Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Przepis na zestrojenie samodzielnie złożonego radia FM

30 Cze 2010 22:05 2663 9
  • Poziom 19  
    Jakiś czas temu zabrałem się za montaż TEGO odbiornika wedle opisu z MT sprzed lat. Odpuściłem sobie oryginalną głowicę ze względu na trudności wynikające z przestrojenia jej na CCIR oraz ogólnie zniechęcającej koncepcji przestrajania za pomocą ruchomego rdzenia. Zacząłem składać głowicę na NE602 wedle opisu z RE circa 2000. Projekt utknął w miejscu, ponieważ chwilowo nie mam pod ręką częstotliwościomierza, którym mógłbym sprawdzić heterodynę na tym zakresie.

    Kilka dni temu skończyła się sesja, więc postanowiłem dokończyć projekt upraszczając nieco sprawę. Wykorzystałem posiadaną fabryczną głowicę (popularna na Allegro miniaturowa Gloria). Wlutowałem ją w płytkę uniwersalną razem z lm7808, napięcie AGC ustawiłem na stałe na max (5V) za pomocą PR, strojenie za pomocą potencjometru wieloobrotowego.

    Podłączyłem płytkę głowicy z główną płytką najpierw z pominięciem filtra ceramicznego i wstroiłem się cewkami obwodów wejściowych w zarys audycji. Potem podłączyłem wyjście głowicy do filtra kwarcowego. Do nóżki 14 UL1244 podpiąłem moją prowizoryczną sondę w.cz. (rezystor 4,7Mom, kondensator 10nF, DOG-61). Najpierw potencjometrem wieloobrotowym ustawiłem głowicę na max wartość wskazywanego napięcia, potem to samo zacząłem robić z jedną i drugą cewką obwodów wejściowych. Wszystko byłoby dobrze, gdybym w pewnym momencie nie usłyszał w głośniku pisków - układ się wzbudził. Przy w miarę sensownym odbiorze woltomierz pokazywał 2,5V, wzbudzenie nieco powyżej 3V.
    Odbiornik wzbudza się również w górnej części pasma UKF.

    Co może być powodem takiego zachowania? Powinienem podać napięcie zasilające głowicy i głównej płytki (p.cz. + m.cz.) poprzez dławiki? A może to kwestia dostrojenia? Uprzedzając pytania dodam, iż cewki są ekranowane po bokach za pomocą mosiężnej blachy.

    Dziwi mnie jeszcze jedna kwestia - gdy kręcę rdzeniem cewki detektora FM praktycznie nie słyszę różnicy w dźwięku - nawet kiedy rdzenia nie ma już w karkasie. To normalne?
    Darmowe szkolenie: Ethernet w przemyśle dziś i jutro. Zarejestruj się za darmo.
  • Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Dziwi mnie jeszcze jedna kwestia - gdy kręcę rdzeniem cewki detektora FM praktycznie nie słyszę różnicy w dźwięku - nawet kiedy rdzenia nie ma już w karkasie. To normalne?
    Absolutnie to nie jest normalne. Cewka L7 czyli obwód dyskryminatora FM musi być dostrojona na minimum zniekształceń mcz. Nawet przy minimalnym kręceniu rdzeniem szum się zmienia. Schemat pcz. to zwykła aplikacja UL1244 i nigdy nie miałem z takim układem problemu, no chyba że filtry są zle nawinięte.
  • Poziom 19  
    W tej chwili nie mam czasu powtórnie podłączać układu, żeby to sprawdzić, ale wydaje mi się, iż szum istotnie zmieniał się przy kręceniu rdzeniem BEZ podania sygnału z głowicy na wejście zespołu p.cz. Wydaje mi się też, że przy podaniu sygnału z głowicy bezpośrednio na nóżkę 14 UL1244 (poprzez prowizoryczny "kondensator" z dwóch skręconych drucików w PCV) kręcąc rdzeniem cewki również mogłem stwierdzić różnicę - w pewnym momencie audycja zanikała.
    Jak wspomniałem powyższego nie jestem do końca pewien - test przeprowadzałem kilka tygodni temu i nie pamiętam już szczegółów jego przebiegu. W najbliższym czasie sprawdzę ponownie jeszcze raz. Sytuacja opisana w pierwszym poście dotyczy radia złożonego już we właściwy sposób: głowica UKF --> filtr ceramiczny 10,7MHz--> przedwzmacniacz na BF194 --> zespół filtrów LC --> UL1244 -->UL1496.

    Może niebawem będę miał więcej informacji, gdyż zabrałem się za składanie innego, podobnego układu z "Młodego Technika" - Tunera UKF. W jego przypadku sytuacja jest o tyle ułatwiona, iż nie ma tam wejściowych obwodów LC (a jedynie podwójny FCM) a cewka detektora to fabryczny filtr 7x7 211. Będę wiedział przynajmniej jak głowica zachowuje się w tym przypadku.

    Jeśli chodzi o sposób nawinięcia cewek, to zastosowałem drut miedziany, emaliowany o odpowiedniej grubości. Zwoje nawijałem ściśle, jeden przy drugim. Karkas był wówczas zamocowany w imadełku, a po nawinięciu luźna końcówka obciążona niewielkim ciężarkiem, celem uniknięcia rozwinięcia się zwojów przed zaschnięciem kleju (zalałem całość cyjanopanem). Chociaż mogę wrzucić zdjęcia, może ktoś dopatrzy się jakichś nieprawidłowości - możliwość popełnienia błędu jest spora, biorąc pod uwagę fakt, iż były to pierwsze własnoręcznie wykonane obwody p.cz. w mojej "karierze" radioamatora. ;)
  • Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Jest jeszcze jedna sprawa. Mianowicie przyczyną wzbudzania się może być zbyt wysoki poziom wyjściowy pcz. z głowicy.
  • Poziom 41  
    Kolego, z tego postu jak również poprzedniego który został zamknięty wynika że masz problemy z doborem i strojeniem obwodów w.cz oraz p.cz. Moja propozycja dla Ciebie:
    Zastosuj aplikacje układu TBA120T(UL1245N), zamiast ceramików 5.5 wstaw 10.7 i po kłopocie.
  • Poziom 19  
    gumisie napisał:
    Kolego, z tego postu jak również poprzedniego który został zamknięty wynika że masz problemy z doborem i strojeniem obwodów w.cz oraz p.cz.


    Moim zdaniem to delikatna nadinterpretacja - urządzenie opisywanie w tym zamkniętym temacie jest na etapie montażu, nie strojenia. Moje pytanie dotyczyło wykonania/zakupu jednego z elementów, a temat został zamknięty ponieważ padła wyczerpująca odpowiedź.


    Cytat:
    Moja propozycja dla Ciebie:
    Zastosuj aplikacje układu TBA120T(UL1245N), zamiast ceramików 5.5 wstaw 10.7 i po kłopocie.


    Niestety - mam tylko A223D i UL1244 - wersji UL1245 nie udało mi się zdobyć. Sądząc po karcie katalogowej to ten drugi jest przystosowany do bezpośredniej pracy z filtrami ceramicznymi.
  • Poziom 41  
    Oczywiście że tak, dostosowany jest do filtra i dyskryminatora ceramicznego (np. SFC10.7 i CDA10.7). Układ TBA120T to groszowa sprawa a w twoim przypadku w Krakowie nie powinno być problemu z zakupem.
    Pozdrawiam.
  • Poziom 19  
    Faktycznie - dzisiaj zajrzałem do sklepu elektronicznego i udało mi się kupić nawet nie TBA120T, a oryginalnego UL1245 od CEMI. Ostatnia sztuka jaką miał sprzedawca. :) Chociaż najpierw poeksperymentuję z A223D (UL1244) i tymi obwodami LC. Może faktycznie kolega kriss51 ma rację i po prostu sygnał z głowicy jest za duży. Albo zastąpię własnoręcznie nawiniętą cewkę dyskryminatora uzwojeniem pierwotnym jakiegoś filterka 7x7 z serii 2xx.
  • Poziom 41  
    Popieram Twoje zacięcie dotyczące elektroniki z przed ćwierć wieku i polecam to innym Młodym Elektronikom. MT, RE oraz artykuły zawarte w innych czasopismach,były one dla nas ELEMENTARZEM elektronik. Problemem było zdobycie podzespołów.

    Ten układ na TBA120T jest przydatny do zgrubnego strojenia głowic.

    Pozdrawiam
  • Poziom 19  
    Kolega kriss51 miał rację co do zbyt dużego poziomu sygnału na wyjściu głowicy. Nie spodziewałem się, że będzie aż tak wysoki (zwłaszcza na antenie typu "kawałek drutu") więc ustawiłem napięcie regulujące AGC na maksimum. Chyba przez to, że niedawno bawiłem się reakcyjniakiem dopatrywałem się przyczyny w jakimś sprzężeniu indukcyjnym między cewkami, nie dostrzegając oczywistej przyczyny. ;)

    Teraz odbiornik gra całkiem ładnie, odbiór jest czysty, przy dokładnym dostrojeniu się do stacji nie słychać szumów ani gwizdów interferencyjnych. Dziwi mnie jednak cały czas kwestia detektora. Jednak kręcenie cewkę dyskryminatora wprowadza zmianę w słyszanym sygnale - w pewnym momencie praktycznie go nie słychać, w innym jest zniekształcony. "Dobry" i "akceptowalny" jest jednak w całkiem sporym zakresie przestrajania, nawet przy praktycznie wyjętym rdzeniu!
    Próbowałem stroić nie na słuch, a szukając zera FM, wedle opisu z artykułu - mierzę napięcie na nóżce 12 A223D - podczas kręcenia rdzeniem zmienia się od około 8.60V do 9.15V, przy zwarciu końcówek cewki śrubokrętem mam 6.75V. Tak więc nie mogę trafić w punkt, w którym byłoby one sobie równe. Może faktycznie coś jest nie tak z moją cewką dyskryminatora?

    Teraz, kiedy już znalazłem przyczynę wzbudzania się odbiornika mógłbym jeszcze trochę podstroić obwody wejściowe za pomocą sondy w.cz., ale z tym poczekam na rozwiązanie zagadnienia cewki dyskryminatora. ;)


    gumisie napisał:
    Popieram Twoje zacięcie dotyczące elektroniki z przed ćwierć wieku i polecam to innym Młodym Elektronikom. MT, RE oraz artykuły zawarte w innych czasopismach,były one dla nas ELEMENTARZEM elektronik.


    Generalnie pamiętam tamte czasy, chociaż wtedy było zwyczajnie jeszcze za wcześnie. Zainteresowałem się elektroniką jako dzieciak. Zaczęło się na składaniu prostych odbiorników detektorowych w oparciu o opisy ze starych "Kalejdoskopów Techniki", potem dorabianie do tego prostych wzmacniaczy audio. Potem przeglądałem różne numery Radioamatora/Radioelektronika, Młodego Technika. Oczywiście spora część tamtych projektów była dla mnie za trudna, brakowało mi umiejętności, sprzętu pomiarowego i rzecz jasna części (z tranzystorami, kondensatorami i rezystorami problemów w miasteczku nie było - powiedziałbym nawet, że teraz jest gorzej, bo fajny sklepik zbankrutował - gorzej gdy były potrzebne np. scalaki, drut nawojowy itp.)

    Potem miałem długą przerwę jeśli chodzi "zabawę lutownicą", moja "główna" edukacja poszła w zupełnie innym kierunku, tak więc teraz mam sporo teorii do nadrobienia wracając do starego hobby, w ramach relaksu. ;) Nowoczesne trendy - mikrosterowniki itp. jakoś mnie nie pasjonują (chociaż nie mówię "nigdy"). Na razie wracam do tego, co zostawiłem przed laty. ;)

    Cytat:

    Problemem było zdobycie podzespołów.


    No właśnie... Dzisiaj to bajka. :) Chociaż ze starych czasów też została mi pewna baza elementów.

    UPDATE: Wygląda na to, że obwód LC dyskryminatora był źródłem problemów. Wlutowałem w jego miejsce uzwojenie pierwotne filetrka 7x7 201. Bez problemu udało się znaleźć zero FM. Pozostaje jeszcze tylko dostroić na max sygnału obwody wejściowe p.cz. a w dalszej perspektywie uruchomić własnoręcznie skleconą głowicę. ;)

    UPDATE2: Kilka dni temu ostatecznie zakończyłem budowę odbiornika zastępując fabryczną głowicę UKF wykonaną własnoręcznie (wedle opisu z RE z 2000 roku). Ruszyła praktycznie od razu wraz z ustawionym już modułem p.cz./m.cz. Wystarczyło jedynie odrobinę dostroić filtr 10,7MHz na wyjściu. Pozostały jeszcze drobne poprawki - kalibracja ARCz oraz montaż w jakiejś obudowie. ;)