Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Układ zastępczy dla lampy ECH21

Andrzej 53 17 Kwi 2009 21:31 8418 15
  • Układ zastępczy dla lampy ECH21

    Naprawiałem starego Mazura i przy okazji wymyśliłem dla tego radia układ, zastępujący lampę ECH21. Myślę, że wielu z tych, którzy zajmują się renowacją i naprawami starych radioodbiorników on zainteresuje.
    Założyłem sobie, że układ powinien działać w nie przerabianym, oryginalnym radiu i stanowić zamiennik dla lampy ECH21. Wymyśliłem, zmajstrowałem i oto jest. Zastępuje pierwszą lampę, (mieszacz i oscylator) w moim Mazurze. Może któryś z kolegów też coś podobnego wymyślił, i chodzi to lepiej niż mój zamiennik? Ta płytka jest lepsza od mojego egzemplarza lampy, ale działa tylko jak pierwsza lampa. Eksperymentowałem z układem zastępującym drugą ECH21, ale rezultaty były kiepskie - spadek czułości, głośności i większe zniekształcenia. Przedstawiam to cudo, jego schemat, płytkę i rozmieszczenie elementów.[/img]
    Załączniki:

    Fajne! Ranking DIY
    Potrafisz napisać podobny artykuł? Wyślij do mnie a otrzymasz kartę SD 64GB.
    O autorze
    Andrzej 53
    Poziom 2  
    Offline 
    Andrzej 53 napisał 3 postów o ocenie 0, pomógł 0 razy. Mieszka w mieście Inowrocław. Jest z nami od 2008 roku.
  • #2
    shadow0013
    Poziom 34  
    Pomysł ciekawy - jako rozwiązanie tymczasowe i do testowania, jakiej wartości dałeś dławik przy BF961 (na schemacie cewka).
  • #3
    zak12
    Poziom 17  
    Nigdy nie przypuszczałem, że ktoś może "poświęcić" swoje szare komórki na zmajstrowanie czegoś takiego. Ale czego się nie robi dla reanimacji starych poczciwych sprzętów. Szacunek dla ciebie. Czy zauważyłeś jakąś różnicę w pracy urządzenia po zastosowaniu tego układu? Czy temperatura sąsiednich podzespołów nie wpływa w jakimś stopniu na stabilność pracy tego układu?
  • #4
    Użytkownik usunął konto
    Użytkownik usunął konto  
  • #5
    mariusz324

    Poziom 13  
    A ja mam pytanie, do każdej lampy można zrobić zamiennik w takiej postaci?? tzn na elementach dyskretnych??
  • #6
    thereminator
    Warunkowo odblokowany
    Ciekawy pomysł, na tymczasowe uruchomienie odbiornika, ale prościej byłoby zastosować cokół przejsciowy i jakąś popularną lampę noval - widziałem kiedyś w sieci przecokołowaną w ten sposób ECH81 wstawioną za ECH21.
    mariusz324 napisał:
    A ja mam pytanie, do każdej lampy można zrobić zamiennik w takiej postaci?? tzn na elementach dyskretnych??

    Teoretycznie większość tak, tylko przeważnie nie ma to większego sensu. Gdzieś u góry działu Retro i lampy jest przyklejony temat ze skanami (z lat 80) artykułów o zastępowaniu deficytowych typów lamp innymi typami lub półprzewodnikami.
  • #7
    bojp
    Poziom 13  
    Teraz pytanie odnośnie jakości dźwięku:
    Wiadomo, że lampy nadają ciepły, przyjemny dźwięk. Tutaj jak by nie patrzeć upchnąłeś tranzystory. Jest jakaś różnica w dźwięku? Jak bardzo charakterystyki tego zamiennika różnią się od lampowych?
  • #8
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Bardzo dobry pomysł, który ma szansę zastępować także i inne lampy przemiany. Co prawda lampy ECH81 i ECH84 są jeszcze dość łatwo dostępne, ale już nie produkowane. Zatem taki krzemowy zamiennik jest ciekawą alternatywą.

    Trochę szkoda, że na schemacie nie ma, prócz numerów wyprowadzeń przypisanych elektrod w oryginalnej lampie. Byłoby łatwiej analizować, czy nie dałoby się czegoś ulepszyć. Jak mniemam, układ jest zasilany ze źródła napięcia anodowego poprzez oryginalny opornik, znajdujący się w obwodzie siatki ekranującej heksody lampy ECH21. Czy tak sporządzony zamiennik obciąża bardziej zasilacz napięcia anodowego niż oryginalna lampa? Na pierwszy rzut oka sądzę, że tak.
  • #9
    thereminator
    Warunkowo odblokowany
    bojp napisał:
    Teraz pytanie odnośnie jakości dźwięku:
    Wiadomo, że lampy nadają ciepły, przyjemny dźwięk. Tutaj jak by nie patrzeć upchnąłeś tranzystory. Jest jakaś różnica w dźwięku? Jak bardzo charakterystyki tego zamiennika różnią się od lampowych?


    Ta lampa pracuje jako oscylator/mieszacz wysokiej częstotliwości, wiec pytanie nie ma sensu.
  • #10
    Użytkownik usunął konto
    Użytkownik usunął konto  
  • #11
    Andrzej 53
    Poziom 2  
    Nie spodziewałem się aż tylu postów. Odpowiadam na pytania:
    1). Można zastąpić nieomal każdą lampę małej mocy w układzie nieszacza lub wzmacniacza p.cz. czy m.cz.
    2). Zasilanie układu odbywa się napięciem siatki drugiej, z opornika siatkowego. Pobór prądu jest duży i bardzo obciąża takie źródło zasilania powodując silne grzanie się opornika siatkowego. Chcąc zastąpić drugą ECH21 w Mazurze należałoby dla drugiego zamiennika lampy lampy doczepić jeszcze jeden osobny rezystor siatkowy i zastosować kondensatory sprzęgające o większej pojemności w tym zamienniku w części triodowej.
    3). Zastąpienie EBL21 jest możliwe jakimkolwiek scalaczkiem wzmacniacza m.cz. ale trzeba zastosować wtórnik źródłowy (BF245), który poprzedzałby wzmacniacz. (Ze względu na niską oporność wejściową wzmacniacza.) Proponuję zasilać układ napięciem żarzenia z pełno-okresowego podwajacza napięcia. Będzie wtedy 12,6V.
    4). Nie zauważyłem różnicy w jakości dźwięku. Choć lampa pracuje jako mieszacz i oscylator, to jednak przetwarza sygnały analogowe. W układach mieszaczy i wzmacniaczy p.cz. nie stosuje się ujemnego sprzężenia zwrotnego poprawiającego zawartość harmonicznych i charakterystykę częstotliwościową, więc pytanie o zniekształcenia inter-modulacyjne nie ma sensu. Ten zamiennik nie jest objęty pętlą ARW, a to powoduje, że poziom głośności rożnych stacji radiowych - tych silnych i słabych nie jest wyrównany.
    5). Dorzucam jeszcze jedną fotkę, na której widać ów dławik i szczegóły jego wykonania. Rdzeń pochodzi z żarówki energooszczędnej. Kondensator 5pF uzyskałem sklejając Cyjanopanem dwa prostokąciki laminatu przełożone papierem. Cokół wykonany jest z różowego tworzywa akrylowego do robienia protez zębowych.
  • #12
    Użytkownik usunął konto
    Użytkownik usunął konto  
  • #13
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Zastąpienie EBL21 w sposób, jaki proponuje Andrzej 53 wymagałoby chyba głębokiej ingerencji w układ odbiornika, zwłaszcza pominięcia transformatora głośnikowego.
    Myślę też, odnośnie zamiennika lampy ECH21, że lepszym rozwiązaniem byłoby podwojenie napięcia żarzenia, jak sugerował to elektrit.
  • #14
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    ECH21 z podobnymi rezultatami do omówionego tutaj tranzystorowego analogu można zastąpić dowolną pentodą w.cz. pracującą jako lampa przemiany, a więc z wyprowadzoną siatką trzecią. s1 i s2 tworzy wtedy oscylator, a sygnał podaje się na s3. EF22 pracowała w takiej roli zupełnie zadowalająco. Oczywiście w takim układzie nie mamy również ARW dla lampy przemiany oraz mamy większe przenikanie sygnału heterodyny do obwodów wejściowych, ale akurat to nie jest zbyt wielkim problemem przy małych antenach w postaci kilkumetrowego przewodu oraz i tak straszliwymi zakłóceniami na zakresach DSK, a i obwody wejściowe powinny odpowiednio osłabić ten sygnał.
  • #15
    kris8888
    Poziom 31  
    Andrzej 53 napisał:
    Ta płytka jest lepsza od mojego egzemplarza lampy, ale działa tylko jak pierwsza lampa. Eksperymentowałem z układem zastępującym drugą ECH21, ale rezultaty były kiepskie - spadek czułości, głośności i większe zniekształcenia. Przedstawiam to cudo, jego schemat, płytkę i rozmieszczenie elementów


    Żeby zastąpić drugą ECH21 (p.cz+m.cz) to na pewno musisz przerwać to połączenie na Twoim schemacie jednej bramki tranzystora polowego z bazą tranzystora bipolarnego, a nieużywaną bramkę połączyc z masą. Ale to pewnie już zauwazyłeś. Drugi tranzystor też dobrze byłoby wymienic na MOSFET i zmodyfikowac układ, bo w obecnym układzie masz za mała opornośc wejściową tego stopnia i za bardzo obciążasz detektor lampowy. Stąd może mała czułość i zniekształcenia.
    Zastanawiam się, czy możnaby zasilić ten układ z tego opornika, który pierwotnie zasila anodę triody w lampie, zamiast z opornika od S2. W zasadzie on równiez jest w tym momencie niewykorzystany. Nie wiem czy nie spowoduje to przypadkiem zrywania drgań heterodyny.

    Zastąpienie EBL21 układem krzemowym bez usuwania trafa głosnikowego może nie być aż takie trudne gdyby zastosować wysokonapięciowy MOSFET jako element wykonawczy. Problemem może być odprowadzenie dużej ilości ciepła, która wydzieli się na tym elemencie.
  • #16
    Andrzej 53
    Poziom 2  
    Zapisałem sobie w kapowniku ten sposób z pentodą. Dziękuję za praktyczną poradę, może będę kiedyś musiał z niej skorzystać.