Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Relpol
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Sterowanie 5V a silnik 24 jak sterować tranzystorem?

bigadam 10 Maj 2004 22:16 7257 20
  • #1 10 Maj 2004 22:16
    bigadam
    Poziom 10  

    Aby troche lepiej to wytłumaczyć napisze troche o układzie. Ze scalaka wychodzi mi sygnał TTL - 5V i ma on wysterować tranzystor aby zasilić silnik DC24V/300mA(krokowy). Reszte elementów pomijam bo akurat tu niewiele mają do sprawy bo chodzi o to. Ze jak na baze (bd135) podam 5V to strasznie mi sie grzeje tranzystor /jak rezystor działa :|/ oczywiście jak zewrze do 24V to działa normalnie .. ale takiego napięcia nieuzyskam ze scalaka sterującego. jak z takiego czegoś wybrnąć ?? jakieś pomysły ??

    0 20
  • Relpol
  • #2 11 Maj 2004 09:59
    HOUSTON
    Poziom 16  

    5v podaj przez rezystor 10kohm na bazę BC547 (emiter do masy, kolektor do cewki przekaźnika - drugi pin cewki przekaźnika do 24V) i tak możesz sterować silnikiem poprzez przekaźnik.

    0
  • #3 11 Maj 2004 10:16
    bigadam
    Poziom 10  

    Ale przekaźnika niemoge uzyć bo to silnik krokowy jest. Potrzebuje szybko prąd przełączać, czyli przekaźnik odpada :(

    0
  • Relpol
  • #4 11 Maj 2004 10:22
    grzeskk
    Poziom 30  

    jak podłączasz 5V na bazę i grzeje się to znaczy że za duży prąd przez niego płynie spróbuj ograniczyć troszke prąd bazy i jak możesz zamieść schemat układu sterującego to może wiele wyjaśnić

    0
  • #5 11 Maj 2004 10:27
    bigadam
    Poziom 10  

    dodaj jeszcze, że bipolarny, czyli mam 4 tranzystory sterujące na cewke. Dla unipolarnych wystarczył mi ULN2803 i działa sterowany przez 5V ale tranzystorki niechcą. Probowałem nawet połączyć 2xBC547 w darlingtona. Kolektory do 24, emiter do bazy2, a na emiter2 dalej mam 5V. taksamo na bazie2 jest 5V czyli ten pierwszy tranzystor nic niewzmacnia ani ten 2. Ja juz niewiem co sie z tym dzieje, więc jeśl ma ktoś jakiś pomysł jak to ruszyć będe wdzięczny. Elektroniką zajmuje się amatorsko więc moze popełniam jakieś proste błędy.

    0
  • #6 11 Maj 2004 10:37
    grzeskk
    Poziom 30  

    tranzystory bipolarne steruje się prądem a nie napięciem i zależy z czego to sterujesz ttl cz uP, czy stan aktywny to 1 czy 0

    0
  • #7 11 Maj 2004 10:53
    bigadam
    Poziom 10  

    I mały opis do schematu.
    Silnik krokowy bipolarny, czyli prąd płynie raz w jedną a raz w drugą strone. (na rysunku zasilanie tylko 1 cewki)
    na A i B mam wyjście z kostki L297 sygnały ttl.
    R1 były zmieniane od 600 do 5k. zmieniało to tylko to ze płynął mniejszy prąd przez tranzystor czyli sie mniej grzał (przy 2k w 6 sekund do setki (celcjusza) na radiatorku :D) no niby dobrze .. ale mnie prąd 50mA nie ratuje, a do takiego schodził. wszystko chodziło elegancko jak na baze podałem bezpośrednio +24 zwarłem zwykłym drucikiem. Pobór na bazie 17mA, a tranzystor działał tak jak miał i sie wcale niegrzał. i teraz pytanie jak mu dostarczyć te 24 bo chyba tak trzeba go wysterować, mając do dyspozycji 5V ze scalaka. /moze źle rozumuje-na chłopski rozum, więc prosze o poprawke/
    aha tranzystory t1,t2 bd135.

    0
  • #8 11 Maj 2004 11:19
    grzeskk
    Poziom 30  

    z tego co widze to chyba lepiej byłoby zastosować sterowanie zerem i dać jeszcze jeden tranzystor sterujący i inwerter do uln

    0
  • #9 11 Maj 2004 13:48
    yego666
    Specjalista PLD

    wydaje mi sie, ze cos takiego jak ponizej powinno lepiej zadzialac.
    Najlepiej na poluchach to zrobic, ale i na bipolarnych powinno dzialac.

    Oczywiscie dodatkowe tranzystory na schemacie moga pochodzic z uln2803, lub byc dyskretne.

    0
  • #10 11 Maj 2004 13:52
    bigadam
    Poziom 10  

    a jak to zrobić ?? jakiś schemat podpowiedź ?? zalezało by mi zeby płytka była tez w miare mała

    0
  • #11 11 Maj 2004 14:13
    yego666
    Specjalista PLD

    bigadam napisał:
    a jak to zrobić ?? jakiś schemat podpowiedź ?? zalezało by mi zeby płytka była tez w miare mała

    Szczerze mowiac nie rozumiem o co chodzi w powyzszych pytaniach :(
    Zechciej jasniej je sformulowac.

    0
  • #12 11 Maj 2004 19:39
    bigadam
    Poziom 10  

    ten mój post mial dotyczyć wcześniejszej wypowiedzi ..bo mi sie stronka nie odświerzyła i niewidziałem Twojego wpisu. Sory za to .. i dzięki za sugestie, sprawdze jak zadziała.

    0
  • #13 12 Maj 2004 16:45
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Ja bym sugerował zastosować tranzystory mocy PNP od strony +24V, tylko trzeba je
    sterować odpowiednim napięciem - czyli użyć tranzystorów NPN to translacji napięcia.
    Można do tego użyć tranzystorów włączających od strony masy, żeby mniej elementów.

    Tylko uwaga, żeby nie włączały się oba tranzystory NPN naraz - raczej, jeśli to ma być
    sterowane z mikrokontrolera, wyłączać jeden, a _potem_ włączać drugi.
    Oporniki: baza-emiter wszystkie jednakowe - po kilkaset omów; wejściowe dobrać tak,
    by tranzystor mógł przewodzić wystarczający prąd (jeśli np. silnik potrzebuje 0.5A,
    a tranzystor przy I(C)=0.5A potrzebuje prądu bazy 10mA, to mu dać z 15-20mA, czyli
    270om); między wyjściami a bazami tranzystorów PNP kilkakrotnie (około 6x) większe
    (przy założeniu, że takie samo wzmocnienie prądowe PNP jak NPN - chodzi o to, żeby
    jak któryś NPN przewodzi na full, to PNP z drugiej strony też włączał się na full).

    14 maj: zmieniłem załącznik - teraz jest numeracja elementów.
    (miałem trochę zacięć przy podmienianiu załącznika, stąd nazwa -2a)

    0
  • #14 12 Maj 2004 20:18
    bigadam
    Poziom 10  

    _jta_ dzięki za schemat i troche "inne" podejście do tematu sterowania. Znów mam jakiąś inną perspektywe. Z tego co widze jest to schemat dla jednej cewki. Myśle ze tranzystory bd135(npn) i bd138(pnp) bedą odpowiednie. Z tym, że dodatkowo chciałbym ograniczyć prąd na cewke silnika gdzieś do 200mA (steruje wiekszym napieciem silnik by uzyskac wieksze obroty ale niemoge przekroczyc prądu znamionowego na cewkach by go niespalić) tylko nie wiem czy te pozostałe ciepło wytracić na rezystorach tak jak to sie zwykle poleca przy takim sterowaniu (tranzystory na maxa niech przepuszczają i nieograniczają), czy lepiej zrezygnować z rezystorów i pozostawić to tranzystorom, ale pytanie czy tez mi sie zamocno nie będą grzały? Ciepło z tego jest nieuniknione. Pytanie tylko na czym je mieć? chyba na tranzystorach lepiej nie?

    0
  • #15 12 Maj 2004 21:58
    _jta_
    Specjalista elektronik

    200mA * 24V to 4.8W - jeśli z tego znacząca część ma się wytracać w tranzystorach,
    to potrzebne są do nich spore radiatory (o ile pamiętam, BD135..BD140 wytrzymują
    6.5W z idealnym chłodzeniem), jeśli jest możliwe, że prąd będzie przez dłuższy
    czas płynął w tę samą stronę (bo program w uC się zawiesi); z tym, że można by
    spróbować tak policzyć oporniki, żeby moc dzieliła się równo między tranzystory NPN
    i PNP (więc to już co najwyżej 2.4W na tranzystor), i te, które będą się grzać razem,
    będą na oddzielnych radiatorach (radiator jest połączony z kolektorem).

    Co do liczenia oporników, to myślę, że można tak:
    - mierzysz napięcie na cewce silnika przy prądzie stałym 200mA;
    - mierzysz prąd bazy tranzystora PNP przy prądzie kolektora 200mA i napięciu
    kolektor-emiter o 1V wyższym, niż baza-emiter (żeby w miarę daleko od nasycenia)
    - stosunek tego napięcia do tego prądu dzielisz przez 2 i to jest opór opornika, który
    włączasz między bazę tranzystora PNP a wyjście z drugiego tranzystora PNP;
    - mierzysz napięcie baza-emiter w warunkach jak poprzednio;
    - opornik baza-emiter ma przy takim napięciu przepuścić taki prąd, jaki popłynie
    przez poprzednio wyliczony opornik przy napięciu 11V.
    Wtedy przy prądzie stałym 200mA płynącym przez cewkę tranzystory dzielą się
    mocą traconą z grubsza równo; przy szybkozmiennych, kiedy indukcyjność cewki
    podwyższa napięcie na niej, ciut gorzej, bo PNP włączy się bardziej, za to przy
    zmniejszaniu prądu szybciej będzie ograniczał - może jakoś to się wyrówna.

    Włączenie opornika w szereg z uzwojeniem - może to mieć sens jeśli napięcie 24V
    jest za wysokie - to znaczy w normalnych warunkach pracy nie będziesz potrzebował
    takiego napięcia na cewce. No i jest - jeśli dobierzesz opornik tak, by zapewnić prąd
    200mA przy 24V - prostsze do obliczenia, i pewnie bardziej niezawodne. Natomiast
    przy szybkich zmianach prądu cewki opornik ograniczy go do mniejszego od 200mA.

    0
  • #16 13 Maj 2004 12:32
    yego666
    Specjalista PLD

    :arrow: bigadam, daj znac jak Ci dziala uklad od _jtd_ .
    Ciekaw jestem czy samoindukcja w cewkach nie bedzie zaklocac dzialania quasi-mostka. Moze to byc problem gdyz przy wylaczeniu sterowania cewka, gorne tranzystory moga sie dziwnie zachowac ( ujemne piki BEMF ), co moze spowodowac zaklocenia w pracy.
    Osobiscie dolozylbym tranzystory NPN ( jakies BC107 albo podobne ) do sterowania tranzystorami PNP by uniezaleznic sie od "odbic" w cewkach silnika.

    0
  • #17 13 Maj 2004 15:47
    bigadam
    Poziom 10  

    najprawdopodobniej jutro /ew. w weekend/ będe miał zmontowany cały układ. Za wiele nie wiem o odbiciach (niejestem elektronikiem) ale wydaje mi sie, ze powinny pomóc te diody zaraz przy cewkach (moze mi sie tylko wydaje). Sprawdze w praktyce jak sie to bezie zachowywać. Jak coś zadziała to dam znać.

    0
  • #18 14 Maj 2004 12:00
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Napięcie indukowane w cewce przy wyłączaniu prądu przez tranzystor NPN
    powinno wyłączyć ten tranzystor PNP, który był włączony, a włączyć drugi.

    Zastanawiam się, czym to może grozić: diody zabezpieczą przed pojawieniem się
    zbyt dużych napięć - takich, które mogłyby przebić złącze emiter-baza wyłączanego
    tranzystora, bądź spowodować zbyt duży prąd bazy włączanego; to, co widzę, to że
    ten tranzystor, który zostanie włączony, dostanie dodatnie (do napięcia przewodzenia
    diody) napięcie na kolektorze, czyli będzie działał z zamianą ról kolektora i emitera
    (chodzi o PNP - normalnie ma ujemne napięcie na kolektorze), i w tej sytuacji będzie
    miał znacznie mniejsze wzmocnienie prądowe - czyli pewnie będzie ograniczał prąd,
    i reszta prądu popłynie przez diodę; prąd bazy jest ograniczony do wartości prądu,
    jaki płynie między wyjściem a bazą przez opornik (R5 lub R6) przy 25V, bo jeśli by
    miał popłynąć większy, to napięcie bazy będzie dodatnie względem +24V, napięcie
    na kolektorze jest większe o napięcie przewodzenia złącza, i przewodzi dioda.

    Na wszelki wypadek można by użyć diód o niskim napięciu przewodzenia, np. Shottky.

    Trzeba więc tylko sprawdzić, czy prąd, jaki popłynie przez opornik (R5/R6) przy
    napięciu 25V na tym oporniku nie przekroczy dopuszczalnego prądu bazy
    tranzystora (T3/T4) - jeśli nie, to wszystko w porządku.

    Katalog CEMI nie podaje niestety dopuszczalnego prądu bazy tranzystorów BD136,
    podaje jedynie, że napięcie nasycenia mierzy się przy prądzie bazy 50mA. Ponieważ
    opornik miał być około 1.5kom, to prąd bazy będzie znacznie mniejszy (około 17mA).

    (dodałem numerację elementów na schemacie - żeby łatwiej było opisywać)

    0
  • #19 17 Maj 2004 21:56
    bigadam
    Poziom 10  

    niestety nieudało mi się zmontować układu z powodu nawału innych prac, jednak jak tak licze tydzień i powinien działać. Jak coś to napisze. Pozdrawiam

    0
  • #20 23 Maj 2004 19:45
    bigadam
    Poziom 10  

    Wczoraj zmontowałem układ podobny do tego jaki zaprezentował _jta_ lecz z drobnymi modyfikacjami. Tranzystory T1 i T2 zastąpiłem kostką ULN2803 a to z tej prostej przyczyny, ze w kostce tej są diody więc osobno ich niemusialem lutowac i cały układ się zmniejszył. Tranzystory T3 i T4 to tranzystory pnp (BD138) a baza przez rezystor około 600ohm jest podłączona takze do ulna i z niego sterowana. Czyli w całości jest to mała przeróbka sterownika do silników unipolarnych. Nie wiem czy niepopełniłem jakichś błędów logicznych, ale układ działa. A wg starego przysłowie, "jak co jest nielogiczne a działa to znaczy ze jest logiczne" pozostaje się tylko cieszyć. Układ działał pod obciązeniem dobre parenascie minut i nic sie niedziało. Częstotliwość taktowania napewno ponad 1kHz. Dziekuje za pomoc.

    0
  • #21 23 Maj 2004 19:46
    bigadam
    Poziom 10  

    aha, zapomniałem dodać ze układ na razie został wykonany na napięcie 12V i podłączyłem takze silnik na 12V więc niezastosowałem rezystorów ograniczających prąd.

    0