Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Podstawy budowy kolumn - f.a.q.

Tomq 18 Kwi 2010 23:10 43317 0
  • #1
    Tomq
    Poziom 38  
    Podstawy budowy kolumn – najczęściej zadawane pytania.


    Czy dam radę zbudować kolumny?
    Każdy, po odpowiednio poważnym podejściu do tematu, jest w stanie zbudować poprawnie grające kolumny nie ustępujące firmowym konstrukcjom w danym przedziale cenowym. Mimo, że nie jest to szczególnie wielkie wyzwanie, nie można wychodzić z założenia „wstawię głośniki do paczki i będzie grać”. Samo zbudowanie kolumn nie jest rzeczą trudną, jednak zaprojektowanie dobrej konstrukcji to już zadanie dla osób z naprawdę dużym doświadczeniem. Zasadniczo gdy ktoś stawia pierwsze kroki w dziedzinie DIY powinien raczej wziąć pod uwagę skopiowanie sprawdzonej konstrukcji - https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic1531665.html


    Jakie głośniki wybrać?

    Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, wybór przetworników do kolumn jest uwarunkowany wielkością pokoju odsłuchowego, preferencjami muzycznymi, ograniczeniami finansowanymi.

    Kolumny 2- czy 3- drożne?
    W określonym budżecie zawsze lepiej jest kupić 2 lepsze głośniki niż 3 tańsze. Dopiero gdy dysponujemy znaczną sumą (powyżej 2 tys. zł na kolumny) warto rozważyć kolumny 3 drożne. Początkującym zaleca się budowę kolumn 2 way również ze względu an niższy stopień skomplikowania konstrukcji.

    Co to są kolumny 2,5- drożne?
    To kolumny oparte jeden głośnik wysoko-tonowy i dwa midwoofery - jeden z nich odtwarza średnie i niskie tony, drugi tylko niskie. Nie wszystkie kolumny oparte o dwa głośniki średnio-nisko-tonowe to kolumny 2,5 drożne. Jeżeli midwoofery są odcinane na jednakowej częstotliwości (a to rozwiązanie jest częściej spotykane) mamy do czynienia z kolumnami 2 drożnymi (mimo, że w kolumnie znajdują się 3 głośniki).

    Podstawkowe (monitory) czy podłogówki?
    Zwykle nie ma różnicy jaki typ kolumn wybierzemy. Czasem gdy parametry głośnika wskazują na konieczność zastosowania dużej obudowy nie możliwe jest umieszczenie go w małym monitorze.

    Czy mój wzmacniacz wystarczy do tych kolumn?
    Przeciętny wzmacniacz o mocy 50 W spokojnie poradzi sobie z większością przetworników na rynku. Pamiętajmy, ze podwojenie mocy wzmacniacza to tylko 3 dB zysk głośności. Polecam lekturę https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic941473.html i https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic440413.html


    Jaką obudowie zastosować BR czy zamkniętą?
    O tym w jakiej obudowie ma grać głośnik (zamknięta czy BR) decyduje parametr QTS, zasadniczo gdy jest większy niż 0,4 (niektórzy przyjmują wyższą granice) to powinno się wykonać obudowę zamkniętą. Nie ma przeciwwskazań co do umieszczania głośników z niższym QTS w obudowie zamkniętej, należy się jednak liczyć z tym, że nie osiągnie się takiego "zejścia" (czyli niskiego basu) jak w obudowie BR. Zaletą obudowy zamkniętej jest naturalny i szybki bas, a także łatwość aplikacji głośnika. W tej materii zachęcam jednak do eksperymentów, bo QTS nie jest jakąś wyrocznią. Więcej można przeczytać tu: http://diyaudio.pl/portal.php?show=7
    Mimo wszystko to nie jedyne typy obudowy, można tu jeszcze wymienić Transmission Line, Open baffle, Horn, Band-pass, itp. Obudowa typu TL (transmission line, linia transmisyjna) jest szczególnie warta uwagi, dzięki niej można uzyskać niski i szybki bas. Jednak jak każdy typ obudowy ma swoje ograniczenia. Więcej: http://www.akustyk.ayz.pl/transmissionline.html#tl i http://diyaudio.pl/viewtopic.php?t=17504

    Ile powinna wynosić objętość obudowy i jaki Br zastosować?
    To zależy od danego głośnika i naszych preferencji co do niskich tonów. Punktem wyjścia może być objętość i tunel BR taki jaki zastosowali inni dla danego głośnika lub objętość i wymiary tunelu policzone w np winisd https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic279119.html


    Czy mogę zastosować zwrotnice uniwersalną lub zaprojektowaną w programie typu kalkulator zwrotnic (np. X-over)?
    Nie, bo zwrotnice to takie „ubrania szyte na miarę”. Muszą być dopasowane do konkretnego zestawu głośników. Oczywiście, z niedopasowaną zwrotnicą kolumny też zagrają, jednak o przestrzenności, lekkości i „czystości” dźwięku i naturalności przekazu możemy zapomnieć. http://www.akustyk.ayz.pl/kalk.html#zwrotnica_kalkulator Gdy ktoś nie czuje się na siłach wykonać zwrotnice zawsze może zamówić ja w miejscu gdzie kupuje części do zwrotnic lub poprosić forumowiczów o pomoc.

    Czym się różnią głośniki wysoko-tonowe tubowe i kopółkowe, i które lepiej zastosować?
    Tubowe są ostrzejsze i grają mniej przyjemnie. Mają większa efektywność, ale tak duża w domu nie jest aż tak potrzebna. Na drugą część pytania można odpowiedzieć samemu patrząc na kolumny jakie zrobili inni.

    Jaki materiał zastosować do budowy kolumn?
    Najlepszy jest MDF i płyta wiórowa o grubości 18-19 mm. „Wiórówka” jest zwykle o połowę tańsza, a po odpowiednim wzmocnieniu konstrukcji (niezbędnym także w przypadku stosowania MDFu!) raczej nie powinniśmy odczuć różnicy. Do budowy kolumn absolutnie nie nadaje się lite drewno, które ma nierównomierną strukturę, gęstość i tendencje do wypaczania się.

    Czy stosować wzmocnienia wewnątrz kolumny?
    Są one niezbędne, obudowa musi być odpowiednio sztywna, nie może przenosić fal dźwiękowych razem z głośnikiem. Wzmocnienia można zrobić w formie poprzecznych listew łączących przeciwległe ścianki lub „okienek”.

    Ile powinny ważyć kolumny?
    Zasadniczo im więcej tym lepiej. Dwudrożne ok. 15 kg/szt, 3-drożne około 20 kg/szt. Odpowiednia waga jest ważna z tego samego powodu co sztywność konstrukcji.

    Czy robić osobna komorę głośnika wysoko-tonowego?
    Zasadniczo jest ona zbędna, większość głośników wysoko-tonowych jest szczelna, więc fale dźwiękowe z przetworników wewnątrz obudowy nie interferują ze sobą. Jedynym plusem takiej komory w tym wypadku jest to, że pozytywnie wpłynie na szczelność komory dla głośnika średnio-nisko-tonowego.

    Jakie wygłuszenie stosować?

    Obudowy BR nie tłumi się zbyt silnie (wystarczy tylna ścianka i ew. boki) czasem, gdy głośnik nisko-tonowy nie musi przenosić średnich tonów (np.. w kolumnach 3 way) można obudowy wcale nie wytłumiać. „Przetłumiona” obudowa typu BR sprawia, że bas jest zbyt powolny i przeciągły. Obudowy typu „closed” i „TL” wytłumiamy dość mocno, czasem na całej objętości.


    Jakie powinny być odległości między głośnikami?
    Jak najmniejsze, max 1,5 cm. Gdy głośniki są za daleko fale nie nakładają się prawidłowo na siebie, mogą wystąpić problemy ze zgraniem fazowym głośników.

    Czy robić podfrezowana pod głośniki?
    Jest to bardzo zalecane, szczególnie pod głośniki wysoko-tonowe http://www.akustyk.ayz.pl/dyfrakcja.html#dyf

    Jakie kable zastosować?
    Najbardziej ekonomiczny zakup to kable miedziane o przekroju 2,5 mm nie droższe niż 3-4 zł. O wpływie przewodów na dźwięk można pisać różne bajki, zasadniczo jednak w systemach o wartości poniżej kilkudziesięciu tys. zł różnicy się nie odczuje.

    Jaką moc mają moje kolumny?
    Za moc znamionową kolumn uznajemy moc głośnika niskotonowego, bo to do niego idzie największa ilość W od wzmacniacza (od ok. 85-99%). Sumowanie mocy poszczególnych głośników jest błędem. Przykładowo producent podaje że dany głośnik wysokokotny wytrzyma w pewnych warunkach 100 W, nie możemy jednak dodać tej mocy do mocy innych głośników, bo przecież, znajduje się on za zwrotnicą, która odcina najniższe częstotliwości, a co za tym idzie dopuszcza ledwie kilak procent całej mocy idącej od wzmacniacza.

    Jaką impedancję mają moje kolumny?
    Za impedancję znamionową kolumn uznajemy impedancje głośnika (lub głośników) niskotonowego, bo to do niego idzie największa ilość W od wzmacniacza (od ok. 85-99%)


    Jeśli temat zostanie uznany przez któregoś z moderatorów za przydatny to proszę o przeniesienie do działu Akustyka/FAQ, jeśli nie to proszę o skasowanie go. Jeśli ktoś ma jakieś uwagi co do merytorycznej zawartości, proszę pisać na priv. Nie wykluczam rozbudowania tego artykułu o kolejne pozycje.