Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Radio UKF na lampach

krzkomar 12 Jun 2004 10:12 28574 78
Altium Designer Computer Controls
  • Altium Designer Computer Controls
  • #62
    _jta_
    Electronics specialist
    Jeszcze podrzucę parę stron z "Poradnika radio- i teleelektryka", na temat
    demodulatorów FM. Pierwsze dwie to omówienie standardowych schematów
    ze wskazówkami jak to liczyć, na trzeciej jest parę ciekawych, np. ten z EQ80
    (ale nie tylko, jest inny o podobnych właściwościach na "normalniejszą" lampę).
  • #63
    AlekZ
    Vacuum tubes specialist
    Jestem orędownikiem detektora iloczynowego. Jego dodatkową zaletą jest brak szumów gdy nie jest odbierana żadna stacja. Ma się wrażenie, że stacje same wypływają jedna za drugą 8)
  • #64
    krzkomar
    Level 25  
    To samo jest w synchrodetektorze. A do iloczynowego to potrzeba nonody które dość trudno trafić - są to bardzo egzotyczne lampy, a znowu na heptodzie to liniowość kiepska.
    U mnie pewnie całość nie gra jeszcze tak jak powinna ze względu na zawężone pasmo - użyłem prawie bez modyfikacji filtrów z transceivera MORS - pewnie mnie czeka przeprojektowanie filtrów.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #65
    AlekZ
    Vacuum tubes specialist
    Z tą liniowością to bym nie lał ślozów. Jest naprawdę dobrze. Zresztą EH81 specjalnie do detektorów iloczynowych są łatwiej dostępne niż EQ80 względnie EQ40. Zresztą niech każdy robi to, co uważa za najlepsze.
  • #66
    studisat
    Tube radio receivers specialist
    1. Stereodekoder.
    Wlasciwy sterodekoder to tylo dwie lapmy w jednej bance. Albo podwojna tiroda albo trioda-pentoda.
    Druga banka to dwie triody na wyjsciu - jako wzmiacniacz ze sprzezeniem w katodach ktore pozwala skompensowac niedoskonalosc separacji.
    Jedynie dyskusji podlega wybor albo macierzowy albo przelacnzikowy.

    2. Detektor iloczynowy.
    Ponoc mozna i na pentodach. Pod dwoma warunkami - detektor poprzedza skuteczny ogranicznik, a drugi warunek to pentoda o duzym wzmocnieniu dla siatki trzeciej. Ponoc sa takie, wiecej jesli chodiz o amerakskie lub radzieckie lampy.

    3. Demodulatror Bradley'a.
    A moze by tak polaczyc gerator synchroniczny i detektor iloczynowy w jednej lampie..... uzywajac pentagridu - czyli heptody.
    Wiec sygnal dostarczamy do s3. W anodzi emamy filtr pcz. Drugi obwd filtru jest juz w oscylatorze synchronizowanym wykorzystujacym wirtualna triode z g1 i g2.
    Synchronizacj aporpzez filtr p.cz w anodzie tejze lampy. wiec generator bedzie generowal sygnal 10.7MHz przesuniety w fazie o 90'/Czyli idelnie jak dla loczynowego detektora.
    Taki detekor jest czulszy od zwyklego ilocznyowego. Przy opowiedniej lampie ma czulosc okolo 0,5V.
    ale jest jeden szkopul. Pasozytnicze sprzezenie obwodu na wejsciu detektora podpietego do s3 a obwodem generatora. To sprzezenie przez pojemosc g3-g2 lub g3-g1 niestety psuje liniowosc.
    Aby ten efekt zminimalizowac to przy typowych heptodach nalezy opor rezonasowy obwodu p.cz. podpietego do s3 obnizyc do wartosci okolo 1 kilooma (spore wytlumienie!!!). Wiaze sie to z pogorszeniem czulosci. Wtedy mozna uzyc nawet ECH21.....
    Firma Philco wyprodukowala specjany pentagrid o malych pojemosnciach wewnetrznych - laqpe FM1000. Dla tej lampy mozna zastosowac typowy obwod p.cz na wejsciu uzyskujac wysoka czulosc i liniowosc.

    W porownaniu z detektorem z Koertinga to moza przypuszczac ze osiagi beda gorsze. Czemu bo przenika sygnal 10.7MHz. Ale literatura podaje ze demodulator/generator Bradley;a dla sygnalu zaklocajacego i uzytecznego w tym samy kanale w proporcji 85:100 daje tlumienie sygnalu zaklocajacego w proporcji 2:100. Co uwazam za rewelacyjny wynik.
  • #68
    studisat
    Tube radio receivers specialist
    Filtr ceramiczny, projekt krzkomar'a.
    Jest jeden istotny blad!.
    Filtry ceramiczne wymagaja niskich impedancji na wesjciu i na wyjsciu. Typowo 330 omow.

    A popatrzmy na uklad pcz.
    Przed filtrem ceramicznym jest zwykly filtr p.cz. Obwody reoznansowe dla 10.7MHz maja impedancje w rezonansie rzedu kilkunastu kiloomow.
    Impedancje wejsciowe lampy to dziesiatki kiloomow.

    Stad zle jego dzialanie.
    Kolejmy fehler - jesli uzywamy filtrow to w dalszej czesci nie powinnismy mocno stumic obwody filtrow. Mimo wszystko lepiej uzyc filtrow niz pojedynczych obwod ze wzgledu na wieksza liniowosc fazy....
    Ponadto filtry ceramiczne tluimia sygnal, a klasyczne obwody drgan podnosza napiecia....
  • #69
    AlekZ
    Vacuum tubes specialist
    Stąd przy lampach filtry ceramiczne mogą się nie za bardzo sprawdzać.
    Ogólnie uważam, że im układ prostszy, tym lepiej. Im większa komplikacja układu tym z reguły więcej kłopotów. Studi-pamiętasz mój iloczynek. Uważam, że chodzi naprawdę nieźle.
    Zamierzam wreszcie zbudować nową głowicę i wprowadzić zmiany w układzie programatora. Rozważam wykręcanie jednej z 10 stacji tarczą telefoniczną. Impulsy może zliczać dekatron i ewentualnie wyświetlać na lampie nixie (raczej zbędne) lub wykręcanie tarczą częstotliwości stacji.
    Wykręcałoby się więc 1075 jako 107,5 i słuchałoby się zetki :roll:
  • #70
    krzkomar
    Level 25  
    Filtr ceramiczny był tylko na próbę, jak jeszcze nie miałem zrobionej głowicy. A jak miałem już głowicę to robiłem próby z i bez filtra. Z filtrem grało lepiej, ale ogólnie mam chyba filtry w p.cz. skopane. Chcę je przerobić na układ ze sprzężeniem indukcyjnym - teraz jest chyba za wąskie pasmo. Co do filtru to też chyba transformator dopasowujący powinien być na wejściu i wyjściu.
    Jest gdzieś dostępny schemat tego stereodekodera na 2 lampach? I czy to jest z diodami lampowymi czy półprzewodnikowymi ? Jaki układ jest lepszy - przełączany, czy macierzowy.
  • #72
    Alberto86
    Level 14  
    Widziałem podobny dekoder stereo na tranzystorach w odbiorniku radiowym Meluzyna. Do układu nie mam zastrzeżeń, ale z doświadczenia wiem, że pod wpływem starzenia elementów w filtrach LC układ po pewnym czasie (na szczęście liczonym w latach) fantastycznie sie rozstraja (dekoder oczywiście). W układach lampowych starzenie może być przyspieszone z powodu podwyższonej temp. pracy elementów.
  • #73
    krzkomar
    Level 25  
    Może dlatego że materiały takie jak ferryt produkcji polskiej były fatalnej jakości - myślę że na współczesnych materiałach tak źle nie będzie.
  • #74
    Alberto86
    Level 14  
    Zawsze myślałem ,że przyczyną takiego stanu rzeczy jest starzenie kondensatorów. O polskich wyrobach ferrytowych z Polferu miałem raczej dobre zdanie- no cóż dowiedziałem się czegoś nowego na ich temat. Dzieki za uświadomienie ;)
  • #75
    AlekZ
    Vacuum tubes specialist
    Z tym starzeniem się to jest chyba tak, że stare materiały są bardziej pewne niż nowe (po pewnym czasie ich włąściwości pogarszają się powoli).
    A polfer to jeszcze żyje? Wydaje mi się, że umarł... :(
  • #76
    krzkomar
    Level 25  
    Co do kondensatorów to ceramiczne się dobrze trzymają, najgorsze były ferroelektryczne (te nanofaradowe z epoki już tranzystorów) - łapały wilgoć (najgorsze chyba były rurkowe) i strasznie mocno pojemność zależy w nich od temperatury. Polskie ferryty są wyjątkowo kiepskie i nie jest to tylko moja opinia.

    O Polferze dawno nie słyszałem - może faktycznie padli, zresztą Polfer jest/był z Warszawy to może ktoś z tamtąd ma o nich jakieś wiadomości?.
  • #77
    studisat
    Tube radio receivers specialist
    No coz w najnopwszym numerze Elektroniki Praktycznej temat lamp w radiu UKF powrocil.... Jest tam artykul o glowicy lampowej.

    No i teraz sie doczepie do tego projektu.
    Uzyto dwoch lamp. Ale tylko trzy triody. Czemu budujac wzmacniacz w.cz. autor nie pokusil sie o kaskode? Tym bardziej ze uzyl lampy ECC88 o napieciu anodowym wreczy wymarzonym do takiego ukladu.

    W tekscie jest nieco troche przrsadzonych tresci krytykujacych mieszcze samodrgalace na triodach. O wielu aspektach autor nie wspomnial.
    Otoz w takim stopniu jedyna trudnosc stanowilo odseparowanie obwodu w.cz. od obwdou heterodyny. To nie tak ze nie daje rady zapewnic czulosci ani zakresu przrstrajania.
    Czulosc i tak nie jest najgorsza w takich ukladach bowiem stosuje sie w mieszaczu samodgrajacym dodatnie sprzezenie zwrotne dla czestotliosic p.cz. Wiec zyskujemy w sumiena spranosci przemiany.

    Wiecej wad ma stopieni wejsciowy napojedynczej triodzie. Nawet jesli to jest ECC88. Na oddatek autor zastosowal uklad o wpsolenj katodzie. Czemu, po co? Uklad ze wspolna siatka lub posredni ma bardziej korzytne wlasciwosci pod katem szumow. A uklad ze wspolna siatka nie wymaga neutralizacji. Ba w wiekszosci przypadkow neutralizacja ma bardziej zapobiegac pzenikaniu promieniowania heterodyny do anteny niz ustabilizowaniu wzmacniacza.

    Jesli dodamy mja impednacje reoznansowa obodow drgajacyh na zakresie UKF to wzmocnieni rzedu 8 do 10 z pojedynczej triody juz jest sukcesem.

    A majac wolna triode prosilo sie zastosowac kaskode. Znacznie wieksze wzmocnienie, ktore pozwala zrezygnowac ze sprzezenia dodatniego w mieszaczu.

    Zeby byc w porzadku wspomne ze byly produkowane lampy ktore pozwalaly w stopniu o wspolnej katodzie uzyskac czulosc zblizona dla kaskody. Moza o triodach z ekranem pomiedzy siatka a naoda - PC900. Te lampy mozna bylo stosowac na calmy zakresie VHF to 250 MHz.
    Inna grupa lamp to lampy zaprojektowane dla UHF'u - PC86 lub radzieckie 6S3P i 6S4S (jedna dla ukaldu ze wspolna siatka, druga ze wspolna katoda - roznia sie pojemnosciami miedzyelektrodowymi).

    Ale autor uzyl zwyklych triod. Wiec maja jedna wolna czemu nie ma tam kaskody?
  • #78
    Alberto86
    Level 14  
    Z przykrością muszę stwierdzić, że Polfer już dawno się przekręcił ale znaczne ilości ich wyrobów sa dalej dostępne. A co do tych ferrytów to sie poddaje :D Przy okazji to na jakiej zasadzie działa dekatron (takie elementy to już nie moja epoka :)
  • #79
    krzkomar
    Level 25  
    Przeglądając ostatnio swoje pozaczynane i niedokończone projekty postanowiłem powrócić do konstrukcji lampowego radia UKF. Nauczony poprzednimi niedociągnięciami głowicy wykonanej w postaci montażu przestrzennego (obecnie chassis od niej poszło na superreakcyjniak) postanowiłem zrobić tą głowicę pożądnie, ale tym razem na PCB. Projekt uważam za pełen sukces gdyż głowica obejmuje pełne pasmo 87...108MHz i ściągam wszystkie stacje z regionu i to na 1.5m kawałku kabla jako anteny (od PR1 na 87.5MHz do radia BIS na 107.5MHz). Głowica na razie współpracuje z tranzystorowym odbiornikiem (p.cz. + demodulator + wzm m.cz.), lecz obecnie już tworzę blok p. cz., więc niedługo całość będzie lampowa :). Będzie to układ tak jak wyżej z demodulatorem synchronicznym, lecz układ jest dość znacznie zmodyfikowany w stosunku do wersji jaką przedstawiłem poprzednio, jak się sprawi zobaczymy.

    Wartość R19 wynosi 220k