Witam.W tym temacie przedstawię jak wykonuję swoje płytki. Układ który widać na zdjęciach jest to programator procesorów PIC a jego szczegółowy opis znajduje się w tym temacie Link
Na samym początku drukuję za pomocą drukarki laserowej (w moim przypadku HP 2100) na papierze kredowym wzór ścieżek. Jeśli nie mamy dostępu do drukarki laserowej możemy użyć do tego celu ksera. Ważne by wzór ścieżek był naniesiony za pomocą tonera. Warto pamiętać o tym iż gdy drukujemy warstwę "bottom layer" to nie robimy jej lustrzanego odbicia natomiast gdy dokonujemy wydruku warstwy "top layer" musimy dokonać jej lustrzanego odbicia. Lustrzanego odbicia dokonujemy również w przypadku drukowania napisów.
Cięcie laminatu
Gdy już mamy zaprojektowaną płytkę mierzymy jej wymiary a następnie zaznaczamy miejsca cięcia na laminacie. Ja do tego celu używam suwmiarki, linijki i cyrkla. Jeżeli posiadamy suwmiarkę z szczękami z węglików spiekanych możemy linie cięcia zaznaczyć bezpośrednią suwmiarką.
Teraz czas na cięcie płytki. Jak widać na załączonym obrazku używam do tego zwykłej piłki do metalu. Jednak w przyszłości planuję kupić stołową piłę taśmową lub przecinarkę do glazury.
Gdy mamy już wycięty odpowiedni kawałek laminatu należy za pomocą pilnika stępić wszystkie zadziory powstałe podczas cięcia. Osobiście najpierw używam "grubego" pilnika a następnie wszystkie krawędzie wygładzam "drobnym" pilniczkiem.
Czyszczenie warstwy miedzi
Aby toner dobrze przyległ do warstwy miedzi na laminacie trzeba go odpowiednio wyczyścić. Jest to bardzo ważna czynność która ma istotny wpływ na przyklejanie się tonera do miedzi. Większość osób stosuje tutaj bardzo drobny papier ścierny jednak ja mam na to nieco inną metodę... Teraz czas na konkrety....
Jak widać na obrazku aby wyczyścić miedź na laminacie używam zmywaka kuchennego oraz zwykłego proszku do czyszczenia...
Laminat po stronie miedzi oblewamy wodą i sypiemy na niego proszek do czyszczenia. Nieco nawilżamy też zmywak. Powierzchnie dokładnie czyścimy najpierw szorstką stroną zmywaka i w razie potrzeby dosypujemy nieco proszku. Nie należy szorować zbyt długo i zbyt mocno gdyż wtedy oprócz tlenków miedzi usuniemy też sporą warstewkę miedzi. Potem obracamy zmywak na miękką stronę i dokonujemy polerowania płytki.
Po czyszczeniu opłukujemy płytkę. Teraz należy użyć jakiegoś rozcieńczalnika/zmywacza do paznokci/alkoholu i przetrzeć nim całą płytkę by usunąć tłuszcze. Gdy odtłuścimy laminat trzeba pamiętać o tym by NIE DOTYKAĆ MIEDZI PALCAMI!!!!! Ponieważ jakiekolwiek tłuste zabrudzenie spowoduje odpadnięcie tonera od płytki.
Nanoszenie tonera na płytkę
Przy tej metodzie wykonywania płytek wykorzystywany jest fakt iż toner w drukarkach laserowych/kserach zostaje utwardzany jest termicznie na kartce papieru dzięki czemu po jego ponownym podgrzaniu można go "przykleić" do laminatu. Może to być dowolny wzorek, obrazek itd... Tym sposobem zakryjemy miedź w miejscach gdzie nie chcemy jej wytrawić. Potem do trawienia:D tylko trzeba pamiętać o kilku następnych rzeczach ale o tym będzie dalej napisane.
Drukujemy wzór ścieżek na papierze kredowym (ja używam papieru zamówionego na Alledrogo u jednego z kolegów z tego forum). Ważne by papier był dobrej jakości i posiadał odpowiednią gramaturę. Niektórzy używają także papieru po odzysku z czasopism. Przy wydruku warto ustawić wysoką jakość drukowania. Trzeba także pamiętać o tym aby drukując ścieżki z warstwy TOP lub napisy(niezależnie z której warstwy) wydrukować ich lustrzane odbicia, nie dotyczy to ścieżek na warstwie BOTTOM.
Teraz w ramach odprężenia przystępujemy do wycięcia kawałka kartki z mozaiką ścieżek.
Wycięty wzór ścieżek przykładamy do laminatu po stronie miedzi i przystępujemy do następnej czynności którą jest podgrzewanie laminatu by toner się do niego przykleił. Ja w tym celu używam laminatora ustawionego na najwyższą możliwą temperaturę. Równie dobrze do tego celu można użyć żelazka ustawionego na nieco więcej niż 1/3 jego temperatury maksymalnej. W tym wypadku trzeba użyć metody prób i błędów by ustawić optymalną temperaturę. Gdy będzie ona za niska toner nie przyklei się do miedzi natomiast gdy będzie zbyt wysoka toner nieco rozpłynie się po laminacie.
Jak widać na obrazku by ułatwić sobie wsunięcie płytek do laminatora zdjąłem jego obudowę oraz wyciąłem w nim małe okienko. NALEŻY TUTAJ ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTROŻNOŚĆ BY NIE POPARZYĆ SIĘ O GORĄCE ELEMENTY!!!.
Płytkę przepuszczamy kilkakrotnie przez laminator pod różnymi kątami by mieć pewność że karta jest równomiernie dociśnięta do laminatu.
Gdy używamy żelazka płytkę kładziemy miedzią do góry a na niej układamy kartkę z wzorem ścieżek i wszystko dociskamy za pomocą szmatki. Zamiast szmatki można użyć np. łożyska kulkowego i nim jeździć po kartce aż się równomiernie przyklei. Tutaj znowu metodą prób i błędów należy dobrać siłę nacisku.
Po tym wszystkim płytkę należy odłożyć i dać jej około 10 min. czasu by spokojnie ostygła.
W czasie gdy czekamy na ostygnięcie płytki możemy przygotować dla niego kąpiel... Do naczynia wlewamy ciepłą wodę (nie wrzątek!!!) i dolewamy trochę jakiegoś detergentu np. płynu do naczyń. Następnie wkładamy tam płytkę i zostawiamy ją zanurzoną przez minimum 10 min.
Gdy będziemy widzieć że papier jest już lekko pomarszczony możemy wziąć się za jego usuwanie. Należy to wykonywać bardzo delikatnie by przypadkowo nie uszkodzić mozaiki ścieżek z tonera.
Najlepiej jest kilkakrotnie "przeciągnąć" palcem po papierze a gdy zacznie się odklejać chwycić go i delikatnie pociągnąć.
Gdy już oderwiemy papier od płytki bierzemy zmywak kuchenny którego wcześniej użyliśmy i miękką stroną delikatnie przecieramy toner by pozbyć się wszelkich pozostałości papieru. Możemy również wziąć na palec trochę proszku do czyszczenia ostrożnie przetrzeć płytkę.
Po tym wszystkim płytka jest gotowa do trawienia zostało jeszcze tylko przepłukać ja wodą
Trawienie
Do trawienia używam popularnego środka B327. Środek ten by właściwie i szybko trawił płytkę powinien być podgrzany do około 50°C.
By ułatwić sobie pracę wykonałem trawiarkę ze szkła sklejonego silikonem. Do środka trawiarki włożyłem zwykłą grzałkę do ogrzewania akwarium o mocy 200W dzięki czemu po chwili roztwór jest ciepły i gotowy do użycia. Dodatkowo znajduje się tam rurka z powietrzem które powoduje mieszanie się roztworu dzięki czemu dodatkowo przyspiesza to jego działanie. Powietrze dostarczane jest przez pompkę napowietrzającą do akwarium.
Jeśli chodzi o sam proces trawienia to zanurzamy płytkę w roztworze i czekamy aż wszystko zostanie wytrawione
A tak wygląda płytka po skończonym wytrawianiu
Wiercenie
Nadszedł czas by w końcu wywiercić otwory w naszej płytce. Ja używam do tego miniwiertarki niemieckiej firmy Proxxon. Muszę przyznać że doskonale się z nią pracuje
Gdy już wszystko jest wywiercone dobrze jest płytkę po stronie miedzi przetrzeć bardzo drobnym papierem ściernym by usunąć wszystkie ostre krawędzie z otworów powstałe w procesie wiercenia.
Cynowanie
Przed rozpoczęciem cynowania zmywamy za pomocą rozcieńczalnika toner z płytki. Można tutaj znów użyć zmywaka z proszkiem do czyszczenia by ponownie przeczyścić miedź i usunąć z niej tlenki. Następnie smarujemy płytkę topnikiem.
Do cynowania potrzebny nam będzie kawałek przewodu pokrytego wcześniej topnikiem. Przewód dość mocno pokrywamy cyną a następnie przykładamy go do ścieżki, podgrzewamy i przeciągamy po ścieżce cały czas trzymając grot na przewodzie. Jeżeli przewód nam się przyklei do ścieżki to nie ciągniemy go na siłę gdyż urwiemy wtedy ścieżkę tylko go mocniej podgrzewamy a wtedy powinien bez problemu puścić. Co chwila pokrywamy przewód świeżą cyną.
A tutaj mamy już gotową płytkę
Teraz wystarczy ją ponownie przemyć rozcieńczalnikiem/izopropanolem by usunąć z niej topnik. W celu usunięcia topnika z otworów możemy płytkę położyć na żelazku ustawionym na 1/3 temp. Wcześniej na żelazko kładziemy ręcznik papierowy by wchłonął on topnik.
Po wykonaniu tych czynności kolejny raz przyszła pora na użycie pilników by spiłować płytkę do jej ostatecznego rozmiaru. Na początku używamy grubego pilnika by zgrubnie spiłować płytkę a następnie wszystko wygładzamy drobnym pilniczkiem. Dobrze jest na etapie projektowania płytki zrobić sobie linię (po stronie ścieżek) wyznaczającą wymiary laminatu.
W zasadzie na tym etapie płytka jest już gotowa do użytku
Napisy na górze laminatu
Wiele osób pewnie się zastanawia jak zostały wykonane napisy na górze laminatu otóż zostały one wykonane tak samo jak ścieżki na płytce
Czyli na początku drukujemy napisy na papierze kredowym za pomocą drukarki laserowej/ksera pamiętając o tym by wydruk był ich lustrzanym odbiciem. Potem bierzemy płytkę i czyścimy ją proszkiem do czyszczenia a następnie przemywamy rozpuszczalnikiem w celu odtłuszczenia.
Teraz ustawiamy kartkę na powierzchni laminatu. Dobrze jest to robić pod światło gdyż wtedy widzimy czy otwory na płytce pokrywają się z warstwą opisu.
Kolejne czynności są takie same jak przy "przyklejaniu" tonera z mozaiką ścieżek. Opiszę to wszystko skrótowo gdyż dokładnie jest to opisane nieco wyżej.
Tak przygotowaną płytkę ponownie przepuszczamy przez laminator lub kładziemy na żelazku i dociskamy.
Po ostygnięciu kładziemy do kąpieli w detergencie i delikatnie zrywamy papier.
Następnie czyścimy go za pomocą miękkiej strony zmywaka. Gdy po wyschnięciu toner na płytce jest pokryty białym nalotem to znaczy iż niezbyt dokładnie zostały usunięte resztki papieru kredowego i należy ponownie przeczyścić toner.
I gotowe... tym sposobem mamy ładnie wykonaną płytkę drukowaną, teraz nie pozostaje nic innego jak tylko wlutować elementy
Soldermaska
Gdy chcemy aby nasza płytka była pokryta soldermaską wykonujemy wszystkie czynności tak jak wyżej z kilkoma wyjątkami o których za chwilę napiszę. Mianowicie:
-nie cynujemy płytki,
-nie wiercimy otworów po wytrawieniu,
-po "przyklejeniu" kartki z napisami do laminatu nie odrywamy jej ani nie moczymy płytki w detergencie.
Wymienione czynności wykonamy później po pomalowaniu płytki.
Do wykonania soldermaski będziemy potrzebować:
-farby do szkła
-pędzelka nylonowego gdyż nim najlepiej nakłada się lakier
-cyrkla bądź innego ostrego narzędzia by zdrapać lakier z padów
Na płytkę nakładamy równomiernie lakier. W razie potrzeby należy go rozcieńczyć rozcieńczalnikiem. Warto zabrać o odpowiednią czystość by na płytce nie osadziły się drobinki kurzu co zepsuje nieco wygląd soldermaski.
Następnie rozgrzewamy żelazko i kładziemy na niej płytkę by lakier utwardził się. Temperaturę ustawiamy niższą niż do przyklejania tonera. Trzeba tutaj uważać żeby nie poruszyć kartki z napisem względem laminatu gdyż może to spowodować rozmazanie napisów. Jeżeli czas wygrzewania będzie zbyt długi to lakier będzie bardzo kruchy natomiast gdy będzie zbyt krótki lakier będzie wciąż miękki. Czas należy dobrać zależnie od użytego lakieru kolejny raz posługując się metodą prób i błędów. Gdy będziemy widzieć, że lakier jest już utwardzony wyłączamy żelazko i pozwalamy płytce ostygnąć.
Potem bierzemy jakieś ostre narzędzie i delikatnie zdrapujemy lakier z miejsc gdzie mają być lutowane elementy.
Następnie gdy już wszystkie pola będą wydrapane płytkę smarujemy topnikiem i przystępujemy do cynowania pól lutowniczych. Należy przy tym uważać by nie chwycić lutownicą miejsc polakierowanych gdyż zostaną na nich brzydkie ślady. Należy pamiętać by nie usuwać topnika żadnym rozcieńczalnikiem gdyż w ten sposób zmyjemy również lakier. Do zmycia topnika najbardziej nadaje się izopropanol.
Na koniec zostaje nam zamoczyć płytkę w kąpieli z detergentem i usunąć papier. Wyczyścić z resztek kredy na tonerze a następnie wywiercenie otworów.
Gotowe
Na koniec jeszcze porównanie płytek
Uwagi końcowe
Po zakończeniu lutowania elementów dobrze jest spryskać płytkę po stronie elementów lakierem takim jak np. Plastik 70. Nada to płytce ładny połysk i dodatkowo zapewni jej ochronę. Jeżeli wykonujemy płytkę z soldermaską nie polecam użycia go na soldermaskę gdyż zawiera on rozpuszczalniki i spowoduje to pojawienie się przebarwień na soldermasce i tym samym zepsuje cały wygląd płytki.
Mam nadzieję że mój poradnik okazał się pomocny. Zapraszam do komentowania i dyskusji na temat wykonywania płytek metodą której ja używam
Temat przenoszę do bardziej odpowiedniego działu i dodatkowo wyróżniam temat kolegi za opis i dokumentacje.
/Faces/
Fajne? Ranking DIY
