolko :)
A tutaj jest troche inaczej :) Za pomoca potencjometru ustawiamy sobie tak jakby temperature ktora musi osiagnac termistor aby wentylator mogl sie zaczac powoli rozkrecac. Jesli obroty wentylatora nie wystarczaja to temperatura ciagle rosnie przez co termistor sie nagrzewa i dalej odkreca tranzystor mocy dzieki czemu nasz wentylator dostaje coraz wiecej "V" i corasz szybciej sie kreci za czym idzie mocniejsze chlodzenie :)
Ten sterownik szczegolnie polecam do wzmacniaczy gdzie im wiecej sie watuje to tym bardziej temperatura rosnie :) Oczywiscie taki sterownik moze znalesc zastosowanie nie tylko w szprzecie audio. (Moj ojciec chce uzyc taki do chlodzenia chlodnicy w samochodzie a dziadek mial wizje takiego sterownika w lazience co by podczas kapania uruchamial wentylator wyciagajacy cieplo do komina...)
Tak wyglada ten sterownik:
A tak dziala (potencjometr byl tak ustawiony ze cieplo oddawane przez moje palce na termistor rozkrecalo pomalu wentylator):
Wentylator nie kreci sie, poniewaz temperatura minimalna nie zostala osiagnieta:
Przykładowe zastosowanie:
Płytka od strony druku:
Pozdrawiam :)
|
|
| Powrót do góry |
|
 |
luke666
Poziom 22
Dołączył: 22 Kwi 2005
Posty: 1524
Miasto: Łódź
|
22 Kwi 2008 20:04 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Witam. Napisz co się dzieje gdy temperatura jest na granicy załączenia, czy jest tak, że wentylator na pzremian włącza się i wyłącza, czy może schładza element o kilka 'C poniżej temperatury załączania i dopiero się wyłącza?
Prostota układu jest chyba jego największa zaletą :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
22 Kwi 2008 20:10 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Tak prostota jest najwieksza zaleta :) Gdy temp jest na granicy zalaczenia, to wentylator kreci sie strasznie powoli lub wcale. Jesli jest na granicy, to na wyjsciu tranzystora zaczyna pojawiac sie napiecie i teraz wszystko zależy od wentylatora ( w moim przypadku rozkreca sie dopiero przy okolo 2,5V-3V)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
Google
AdSense
|
|
22 Kwi 2008 20:10 |
|
|
|
|
|
| Powrót do góry |
|
|
kocyk
Poziom 19
Dołączył: 11 Lis 2006
Posty: 693
Miasto: Jelenia Góra
|
22 Kwi 2008 22:20 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
W sumie prościej się nie da ale nic nowego to nie jest. Czasem jednotranzystorowe układy to najlepsze wyjście gdy potrzeba zrobić coś "na szybko" i produkuje się tego wiele do różnych zastosowań.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
Maticool
Poziom 13
Dołączył: 15 Lis 2004
Posty: 129
Miasto: Lublin
|
22 Kwi 2008 22:24 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Witam. Ten tranzystor to FET czy zwykły bipolarny?
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
22 Kwi 2008 22:33 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Tranzystor to mosfet n. Steruje on minusem zasilania i to mala wada ale sa tranzystory co steruja plusem zasilania lecz ja takiego w szafie nie mialem :P
Dokladniej to jest IRFP450 i mozna go obciazyc do 12A 400V :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
pipinet
Poziom 16
Dołączył: 30 Sty 2007
Posty: 320
Miasto: Skawina
|
22 Kwi 2008 22:41 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Witam!
Projekt bardzo prosty i myślę żę można było by wrzucić coś takiego w układ z wentylatorkiem w kompie :D
Zastanawiam się po co ten kondensator?
|
|
| Powrót do góry |
|
|
brian9292
Poziom 8
Dołączył: 23 Lis 2006
Posty: 27
Miasto: Chodzież
|
22 Kwi 2008 23:02 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Cześć zastanawiam jaki ma zakres temperatury i czy dobre było by to do kontrolowania temperatury cieczy chłodzącej cylinder motorka który by regulował temperaturę pomiędzy 65oC a 75oC
|
|
| Powrót do góry |
|
|
Google
AdSense
|
|
22 Kwi 2008 23:02 |
|
|
|
|
|
| Powrót do góry |
|
|
pipinet
Poziom 16
Dołączył: 30 Sty 2007
Posty: 320
Miasto: Skawina
|
22 Kwi 2008 23:08 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Zakres zależny od potencjometra. ;)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
WkSA
Poziom 4
Dołączył: 28 Sty 2008
Posty: 9
Miasto: Wyszków
|
22 Kwi 2008 23:14 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| pipinet napisał: |
Witam!
Projekt bardzo prosty i myślę żę można było by wrzucić coś takiego w układ z wentylatorkiem w kompie :D
Zastanawiam się po co ten kondensator? |
Hmm podstawy elektrotechniki się kłaniają :) kondensatory mają wiele zastosowań łatwo się je wyjaśnia na sposób szkolny "układ RLC" wystarczy poczytać
|
|
| Powrót do góry |
|
|
skaktus
Poziom 23
Dołączył: 09 Cze 2005
Posty: 3151
Miasto: -
|
22 Kwi 2008 23:31 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Bajerek - dodaj schemat, dla początkującego będzie to zabawka w sam raz!
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
22 Kwi 2008 23:37 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| brian9292 napisał: |
| Cześć zastanawiam jaki ma zakres temperatury i czy dobre było by to do kontrolowania temperatury cieczy chłodzącej cylinder motorka który by regulował temperaturę pomiędzy 65oC a 75oC |
Zakres temperatury zalezy tylko i wylacznie od termistora a potencjometrem ustawia sie czulosc. Ja moj termistor wyciagnelem z zasilacza ATX po czym sprawdzilem jego opornosc w kilku temp i zrobilem maly wykres aby dowiedziec sie mniej wiecej przy jakiej temp maksymalniej rezystancja bedzie wynosic okolo 0R. (w rzeczywistosci wynosi okolo 2,5K)
P.S. jesli na miejsce potencjometru damy termistor uklad bedzie dzialac na odwrot.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
pipinet
Poziom 16
Dołączył: 30 Sty 2007
Posty: 320
Miasto: Skawina
|
22 Kwi 2008 23:47 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| WkSA napisał: |
Hmm podstawy elektrotechniki się kłaniają :) kondensatory mają wiele zastosowań łatwo się je wyjaśnia na sposób szkolny "układ RLC" wystarczy poczytać |
Mimo iż nie zajmuję się elektroniką (elektrotechniką) na co dzień doskonale wiem jak działa kondensator i w jakim celu sie go stosuje.
Jednak że w tym wypadku uważam że zastosowanie kondensatora niczego nie zmienia szczególnie że tutaj chodzi chyba tylko o prostotę układu...?
Ja osobiście w wentylatorze w obudowie komputera nie mam auto-regulacji obrotów. Myślę nad zaprojektowaniem sobie panelu przedniego z klkoma "bajerami" i przeglądając ten temat wymyśliłem nowe zastosowanie układu kolegi, sam nie skorzystam, ale może komuś się przyda :D
| HeloMelo napisał: |
| Zakres temperatury zalezy tylko i wylacznie od termistora. Ja moj termistor wyciagnelem z zasilacza ATX po czym sprawdzilem jego opornosc w kilku temp i zrobilem maly wykres aby dowiedziec sie mniej wiecej przy jakiej temp maksymalniej rezystancja bedzie wynosic okolo 0R. (w rzeczywistosci wynosi okolo 2,5K) |
Tak, ale zmieniając oporność potencjometra podniesiemy próg napięcia dla "ruszenia" wentylatorem co za tym idzie zmienimy zakres temperatury "minimalnej" oczywiście w pewnych granicach?
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
22 Kwi 2008 23:50 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Układ ogolnie nadaje sie wszedzie tam gdzie potrzebne jest "ekonomiczne" chlodzenie. Co do schematu to dodam jesli naprawde bedzie dosyc duzo (w co watpie) prosb. Co do kondensatora dalem go tam poprostu po to zeby wyprostowac troche napiecie bo uklad bedzie podpiety bezposrednio pod trafo przez mostek :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
MiChAś_17
Poziom 16
Dołączył: 15 Lut 2006
Posty: 347
Miasto: kutno
|
23 Kwi 2008 00:06 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Ale jednakowoż przydała by się ta histereza... nieprawdaż... można by wtedy jakoś w to wkomponować diodę shotkye'go o ile mnie pamięć nie zawodzi ale mniejsza z tym. Ale grunt, że układ śmiga, jest mały i stosunkowo tani:) Mega szacun za ambicje:)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 00:20 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| pipinet napisał: |
| HeloMelo napisał: |
| Zakres temperatury zalezy tylko i wylacznie od termistora. Ja moj termistor wyciagnelem z zasilacza ATX po czym sprawdzilem jego opornosc w kilku temp i zrobilem maly wykres aby dowiedziec sie mniej wiecej przy jakiej temp maksymalniej rezystancja bedzie wynosic okolo 0R. (w rzeczywistosci wynosi okolo 2,5K) |
Tak, ale zmieniając oporność potencjometra podniesiemy próg napięcia dla "ruszenia" wentylatorem co za tym idzie zmienimy zakres temperatury "minimalnej" oczywiście w pewnych granicach? |
Jesli damy minus zasilania na 3go pina tranzystorka, zostaje on "przykrecony" tak ze na wyjsciu (pin nr2) napiecie jest rowne 0V natomiast jesli podamy plus zasilania na 3iego pina, zostaje on "odkrecony" i napiecie na 2gim pinie jest rowne napieciu ktore podamy na wejscie tranzystora (1szy pin) czyli w tym wypadku 12V. Teraz jesli minus puscimy (przykladowo) przez rezystor 10K na bramke (3 pin) i potem podlaczymy plus zasilania przez termistor a temp otoczenia wynosi okolo 21C (czyli opornosc jego wynosi wg wykresu 13K)- wentylator nie bedzie sie krecic, poniewaz minus jest dostarczany z mniejsza opornoscia jak plus zasilania (jak wczesniej pisalem gdy minus zostanie dostarczony na 3iego pina, napiecie na 2gim pinie wynosi 0V) Teraz dla przykladu temp otoczenia wynosi 31C czyli termistor wg wykresu stawaia opor ok 6K wiec opor jest mniejszy od tego gdzie jest rezystancja 10K - wentylator sie kreci :)
Byl to najprostrzy sposob jakim moglem wytlumaczyc dzialanie "ukladu"
Dodano po 13 [minuty]:
Napiecie wplywajace na 3iego pina nie moze przekraczac 20V (wg noty katalogowej tranzystora mocy) jesli przekroczy ono te 20V - tranzystor zostaje uszkodzony.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
adass
Poziom 20
Dołączył: 28 Kwi 2003
Posty: 903
Miasto: ''-''
|
23 Kwi 2008 00:29 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Co powiecie na takie rozwiązanie regulacji dwóch wentylatorów:
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 00:43 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Do ukladu ktory pokazalem mozna podlaczyc nawet i 10 wentylatorow (max obciazenie tranzystora mocy ktory zastosowalem = 14A) i beda one sterowane za pomoca jednego termistora :) Nie wspominajac juz o ilosci elementow :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
matylda
Poziom 5
Dołączył: 18 Lut 2008
Posty: 11
Miasto: Katowice
|
23 Kwi 2008 08:17 Re: Najprostrzy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| HeloMelo napisał: |
| Tak prostota jest najwieksza zaleta :) Gdy temp jest na graniczy zalaczenia to wentylator kreci sie strasznie powoli lub wcale. Jesli jest na granicy to na wyjsciu tranzystora zaczyna pojawiac sie napiecie i teraz wszystko zależy od wentylatora ( w moim przypadku rozkreca sie dopiero przy okolo 2,5V-3V) |
Trzeba też niestety przewidzieć, że wentylatorek który stoi ale dostaje 2-3V może się przegrzać i spalić. Bo on chłodzi też samego siebie.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 10:38 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
| matylda napisał: |
| HeloMelo napisał: |
| Tak prostota jest najwieksza zaleta :) Gdy temp jest na graniczy zalaczenia to wentylator kreci sie strasznie powoli lub wcale. Jesli jest na granicy to na wyjsciu tranzystora zaczyna pojawiac sie napiecie i teraz wszystko zależy od wentylatora ( w moim przypadku rozkreca sie dopiero przy okolo 2,5V-3V) |
Trzeba też niestety przewidzieć, że wentylatorek który stoi ale dostaje 2-3V może się przegrzać i spalić. Bo on chłodzi też samego siebie. |
Nie ma prawa sie spalic. Gdyby dostal 12V a Ty bys do zatrzymal palcem to wtedy ma prawo sie spalic. Pozatym jesli masz wentylatorek ktory zaczyna machac przy 3V a na wyjsciu tranzystora jest okolo 2,5V to nic nie szkodzi ;) bo temp zaraz se wzrosnie o kilka stopni (nawet dziesietne stopni) i wentylatorek dostanie te 3V dzieki czemu bedzie sie krecic i juz nie ma obawy do spalenia... Zaraz podlacze swoj pod napiecie graniczne i zobaczymy czy sie grzeje :)
Schemat:
Zamiast rezystorka dajesz se tak jak ja potencjometr :)
Dodano po 26 [minuty]:
Zrobilem testy wentylatorka. Podlaczylem go pod wyjscie 3V lecz sie krecil a mniejszego napiecia juz nie posiadam wiec zblokowalem jego smigla i zostawilem na 20min. Wentylatorek ani troche sie nie nagrzal :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
smanek
Poziom 11
Dołączył: 19 Lip 2007
Posty: 68
Miasto: Masłów (k. Kielc)
|
23 Kwi 2008 13:11 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Czy termistor o takim wykresie by się nadał??
ps. jest podpisany - tc 500
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 13:21 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Jak widzisz przy 32 stopniach osiaga prawie 0R. Jesli chcialbys koltrolowac temp dla tych 32C to sie nada. Natomiast jesli bys chcial zrobic ten uklad dla wiekszej temp. to termistor jest troche nie odpowiedni bo np przy 50C jego rezystancja bedzie wynosic "0R" tak samo jak przy ~35C bo rezystancja ujemna raczej nie istnieje :P
P.S. Normalnie termostor nie powinien dojsc do 0R bo to jets w sumie logiczne a jesli dojdzie to sie uszkodzi. (ja grzalem zapalniczka az do uzyskania ~0R lecz termistor sie uszkodzil a 0R nie uzyslalem :P )
|
|
| Powrót do góry |
|
|
vertim
Poziom 19
Dołączył: 02 Sty 2008
Posty: 681
|
23 Kwi 2008 14:32 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Wielkie odkrycie to niejst nie lepiej zastosowac sam potencjometr
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 15:00 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Widac kolega nie czytal dokladnie opisu urzadzenia... I tak pozatym nie mozna zastosowac samego potencjometru nochyba ze bedzie miec 1W to wtedy tak ;) i naczej pojdzie z dymem :)
Podstawowe podstawy elektroniki sie klaniaja... :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
Ash Ketchum
Poziom 21
Dołączył: 20 Cze 2003
Posty: 1366
Miasto: Alabastia
|
23 Kwi 2008 16:09 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Jaka jest wartość termistora i potencjometru ale konkretnie? Czy mogę dać IRF540?
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 16:19 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Tak mozesz dac IRF540. Wartosc rezystora tak jak pisze 472 czyli 4,7K a co do termoistorow to sie nie znam zbytnio ale pisze na nim 103 czyli 10K. Co do potencjometru jak masz inne to mozesz smialo dac tylko ze musisz patrzec sie na to aby opor potencjometru byl zawsze mniejszy od oporu termistora w temp ktorej ma rozkrecac wentyla.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
brofran
Poziom 20
Dołączył: 21 Sty 2003
Posty: 876
Miasto: Ruda Slaska
|
23 Kwi 2008 17:38 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Myślę że do komputera też by się ten driver nadawał - i to zarówno do zasilacza jak i do chłodzenia procesora. Tylko problem w którym miejscu umieścić termistor ?
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 18:54 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Normalnie termistor powinien byc przy samym procku czy ukladzie, poniewaz chodzi nam tutaj o kontrole temperatury tego elementu a nie np ostatniego zeberka radiatora...
|
|
| Powrót do góry |
|
|
polprzewodnikowy
Poziom 21
Dołączył: 12 Lut 2008
Posty: 1103
Miasto: Ostrołęka (Zawady)
|
23 Kwi 2008 19:10 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
A z czego wzięłeś ten termistor? Bo ja nie mogę znaleść odpowiedniego.
|
|
| Powrót do góry |
|
|
HeloMelo
Poziom 16
Dołączył: 25 Lut 2008
Posty: 334
Miasto: Polkowice
|
23 Kwi 2008 19:20 Re: Najprostszy driver obrotow wentylatora. |
|
|
|
Ja swoj wyciagnelem z zasilacza ATX (zaraz przyradiatorze sa) a pierwszy ktory przegrzalem zapalniczna z termometru do samochodu ktorego nie uzywalem :)
|
|
| Powrót do góry |
|
|
