Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

jak mozna podlaczyc wentylator?

koles_86 11 Jun 2004 17:25 2978 18
  • #1
    koles_86
    Level 14  
    Jak mozna podlaczyc 2 wentylatorki(12V) do radiatora na wzmacniaczu ktory zasilany jest 2X24V?
  • #3
    Gate
    Level 23  
    Można przez rezystor, który wyliczasz na postawie spaku napięcia w skutek przepływu prądu, albo daj stabilizator.
  • #4
    koles_86
    Level 14  
    a moge np podlaczyc szeregowo 2 takie same wentylatorki? Czy raczej nie za bardzo...?
  • #5
    dex
    Level 27  
    eh widze ze szybsi byli wiec kasuje,


    sproboj dwa szeregowo wentyle ,powinny byc takiego samego typu .Nie wiem jak to bedzie z ta komutacja elektroniczna , ale sprawdzic mozna
  • #6
    Gate
    Level 23  
    Mam niemiłe wspomnienia po łaczeniu w szereg 2 coolerów. Trochę pochodziły i 1 z nich padł, później drugi. Urzadzenie było w fazie tesu i byś może co innego było powodem uszkodzenia (były identyczne), ale polecam łaczenie równolegle przez stabilzator 12V (a nawet jeszcze jeden po drodze aby ten się bardzo nie grzał).
  • #7
    koles_86
    Level 14  
    :arrow: Gate
    Moglbys mi to polaczenie przedstawic na jakims rysuneczku wlasnej roboty? :)
  • #9
    koles_86
    Level 14  
    na tym ukladzie napisane jest ze max1,5A a ten zasilacz ma 2x5A wydajnosci..
  • #10
    koles_86
    Level 14  
    teraz uwaga :D
    raditor robi sie coraz bardziej goracy wiatraczek kreci sie coraz szybciej-da sie uzyskac jakos taki efekt :?:
  • #11
    Gate
    Level 23  
    Nie wiem o co Ci chodzi z tym 2x5A, ale 1,5 A to max wydajność stabilizatora. Zakładam, że masz małe wentylatorki więc stabilizator da radę.
    Można zrobić taki efekt. Nie mam pod ręką takiego schematu, ale w necie napewno jest tego pełno.
  • #12
    koles_86
    Level 14  
    no bo zapomnialem ze ten zasilacz jest na 2x24V i 2x5A...

    tejj..a da sie podlaczyc te wntylatorki z tym ukladem pod zasilacz symetryczny2x24V? Jak tak to jak? Bo ja nie mam pojecia... :)
  • #13
    _jta_
    Electronics specialist
    W zupełności im wystarczy pół zasilacza (czyli 24V), i jeszcze trzeba im obniżyć napięcie.
    Jeśli mają jakiś znaczący pobór prądu, to może warto jeden zasilić z jednej połówki,
    a drugi z drugiej - żeby wzmacniacz nie odczuł asymetrii zasilania.

    Co do regulacji obrotów, to:
    - czy te wiatraczki można zasilić mniejszym napięciem i mieć mniejsze obroty?
    - potrzebny będzie jakiś czujnik temperatury - może być termistor NTC około 10k
  • #14
    koles_86
    Level 14  
    to jest dobry pomysl z tym zeby jeden zasilic z jednej polowki a drugi z drugiej :) walnac jakis rezystor na kazdy kanal i bedzie oka:) tak mysle...

    Tak, wiatraczki kreca sie z predkoscia zalezna od zasilania wiec mozna zastosowac jakis termistor :) podlaczy sie tak jak potencjometr i powino tak dzialac nie? :)
  • #15
    ZAHYR
    Level 32  
    Jesli jeszcze chcesz to masz tu taki najprostszy "schemacik" podlaczenia dwoch wiatraczkow przez stabilizatory do napiecia symetrycznego (24V).Do stabilizatorow daj jakis radiator. Oczywiscie mozesz wrzucic jeszcze tam termistor aby regulowal predkosc wiatraczkow ;)
  • #16
    koles_86
    Level 14  
    a jakiej wartosci dokladnie powinien byc ten termistor? Jak to mozna obliczyc?
  • #17
    _jta_
    Electronics specialist
    Opornośc termistora nie jest taka istotna - i tak potrzebny jest jakiś układ, który
    będzie sterował wiatraczkami; wartość około 10k jest sensowna, bo zwykle taki
    opór dobrze pasuje do wejścia układu (przy większym prądy polaryzacji wejścia
    dają zauważalny spadek napięcia, przy mniejszym są niepotrzebne straty mocy).

    Sam układ regulacji był już parę razy wałkowany, zwykle ludzie próbują to robić
    na LM723, który niezupełnie się do tego nadaje - minimalne napięcie na wyjściu
    to około 2V, prąd do około 150mA (lepiej nie używać więcej jak 100mA, jeśli jest
    potrzebny większy to się daje dodatkowy tranzystor) - ale poza tym może być, i jak
    użyjesz LM723 to już bez 7812/7912. Jaki prąd pobierają twoje wiatraczki przy 12V?
  • #18
    koles_86
    Level 14  
    Jeden pobiera 0.06A..
    A jakby wygladal taki schemat z tym LM723?
    Moglbys mi narysowac taki schemat juz z tym termistorem gdzies tam gdzie on powinien byc :D
    Albo mozesz mi podac adres jakiejs strony gdzie moglbym cos takiego znalezc?
  • #19
    _jta_
    Electronics specialist
    Więc tak: 60mA przy napięciu zasilania 24V, i napięciu na wiatraczku 12V, licząc jeszcze
    z 1V strat na dodatkowych elementach to 660mW traconych w stabilizatorze dla jednego
    wiatraczka, 1.3W dla dwóch; nawet dla jednego układ będzie potrzebował dodatkowego
    chłodzenia, bo inaczej może się przegrzać, dla dwóch musiałby być w miejscu, gdzie te
    wiatraczki będą dmuchać - albo trzeba by dodać jakiś tranzystor, np. BD135 z radiatorem
    (nominalna moc strat dla LM723 to 660mW w temperaturze otoczenia 25 stopni), albo
    obniżyć mu napięcie zasilania - na przykład dając dodatkowy opornik - jemu wystarczy
    spadek napięcia 3V, żeby mógł prawidłowo działać, można by mu dać 120 omów na
    jeden wiatraczek (żeby był jakiś zapas napięcia), i wtedy moc strat na jeden wiatraczek
    zmaleje do 480mW - powinien wytrzymać temperaturę do 50 stopni; z dwoma gorzej, bez
    tranzystora mocy, lub sztucznego chłodzenia układu i tak się nie obejdzie.

    Układ (w obudowie DIP) ma takie końcówki:
    1,8,14. N.C. (not connected - nie podłączone)
    2. CL
    3. CS
    4. II
    5. NII
    6. VREF
    7. V-
    9. VZ
    10. VOUT
    11. VC
    12. V+
    13. FC

    Jako wyjścia zwykle używa się VOUT (wtedy VC łączy się z V+) ale można i VC
    (wtedy VOUT należy połączyć z V- przez opornik RSC i ze 3 diody) - VOUT i VC to
    jest emiter i kolektor wyjściowego tranzystora NPN. U nas wygodniej będzie użyć
    VOUT jako wyjścia, VC można połączyć z zasilaniem przez opornik, żeby zmniejszyć
    straty mocy w samym LM723; VZ zostawiamy niepodłączony (to jest przeznaczone
    do sterowania napięciem ujemnym względem V-, i jest połączone z VOUT przez
    diodę Zenera, ma ograniczenie prądu do 25mA); V+ i V- to plus i minus zasilania
    (będziemy to zasilać z 24V); między CL i CS włączamy opornik RSC, CL ma być
    bliżej VOUT (jeśli np. do VOUT dołączymy bazę tranzystora NPN, a RCL do jego
    emitera, to CL łączymy z RSC przy emiterze, a CS dalej (CL to baza, CS emiter
    tranzystora NPN, który jeśli przewodzi to ogranicza prąd LM723 - RSC powinien
    mieć taką wartość, żeby przy maksymalnym prądzie było na nim napięcie około
    650mV - czyli 8 do 10 om, jeśli masz sterować jeden wiatraczek, 4 do 5 om jeśli
    dwa); FC łączysz przez kondensator 100 do 500 pF z II lub przez 1 do kilku nF z V-.

    I korekta: tak jak opisałem z RSC to jest standardowe podłączenie, u Ciebie trzeba
    jeszcze coś zrobić, żeby nie dostać ponad 12V na wyjściu, widzę dwie możliwości:
    1. wiatraczek włączasz między dalszy koniec RSC a V-; między tym dalszym końcem
    RSC, a CS wstawiasz diodę (od CS do końca RSC), RSC dajesz 2x większy,
    a między CS a V- wstawiasz diodę Zenera 13V;
    2. wiatraczek włączasz między wyjście (czy to VOUT, czy emiter tranzystora NPN,
    którego bazę łączysz z VOUT, a kolektor z V+, można przez opornik, żeby część
    strat mocy była w oporniku zamiast w tranzystorze), a bliższy koniec RSC, dalszy
    łączysz z V-, CS z V-, a CL z bliższym końcem RSC przez opornik (ze 100 om);
    i diodę Zenera 12V między wyjście, a CL;
    w obu koncepcja jest taka, że jak napięcie na wiatraczku osiągnie 12V, to dioda
    Zenera zaczyna przewodzić, i jej prąd powoduje przewodzenia tranzystora w LM723,
    który limituje prąd wyjściowy; w (1) dioda Zenera jest w emiterze, w (2) w bazie.

    Zostają VREF, II, NII; jeśli masz termistor NTC (oporność malaje z temperaturą),
    to włączasz go między II a V-; między II a VREF włączasz opornik o oporności
    zbliżonej do oporności termistora (nie powinien być mniejszy od 1k); NII łączysz
    z suwakiem potencjometru (np. 1kOm), którego końce łączyś z V- i VREF przez
    oporniki (na początek po 1k, potem wymienisz na większe). I na początek warto
    dodać opornik kilkanaście kilo między VOUT a II (potem go zmienisz na większy,
    lub całkiem usuniesz). Do testów zamiast wiatraczka można dać opornik 200 Om.

    Jak wszystko dobrze zmontujesz, to po włączeniu zasilania VOUT powinno dać się
    regulować potencjometrem - zobacz w jakim zakresie, napięcie na oporniku 200 Om
    powinno dać się regulować od 2V, lub trochę mniej, do około 12V - większe nie
    powinno dać się ustawić, jeśli się daje, to sprawdź układ ograniczania napięcia.

    Następnie ustaw napięcie VOUT na jakieś 3-4V, zamień opornik między VOUT
    i VII na większy (im większy dasz, tym trudniej będzie trafić w zakres napięć 3-4V
    na VOUT, więc może zmień go najpierw na 100k, potem na 1M); jak ustawisz 3-4V
    na VOUT przy oporniku 1M, to zmierz jak najdokładniej napięcia między suwakiem
    potencjometru a V- i VREF, i zastąp oporniki 1k większymi (po około 10k) tak, żeby
    nie zmienić tych napięć (stosunek napięć jest równy stosunkowi oporności, więc
    zwiększenie każdego oporu ma być proporcjonalne do napięcia między suwakiem,
    a dalszym (od suwaka) końcem tego opornika; teraz będziesz mógł dokładniej
    regulować VOUT, ustaw około 3V (raczej nie mniej, może być 3.5V) i nieco ogrzej
    termistor (np. dotykając go ręką) - napięcie VOUT powinno od tego wzrosnąć.

    Następna sprawa to dobranie czułości układu - to znaczy, jaka zmiana temperatury
    ma spowodować zmianę napięcia na wiatraczku od 2V (mneij z LM723 nie uzyskasz)
    do 12V; jeśli opornik między VOUT i II jest 1M, a termistor 10k, to powinna do tego
    wystarczyć zmiana oporności termistora o jakieś 3%; jeśli stawierdzisz, że taka
    czułość jest za mała, to zastąp opornik 1M większym, lub całkiem go usuń.
    I sprawdź, czy temperatura, przy której wiatraczek dostaje pełne napięcie, jest
    właściwa - jak nie, to regulacja jest przy użyciu potencjometru 1k.

    Wadą LM723 jest to, że napięcie na wiatraczku nigdy nie będzie 0 - z 1-2V będą
    nawet wtedy, kiedy termistor będzie lodowato zimny, i nie da się to wyregulować,
    może będzie się trochę kręcił; jeśli by Ci bardzo zależało, żeby tego uniknąć, to
    włącz parę diód w szereg z wiatraczkiem (w kierunku od VOUT do wiatraczka).