Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

ginger78 10 Apr 2010 13:33 8794 34
e-mierniki
  • #1
    ginger78
    Level 21  
    Witam.
    Z odbiornikiem nie miałem problemu; ruszył od razu po zestrojeniu i pracuje bardzo stabilnie ale z uruchomieniem części nadawczej Taurusa mam problem. Konkretnie chodzi o stopień końcowy nadajnika - brak napięcia na zaciskach anteny (sztucznym obciążeniu). Na odbiorniku kontrolnym sygnał jest dopiero po zbliżeniu anteny do nadajnika. Modulacja lekko "chrapliwa" i trochę się wzbudza ale to akurat da się poprawić. Wykonałem więc pomiary poszczególnych napięć za pomocą multimetru, sondy w.cz. i oscyloskopu. Tak to się mniej-więcej przedstawia:
    napięcia mierzone multimetrem bez sondy w.cz.:
    1-szy 2n3904: C- 13,7V, B-2,3V, E-1,7V
    2-gi 2n3904: C-13,7V, B-0,89V, E-0,23V
    Dalej z sondą w.cz.
    Na kolektorze driver'a 2N2219 jest 7V z rezystorem 5Ω na emiterze lub 6,55V z rezystorem 22 omowym. Kolektor 2SC2078 ma 6,8V, baza 18mV. Na wyjściu antenowym mam całe 20mV. Sygnał VFO 0,22V czyli w normie.

    Przebiegi poszczególnych sygnałów:
    Sinus 1kHz z winampa:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

    Wyjście na 6-stej nodze UA741:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"
    Przy podaniu sygnału z generatora o większej amplitudze, sygnał z 741 staje się zniekształcony.

    Wejście sygnału na 2-gą nogę SA612:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

    Wyjście z 5-tej nogi drugiego SA612 (w powiększeniu) i sygnał na bazie pierwszego 2N3904:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m" Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

    Kolektor 1-szego i drugiego 2N3904:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m" Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

    I kolektory: driver i 2SC2078, 2mV/działka
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m" Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"


    Sygnał jakby ginie na TR1, ale myślę, że te trafa dobrze nawinąłem (skrętka-drut). Nie wiem gdzie tkwi problem.

    Pozdrawiam.

    edit.
    Schemat z modami na pasmo 80m:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"
  • e-mierniki
  • #2
    Tedo
    Level 13  
    Skoro na kolektorze 2sc2078 masz prawie 7V w.cz. to co najmniej tyle musisz mieć na wyjściu antenowym. Sprawdź nawinięcie TR2 i jak ok to czy dobrze wlutowane. L6 i L7 na 80m przy tych wartościach kondensatorów muszą mieć po ok 2,2 µH

    Rozumiem, że te napięcia w.cz. to po podaniu jakiegoś sygnału na gniazdo mikrofonowe.
  • #3
    ginger78
    Level 21  
    Tak, napięcia po podaniu sinusa na gniazdo mikrofonowe.
    Na 3 nodze TR2 mam 7V w.cz ale sygnał urywa się na kondensatorze 100n sprzęgającym L6 z TR2 .
    Niestety nie mam miernika indukcyjności :cry:
  • #4
    Tedo
    Level 13  
    Zrób tak:
    1) Wylutuj nogę kondensatora 100nF od strony cewki L6.
    2) Przylutuj do tego kondensatora rezystor 50 Ω lub 75 Ω o mocy co najmniej 1Wata (lepiej 2 Waty) - druga noga rezystora na masę (opornik będzie sztuczną anteną)
    3) Zmierz teraz napięcie w.cz. (podając sygnał na we mikrofonowe) na kolektorze 2sc2078 oraz na dolutowanym oporniku i podaj wyniki na forum.
  • #5
    ginger78
    Level 21  
    Dalej jest to samo. Według mnie baza tranzystora PA ma za małe napięcie (0,26V), a te 7V co mierzę to jest połowa napięcia zasilania od dławika 10µ.
  • #6
    Tedo
    Level 13  
    Czy te 7V to jest w końcu w.cz. mierzone sondą czy napięcie stałe bez sondy?
    Co pokazuje kiedy nadal masz wciśnięte PTT, a zdejmiesz sygnał z mikrofonu?
    Podaj napięcie w.cz mierzone sondą podłączoną do multimetru na kolektorze 2sc2078 (wyprow. 2 tr2) oraz na oporniku sztucznej anteny + ewentualnie przed kondensatorem 100n, ale za tr2 ( wyprowadzenie 3).
  • #7
    ginger78
    Level 21  
    Pomiary wykonuję sondą i napięcia, które podaję -wydawało by się- są w.cz ale nie są, gdyż po odłączeniu sygnału od wejścia mikrofonowego nic się nie zmienia:!:
    Napięcie stałe bez sondy na kolektorze PA to ok.13,8V, z sondą tak jak podawałem nie całe 7V. Mierząc oscyloskopem, sygnał w.cz. dochodzi do L5. Na kolektorze drivera już go nie ma. Zaraz wylutuję te trafo i nawinę jeszcze raz.
  • e-mierniki
  • #9
    ginger78
    Level 21  
    Dziękuję za linki, muszę jeszcze trochę poczytać zanim zacznę "modzić".
    Przewinąłem L5, na bazie drivera pojawił się sygnał w.cz. ale już na kolektorze go nie ma. Muszę jeszcze sprawdzić ten tranzystor czy aby nie jest padnięty.
    Tu oscylogramy tego sygnału:
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m" Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"

    edit.
    Sprawdziłem 2n2219 i jest sprawny.
    Wyjąłem z podstawki SA615 i podpiąłem generator sygnałowy. Obwód L4 stroi się na 8MHz. Czy on przypadkiem nie ma stroić na środku pasma (3,7MHz)?
  • #10
    Tedo
    Level 13  
    Ten kondensator 270pF powinien być równolegle do l4 czyli tak jak trymer 50pF - tu oczywiście jest błąd. Sama L4 musi być przewinięta, żeby miała indukcyjność 6,2µH, bo jak nie przewiniesz to pomimo właściwego wlutowania 270pF obwód będzie stroił się powyżej 4Mhz.
    Jeszcze jedno, jeśli w gfn zastosowałeś kwarc 8mhz to i w filtrze kwarcowym też musisz dać rezonatory 8mhz czyli 4x8mhz.

    Na stronie SP5DDJ jest plik z modyfikacjami na 80m - czy wykonałeś je wszystkie?
  • #11
    ginger78
    Level 21  
    Faktycznie jest tu mój błąd. Przy okazji znalazłem jeszcze coś. Maksymalna częstotliwość rezonansowa tego układu wynosi 3,69MHz przy czym trymer musi być nastawiony na minimum (6pF). Do tego tolerancja Al tego rdzenia to 10% i może się zdarzyć tak, że przy tych wartościach elementów nigdy nie uzyskamy 3,69MHz. Należało by albo zmniejszyć indukcyjność cewki albo dać mniejszy kondensator.

    Tedo wrote:
    Ten kondensator 270pF powinien być równolegle do l4 czyli tak jak trymer 50pF - tu oczywiście jest błąd. Sama L4 musi być przewinięta, żeby miała indukcyjność 6,2µH, bo jak nie przewiniesz to pomimo właściwego wlutowania 270pF obwód będzie stroił się powyżej 4Mhz.


    L4 jak i inne cewki przewinięte zgodnie z opisem modyfikacji.

    Tedo wrote:

    Jeszcze jedno, jeśli w gfn zastosowałeś kwarc 8mhz to i w filtrze kwarcowym też musisz dać rezonatory 8mhz czyli 4x8mhz.


    Tego nie zaznaczyłem na swoim schemacie, ale oczywiście wlutowałem kwartet 8MHz.

    Tedo wrote:

    Na stronie SP5DDJ jest plik z modyfikacjami na 80m - czy wykonałeś je wszystkie?


    Wykonałem wszystkie, sprawdzałem n razy.
  • #12
    Tedo
    Level 13  
    Jeśli przy kondensatorze 270 pf i trymerze na minimum czyli 6pF otrzymujesz 3,69mhz to znaczy, że cewka ma indukcyjność ok. 6,74µH i musisz odwinąć trochę. Proponuje odwinąć 2 zwoje
  • #13
    ginger78
    Level 21  
    Według moich obliczeń po odwinięciu 2 zwojów uzyskam rezonans między 3,57MHz a 3,83MHz. Odwinąłem, podłączyłem generator na 5 pin mieszacza (oczywiście układ wyjęty z odstawki) i zestroiłem na 3,7MHz. Przy okazji zestroiłem GFN i w rezultacie otrzymałem czysty(!) sinus na kolektorze drugiego 2n3904. Na L5 jakby sygnał ginie bo kolektor driver nie daje oznak życia.
  • #14
    Tedo
    Level 13  
    Podłącz sondę na kolektor pa 2sc2078 i dopiero kręć trymerem przy cewce L5.
    Aha i proponuję z L5(wyprowadz 3i4) też odwinąć te dwa zwoje.
    Jak będziesz stroił obwody trymerami to ustaw radio na środek zakresu pasma czyli ok. 3,7MHz (czyli częstotliwość gen. vfo w tym przypadku wyniesie 4,300Mhz)
  • #15
    ginger78
    Level 21  
    Odwinąłem 2 zwoje, nawet próbowałem z kondensatorem 220p równolegle z trymerem a w.cz na kolektorze dalej nie ma, na bazie jest jakieś 5mV. Szczerze, to nie mam już się do czego doczepić :cry:
  • #16
    Tedo
    Level 13  
    A dołącz do wyprowadzeń 3 i 4 L5 rezystor 1kΩ ( lub lepiej 2kΩ) i na nowo pokręć trymerem. Sonde daj teraz na kolektor 2n2219 czyli punkt, gdzie dołączony jest 100pF
  • #17
    ginger78
    Level 21  
    Z rezystorami próbowałem, był 1k i 2,2k. Może zmienić wartość tego rezystora 1k na uzw. wtórnym L5? Na kolektorze mam coś takiego, z tym że nie jest to w.cz.
    5mV/cm
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"
  • #18
    Tedo
    Level 13  
    Nie wiem jakie bedą przebiegi z oscyloskopu, bo takiego nie posiadam. Ja posługuje się sondą złożoną z dwóch diod germanowych i dwóch kondensatorów oraz multimetru cyfrowego. Do tego miernik częstotliwości do mierzenia generatorów bfo i vfo i to mi wystarcza:) Dodatkowo mam generator TDO
    Napisz proszę , jakie masz napięcia po podaniu sygnału na we mikrofonowe mierzone woltomierzem z podłączoną sondą w.cz. na:

    bazie i kolektorze pierwszego tranzystora
    bazie i kolektorze drugiego tranzystora
    bazie i kolektorze driwera 2n2219


    P.s.
    Przypominam sobie, że kiedyś gdzieś w sieci czytałem na temat uruchamiania Taurusa i koleś załączał przebiegi z oscyloskopu i sam się dziwił, że nie wszędzie miał sinus. Więc na razie tym się nie przejmaj a staraj się osiągnąć napięcie w.cz.
    w odpowiednich miejscach i brak wzbudzenia poszczególnych stopni.

    Dodano po 28 [minuty]:

    ginger78 wrote:
    Z rezystorami próbowałem, był 1k i 2,2k. Może zmienić wartość tego rezystora 1k na uzw. wtórnym L5? Na kolektorze mam coś takiego, z tym że nie jest to w.cz.
    5mV/cm
    Stopień końcowy nadajnika "Taurus 80m"



    Z podanej podziałki wynika, że jest tam ok (...coś mi się chyba podziałka pomyliła..), ale czy to napięcie spada jak zdejmiesz sygnał z we mikrofonowego ?
    W każdym razie napisz napięcia mierzone sonda i multimetrem o których pisałem wczesniej.
  • #19
    ginger78
    Level 21  
    U mnie napięcia mierzone sondą to 7,35V i to są górne połówki napięcia zasilania a w.cz jakby nie widzi wcale. Mierząc
    oscyloskopem mam:
    1-szy st.
    B 60mV
    C 8mV

    2-gi st.
    B 8 mV
    C 80 mV

    i to są napięcia w.cz. Na kolektorze drivera w.cz. nie występuje.
    Ten sygnał co podałem w poprzednim poście tak jak tam napisałem nie jest w.cz bo nie spada po odłączeniu sinusa od wejścia mic.
  • #20
    Tedo
    Level 13  
    Rozumiem, że napięcia z kolektorów pierwszych dwóch stopni spadają do zera po zabraniu sygnału z we mikrofonowego.
  • #21
    ginger78
    Level 21  
    Dokładnie tak.
    Napięcia są po zrównoważeniu modulatora.
  • #22
    Tedo
    Level 13  
    W takim razie na kolektorze driwera jest 7V w.cz., ale stopień masz wzbudzony i pokazuje pełne wysterowanie.
    Zrób sobie taki test, podłącz sondę z multimetrem do napięcia zasilania czyli 12V, a zobaczysz, że nie pokaże Ci 7V :)
    Inny test, to zobacz jakie masz napięcie sondą na tym samym kolektorze, ale zaczym włączysz PTT odłącz sygnał z we mikrofonu, wówczas pewnie się nie wzbudzi.


    Podaj jeszcze napięcia stałe driwera bez podłączania sondy na bazie , emiterze i kolektorze
  • #23
    ginger78
    Level 21  
    Sondę w.cz. mam zrobioną wg. schematu w instrukcji montażu Taurusa (c100n, r4,7M i dioda germanowa). Mierząc napięcie zasilania pokazuje 6,85V i to jest ok. Poza tym taka nie wykalibrowana sonda "home made" daje raczej orientacyjny wynik.
    Napięcia w.cz. na pierwszym 2n3904 -które to wynoszą B-60mV, K-8mV i E-90mV- są jakby nie do końca w porządku. Kupię jutro nowe tranzystory do wzmacniacza a drivera wymienię na 2N4427. Nic innego nie umiem wymyślić.

    Napięcia stałe na driverze:
    C 13,8V
    B 0,707V
    E 58mV
  • #24
    Tedo
    Level 13  
    Moja sonda jak mierzę napięcie stałe czyli zasilania (u mnie 12V) pokazuje 0V - miernik cyfrowy ustawiony na zakres 20V DC
    Te napięcia bez sondy to przy jakim rezystorze w emiterze?
  • #25
    ginger78
    Level 21  
    Przy rezystorze 10Ω. Zmierzyłem dziś wszystkie napięcia stałe na tranzystorach i według moich przeliczeń wszystkie pracują ok. Dziś dowinąłem 2 zwoje do "fabrycznych" 39 i zmniejszyłem kondensator. Napięcie w.cz. na emiterze II st. wzrosło do 0,25V. Na bazie drivera 8mV w.cz. TR1 i TR2 też zostały na nowo przewinięte. Wygląda jakby driver padnięty.
  • Helpful post
    #26
    Tedo
    Level 13  
    Wynika, że driwer z rezystorem 10Ω w emiterze pracuje z prądem ok 6mA
    0,058V:10Ω = 0,0058A

    W moim qrp (choć to nie Taurus) 1-stopień pracuje z prądem ok. 6mA, 2-gi stopień (w tym przypadku driwer) z prądem ok.12-15 mA i tranzystor PA ok. 30-40mA.


    W jednym z linków jaki Ci podałem kolega Netfog napisał, że zmniejszył ilość zwoi L5 aż do 22. Może też to zrób? Chociaż z drugiej strony L4 wystarczyło zmniejszyć o dwa zwoje. Tyle tylko, że przy L4 obwód nie pracuje w kolektorze tranzystora. Być może L5 w kolektorze wraz z pojemnościami tworzącymi obwód rezonansowy na ok. 3,7 Mhz jest rozstrajane przez oporność tranzystora jak i obciążenia dalszego stopnia. Co innego jak te L5 pracowałoby szerokopasmowo, ale wówczas trzebaby zrezygnować z trymera i pojemności i najlepiej nawinąć obwód na innym rdzeniu.
    Może zrób jak zrobiłeś z L4 czyli podłączaj generator sygnałowy na we wzmacniacza(12pF) z minimalną siłą sygnału o f ok 3,7Mhz i mierząc w.cz. na kolektorze driwera - zmiejszaj ilość zwoi L5 powiedzmy po 2 uzwojenia. Po każdym zmniejszeniu oczywiście ponownie regulacja trymerem przy L5 i sprawdzanie czy aby poszczególne stopnie nie są wzbudzone (wyłączamy na chwilę sygnał z generatora sygnałowego bez wyłączania zasilania nadajnika i bez puszczenia przycisku PTT).
    Może jest sytuacja, że obwód L5 zestrojony na sucho czyli bez zasilania tranzystorów stroi, a po podłączeniu zasilania mocno się rozstraja.


    P.S. Jeszcze raz zerknąłem na temat kolegi Netfog, ale okazuje się że przeoczyłem mały szczegół - tamten problem choć podobny dotyczy Taurusa na 20m, więc nie sugeruj się tymi 22zwojami, ale zmianę zwoi (bez ruszania pojemności) warto zastosować lub nie ruszać cewki,a zmieniać powiedzmy o wartość z szeregu kondensator stały i na nowo dostrajać trymerem.

    Jeszcze jedno, jak okaże się że na wyjściu pa otrzymasz zamiast 25-30V w.cz. coś
    około 9-15V to na 90% masz malowankę 2sc2078.
    Ostatnio padł mi w moim urządzeniu tranzystor końcowy i zamiast 30V w.cz., które było wcześniej, okazało się, że jest tylko ok. 12V
    Podstawiłem inny npn do końcówki i okazało się, że jest jeszcze 1,5 V mniej, później jeszcze inny i otrzymałem ok. 18V w.cz.
    Teraz jest juz z powrotem ponad 30V, ale zaczym na to wpadłem najpierw szukałem usterki innych elementów w obwodzie wzmacniacza liniowego.
    Tak zamieszała mi malowanka 2sc2078.
  • #27
    ginger78
    Level 21  
    Nie pisałem bo już straciłem nadzieję że uda mi się cokolwiek zrobić. Jednak coś mnie tknęło by wylutować kondensator 100p z kolektora do masy i BINGO! Na kolektorze BF199 (bo taki w akcie desperacji wlutowałem zamiast 2n2219) pojawiło się 12V w.cz:!:
    Przy okazji wykonałem kilka pomiarów fitrów odbiornika moją nową zabawką-analizatorem VNA Max6. To co wcześniej wydawało się być idealnie zestrojone metodą chałupniczą jest dalekie od doskonałości.
  • #28
    Tedo
    Level 13  
    Cieszę się, że w końcu udało się zrobić duży krok do przodu w sporze z nadajnikiem Taurusa. Jeśli chodzi o odbiornik, to mam nadzieje, że słyszysz więcej
    niż wcześniej. Ja stroję na słuch, ewentualnie wskazania miernika a efekty są całkiem zadowalające i często słyszę stacje, których nie słychać na fabrycznym sprzęcie. Powodzenia w konstrukcjach.
  • #29
    blady-brs
    Level 11  
    Nieszczęsny nadajnik . Ja to poległem. Dwa stopnie udało mi się odpalić. Ale dwa ostatnie nie. Kolega mi pomaga to uruchomić. Dodam że bardzo istotne są bety tranzystorów... Na razie brak informacji jakie powinny być.
  • #30
    Tedo
    Level 13  
    Bety tranzystorów do nadajnika stosuję raczej małe <100