Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Znowu nixie

bb 01 Cze 2004 15:06 6665 21
  • #1 01 Cze 2004 15:06
    bb
    Poziom 20  

    Witam
    Chcialbym zbudowac sobie zegarek z lampek nixie do dyspozycji mam LC 513 i ZM 1332 (Siemensa). W necie prawie nic nie znalazlem na ich temat. Moze kto ma cos przydatnego? Dozycam to co znalazlem:
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/ptopic114619.html
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic102396.html
    http://www.jogis-roehrenbude.de/Roehren-Geschichtliches/Nixie/LC-513.htm
    http://www.tube-tester.com/sites/nixie/data/lc-513.htm
    http://www.mif.pg.gda.pl/homepages/frank/sheets/084/z/ZM1180.pdf nie dokladnie o to chodzi ale ten model byl najblizej.

    Najchetniej chcialbym gotowy schemat jakis jakby ktos mial bo sam sobie go nie wymysle :)
    pozd
    bb

    0 21
  • #3 01 Cze 2004 15:23
    bb
    Poziom 20  

    A ten pierwszy na cmocach to na jakich lampach jest?
    pozdr
    bb

    0
  • #5 01 Cze 2004 19:13
    bb
    Poziom 20  

    Dzieki bardzo!!! Jestem bardzo wdzieczny! Jeszcze sie nie zdecydowalem co do tego jaka lampe wybrac, ale chyba zrobie na tych lampkach ZM bo podstawki ktorych nie mam to dodatkowy spory koszt no i te maja rasowy lampowy wyglad :) oraz wyswitlaja bokiem nie gora :)
    Jeszcze tylko po co sa na tej plytce kontaktrony oraz te 3 srebrne elemety (jakies baterie?)?
    Znasz moze przywidywalny koszt samej elektroniki?
    Skad wziac takie napiecie? Sa dostepne trafa o takiej pzekladni co o polowe mniej wiecej zminjsza napiecie??
    pozdr
    bb

    0
  • #6 01 Cze 2004 20:40
    oj
    Poziom 42  

    Cytat:
    Jeszcze tylko po co sa na tej plytce kontaktrony oraz te 3 srebrne elemety (jakies baterie?)?
    Znasz moze przywidywalny koszt samej elektroniki?
    Skad wziac takie napiecie? Sa dostepne trafa o takiej pzekladni co o polowe mniej wiecej zminjsza napiecie??


    1. Kontaktrony, aby właściciel zegara mógł sobie go regulować :P
    2. Tam są akumulatorki aby podtrzymać pracę zegara po zaniku napięcia sieciowego
    3. Na PIC 40-50 zł
    4. Zegar jest zasilany prosto z sieci 230V. Jest to trochę niebezpieczne, dlatego można zrobić separację 230-230 na dwóch transformatorach sieciowych. Innym sposobem wytworzenia napięcia 140V jest wykorzystanie przetwornicy 12>>140V, jak zrobiono w tym zegarze
    http://home.planet.nl/~f.bemelman/

    Schematów jest dużo więcej w sieci ale ten zegar na PIC jest kompletny, razem ze źródłami programu

    http://kamyk.centrum.gliwice.pl/nixie.htm
    http://www.mcamafia.de/nixie/ncp_en/ncp.htm
    http://www.republika.pl/kombo/nixie.htm
    http://www.electricstuff.co.uk/nixclock.html
    i wiele innych

    Tu jest zegar NIXIE, który można go mieć zaraz na pulpicie Windows:
    http://home.planet.nl/~f.bemelman/Files/NixieForWindows/Nixieclock.exe

    0
  • #7 02 Cze 2004 01:13
    krzkomar
    Poziom 25  

    Nie tak dawno, jakies 5 m-cy temu zbudowałem sobie taki zegarek wg własnego pomysłu całość skałada się z:
    6 wyświetlaczy - najpierw były to Z570M obecnie Z566M
    scalaki: AT89C2051, 2*UCY74141, MC34063 - jako przetwornica napięcia na +200V i VT82887 (DS82887)- to taka hybryda popularna niegdyś w płytach głównych PC (najczęściej 486) z wbudowanym akumulatorkiem i zestrojonym kwarcem - układ miał najczęściej rysunek budzika na etykiecie.

    Zegarek wyświetla godzinę / datę (mam zamiar dorzucić wyświetlanie dnia tygodnia i być może alarm oraz DCF). Całość pobiera < 1W (z wyświetlaczami Z570M - 0.8W) i zasilane jest przez transformatorek 12V. Wg danych producenta układu DS może wytrzymać bez zasilania 10 lat.

    Jeśli kogoś to interesuje mogę podać schemat i program do uk.

    0
  • #8 02 Cze 2004 19:57
    bb
    Poziom 20  

    A ja znzlazlem przedchwila stronke o adresie http://nauka.bydnet.pl/projekty/nixie/index.html i chyba tym sie zajme, uklad bardzo podobny (no bo co tu zmieniac jak jedna filozofia sterowania) ale jest super opracowany rysnek plytki oraz montarzowy, poprosilem tylko autorow o wyraznijdzy montarzowy bo nie widac dokladnie wyprowadzen do lampek i takich pierdol oraz o schemat. Chyba jednak tym sie zajme :)
    pozdr
    bb

    Dopisano:
    Napotkalem na powazny problem, ciezko bedzie zrobic plytke bo jest ona mocno miniaturowa :) Moja drukarka (atramentowa Epson C45UX) nie trawi tak malych sciezek :) chyba tak jak sugeruje autor trzeba udac sie dosepcjalistycznego zakladu. Ale nigdy nie kozystalem z takiego typu uzlug. Przyjmuje takie zaklady pliki np w PDF czy pliki Corela? Jaka jest orientacyjna cena? Pewnie w jednostkac hkwadratowych(?).
    pozdr
    bb

    0
  • #10 07 Cze 2004 01:30
    Tremolo
    Poziom 43  

    Tyle Ci o samych wyświetlaczach starczy:

    Historia

    Wywietlacz Nixie zaprojektowali w roku 1952 dwaj bracia, węgierscy emigranci zamieszkali w Stanach Zjednoczonych George i Zoltan Haydu. Byli oni włacicielami firmy produkujacej lampy elektronowe i inne podzespoły stosowane w ówczesnych urządzeniach elektronicznych, głównie dla zastosowań militarnych (m.in. pierwsze alianckie radary, stosowane podczas bitwy o Wielką Brytanie, były wykonywane w oparciu o podzespoły braci Haydu).

    W 1953 prawa do produkcji wywietlaczy Nixie zakupiła firma Burroughts Corporation, jeden z największych producentów biurowych maszyn liczących na tamte czasy.. Nad projektem wdrożenia wywietlaczy NIXIE do masowej produkcji czuwał Saul Kuchinsky, który nadał mu nazwe Numerical Indicator eXperimental -1, czyli w srócie NIX -1. Nazwe uproszczono i przekształcono w NIXIE, stało się to za sprawa popularnoci tych sklanych baniek w prasie fachowej. Nazwa, aż do dzis kojarzy się ze wiecącymi na pomarańczowo wywietlaczami.

    Panowanie lamp Nixie na wiecie trwało aż do początku lat siedemdziesiątych kiedy to bardzo szybko, z przyczyn praktycznych, zostały zastąpione przez wywietlacze LEDowskie. Nieco dłużej lampy NIXIE były stosowane w naszym kraju, a także w innych krajach należących do Bloku Wschodniego. Co było objawem technologicznego zacofania krajowego przemysłu elektronicznego. Jeszcze w drugiej połowie lat osiemdziesiątych firma Meratronik jeszcze produkowała laboratoryjne multimetry z wywietlaczami z lamp NIXIE (V-543, V-560) produkowanymi m.in.przez wrocławski Dolam.

    Budowa lamp NIXIE

    Lampy NIXIE zbudowane są z elektrod umieszczonych wewnątrz bańki szklanej z wypompowanym powietrzem, zastąpionym neonem pod niskim cinieniem. Jest jedna anoda wspolna dla całej lampy jest ona na przedzie bańki w kształcie siatki perforowanej zbudowanej najczęciej z szeciokątów lub kwadratów. Katody natomiast wyprofilowane są technologicznie na kształt wywietlanych znaków.



    5

    Niektóre lampy tego typu posiadały w bańce same cyfry, do innych dołączane były kropki dla liczb zmiennoprzecinkowych, inne posiadały wewnątrz tylko znaki graficzne okrelające dodawanie, odejmowanie, oznaczenia dla prądu zmiennego czy stałego itp.popularne w multimetrach laboratoryjnych. Zdarzały się także lampy segmentowe, których katody tworzyły segmenty dla wywietlanych znaków, co zwiększało możliwą iloc kombinacji wywietlanych. Pozwalało to na wywietlanie znaków alfanumerycznych.

    Do zasilania lamp NIXIE niezbędne jest ródło napięcia stałego o wartoci 130...170V (Zależne jest to od typu lampy). Napięcie to nazywane jest napięciem zaplonowym musi być przyłozone pomiedzy anode i jedną z katod, powodując zjonizowanie gazu wokól tej ostatniej i w konsekwencji wywietlenie znaku odpowiadającego danej katodzie. Należy pamiętać aby napięcie było skierowane "+" w kierunku anody i "i" w kierunku katody. Odwrotne podpięcie napięcia spowoduje wiecenie anody, czyli siatki przed znakami.





    Po zjonizowaniu gazu wewnątrz lampy ("zapaleniu znaku") napięcie pomiedzy anodą i katodą spada do wartoci roboczej co wymusza właczanie w szereg z którą elektrod (głównie anodą) rezystora szeregowego ograniczającego prąd. Te dane mozna znaleć w katalogach lamp NIXIE. Jonizacja gazu powoduje także to, że działa ona równiez jako stabilizator napięcia pomiędzy anoda i katodą. napięcie to jest nazywane roboczym i jest mniejsze od wartoci zapłonowej o jakie 8...10%. Wygaszenie gazu wokól katody jest możliwe po zmniejszeniu wrtoci napięcie przyłozonego pomiędzy anode i katode ponizej napięcia podtrzymania.

    Zaletą lamp NIXI jest mały prąd pobierany, sterowanie napięciowe, dokładnie odwzorowane cyfry, brak żarzenia, jak w innych wywietlaczach lampowych na przykład elektroluminescencyjnych. Wady natomiast to wysokie napięcie stałe je zasilajace, będące zagrożeniem zycia. Kłopotliwa jest także współpraca lamp typu NIXI z układami cyfrowymi. Produkowane kiedy wysokonapięciowe układy serii TTL 74141 wyszły juz prawie z użycia. Umozliwiały one wspołprace z wysokim napięciem stałym. Na wejcie podawało się sygnał BCD na poziomie TTL a wyjcia mogły sterować napięciem sterującym lampami.

    Podział wywietlaczy o zimnej katodzie

    Wywietlacze NIXIE dzielimy na: dekatrony, kształtne (matrycowe) i segmentowe.

    Dekatron jest to lampa typu NIXIE, w której znajduje się dziesięć katod i jedna anoda, napięcie podane pomiedzy anode i jedną z katod powoduje swiecenie odpowiedniej częsci lampy zazwyczaj w kształcie koła w którym każda cyfra jest odwzorowana jako inna katoda. Do tego anodą często był piercień wewnątrz koła.



    6

    Niektore dekatrony miały o wiele więcej niż 10 anod, były wykorzystywane we wskanikach swietlnych pokazujących na przykład wilgotnoć powietrza, wysterowanie wzmacniacza mocy, rzadziej w zegarach.Typowy dekatron wielo elektrodowy przedstawiono na obrazku ponizej.Dekatrony zostały w końcu całkowicie wyparte przez lampy NIXIE

    Rys. 2.2 Wielopunktowy dekatron GC10D

    Katody lamp NIXIE bez problemu mogą działac jako wyswietlacze cyfrowe. Okazuje się że działające pole elektryczne na katode w kształcie cyfry powoduje jej wiecenie. Możemy zaprojektować znak wietlny o każdym płaskim kształcie. Prócz cyfr 0,1,2,3...9, zdarzaly się wywietlacze posiadające w ramach swoich matryc podstawowe znaki arytmetyczne takie jak znak dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia. Stosowane były często w zegarach jako dzielniki między godzinami a minutami.

    Segmentowe wywietlacze typu NIXIE posiadają o wiele większe mozliwoci, budowane były zazwyczaj w oparciu o 7, 15 segmentów umożliwiających wywietlenie wszystkich cyfr i liter, a także innych znaków. 15 segmentowe NIXIE były produkowane w Związku Radzieckim np. B5971, B7971 - rys. 2.4



    Rys. 2.3 Wygląd 10mm wywietlacza Rodan MG-17G

    Rys. 2.4 Wyswietlacz B7971 - Lampa ta posiada pietnacie segmentów (katod) , w różnych kombinacjach na tym wywietlaczu możliwe jest do wywietlenia 10 cyfr i wszystkie litery alfabetu łacińskiego. Znaki tutaj są wielkoci 62 mm.



    7

    Sterowanie wywietlaczy NIXIE z poziomu TTL

    Jak wiadomo kłopotliwe dla pracy w rodowiskach logicznych są wysokie napięcia slużace do wywietlania poszczególnych cyfr w wyswietlaczu NIXIE. Obecnie najczęciej stosowanym rozwiązaniem jest podłączenie wyjć dekoderów BCD/1 z 10 o otwartym kolektorze do baz wysokonapięciowych tranzystorów. Zdarzają się też w konstrukcjach amatorskich, koneserskich układy które z poziomu pracy mikroprocesora sterują tymi lampami.

    Do pracy z lampami NIXIE stworzono wyspecjalizowany układ, a zarazem sterownik z wbudowanym dekoderem BCD/1 z 10 o symbolu UCY 74141 / UCY 7441, obecnie już nieprodukowany. Jedyną obecnie produkowaną odmianą sa bardzo drogie układy 71414.Sposób połączenia wg noty katalogowej układu 74141 przedstawiono na schemacie nr 1.



    BCD

    Schemat nr 1. Sposób lączenia linii BCD z lampąZ574M wg noty katalogowej



    8



    Tablica prawd układu 7441

    tablice prawd układów 7441 i 74141 ukazano powyzej. W układach tych kryją się niewielkie zmiany konstrukcyjne. Bardziej popularne były jednak 74141.



    9

    Podsumowanie

    Wywietlacze NIXIE już prawie wyszły z użycia. Wszelkie ich teraniejsze zastosowanie ogranicza się właciwie do prac hobbystycznych. Obecnie nikt chyba juz ich nie produkuje. Zostały wyparte przez wywietlacze LED, które były prostsze do wysterowania z poziomu logiki elektronicznej, mogły byc bezporednio sterowane z bramek logicznych czy tez tranzystrorów, żadziej diod.

    Wadami NIXIE są wysokie napięcie zapłonu. Przekroczone może doprowadzić do wiecenia nie tylko okładziny właciwej lecz także znajdującemu się poniżej doprowadzeniu potencjału.

    Układ sterujący lampą NIXIE

    Ze wzgledów praktycznych zdecydowałem, iz w mojej pracy dyplomowej posłuże się przełącznikami typu ISOSTAT. Moją decyzje oparłem na tym iż powszechnie kiedy obecne układy scalone serii 74141 są dzisiaj obecnie ciężkie do kupienia. Uproszczenie konstrukcji ma takze zapewnic niezawodnoć pracy i swobode wykonywania ćwiczeń bez znajomosci praw rzadzących układem 74141.

    Zasilanie odbywa się przez blok transformatora, o małej przekladni w celu uzyskania wysokiego napięcia zasilającego po stronie wtórnej. Bezpiecznik zabezpiecza urządzenie przed przeciążeniem, a także uszkodzeniem transformatora wskutek zwarcia. Ma to na celu zwiększenie bezpieczeństwa użytkowania urządzenia. Maksymalny prąd jaki powinien przepłynąć przez pierwotne uzwojenia transformatora nie powienien przekroczyć wartoci 500mA. 230V * 0,5 A =

    Lampki NIXIE wymagaja napięcia stałego. W tym celu wbudowany został prostownik w układzie Graetza składający się z czterech diod wysokonapięciowych. Elementem stabilizującym (wygładzajacym przebieg wyjciowy) jest układ dwóch rezystorów i dwóch kondensatorów wysokonapięciowych. Użycie dodatkowch rezystowór w pewnym stopniu zabezpiecza przed skutkami zwarcia przy napięciu rzędu 180V...200V prądu stałego.

    Tak zbudowany zasilacz jest przystosowany do wysterowania lampki NIXIE. W celu odłozenia spadku napięcia (reszta z lampki NIXIE), a takze zmniejszenia prądu w obwodzie Anoda-Katoda.

    Do wyboru aktualnej okładziny będacej katodą służy przełącznik typu ISOSTAT - wielopozycyjny. Mamy do wyboru 10 pozycji. Każda cyfra widoczna na danym przełączniku odpowiada kształtowi wywietlanego elementu. Zaciski mają na celu podłączenie woltomierza i amperomierza. W ten sposób będziemy mogli zbadać tzw. napięcie zapłonu, ktore jest jedną z cech charakterystycznych lampek NIXIE, upodobniających ją do lamp neonowych.


    W załaczniku brakujące obrazki

    1
  • #11 07 Cze 2004 15:39
    krzkomar
    Poziom 25  

    Fajne objaśnienie, tylko gdyby jeszcze rysunki były ;).
    Co się tyczy wyżej podanej strony z zegarem na który się zdecydowałeś to proponuję drobną modyfikację tego układu: dorobienie kwarcowego generatorka 50Hz, układ w oryginale jako częstotliwość wzorcową pobiera 50/60Hz z sieci - dlaczego nie zalecam tego rozwiązania tłumaczyć chyba nie muszę :).

    Dla tych co nie boją się mikrokontrolerów podaję opis zegarka mojej konstrukcji (niestety brak zdjęć bo aparatu brak) - może się komuś przyda

    0
    Załączniki:
  • #13 27 Cze 2004 14:49
    Pebble
    Poziom 11  

    Wykorzystanie 50Hz sieci jako częstotliwości wzorcowej to dobre rozwiązanie ja nie narzekam, częstotliwość jest synchronizowana w elektrowni z bardzo dobrym skutkiem. Zrobiłem już kilka takich zegarów. płytki mojego projektu są na allegro.

    0
  • #14 27 Cze 2004 16:25
    krzkomar
    Poziom 25  

    A jak to się zachowuje jak w sieci są zakłucenia ? Np iskrzący silnik wiertarki, albo spawarka (dodatkowe impulsy zliczane przez zegar). Nie - 50Hz z sieci to zły pomysł, tymbardziej że dorobienie kwarcowego generatorka 50Hz nie powinno stwarzać żadnych trudności.

    0
  • #15 27 Cze 2004 16:47
    Tremolo
    Poziom 43  

    Jest pewna norma jakie odchylenia dobowe ma sygnał sieciowy 50 Hz. I nie jest to wartość duża. Widziałem gdzieś zegar Nixie z wykorzystaniem generatora kwarcowego z budzika... ale gdzie to było nie pamiętam. Za generator sekundy działał sam budzik z serii tych za 4 złote... 50Hz robi się przez dzielenie częstotliwosci wzorcowej jakiegoś wysokohercowego generatora kwarcowego. To już lepiej od razu zgenerowac jedną sekunde.

    0
  • #16 27 Cze 2004 18:12
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe

    W moim zegarze dekatronowym taktowanie odbywa się częstotliwością sieci, która jest bezpośrednio w dekatronach pomocniczych odpowiednio dzielona. Stabilność częstotliwości jest dosć dobra- po tygodniu błąd wyniósł około 3s .

    0
  • #17 27 Cze 2004 22:52
    krzkomar
    Poziom 25  

    Co do sieci i 50Hz to tak jak wspomniałem wcześniej dochodzą jeszcze zakłucenia, a generator 50Hz nie jest skomplikowany. Co do dekatronów tam to jeszcze pasuje - typowe retro. Skąd dorwałeś dekatrony ?

    0
  • #18 27 Cze 2004 23:36
    k24
    Poziom 23  

    zamiast lamp nixie można użyć gotowe wyświetlacze od zegarów .mam takie 2 i mogę odstąpic za friko.ich symbol-IŁC4-5/7Ł,wysokość cyfry 2 cm kolor zielony
    (made in ukraina)

    0
  • #19 28 Cze 2004 09:18
    Vault Dweller
    Poziom 29  

    Ja posiadam tylko dwie Nixie LC513- nie chcę robić zegara dla oszczędnych z EP- ale znalazłem dla nich zastosowanie: wyświetlacz numeru podsłuchiwanego kanału w konsolecie mikserskiej. Podłączę odpowiednio parę diod co pozwoli na "obsłużenie" więcej niż 10 kanałów.

    0
  • #21 29 Cze 2004 08:22
    Vault Dweller
    Poziom 29  

    U mnie w szkole było jakieś wielkie, przeznaczone do montażu w szafie, ustrojstwo lampowe. Miało to jakiś moduł wejściowy (preamp), zasilacz anodowy, jakiś wyświetlacz i nie pamiętam co tam jeszcze. Wysokość tego była jakieś 5U (a może nawet 6?) i był to podobno jakiś przelicznik do licznika Geigera-Muellera (chyba lampa geigerowska była podłączana na złącze N, nie wiem). Tam te dwa dekatrony siedziały.

    0
  • #22 30 Cze 2004 15:00
    wicio2
    Poziom 15  

    Kiedy w gazecie elektronika praktyczna znalazlem shemat takiego zegara wkrutce podam numer i rocznik posiadam takie lampy 5 sztuk i odsprzrdam jek ktoś hce

    0
  Szukaj w 5mln produktów