Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Moje eksperymenty z TL i tubami

25 Sie 2004 19:31 2345 18

  • Spec od akustyki
    Witam.
    Ostatnio forum zaroiło się od ciekawych projektów obudów. Chodzi mi głownie o obudowy TL i obudowy tubowe. Postanowiłem w zwiąkzku z tym założyć temat, który będzie nawiązywał do moich "doświadczeń związanych z takimi konstrukcjami. A tak się fajnie składa, ze to akurat mój post nr 500 :) Na początek projekt obudowy TL na 2 głośniki 30cm, początek prac nad nim, a także projekt tuby.

    Obudowa TL (plik TL1) ma kształt zbliżony do szescianu. Takie było założenie, żeby kolumna nie była wysoka i dodatkowo wylot znajdował się na tej samej scianie co głośniki. Dlatego wewnątrz ma 3 załamania i mam nadzieje, ze nie pogorszy to zbytnio efektu. Zresztą widziałem już w kolumnach podobne rozwiązania, niestety nie słyszałem ich. W planach jest napędzanie tego suba (bo takie bedzie spełniał zadanie) wzmacniaczem na ktorego wejsciu będzie filtr aktywny, dlatego jeszcze nie jest przesądzone czy tunel będzie tłumiony, żeby wyeliminować kolejne podbicia. Tuba jest zestrojona na około 40Hz, wiec najwyżsża sprawność osiągnie przy częstotliwości 80Hz, promieniowanie tunelu i głośnika będą wtedy zgodne. Przy częstotliwości 40Hz przesuniecie fazowe otworu i głośnika wyniesie 90 stopni, co po dodaniu wektorow da wynik 1,4. Dla przesuniecia fazy o 60 (a w efekcie 120stopni pomiedzy membrana i otworem) stopni głośnik i tunel będą sie zachowywały tak, jakby był to jeden głośnik pracujący w nieskonczenie wielkiej odgrodzie. Zjawisko takie zajdzie przy częstotliwości 34Hz. Poniżej niej już będzie się zaznaczał negatywny wpływ otworu, który będzie pracował w zakresie przesuniecia fazy wobec przedniej strony głośnika o 120-180 stopni). W górę pasma natomiast wygaszenie nastąpi przy częstotliwości 160Hz (w tunelu odłozy sie cała fala i otwor z głośnikiem będą pracowały w przeciwfazie) Negatywny wpływ promieniowania otworu będzie można zauważyć od częstotliwości 138Hz
    Wymiary zewnętrzne obudowy wynoszą: Gł. 70cm, Wys 80cm, Szer. 68cm
    Długość tunelu wynosi: 207cm
    Co daje strojenie na: ok 41Hz (a z tłumieniem ok 38Hz)
    Całość wykonana z wiórówki 20mm. Na rysunku nie podałem wymiarów konkretnych elementow. Wyrysowałem na bocznej płycie rysunek z takimi wymiarami jak podałem na rusynku, a następnie wyciąłem elementy o odpowiedniej długości.
    Powierzchnia tunelu na wysokości magnesu wynosci 1408cm^2 co wynosi 1,28Xpowierzchnia membran oby głośników. Przy wylocie jest to 896cm^2 co wynosi 0,82Xpowierzcnia membran.
    Zastanawiam się jeszcze nad "wyprofilowaniem" zakrętów w tunelu, oraz nad sposobem wykonczenia, chociaz najprawdopodobniej zostanie obity wykładzinką. Niestety z powodu braku aparatu cyfrowego troche potrwa zanim zamieszcze zdjęcia. Prace w tej chwili trwają. W najbliższym czasie postaram się podzielić wrażeniami odsłuchowymi i przedstawić kolejne projekty.

    W przypadku tego projektu nie spodziewam się bardzo niskiego zejścia, ze względu na to, że tunel jest dość krótki. Można by go bez problemu wydłużyć podnosząc nieco wysokość całej kolumny

    Podziękowania dla Tomaszo za zarażenie tematem :)
  • Poziom 32  
    No,no, całkiem ciekawe podejście do TL.
    Chociaż wydaje mi sie , że zwiększenie wysokości o 20cm (w sumie 1m) pozwoliło by zejść jeszcze niżej.
    Na 3 łamaniach dałoby to dł. tunelu 267cm (ponad 25% dłuższy).
    Nie napisałeś nic o głosnikach 8) .
    Czekam na wrażenia z odsłuchu. :twisted:

  • Spec od akustyki
    o głośnikach jeszcze napiszę osobno, bo chcę jeszcze je zmierzyć. W każdym razie na elektrodzie jeszcze się z nimi nie spotkałem Gdyby wydłużyć tunel o 50cm i wytlumić, to można uzyskac strojenie na 30Hz. W tym celu mogę podwyższyć obudowę o kilkanaście centymetrów, ale na razie chcę zobaczyć co wyjdzie ze strojenia na 40Hz. Gdyby przeznaczeniem tego suba było kino domowe, to od razu byłby zestrojony niżej, ale ten ma byc głównie do muzyki. Sam jestem bardzo ciekaw jak to zagra i nie moge sie doczekać zakonczenia prac.
  • Poziom 24  
    Jeszcze nie miałem okazji robić subwofera TL. Cały projekt wygląda ciekawie ;-)

    Mam pytanie z innej beczki:
    - na swoim koncie mam kilkanaście konstrukcji subwooferow i kolumn (poczawszy od Alphard, Tesla skończywszy na Visaton, AR, Mission), ale nigdy nie słyszałem jak gra głośnik w obudowie TL. Jaki jest BAS??? Do czego sie nadaje? - czy jest szybki, czy sie ciagnie ;-) ?

    pozdrawiam i powodzenia
  • Poziom 16  
    bas jest szybki jak z armaty, niesamowite dupnięcie, dla porównania BR to przeciagły rezonans i ta niesamowita głębia, bo TL ma bardzo delikatny spadek efektywność nawet do 4 razy wolniejszy jak BR i najważniejsza jest równomiernosć, wszystko jest na odpowiednim poziomie nie za głośno nie za cicho ( bas b.niski , średni czy wyższy) i nic nie dominuje tak jak w większość BR. Polecam tą obudowę szczególnie do zestawów trojdrożnych, jako subwoofer jest to za dobre rozwiązanie i jeszcze jedno b. ważne : laicy i dyskotekowcy z reguły nie doceniają zalet TL, dla nich liczy się głośność na przeciągłym rezonansie a TL to konstrukcja, która ma za zadanie wierną reprodukcję.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Tak, Kwaczorku ;)...Problem tkwi w tych 3 lamaniach...Juz kiedys dyskutowalismy nad taka konstrukcja i doszlismy do wniosku, ze nie doszlismy do zadnego konkretnego - nie probowalem tak lamac tunelu. To nie bedzie pracowac jak projekty z mojego tematu - tub z glosnikiem z przodu - poniewaz tunel nie ma przewezen - ogolnie, nie jest to tuba...to pewne - czyli niesie ze soba cechy TL.
    Co ja o tym mysle? - warto sprobowac. Moze sie okazac, ze konstrukcja bedzie stratna w porownaniu do standardowego lamania "na dwa" - ale napewno podstawowa zaleta TL - zejscie - bedzie zadowalajace. Moze sie okazac, ze rozklad harmonicznych odtwarzanych slabiej - mowie o harmonicznych strojenia tunelu - bedzie wygladal inaczej - nawet lepiej - i bedzie to udany kompromis miedzy zejsciem moze ciut "lzejszym" od lamania juz sprawdzonego, ale z zaletami w postaci mniejszych pofaldowan char. przetwarzania.

    Smakismaki - z ta wiernoscia uwazaj. Problem TL to wspomniane nierownomiernosci charakterystyki przetwazania i raczej kiepskie mozliwosci powyzej 80 Hz. Gdyby konstrukcje usprawnic o dodatkowy tunel, lub dwa tunele i dwa rozne glosniki razem wzajemnie sie uzupelniajace - to juz cos. Warto zerknac na projekt Visatona na TIW400 i TIW360 w jednej obudowie, ale strojone osobno - wielkie toto, lecz char. zadowalajaca (przy zastosowaniu ponizej 60 Hz).

    Ogolnie jest to typ obudowy dajacy naprawde duza sprawnosc w najnizszych rejestrach, ale nalezy pamietac o ograniczeniach w pasmie przetwazania i malej wytrzymalosci mocowej.

    Kwaczor - jesli zrealizujesz to mozemy sie umowic i rownolegle pokazac projekt tuby na dwoch GDN25 (zacznie od dzis powstawac) i Twoj - moze nawet sie spotkac i porownac osobiscie? Daloby to idealny przeglad przez peryferia DIY!!!

  • Spec od akustyki
    Nie wiem tylko, czy sie wyrobie, bo własnie ide do pracy na cały wrzesien (taka dola własnie rozpoczynajacego studenta). Wiec prace będa się posuwały tylko popołudniami, czyli znacznie wolniej.
  • Poziom 16  
    :arrow: Tomaszo
    także zakres powyżej 80 jest fantastyczny, jeśli odpowiednio wytłymimy kolumnę antyrezonanse się nie uwidaczniają , niektóre jak Nautilus mają nawet wylot zamknięty, bo to nie labirynt !!!, zastosujemy więcej przetworników- u mnie są 3 i trzy tory ze wspólnym wylotem + skośnie ścięte i nierównoległe ścianki itd
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Naturalnie - ale to wymaga angazowania kilku przetwornikow jak mowisz - nieraz kilku osobnych tuneli. Gdyby tylko calosc wychodzila w przystepniejszych rozmiarach....

  • Spec od akustyki
    Zastosowanie kilku głośników (jeden pod drugim) stwarza takie warunki, ze dla kazdego z nich długość tunelu jest inna. W związku z tym, strojenie jest takze inne. Przy pierwszych pagórkach na charakterystyce powoduje to jakby wydłużenie tego wierzchołka, natomiast spadek nie będzie az do tak niskiej wartości, bo nie będzie mogło nastąpić całkowiete zniesienie. Jak w tunelu odlozy sie cała fala dla jednego głośnika, to dla innego będzie to tylko część i coś zawsze będzie się z tunelu wydobywać :D Dla kolejnych pagórków będzie robił sie coraz większy "bałagan". Ale ten bałagan jest wskazany, bo wzniesienia na charakterystyce będą wystepowały w różnych punktach. Przy załozeniu, ze sam głośnik też ma jakąś długość, to faktycznie może wyjść całkiem ładna charakterystyka. Oczywiście zysk będzie mniejszy, ale pzenoszenie bardziel liniowe. Spotkałem się też z rozwiązaniem, że jedna przegroda w tunelu nie jest scieta prosto, tylko po skosie, co daje znów zróznicowanie drogi. Wtedy nawet dla jednego glośnika można charakterystykę trochę zrównoważyć. Widziałem też takie konstrukcje, z gdzie głośniki znajdują sie na górze i na dole obudowy, co daje juz od "dołu pasma" duże przesuniecie wierzchołków charakterystyki, a takze rozwiązanie polegające na skierowaniu do tunelu TL otworu BR znajdujacego się w komorze za głośnikem, co daje dodatkowy zysk w pewnym zakresie i eliminuje problem z kolejnymi wzniesieniami.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Masz racje Kwaczor - to jest wyjscie. Mozna nawet dac jedfen glosnik na szczycie, jeden na dole przedniej scianki - w przypadku wysokich obudow lamanych na dwa. To moze wiele pomoc, jednak rozniaca odleglosci moze wyjsc nieraz spora...

  • Spec od akustyki
    Tak na szybko narysowałem i policzyłem dla TL o wysokości 125cm. Jeden głośnik na przedniej scianie do góry, drugi na dole. Tunel po minięciu dolnego głośnika rozrzerza się, zeby zwiększyc swoj przekroj do powierzchni membran dwoch głośników. Strojenie dla jednego wyszło mi na okolo 40Hz a dla drugiego 70Hz. Nie chodzi tu o konkretny projekt, ale o przykładowe obliczenie. To chyba najprostyszy TL jaki może być pod względem ulożenia tunelu. Wykresy ilustrują zachowanie się obudowy. Niebieski dla glośnika górnego zestrojonego na 40Hz a zielony dla dolnego zestrojonego na 70Hz. Jak widać pierwsza zapadłość w charakterystyce dla górnego głośnika jest dobrze eliminowana przez podbicie dla drugiego. Dołek występuje dla 160Hz, ale drugi głośnik osiąga maksymalną sprawność dla 140Hz. Niestety w okolicach 280-320Hz mamy poważny kłopot, bo oba głośniki mają dołek na charakterystyce. I tak niestety będzie dla każdego układu, gdzie strojenie drugiego głośnika wypadnie w okolicach pierwszego *2. (tak jak tu 40 i 70Hz) Czyli nie tędy droga. I jeszcze druga sprawa. Tak skonstruowany TL nie da pełnego zysku. Łatwo można zauwazyć, ze gdyby oba głośniki były zestrojone na tą samą częstotliwość, to byłby dodatkowy zysk. No ale coś za coś. Albo charakterystyka, która będzie "w miarę" albo duży zysk na skuteczności.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Wlasnie o czyms takim myslalem - ale przeciez subwoofer oparty o TL nie ma przenosic powyzej 100 Hz! W przypadku kolumn nalezy stosowac niskosredniotonowy, ktory bedzie w stanie zapewnic odpowiednie pokrycie pasma powyzej TL...

    Jest jeszcze taka kwestia - praktyka..W teorii nieraz to wszystko ladnie i pieknie sie pokrywa, cud miod - w praktyce okazuje sie nieraz, ze nawet dosc niewinne z pozoru pochylenie przegrody zmienia wiele - dlatego najlepiej byloby poeksperymentowac i pomierzyc wyniku kilku rozwiazan...
  • Poziom 16  
    oki, ale te symulacje dotyczą niewytłumionych kanałów, a to jest własnie najwazniejsza sprawa , aby po wykonaniu zestawu dobrać wytłumienie tak, aby sumowanie następowało głównie przy pierwszej oktawie a wyżej zaczynało działać filtracja materiału tłumiącego. Nie jest to wcale proste i wymaga sporo przegwizdywań generatorem i takiej konstrukcji aby mozna było regulować ilość materiału tłumiącego ale jest to niezbędne.

    odnośnie rysunku głośniki daj bliżej siebie, początek kanału lepiej jesli będzie miał większy przekrój kosztem drugiej części, daj skośną ściankę w przegrodzie,tor dość krótki...

  • Spec od akustyki
    Problem niestety polega na tym, ze TL jest mocno materiałożerny. Dlatego cięzko będzie zrobić duzo obudów do porównania. Teraz jeszcze moje pytanie. W takim układzie będzie dość spora odległość pomiędzy głośnikami na przedniej ścianie. Czy to nie wpłynie negatywnie na przenoszenie niskich czestotliwości? Wydaje mi się, ze spora rolę może tu już odegrać "położenie" słuchacza względem kolumny.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    W ogole nie wplynie - dlugosc fal ponizej tych nawet 100 Hz jest tak duza, ze kwestia 80 - 110 cm nie zmieni praktycznie niczego - przynajmniej nie odczuwalnie.

  • Spec od akustyki
    Czas dorzucic cosik nowego do tematu. Obudowa zakłada takie wykonanie, ze wszystkie elementy labiryntu, a takze przod, tył, góra i dól są przykecane najpierw do jednej bocznej ściany. Druga będzie jakby nałożona na tą konstrkucję z drugiej strony, co pozwoli na jej zdejmowanie w trakcie testowania. Dużych ciśnien tam nie ma, wiec nie trzeba się bać "przeswitów". Dopiero, gdu wyjdzie to optymalnie, drugi bok będzie przykręcony.

    Smakismaki - ten drugi rysunek, to było tylko teoretyczne rozwazanie. Na razie napewno nie powstanie taki projekt, z braku czasu i materiału.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Oczywiscie Kwaczor - tak sie wlasnie to powinno robic. Wszystko tylko krecone do jednej bocznej scianki, przykrywane druga i testowane. mozna zawsze sprawdzic kilka wariantow i wybrac najlepsze rozwiazanie.