Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Zasilacz - dlaczego tak ważny?

jajco72 12 Gru 2009 17:16 17410 0
  • #1 12 Gru 2009 17:16
    jajco72
    Poziom 20  

    W tym temacie opiszę sprawę zasilacza - dlaczego jego dobór jest ważny oraz sprawy dotyczące samego doboru pod względem wydajności.

    • 1. Wstęp.
      2. Do czego ta moc jest potrzebna?
      3. Ile potrzeba mocy?
      4. Podsumowanie: ile potrzeba mocy?
      5. Zasilacz i chyba już wiadomo dlaczego na końcu.
      6. Podsumowanie.


    1. Wstęp

    Postaram się nie zagłębiać we wzory i prawa, wiele z nich "zaokrąglając", i jedynie pokrótce wyjaśnię "prądożerność" naszych komputerów i "ważność" zasilacza do nich zastosowanego.
    ZAOKRĄGLENIA będą wynikać nie koniecznie z arytmetyki, a z doświadczenia i w oparciu o znalezione w sieci dane.
    O prądzie i mocy poszukajcie w podręcznikach szkolnych i google.

    Na forum dotyczącym hardware praktycznie każda odpowiedź zaczyna sie od prośby o podanie jak najdokładniej konfiguracji komputera, DLACZEGO tak jest?
    Odpowiedź jest dość prosta.
    Każdy element komputera pobiera energię o określonej mocy (określonej parametrami min i max - czyli w stanie "spoczynku" i w "stresie"). Często maksimum mocy jest używane przez ułamek sekundy, ale moc zasilacza nie jest w stanie tego zapewnić (zapotrzebować) i zaczynają się problemy.
    Dlatego, te informacje są bardzo WAŻNE dla osób które prosimy o pomoc!

    Zasilacz "za słaby" nie uruchomi się, albo uruchomi się i będzie działał niestabilnie, albo się po prostu spali :( - a przy okazji może uszkodzić inne "ważne" elementy komputera.

    Dla przykładu, "starsze" zestawy komputerowe oparte o zasilacz np. 300W - pobierają w czasie normalnej pracy ok. 100-150W, ale już w chwilowym stresie 200-270W (podczas uruchomienia bywa że 300W) i niestety w tym przypadku nasz zasilacz 300W może, a w 95% przypadków nie może dać sobie rady :( Kolejne pytanie... DLACZEGO tak jest? przecież mam zasilacz 300W, a maksymalny (tylko chwilowy) pobór też jest 300W... wyjaśnię niżej.


    2. Do czego ta moc jest potrzebna?

    a) sam zasilacz potrzebuje mocy dostarczonej większej niż moc oddawana - i tu się kłania parametr tzw. "sprawność"

    b) płyta gówna (motherboard) - oraz elementy z nią zintegrowane (pobierające z niej zasilanie bezpośrednio), np: USB, FireWire itp.

    c) procesor (CPU) i kości pamięci

    d) Karta graficzna (GPU)

    e) dodatkowe karty (np. k. muzyczna, k. sieciowa)

    f) dysk/i twardy (HDD)

    g) napędy CD/DVD

    h) wentylatory


    3. Ile potrzeba mocy?

    Pokażę na przykładach i postaram się uśrednić zapotrzebowanie na "Waty".
    Temat bardzo obszerny, i na pewno nie zaspokoi "głodu wiedzy" podam tylko kilka przykładów dla wyszczególnionych wyżej elementów.

    ad a. zasilacz (wg normy ATX) na zamianę 220v na 12V, 5V i 3,3V potrzebuje energii, stąd "sprawność" zasilacza ok 80% - czyli sam zasilacz (obciążony) o mocy 300W "zużywa" nam ok. 30-40W tytułem mocy traconej!





    ad b/e. - płyta główna (im bardziej rozbudowana tym więcej mocy potrzebuje) - spotkałem się z różnymi opiniami, ale do pracy potrzebuje od ok. 20W nawet do 80W
    Dlaczego aż tyle?
    - podstawowe elementy płyty (mostki, kondensatory, diody itp, itd.) ok. 15-20W
    - gniazda USB i FireWire (w użyciu) ok. 2,5W-60W!! (chyba za dużo ale lepiej potraktować to na wyrost).

    Dla przykładu dysk zewnętrzny:
    http://www.firewire.pl/przenosny-dysk-wd-25-wd2500beve-250gb/

    I temat dot. MAC-ów ale i chyba PC: http://www.macworld.pl/artykuly/5990_2/FireWire.goracy.temat.html

    - zasilenie kalwiatury, myszki (nie mam dokładnych danych ale ok. 2-5W)
    - zasilenie kart (dodatkowych lub wbudowanych) muzycznych, sieciowych - ok. 10W-15W.

    I kilka innych jeszcze by się znalazło.
    Podsumowując, średnio płyta główna "zużywa" ok. 30W -60W mocy w zależności od ilości używanych (podpiętych peryferiów)

    ad c. - procesory
    Ogólnie nie można tego precyzyjnie określić, gdyż każda rodzina procesorów ma inne parametry ale można przyjąć, że zakres może mocy może się zawierać od 60W aż do 220W!!! O ile nie więcej - szczegółowe dane są zawarte w notach katalogowych producentów danego egzemplarza procesora.

    Przykłady:
    http://pclab.pl/art35727-13.html

    Dla uśrednienia (nie arytmetycznego, a użytkowego) przyjmijmy wartość 80W
    i kości pamięci w przykładach:
    Moduł pamięci DDR3 - 6W
    Moduł pamięci DDR2 - 10W
    Moduł pamięci DDR - 15W
    Moduł pamięci SDRAM - 15W
    I jak zwykle średnio ok. 12W
    Trudno znaleźć dane dotyczące poboru mocy przez kości pamięci i oparłem się o dane z różnych for, oraz testów (pośrednich) kilku kolegów (wyniki wahały się od 1W aż do 20W).

    ad. d - karty graficzne
    Starsze karty potrzebowały 10W-80W, te najnowsze już 200W!! i wiecej...
    Oto jak przedstawia się szacunkowe zużycie energii kilku (nie najnowszych) wybranych modeli:
    - GeForce 9800 GT - 105 W,
    - GeForce GTS 250 - 141 W,
    - GeForce GTX 260 (216 SP) - 206 W,
    - GeForce GTX 275 (216 SP) - 216 W,
    - GeForce GTX 285 - 212 W,
    - RADEON HD 4770 - 80 W,
    - RADEON HD 4850 - 110 W,
    - RADEON HD 4870 - 160 W,
    - RADEON HD 4890 - 190 W.

    Jako przykład poboru mocy przez karty graficzne:
    http://www.in4.pl/recenzje.htm?rec_id=564&rectr_str_numer=19

    Testy starszych kart:
    http://www.xbitlabs.com/articles/video/display/ati-vs-nv-power_10.html
    Średnio przyjmijmy ok. 130W

    ad. e/f/g - karty dźwiękowe i karty rozszerzeń oraz HDD i napędy optyczne.
    - zewnętrzne (czyt. wpinane np w gniazdo PCI) karty dźwiękowe pobierają ok. 10W
    - zewnętrzne (czyt. wpinane np w gniazdo PCI) karty sieciowe pobierają ok. 5W
    - dysk twardy (HDD) pobiera ok. 20W
    - napędy optyczne (stan spoczynku ok. 2-5W, pracujący DVD-RW ok. 30W) średnio 20W

    ad. h wentylatory
    - nie są wymagające ale już 2-3 sztuki wpięte w zasilanie też pobiera kilka lub nawet kilkanaście Watów mocy, dla uśrednienia przyjmiemy ok. 7W


    4. Podsumowanie (ile potrzeba mocy?)

    Aby podsumować powyższe dane muszę posłużyć się "ogólnym" zestawieniem części dla przykładowego komputera PC w kolejności opisywanych z punktów a-h wszystkie wartości uśredniając:
    - zasilacz ok. 40W
    - płyta główna ok. 45W
    - procesor ok. 80W
    - pamięć 1 szt. ok. 12W
    - karta graficzna ok. 130W
    - HDD 1 szt. ok. 20W
    - napęd DVD 1 szt. ok 20W
    - 2 karty rozszerzeń ok. 15W
    - 3 wentylatory ok. 7W
    W sumie mamy 369W!!!

    Posługując się tzw. kalkulatorami mocy - np. link - podałem dane, wybierając zbliżone parametrami "średnimi" elementy, i kalkulator ten podał zapotrzebowanie rzędu 330W (nie uwzględniając płyty gł. i samego zasilacza!)

    Link do innego "kalkulatora" http://www.antec.outervision.com/PSUEngine - j.w. zapotrzebowanie rzędu 300W - zalecany zasilacz min. 350W

    Jeszcze jeden kalkulator: http://zenfist.pl/kalkulator-mocy-zasilacza-moc-zasilacza-news-151.html

    Jednak nic nie zastąpi pomiarów wykonanych samodzielnie i przy pomocy watomierza analogowego (informacje dostępne na forum elektrody). Pamiętajmy jednak, że każdy pomiar będzie "indywidualny" dla "konkretnego zestawu"! (moje dane to kalkulacje, "spekulacje" wręcz i dotyczą szerokiego zakresu podzespołów))

    WAŻNE:
    Takie zapotrzebowanie na moc, dotyczy chwili, kiedy wszystkie te elementy składowe są w użyciu! i każdy z osobna pracuje z ok. połową swojej mocy. Są to naprawdę wyjątkowe chwile w normalnej pracy komputera (np. testy wydajnościowe ale i one nie potrafią użyć jednocześnie wszystkich urządzeń składających się na komputer)
    Często momentem "krytycznym" jest samo uruchomienie komputera - wtedy to część podzespołów dokonuje "samo-sprawdzenia", a płyta też sprawdza podzespoły i w tym czasie mamy bardzo wysoki pobór mocy!



    Z doświadczenia mogę jedynie napisać że wymienione podzespoły przy starcie pobiorą od 250 do 300W! (a dla zasilacza z nalepką 300W to już o wiele za dużo)
    Wiele osób robiło dość dokładne testy ale odsyłam do Google i tematów: rachunki za prąd a komputer, ile prądu zużywa mój zestaw komputerowy...
    Jest tego bardzo dużo!
    Nieco uproszczeniem będzie w takim zestawieniu udzielić odpowiedzi, że moc zasilacza w takiej konfiguracji powinna wynosić: niezbędne minimum to 350W, standard 400W, a zalecane to 450W. Chociaż wydawałoby się, że to średni zestaw.


    5. Zasilacz i chyba już wiadomo dlaczego na końcu.

    Zasilacz komputera ma za zadanie zamienić nasze "220V" na 12V, 5V i 3,3V (użyłem tu uproszczeń), oraz dostarczenie tych napięć w odpowiedniej "mocy" by zasilić nasz komputer.
    Starsze zasilacze miały moc rzędu 90-250W - ponieważ starsze elementy komputera były "słabsze", dziś moc zasilacza to od 300 do aż 1200W !!!
    Praktycznie nikt nie uwzględnia SPRAWNOŚCI zasilaczy, a to niezwykle ważny parametr, starsze zasilacze miały sprawność ok. 65-80% - co oznacza, że zasilacz o mocy 200W "odda" tej mocy użytecznej ok. 150W - to kiedyś wystarczało :)
    Nowsze zasilacze zaczynają się od 300W, a ich sprawność to od 70% do ok 85% (te najlepsze).
    Czyli jak wyżej, najsłabszy "wydajnościowo" zasilacz odda nam ok. 210W, a najsprawniejszy ok. 255W.
    Bardzo uprościłem ten temat, i nie jestem pewien, czy którykolwiek z producentów podaje na etykietce "rzeczywistą" moc zasilacza, czyli na etykiecie jest napisane 300W i moc 300W jest odbierana przez podzespoły do niego dołączone (wg - jeśli tak jest proszę o informacje celem korekty.


    6. Podsumowanie

    Mam nadzieję że wystarczająco jasno podałem przykłady i niektórzy pomyślą o tym "poważniej", oraz uzmysłowią sobie jak WAŻNYM elementem staje się "sam" zasilacz! i wyciągną wnioski.

    Stawiam dobór zasilacza na równi z doborem procesora, płyty głównej i kości pamięci RAM.


    Najlepsze podzespoły nie zadziałają i nie będą pracowały właściwie, jeśli nie damy im właściwego zasilania!
    Każde urządzenie musi mieć zapewnione w zasilaczu (powinno mieć) odpowiedni zapas (margines) mocy!


    I jeśli ktoś się zapyta: Mam zasilacz 450W, jakiś procesor i jakąś kartę... i komputer nie startuje ("odpala"), zawiesza się itp.
    Niech się nie dziwi, że nie dostaje odpowiedzi, lub jest odsyłany do FAQ, wbrew pozorom każdy element naszego zestawu jest ważny!



    Wszelkie uwagi, ew. korekty mile widziane (zapraszam na PW).