Jak zapewnić bezpieczeństwo maszyn przy awarii obwodu sterującego?

Question

Witam forowiczów. Mam zagadnienie dotyczące bezpieczeństwa maszyn i urządzeń. Mianowicie: w Dyrektywie Maszynowej w części dotyczącej sterowania pkt. 1.2.7. Awaria obwodu sterującego napisane jest Błąd, jak też i awaria lub uszkodzenie w układach logicznych obwodu sterującego nie mogą prowadzić...

12robert12 · Answer

u mnie jest to rozwiązane poprzez podłączenie styków NC do przekaźnika bezpieczeństwa a styków NO do PLC dla sygnalizacji stanu która osłona jest otwarta. Projektant przewidział też że każda z osłon może być zablokowana przez specjalny klucz, lub przy ostrzeniu maszyny wszystkie zabezpieczenia są blokowane przez przekaźnik.

Ostatnio zaskoczył mnie inspektor który powiedział że jeżeli proces technologiczny wymaga jakiś niebezpiecznych sytuacji to są one dopuszczalne.

ja spotkałem się u siebie na fabryce z opinią włoskich projektantów automatyki, sterowań że mamy ciężkich inspektorów.

a wypadków już widziałem mnóstwo i zawsze wina po stronie operatora była, bo np. zablokował sznurkami krańcówki osłon, wkładał ręce pomiędzy napędy podczas pracy, itd.

Pozdrawiam.

jotko · Answer

Każda maszyna podlega odpowiednio dobranym kategoriom bezpieczeństwa ,
klasyfikowanym kolejno wg: zagrożenia / czasu występowania / możliwości uniknięcia ryzyka.
Ustalenie kategorii odbywa sie komisyjnie .
Na podstawie przyjętej kategorii bezpieczeństwa maszyny budowane są odpowiednie obwody zabezpieczeń.
Każda maszyna jest dostarczona od producęta z Deklaracją zgodności .

Przy tak wykonanym technicznie urządzeniu nie ma mowy o błędzie programisty ,który mógłby zagrozić człowiekowi.
Programy nie są doskonałe i zawsze znajdzie się furtka/ błąd / niedopatrzenie programisty które mogłoby spowodować zagrożenie.
I to wracamy do obwodów zabezpieczeń które odcinają sterowanie urządzeń wyjściowych i do ponownej pracy wymagają resetu.

Uwaga na Modernizacja Modyfikacja.
Modyfikacja - zmiana w maszynie polegająca na przystosowaniu zamienników części o tej samej funkcjonalności
do pracy w danej modyfikowanej maszynie. Zastępowanie części niedostępnych innymi ale o tej samej funkcjonalności.
Taka zmiana powinna być odnotowana w książce eksploatacji maszyny.
Modernizacja - zmiana w maszyny polegająca na jej usprawnieniu , zmianie funkcjonalności , dodatkowych opcjach itp.
Ponowny odbiór maszyny zgodnie z wymaganiami minimalnymi Dyrektywy Maszynowej i za te zmiany dożywotnio
odpowiada juz autor zmian.

Promuję tematy:
18.03.2026 Naprawa PK-210 – miernik cęgowy
09.03.2026 Naprawa miernika rezystancji izolacji Chauvin Arnoux C.A 6503
26.02.2026 Naprawa induktora IMI-1 500V ERA 1969
17.02.2021 Wnętrze MAP-sensora instalacji LPG
25.12.2020 Budowa wyłącznika nadmiarowo-prądowego obwodów napięć stałych.

Chmielu · Answer

Witam,
Niestety przepisy nie są jednoznaczne w tym względzie i są bardzo ogólne. Przy pracy niektórych maszyn wymagane są sytuacje gdy niezbędne jest wejście operatora w strefę niebezpieczną, np w celu założenia nowego pasma materiału. Wtedy operator musi wykonać szereg czynności przy otwartych osłonach lub bramkach wejściowych mając do dyspozycji maszynę która musi mieć możliwość wykonywania ruchów (np. uchwycenia materiału, podniesienia czegoś). Co w takiej sytuacji. Jak powinien być zaprojektowany układ sterowania w odniesieniu do Dyrektywy Maszynowej, a w szczególności zapisu jak w pierwszym poście. I jak podchodzą do tego producenci maszyn.

as4s · Answer

Niestety z tego co wiem przebywanie w polu pracy maszyny gdy jest ona pod napięciem, i może wykonywać ruchy jest niedozwolone, więc odpada sytuacja kiedy sobie coś regulujesz ręcznie i znajdujesz się w polu zasięgu np. ramienia robota,, do celów regulacji wyprowadza się pulpity sterownicze po za zasięg "rażenia".

Zgodnie z dyrektywą maszynową, masz podzielone maszyny na kategorie. Ale z tego co wiem, w maszynach obowiązują w tej chwili tzw. przekaźniki bezpieczeństwa. One pełnią rolę kontrolną na wszelkich rodzajach bramek i drzwi zabezpieczających i to do nich doprowadza się "grzybki" stop z całej maszyny. A te bezlitośnie odcinają wszelkie napięcia sterujące od maszyny.

A co do zakładania materiału, jeśli maszyna wymaga tego co piszesz to projektant albo był nie z tej epoki (sorki za taka ocenę) albo popełnił poważny błąd konstrukcyjny.

Chmielu · Answer

Przekaźniki bezpieczeństwa, kategorie, przepisy to jedno, a proces technologiczny to drugie. Niestety, ciężko jest znaleźć kompromis pomiędzy bezpieczeństwem a funkcjonalnością. Na jakich przepisach się opieracie? A co z zapisami w Dyrektywie:

cyt. "1.2.5. Wybór trybu pracy ...Jeżeli maszynę skonstruowano i wykonano w sposób zezwalający na jej wykorzystanie w kilku trybach sterowania i pracy, przedstawiających różniące się poziomy bezpieczeństwa (np. przy wykonywaniu regulacji, konserwacji, inspekcji, itp.), musi być ona wyposażona w selektor trybów pracy, który można ustawić trwale w wybranej pozycji sterowania lub pracy..."

i dalej:

cyt. "Jeżeli, dla pewnych operacji, maszyna musi być zdolna do pracy z wyłączeniem urządzeń bezpieczeństwa, selektor trybów pracy musi jednocześnie:
- odłączać tryb sterowania automatycznego,
- zezwalać na ruch wywołany jedynie urządzeniami sterującymi
wymagającymi stałego podtrzymania,
...."

Czyli różny poziom zabezpieczeń jest dozwolony w zależności od trybu pracy, ponadto w niektórych przypadkach dopuszcza się deaktywację urządzeń bezpieczeństwa. Tylko co rozumieć przez "zezwalać na ruch wywołany jedynie urządzeniami sterującymi wymagającymi stałego podtrzymania".

as4s: odnośnie robotów Dyrektywa dopuszcza cyt. "Urządzenia sterujące powinny:
....
- być umieszczone poza strefami zagrożenia, z wyjątkiem tych urządzeń, gdzie jest to konieczne, jak np. awaryjne zatrzymywanie, pulpit do szkolenia robotów,
..."

MagdaElo · Answer

Witam, temat stary, ale wiem, że nadal jest wiele niejasności.... Zapraszam zatem na nasze szkolenia, szczególnie dotyczące Dyrektywy maszynowej i narzędziowej: Pozdrawiam Magda

Ryszard49 · Answer

Witam. 12robert12 napisał: I tu inspektor miał rację. W przemyśle chemicznym w niektórych przypadkach zatrzymanie procesu technologicznego jest wręcz niemożliwe i nawet może doprowadzić do katastrofalnych skutków, zatrzymując jedno ogniwo procesu technologicznego. W takich przypadkach zatrzymanie urządzeń jest tak zaprogramowane aby maksymalnie zminimalizować straty i tu rodzi się pytanie czy tylko materialne. Pozdrawiam.

mariusz.s · Answer

Witam.
Co rozumiemy przez sytuację niebezpieczne? Wszystkie operacje i czynności przeprowadzane w trakcie normalnej obsługi powinny być bezpieczne dla operatora maszyny , urządzenia.Sytuacje niebezpieczne mogą zaistnieć w czasie czynności serwisowych ,napraw, i powinny być uwzględnione w instrukcji eksploatacji.

Jak zapewnić bezpieczeństwo maszyn przy awarii obwodu sterującego?

Post #1

Post #2

Post #3

Post #4

Post #5

Post #6

Post #7

Post #8

Post #9

Podsumowanie tematu