Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
MetalworkMetalwork
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Pompa ciepła - działanie, eksploatacja - połączenia z innym

kniksc 25 Jan 2007 07:38 1517610 7576
  • #841
    manio123
    Level 34  
    podziwiając zdjęcia nasuwa mi sie pewna ogólnej natury wątpliwość : jak okreslić pojemność zbiornika skropin? Czy przy zbyt dyżym zbiorniku nie występuje ryzyko "wyłapywania" oleju - czy jednak syfon sięgający dna zabezpiecza przd taką sytuacją i pojemność zbiornika jest tylko ograniczona "od dołu" - kiedy nie spełnia swojej roli z powodu zbyt małej pojemności?
  • MetalworkMetalwork
  • #842
    maticxx
    Level 11  
    Witam wszystkich uczestniczących w temacie.Muszę powiedzieć, że temat i dyskusja są bardzo ciekawe więc chcialbym się dołączyć.

    manio123 wrote:
    podziwiając zdjęcia nasuwa mi sie pewna ogólnej natury wątpliwość : jak okreslić pojemność zbiornika skropin? Czy przy zbyt dyżym zbiorniku nie występuje ryzyko "wyłapywania" oleju - czy jednak syfon sięgający dna zabezpiecza przd taką sytuacją i pojemność zbiornika jest tylko ograniczona "od dołu" - kiedy nie spełnia swojej roli z powodu zbyt małej pojemności?

    Podstawowa zasada przy doborze zbiornika na ciekły czynnik to zdolność zgromadzenia całego czynnika z układu .
    Zbiornik cieczy ma ustabilizować pracę , taki mały bufor żeby do TZR trafiała zawsze ciecz (gdzie jego pojemność nie jast aż tak ważna czy to będzie 0,5dm3 czy 2 dm3 i tak będzie robił swoje) , ale drugie jego zadanie wyznacza pojemność - przy pracach serwisowych możesz sobie tam przepompować cały czynnik i jego objętość musi być właśnie w ten sposób dobrana.
  • MetalworkMetalwork
  • #843
    manio123
    Level 34  
    to rozumowanie nie sprawdza się dla R407C bo z nim jest zasada ,że nie uzupełnia sie ubytków czynnika i zawsze napełnia się opróżniony układ nowym czynnikiem. Nie bardzo widze więc sens zbierania - co innego R22. Chyba że nie przywiązujemy wagi do składu czynnika , jego właściwości termodynamicznych i temperatury parowania - bo nie dotrzymując tej zasady fundujemy sobie loteryjkę co do składu mieszaniny. Zabieram się właśnie do nowej budowy i jestem na etapie zbierania składników, działam w tym elemencie "na czuja i oko" - skoro nikt nie widzi innych niż bąbelki zagrożeń.
  • #844
    maticxx
    Level 11  
    Właśnie w układach budowanych niejako doświadczalnie może zajść często potrzeba rozszczelnienia układu (bo coś chce się zmienić lub dodać , czy padnie presostat ) i wtedy zbiornik może się przydać.Bezwzględnie należy pamiętać przy doborze zbiornika żeby zapewnić przestrzeń (poduszkę) dla bezpieczeństwa w przypadku np. napływu ciepła (oczywiście jeżeli chce się go wykorzystywać we wspomniany sposób).
    A przydaje się też w czasie pracy tyle, że jego pojemność jak już wspominałem będzie bez znaczenia bo temperatury górnego i dolnego źródła są wystarczająco stabilne i nie ma szybkich , chwilowych zmian obciążenia.
  • #845
    reaven22
    Level 28  
    Witam
    Chciałbym poruszyć kwestię wykonania pompy ciepła [powietrze/woda] do ogrzewania wody użytkowej. Wątek przestudiowałem w obie strony i temat jest bardzo ciekawy, a ponieważ mam dostęp do serwisu klimatyzacji chciałbym rzucić do przedyskutowania następujący pomysł: :)

    Cel: tanie ogrzanie ciepłej wody użytkowej. (dom spory, mieszka 7 osób, zużycie ciepłej wody jest spore a koszty związane z ogrzaniem w elektrycznym bojlerze są znaczne)

    Wykonanie: mam do wykorzystania zewnętrzną jednostkę klimatyzatora o wydajności 7000BTU (moc grzania w funkcji pompy ciepła ok 2,5kW, moc pobierana przez jednostkę zewnętrzną to ok 800W). W jednostce zawarte są wszelkie niezbędne podzespoły tj, kompresor, parownik z wentylatorem, filtr, zawór rozprężny.
    Jednostkę umieścił bym na strychu, spora powierzchnia, a w lato jest bardzo gorąco co powinno zwiększyć COP urządzenia.


    Do wykonania pozostanie:
    (1) skraplacz. Chyba najlepiej było by go umieścić wewnątrz bojlera z wodą, Powinna wystarczyć odpowiednio dobrana wężownica z rury miedzianej.
    Oprócz parownika awaryjnie zostawił bym grzałkę elektryczną.
    Tylko jak obliczyć długość wężownicy ??

    (2) sterowanie.
    Czy do załączania i wyłączania wystarczył by termostat który jest obecnie w bojlerze ??
    bezwładność ma dość dużą. Trzeba by dołożyć jeszcze układ czasowy uniemożliwiający uruchomienie kompresora tuż po jego wyłączeniu.

    W klimatyzatorze jest zawór sterowany elektromagnetycznie który umożliwia odwrócenie obiegu czynnika. Można by go wykorzystać do odszraniania parownika podczas pracy w ujemnych temperaturach.

    Proszę o komentarze czy warto bawić się w budowę ??
  • #846
    maticxx
    Level 11  
    Do odzysku ciepła skraplania w podgrzewaczach wody użytkowej konieczne jest użycie dwóch skraplaczy ( jeden wymiennik CWU i drugi tradycyjny) w połączeniu równoległym lub szeregowym.Niestety w obydwu przypadkach potrzebna jest dodatkowa automatyka chłodnicza. Wynika to z faktu że gdy woda ma powiedzmy 10^C cały proces skraplania zachodzi w wymienniku CWU a skraplacz dodatkowy jest zalany , jednak w czasie gdy woda osiągnie wyższą temp. skraplacz drugi (powietrzny) musi przejąć częściowo na siebie skroplenie czynnika.
    Wcelu stabilizacji ciśnienia skraplania ( gdy konieczne jest spiętrzenie czynnika) stosuje się wspomnianą dodatkową automatykę w postaci regulatorów ciśnienia skraplania.Poszukam schematu takiej instalacji i podeślę.
    Prostsza sprawa jest gdy się wykorzystuje tylko ciepło przegrzania sprężonych par ( nie była by potrzebna dodatkowa automatyka) ale to oplacalne będzie tylko przy wykorzystaniu ciepła odpadowego , a nie gdy budujemy urządzenie do tego procesu .
    Proponuję potraktować całą sprawę w ten sposób ,że latem też możemy chłodzić pomieszczenia.

    Przy wspomnianych 7 osobach to bufor powinien być dosyć pokaźny i raczej będzie konieczność dogrzewania grzałką np w istniejącym bojlerze .
    Pozdrawiam.
  • #847
    kuba_puchatek
    Level 16  
    maticxx wrote:
    Do odzysku ciepła skraplania w podgrzewaczach wody użytkowej konieczne jest użycie dwóch skraplaczy ( jeden wymiennik CWU i drugi tradycyjny) w połączeniu równoległym lub szeregowym.Niestety w obydwu przypadkach potrzebna jest dodatkowa automatyka chłodnicza. Wynika to z faktu że gdy woda ma powiedzmy 10^C cały proces skraplania zachodzi w wymienniku CWU a skraplacz dodatkowy jest zalany , jednak w czasie gdy woda osiągnie wyższą temp. skraplacz drugi (powietrzny) musi przejąć częściowo na siebie skroplenie czynnika.


    nie rozumiem, proszę wytłumacz dlaczego musi być sraplacz powietrzny ?
  • #848
    reaven22
    Level 28  
    maticxx dzięki za odpowiedź. ale nie rozumiem potrzeby zastosowania dodatkowego wymiennika ?

    Na chwilę obecną mam zainstalowany bojler 150l z grzałką elektryczną o mocy 2kW, Temperatura jest ustawiona na 60'C. Montując podgrzewanie za pomocą pompy, zmniejszył bym temperaturę do 50'C a gdyby się okazało ze nie bedzie starczać wody to można zastosować nieco większy bojler np. 200l.

    znalazłem opis podobnego urządzenia:
    http://www.arkton.com.pl/i/inne/pompac.pdf
  • #849
    Czarek34
    Level 1  
    Witam także składam pompę dla siebie sprężarka copeland, wymienniki secespol, press wysoki niski, zawór rozprężny na r22, dolne żródło kolektor poziomy 600 m.b.
    Mam problem: sprężarka do skraplacza podaje tylko 12-14 bar co daje temp. ok 30°C a chciałbym 55 co zrobić: może skraplacz za bardzo przechładza?
  • #850
    elektryk2000
    Refrigeration equipment specialist
    kuba_puchatek wrote:
    maticxx wrote:
    Do odzysku ciepła skraplania w podgrzewaczach wody użytkowej konieczne jest użycie dwóch skraplaczy ( jeden wymiennik CWU i drugi tradycyjny) w połączeniu równoległym lub szeregowym.Niestety w obydwu przypadkach potrzebna jest dodatkowa automatyka chłodnicza. Wynika to z faktu że gdy woda ma powiedzmy 10^C cały proces skraplania zachodzi w wymienniku CWU a skraplacz dodatkowy jest zalany , jednak w czasie gdy woda osiągnie wyższą temp. skraplacz drugi (powietrzny) musi przejąć częściowo na siebie skroplenie czynnika.


    nie rozumiem, proszę wytłumacz dlaczego musi być sraplacz powietrzny ?

    Kolega po prostu pomylił dwa zastosowania.
    Dodatkowy skraplacz jest potrzebny gdy wykorzystywanie ciepła skraplania ma charakter drugorzędny - np. przy wykorzystywaniu ciepła odpadowego. W przypadku budowy urządzenia wyłącznie do grzania wody żadne dodatkowe skraplacze nie są potrzebne, nawet niepożądane (po co wywalać ciepło za które sami płacimy)

    Jeśli chodzi o pytanie o pompę ciepła powietrze-woda to stanowczo odradzam takie pomysły jak budowanie przez osoby niedoświadczone z techniką chłodniczą. Chodzi mi tutaj o budowę pompy pracującej z odparowaniem poniżej zera, tym bardziej przy temp. powietrza poniżej zera C (przez cały rok).
    Przy t>>10C można się pobawić, ale może lepiej zamontować kolektor słoneczny i większy zasobnik?

    Dodano po 6 [minuty]:

    Czarek34 wrote:
    Witam także składam pompę dla siebie sprężarka copeland, wymienniki secespol, press wysoki niski, zawór rozprężny na r22, dolne żródło kolektor poziomy 600 m.b.
    Mam problem: sprężarka do skraplacza podaje tylko 12-14 bar co daje temp. ok 30°C a chciałbym 55 co zrobić: może skraplacz za bardzo przechładza?

    A dokładniej z czego to jest zbudowane? Nazwa firmy nic tu nie mówi. No i jakie ogrzewanie, pewnie zwykłe grzejniki skoro chcesz tak wysoko?
    Jeśli układ chłodniczy jest sprawny, to pewnie za mała moc grzewcza w stosunku do odbioru??? A może pompa pracowała zbyt krótko?
    Zmniejszenie prędkości pomp obiegowych powinno podnieść temp. wyjścia z pompy ciepła, ale tylko tyle to da że sobie ręce ogrzejesz o rurę -zapotrzebowania na moc budynku nie zmniejszy ;)
  • #851
    kuba_puchatek
    Level 16  
    Czarek34 wrote:
    Mam problem: sprężarka do skraplacza podaje tylko 12-14 bar co daje temp. ok 30°C a chciałbym 55 co zrobić: może skraplacz za bardzo przechładza?


    zapotrzebowanie na ciepło przekracza moc grzewczą pompy,
    źle obliczyłeś zapotrzebowanie na ciepło i pompa jest za mała
    (albo tak jak w moim przypadku na parterze jeszcze wiatr chula)
    na próbę zakręć kilka grzejników
  • #852
    reaven22
    Level 28  
    elektryk2000 wrote:
    Jeśli chodzi o pytanie o pompę ciepła powietrze-woda to stanowczo odradzam takie pomysły jak budowanie przez osoby niedoświadczone z techniką chłodniczą. Chodzi mi tutaj o budowę pompy pracującej z odparowaniem poniżej zera, tym bardziej przy temp. powietrza poniżej zera C (przez cały rok).
    Przy t>>10C można się pobawić, ale może lepiej zamontować kolektor słoneczny i większy zasobnik?


    producent klimatyzatora podaje ze może on pracować w funkcji pompy ciepła do temperatury -5'C, W takim układzie może zastosować termostat zabezpieczający przed pracą w niższej temperaturze, po przekroczeniu ustalonego progu pompa ciepła wyłączy się a ogrzewanie przejmie grzałka elektryczna. ?
  • #853
    elektryk2000
    Refrigeration equipment specialist
    To prawda że może pracować przy t<0C, ale jest elektronika sterująca odszranianiem co pewien czas. Poza tym zbudowanie sprawnie działającego układu z zaworem czterodrogowym dla "amatora" jest lekko trudne.
    Niemniej jednak, ambitna osoba może to zrobić :)
    Co do grzałki: Mając pompę ciepła nie opłaca się grzać grzałką, nawet przy -10C COP będzie >1 ;) Chyba że na tyle spadnie moc grzewcza że zwyczajnie PC "nie da rady"
    Tylko załatw sprawnie działające odszranianie odpowiednio zaprogramowane zależnie od warunków...
  • #854
    maticxx
    Level 11  
    elektryk 2000 - masz rację wszystkie układy z jakimi miałem styczność tego typu były to układy chłodnicze , czyli zbudowane pod kątem procesu chłodzenia , a sprawa grzania była drugorzędna (odzysk).Jak ty widzisz całą automatykę w takim rozwiązaniu , która przyniesie największy zysk:?:.Pozdrawiam
  • #855
    reaven22
    Level 28  
    Temat sterownika nieco się wyjaśnił. Po przeanalizowaniu oryginalnego sterownika klimatyzatora doszedłem do wniosku że jest on do wykorzystania przy budowie pompy ciepła CWU. Wymagana będzie zmiana w obwodzie jednego z czujników temperatury. Zalety tego rozwiązania to pełny system zabezpieczeń wraz ze sterowaniem odszranianiem przy pracy w ujemnych temperaturach.
    na dzień dzisiejszy szukam odpowiedniego bojlera koło 200l, trzeba będzie również wykonać skraplacz z rury miedzianej.
  • #856
    kuba_puchatek
    Level 16  
    chcesz zrobić skraplacz z rurki ?
    jaką średnicę rury i powierzchnię wymiany zaplanowałeś ?

    przemyśl zastosowanie wymiennika płytowego i pompy cyrkulacyjnej, będziesz mógł wówczas zastosować zbiornik emaliowany
    przy projektowaniu powierzchni wymiennika rurowego weź pod uwagę, że woda w zasobniku w zasadzie "stoi" co znacząco pogarsza współczynnik przejmowania ciepła

    pozdrawiam kuba_puchatek
  • #857
    reaven22
    Level 28  
    kuba_puchatek wrote:

    przy projektowaniu powierzchni wymiennika rurowego weź pod uwagę, że woda w zasobniku w zasadzie "stoi" co znacząco pogarsza współczynnik przejmowania ciepła
    pozdrawiam kuba_puchatek


    komercyjnie jest stosowane rozwiązanie jak na zdjęciu. Cyrkulacje zapewnia grawitacja, nie wiem jeszcze jak ugryźć powierzchnie wymiennika ale pracuje nad tym.
  • #858
    manio123
    Level 34  
    rozwiązaniem dedykowanym do pomp ciepła jest zbiornik z mamką i nic go nie pobije. Powody jego wyższości były juz wcześniej dokładnie przedyskutowane. Zasobnik 200 l z wbudowanym wymiennikiem to tragiczie mało uwzgledniając sprawnośc samego zasobnika ( czyli faktyczną,efektywną ilość ciepłej wody w całej pojemności) dochodzi do tego zawsze za mała wydajnośc wężownicy ( i stale spadająca z powodu obrastania kamieniem) co z pewnościa spowoduje przegrzewanie sprężarki i "cykanie" HP. Zamiast "edisonować" lepiej wykorzystać sprawdzone realizacje.
  • #859
    reaven22
    Level 28  
    manio123 wybacz ale chyba nie doczytałeś że chodzi tu o pompę ciepła powietrze/woda tylko do ogrzewania CWU. takie rozwiązania są stosowane komercyjnie więc nie jest to wyważanie otwartych drzwi. Ja tego nie wymyśliłem tylko staram się zaadoptować dostępne mi urządzenie ( czyt. klimatyzator) do tego celu.
  • #860
    manio123
    Level 34  
    doczytałem, doczytałem - dolne źródło nic tu nie zmienia, a komercyjne rozwiązanie tego typu nie zawsze jest warte kopiowania ,choćby ze wzgedu na trudności wykonawcze a i nie najlepsze efekty - chyba że umiesz skręcic w ciasną spiralę ze 30m rury?. A jesli już całkiem szczerze to nie widzę sensu budowy pompy ciepła tylko do samej ciepłej wody , wystarczy grzałka i taryfa nocna a masz COP=2 , bez nakładów inwestycyjnych i problemów eksploatacyjnych. W rozwiązaniu komercyjnym takie rozwiązanie jest stosowane w celu odzysku ciepła ( chodzenia pomiesczenia) i stabilnego odbioru ciepłej wody - widziałem to urządzenie zainstalowane w ciepłowni w pmieszczeniu odgazowywacza termicznego.
  • #861
    bodziopl
    Level 24  
    Czuję się "ojcem chrzestnym" mariażu PCi i zbiornika z mamką, ale myślę że mam coś lepszego: karbowaną rurę z nierdzewki, może ona posłużyć do wykonania wężownicy odwróconej !
    pzdr
    PS: Czy ktoś ma namiary na elastycznego producenta zbiorników c.o. - to zleciłbym założenie do takiego zbiornika założenie przygotowanej uprzednio wężownicy odczepemi to wężownicą płynęłaby c.w.u. i cyrkulacja, a byłoby jej w z niej ~30l !: zero kamienia, zero legionelli, niezła wymiana ciepła (próbowałem z mirotermem, ale to jeszcze nie to !)
  • #863
    maticxx
    Level 11  
    Witam.
    Mam na warsztacie oryginalny wymiennik przeznaczony do montażu w zasobniku - moc 6KW rura fi 15 , długość 4,8m , średnica zewnętrzna 140mm , długość ( lini śrubowej) 295mm .Problemem jest że rura jest ożebrowana na zewnątrz. Taki sam wymiennik o mocy 3KW jest wykonany z rury fi 15mm(ożebrowanej) , długość 2,45m , srednicy też 140 mm.
    Ważnym elementem (dla uniknięcia korozji elektrochemicznej) są przekładki izolacyjne przy śrubunkach montowane w celu odizolowania elektrycznego zasobnika od wymiennika.
    Bodzio - naprawdę rozwiń trochę z tą rurą karbowaną.
  • #864
    maticxx
    Level 11  
    Znalazłem jeszcze dane innego wymiennika fabrycznego- nominalnie 3KW:
    -średnica wewnętrzna rury 9mm
    -długość rury 4,8 m
    -średnica zewnętrzna 140mm
    W tym wypadku nawet podwójne ścianki ( większe bezpieczeństwo żeby nie pić naoliwionej wody).
    Co do ożebrowania to może są gdzieś do kupienia rury Cu z radiatorem , przecież mają bardzo wiele zastosowań.
  • #865
    bodziopl
    Level 24  
    Rura karbowana DN 32(są i inne od DN 15 do DN 60) średnica 39/44, ścianka 0,3mm, r gięcia 0,2 m, pow. 0,188 m2/m, waga 0,63kg/m, pojemność 1,3 l/m, cena 15 EURO/m ?
    Ale jakby tak wrzucić ze 40m do zbiornika ~300 l to byłoby coś pośredniego między mamką a wężownicą odwróconą, drogie, ale "z najwyższej" półki; i dlatego pytałem o wytwórcę zbiorników do c.o. (akumulacyjnych), bo chciałbym jak wszystko, zrobić i wypróbować najpierw na sobie !!!
    PS: te karbowania poprzeczne mają podobno zwiększyć wymianę ciepła o 30% , taka wężo-mamka miałaby 150/50 l pojemności i 7,5 m2 pow. wymiany - to powinno być już wystarczająco ! - i to byłby taki "bentley" wśród zbiorników c.w.u.
  • #866
    manio123
    Level 34  
    pomysł z rurą karbowaną jest stosowany w wymiennikach secespolu serii K. W rurze karbwanej przepływ jest bardzo burzliwy , co oczywiście skutkuje lepszym współczynnikiem przejmowania ciepła. Dodatkowym efektem turbulencji jest drganie rurki uniemożliwiające osadzanie sie kamienia kotłowego. Do pomysłu bodzia dodaję zatem pomysł zastosowania oskubanego z płaszcza wymiennika jad - co daje pęczek rur z dwoma dnami sitowymi - efektywnośc z pewnością wieksza a rurki z nierdzewki są niezniszczalne. Wystarczy też wyprowadzić jeden króciec przez górną dennicę a deugi przez dolną :D . Dla kilku sztuk to z pewnością można zamówić samą wężownice bez płaszcza.
  • #867
    bodziopl
    Level 24  
    Secespol robi też wymienniki "basenowe" to taki uproszczony jad bo rurki ma karbowane ale nie skręcone, tylko że największy z nich ma ~2 m2 pow. wym.c. i kilkanaście litrów pojemności w sumie !, ale kosztuje ~2000 zł
    A my musimy mieć raczej dużą pojemność cieplną i wodną i to po obu stronach wymiany. Także raczej ta grubaśna karbowanka + zbiornik 200 - 300 l + może akumulator parafinowy ?
  • #868
    manio123
    Level 34  
    nie sądzę aby pojemnośc wodna po stronie PCi była istotna , ważne aby odbiór ciepła był bardzo intensywny i odporny na kamień. Zwiekszanie średnicy i pojemności wężownicy spowoduje spadek prędkości i utratę zalet karbownia. Nawet najmnieszy JAD zainstalowany jak na Twoim rysunku da moc co najmniej 10 kW - trzeba by jednak połaczyć to z pomysłem jego zabudowy intensyfikującym konwekcję. Tak bym zrobił jakbym nie miał mamki :D
  • #869
    bodziopl
    Level 24  
    To właśnie w mamce pojemność wodna strony c.o. ma znaczenie ! (gdyby nie miała to dobre byłyby zbiorniki z płaszczem - zbiornik ~200l płaszcz 10 l !) , a tak to optymalny stos. poj. c.o. do c.w.u. jest ok. 2,3 ! A z tą karbowanką to: pojemnośćwodna c.o ~ czas ładowania i ilość energii zmagazynowanej; pow. wężownicy ~ szybkość przekazywania ciepła
    PS: Kiedyś, gdy komputer to był ZX spektrum, istniały takie maszyny analogowe do modelowania równań różniczkowych i całkowych i mieszanych, i to się robiło za pomocą rezystancji, pojemności i symulowanej indukcyjności, i coś z tego pamiętam, i taka maszyna (jak już się ją nastawiło) to pokazała to ładnie na oscyloskopie (to takie urządzenie do pokazywania przebiegów elektrycznych na ekranie), no i taki zbirnik to można by tam zamodelować i byłoby szybciej niż te równania rozwiązać cyfrowo !
  • #870
    manio123
    Level 34  
    co do mamki to wszystko jasne , ale już z karbowanką to nie poniał :( - gdzie tu szukać tej pojemności i po co?
    Co do ZX spectrum to też jestem inżynierskim weteranem i nawet pisałem na tym w pascalu bo interpreter basic był słoniwato wolny jak się chciało policzyć kilkadziesiąt równań . Problemem był tylko fakt że można było kompilować program tylko przy uruchomionym komputerze , kompilacja po zapisie nie mgła byc dekompilowana przy następnym uruchomieniu - trzeba było pisac aż do skutku bo wersji nie kompilowanej nie można było zapisać. Teraz spotykam się ze zdziweniem że ktoś jeszcze pisze w "liniowym"pascalu . A co do modeli automatyki to w przemysle nadal jest wiele układów automatyki pneumatycznych i taki właśnie pneumatyczny komputer zagramanicznej produkcji ( CCCP?) był przedmiotem moich laborek. Członem opóźniającym był słoik twist-off z korkiem w denku i wbitymi igłami. Grubość igły , ilośc lub pojemność słoików decydowała o stałej czasowej. Urządzie doskonale symulowało wszelkie regulatory a czlonami całkującymi czy proporcjonalnymi :D to bardzo przemawiało do wyobraźni i całkowanie odbywało sie na oczach publiczności. Teraz pewnie mają symulacje koputerowe a tu można animowac wszystko nawet wbrew nauce.