Żarówka nie jest najlepszym rozwiązaniem, bo ma dużą bezwładność cieplną (wolno stygnie) i migotania raczej się nie zobaczy. Podobnie ma się z diodami świecącymi LED, bo częstotliwość jest zbyt duża (człowiek dostrzega migotanie do częstotliwości ok. 20Hz a przy zasilaniu sieciowym mamy 50Hz (50 mignięć na sekundę) dla prostowania jednopołówkowego i 100 Hz (Hertz) dla prostowania dwupołówkowego.
Proponuję pójść na całość i "zastrzelić" panią od fizyki takim oto modelem pozwalającym pokazać różne (prawie wszystkie) zjawiska zachodzące przy prostowaniu napięcia (wyższa ocena murowana

)
Wbrew pozorom nie jest to układ zbyt skomplikowany za to ma duże możliwości (dużo większe niż jedna dioda z rezystorem do pokazu prostowania jednopołówkowego)
Spis elementów:
- dioda 1N4001 (Imax=1A, Umax=50V) - 4 szt.
- rezystor 51Ω o mocy 0.25W - 1 szt.
- rezystor 470Ω o mocy 0.25W - 2 szt.
- potencjometr obrotowy 22k liniowy (typ A) - 1 szt.
- kondensator elektrolityczny 10uF na 25V (może być do montażu pionowego lub poziomego, to nie wpływa na pracę układu)
- kondensator elektrolityczny 100uF ma 25V (uwagi jak wyżej)
(UWAGA: kondensatory mają oznaczony minus na obudowie,
na schemacie jest zaznaczony plus)
- przełącznik, typ hebelkowy
(może być na niskie napięcie) - 5 szt.
- zaciski laboratoryjne
lub gniazdka radiotechniczne - 8 szt
- płytka do zamontowania (może być ze sklejki 4mm) - 1 szt (wymiary wedle uznania)
- nóżki gumowe (odpowiednio wysokie by
płytka stała na nich a nie na potencjometrze) - 4 szt.
- śruby do montażu nóżek - 4 szt.
Można też płytkę oprzeć na 4 dłóższych śróbach (np. M4) łapanych
na 2 nakrętki do płytki (a całość stoi na łbach np. stożkowych śrub)
elementy montujemy przepuszczając ich końcówki przez otwory
w płytce ze sklejki i łącząc ich końcówki wedle schematu pod spodem.
Przed montażem można na sklejkę nakleić wydrukowany opis
co jest do czego i okleić to folią okleinową przezroczystą
============================================
Model jest zasilany ze źródła napięcia przemiennego, np. transformatora o napięciu maksymalnym (wartość skuteczna) 16V. Na schemacie przykładowo jest 8V (przebiegi przykładowe podano dla 8V)
Wartość skuteczna pomnożona przez 1.41 (pierwiastek kwadratowy z 2) da wartość maksymalną (amplitudę) napięcia
sinusoidalnego z transformatora.
Dla Usk=8V -> Umax wyniesie 11.28V
Co do wartości skutecznej: Jeżeli mamy rezystor i na nim napięcie przemienne, to wartość skuteczna tego napięcia wydzieli na tym rezystorze tyle samo ciepła co takie same co do wartości napięcie stałe.
Ponieważ wartość napięcia sinusoidalnego zmienia się w czasie to amplituda tych zmian jest większa niż wartość skuteczna właśnie 1.41 raza
Na poniższym obrazku pokazałem poszczególne parametry przebiegu: amplitudę (czyli wartośc maksymalną), wartość miedzyszczytową (dla sinusoidy to jest podwojona amplituda), okres (to czas po jakim przebieg się powtarza dla napięcia o częstotliwości 50 Hz, okres wynosi 0.02s (20 milisekund) i wartość skuteczną. Oczywiście ta wartość nie jest widoczna wprost na przebiegu i została tu wrysowana, by pokazać gdzie leży. Normalnie się ją albo oblicza albo mierzy miernikiem.
Kondensatory mogą się teoretycznie naładować do wartości amplitudy napięcia przemiennego pomniejszonej o dwa spadki napięcia na diodzie prostowniczej (ok. 0.7-0.8V zależnie od prądu płynącego przez diody)
Tak jest w tym konkretnie układzie, w przypadku zastosowania tylko jednej diody (prostowanie jednopołówkowe) napięcie na kondensatorze jest (bez obciążenia) tylko o 0.7V mniejsze od amplitudy napięcia przemiennego.
===============================================
Model pozwala na pokazanie następujących zjawisk (można je łączyć ze sobą - teoretycznie mamy 32 kombinacje ustawień przełączników
S1 do S5)
- prostowanie jednopołówkowe -> przełącznik S1 otwarty
- prostowanie dwupołówkowe -> przełącznik S1 zamknięty
- wpływ rezystancji w obwodzie ładowania kondensatora filtru
---> S2 - zamknięty -> rezystancja ≈51Ω
---> S2 - otwarty -> rezystancja 520Ω
- filtracja napięcia wyjściwego kondensatorem o małej pojemności -> S3
- filtracja napięcia wyjściowego kondensatorem o dużej pojemności -> S4
- zmiana rezystancji obciążenia filtru
----> S5 włączony - obciążenie od 470Ω do 22470Ω zależnie od ustawienia rezystora nastawnego P1
----> S5 wyłączony - obciążenie 1MΩ (rezystancja wejścia oscyloskopu)
Oscyloskop podłączamy do zacisków:
Obserwacja napięcia wyjściowego:
Uwy+ - przewód "gorący" (końcówka sondy oscyloskopu)
Uwy- - masa oscyloskopu (ekran kabla)
(czułość wejścia 5V/cm, podstawa czasu 10ms/cm)
Jeżeli w oscyloskopie włączymy tryb AC (prąd przemienny) wejścia
to możemy obserwować napięcie tętnień - te fale na grzbiecie przebiegu napięcia wyjściowego (po odcięciu przez kondensator wejściowy oscyloskopu składowej stałej - można je wtedy łatwo rozciągnąć zwiększając czułość toru oscyloskopu)
Obserwacja napięcia na diodzie prostowniczej:
Ud+ - - przewód "gorący" (końcówka sondy oscyloskopu)
Ud- - masa oscyloskopu (ekran kabla)
Obserwacja prądu płynącego przez diodę:
Id+ - przewód "gorący" (końcówka sondy oscyloskopu)
Id- - masa oscyloskopu (ekran kabla)
(czułość wejścia 0.2V/cm)
Wartość prądu obliczamy dzieląc napięcie zmierzone na oscyloskopie przez 51Ω
Jeżeli pominiemy potencjometr P1 to można zwiększyć rezystor R3 do 1 kilooma.
Przykładowe przebiegi do uzyskania z modelu:
Prostowanie jednopołówkowe bez filtracji kondensatorem
Prostowanie jednopołówkowe z filtracją małą pojemnością (10uF)
Prostowanie dwupołówkowe bez filtracji kondensatorem
Prostowanie dwupołówkowe z filtracją małą pojemnością
(uwaga: początkowy fragment przebiegu nie da się obserwować
na zwykłym oscyloskopie, ze względu na to, że trwa krótko i
tylko chwilę po włączeniu zasilania)
I wiele innych w zależności od ustawień przełączników S1-S5
i potencjometru P1
Przyjemnej zabawy

<- "lutowanie" układu