Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Chłodzenie w komputerze - podstawy

jajco72 15 Lip 2010 07:07 29939 0
  • #1 15 Lip 2010 07:07
    jajco72
    Poziom 20  

    Chłodzenie w komputerze - podstawy


    I. Wprowadzenie
    Ia. Słowniczek
    II. Trochę historii
    III. Teoria i wstęp do praktyki
    IV. ATX i przykłady
    V. Podstawowe zasady
    VI. Podsumowanie
    VII. Ciekawostki

    I. Wprowadzenie

    Opracowanie powstało ok. pół roku temu, więc nie jest najświeższe... ale myślę że konieczne, zwłaszcza że lato A.D. 2010 jest wyjątkowo upalne i niedobre dla naszych komputerów.
    Materiał oparty na bazie własnych i kolegów doświadczeń, oraz danych ogólnodostępnych w sieci.

    Jak ważne jest chłodzenie w komputerze chyba większość z Was już wie.

    Co jakiś czas temat na Elektrodzie wraca niczym boomerang, i też dość często jest traktowany po macoszemu, zwłaszcza przez "młodych".
    Poniżej postaram się rozwiać wątpliwości, pokazać kilka przykładów na "rozsądne" chłodzenie. Tekst dotyczy chłodzenia komputerów nieprzetaktowywanych ("nie kręconych")
    Pozostaje mi życzyć spokojnego czytania.

    Ia. Słowniczek

    WENTYLATOR - radzę zapamiętać, w komputerach używa się WENTYLATORÓW a nie "wiatraków", "wentyli" itp.

    II. Trochę historii.

    Pierwsze komputery PC nie posiadały wcale wentylatorów, lub też 1 -2 szt. (30-40mm średnicy). Dlaczego?
    Moc jaką pobierały elementy komputera była tak niska że wystarczały niezbyt duże radiatory (często sama obudowa była takim radiatorem), wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej komputerów, wzrastało ich zapotrzebowanie na energię, i wydzielały coraz więcej ciepła które trzeba było rozproszyć poza obudową komputera, a co za tym idzie, wystąpiła potrzeba zamontowania większych radiatorów i wentylatorów. Dziś "standardowo" możemy się doliczyć 3-5 wentylatorów o średnicach 70-120mm.

    III. Teoria i wstęp do praktyki

    Chyba większości z Was wiadomo z podstaw fizyki, że ciepłe powietrze "unosi się", nie inaczej jest w naszych komputerach, ale komputer to skrzynka, w której ciepło się "wydziela" z podzespołów i trzeba to ciepło z tej skrzynki wyprowadzić, i to bardzo skutecznie.
    Niewiele osób zwraca na to uwagę, ale okazuje się że producenci sprzętu zalecają pewne GRANICE temperatur dla prawidłowego działania ich podzespołów.

    Zalecane temperatury dla poszczególnych elementów komputera:
    Płyty główne: od ok. 17°C do ok. 55°C (dotyczy to zwłaszcza temperatur chipsetów)
    Procesory: od ok. 17°C do ok. 70°C (niezależnie od producenta)
    Karty Graficzne: od ok. 17°C do max 105°C (karty graf. są wyjątkiem który potwierdza potrzebę dobrego odprowadzania ciepła)
    Dyski Twarde: od ok. 17°C do ok. 50°C

    Podane powyżej dane dotyczące temperatur sa uogólnione, każdy producent zaleca dla swoich produktów inne, ale wszystkie z którymi się zetknąłem oscylują w zakresie 17°C-50°C i są to tzw. TEMPERATURY BEZPIECZNE i zapewniające najdłuższą żywotność (O ile obniżenie temperatury o kilka stopni poniżej 17°C nie jest "groźne", to już praca w wartościach górnych granicznych znacznie skraca żywotność naszych części, i może być przyczyną awarii, zawieszania się komputera itp.)





    Czyli ważnym jest, by w naszym komputerze utrzymać temperatury "średnie". Z doświadczeń moich i kolegów serwisantów (bez overclokingu):
    - płyta główna - ok. 30°-40°C
    - Procesor - ok 30°-60°C
    - Karta graf: - ok 40°-60°C
    - Dyski twarde: ok 27°-40°C

    Są to zakresy temperatur uzyskane w komputerach chłodzonych klasycznie (wentylatory i radiatory) - 3-5 wentylatorami.

    Jak mierzyć?
    Mamy tu niestety duży problem. Istnieją programy, dzięki którym możemy na nasze potrzeby się posłużyć i odczytać temperatury z elementów które zostały wyposażone w czujniki, natomiast "termometry" np. bezdotykowe są niestety drogie. Więc na potrzeby domowe wystarczy to, w co nasz komputer jest wyposażony i "zdrowy rozsądek" oraz oprogramowanie (BIOS i zewnetrzny np. Everest).

    IV. ATX i przykłady

    Standard ATX to również standard wykonania obudowy, i poniżej takie przykłady z pokazaną cyrkulacją powietrza.

    Chłodzenie w komputerze - podstawy Chłodzenie w komputerze - podstawy

    Nowsze obudowy i ich cyrkulacja różnią sie tym, że zasilacz został przeniesiony do części dolnej obudowy i oddzielony blachą, wraz z dyskiem/dyskami HDD - od sekcji płyty głównej i napędów CD/DVD - dyski HDD wydzielają niewielkie ilości ciepła i "ciąg" wentylatora wbudowanego w zasilacz wystarcza do chłodzenia samego zasilacza jak i 1-3 dysków twardych, jest to wg. mnie doskonałe rozwiązanie. Kolory dobrze oddają znaczenie, niebieski - sekcje "zimne", pomarańczowy - sekcje "ciepłe", czerwone - sekcje "gorące".

    Chłodzenie w komputerze - podstawy

    W przypadku starszych, jak i nowszych obudów widać podstawowy podział cyrkulacji powietrza: lewa/prawa i trudniejszy do zaznaczenie prawy dół/ lewy góra. Jest to podział najprostszy, ale i dla nas zupełnie wystarczający.
    W komputerze nie podkręcanym nie trzeba wielkich starań by utrzymać temperatury na właściwym poziomie, i zachować do tego ciszę.
    Każdy komputer to przypadek indywidualny, lecz podstawy i zasady są zawsze takie same!
    Dlaczego indywidualny? poniższe rysunki wraz z temperaturami powinny wiele wyjaśnić, zależność temperatury od miejsca gdzie umieścimy wentylatory.

    Chłodzenie w komputerze - podstawy Chłodzenie w komputerze - podstawy


    V. Podstawowe zasady

    1. Nie zamykamy komputera w szafce.
    2. Komputer w klasycznym biurku komputerowym (zwróćmy uwagę czy z tyłu komputera jest choć z 10-15 cm do ściany, tak by ciepłe powietrze miało gdzie być wydmuchiwane)
    3. Nie stawiamy komputera w pobliżu grzejników
    4. Nie stawiamy komputera na puchatych dywanach (chodniczkach)
    5. Jeśli mamy zwierzaki futerkowe (psy, koty, fretki, myszki itp) zaglądajmy do komputera przynajmniej raz w miesiącu (one się tam nie schowają - ale przekonacie się sami ile kłaczków pochłania komputer). Stosujmy filtry pyłkowe.
    http://sklep.madtech.pl/go/_category/?idc=%22...3%22&sess_id=131a4fc4df1297ce913ce1c72b892187
    6. dobrze jeśli komputer stoi w pomieszczeniu gdzie nie ma skoków temperatury np. w ciągu kilku, czy kilkunastu minut skok z 17°C do 25°C
    7. Składając komputer dobierajmy nie tylko podzespoły bazowe, ale myślmy o chłodzeniu, układamy kable i taśmy tak by zapewnić prawidłową cyrkulację powietrza.
    http://mod-planet.com/porzadek-z-kablami,21.html
    https://obrazki.elektroda.pl/76_1237235594.jpg
    http://www.dzikie.net/index.php?art=akasa_cable
    8. Radiatory, stosujmy tam, gdzie jest to niezbędne i nie popadajmy w paranoję. (stosujmy lepsze parametrami materiały i polecane przez użytkowników, np materiałem który lepiej przewodzi ciepło niż aluminium jest MIEDŹ, jednak aluminium lepiej oddaje ciepło do otoczenia - dlatego też podstawki są miedziane, a blaszki aluminiowe)
    http://realitynet.pl/e107_plugins/content/content.php?content.152.1
    http://www.4max.pl/default.asp?g=24&produkt=2400
    http://www.dzikie.net/index.php?art=zalman9500_vs_reszta&ap=4&cpage=1
    9. Pasty termoprzewodzące wymieniamy za każdym razem, kiedy "podnosimy" radiator (Uważajmy na ilość pasty, co za dużo to nie zdrowo)
    http://pclab.pl/art24195.html
    http://www.proline.pl/?id=news&subid=prawidlo..._pasty_termoprzewodzacej_1083099657&grupa=art
    http://pclab.pl/art27565.html
    http://www.night-modders.com/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=661
    10. Wentylatory, radzę stosować duże i wolnoobrotowe a mimo to często wydajniejsze niż wysokoobrotowe.
    http://sklep.madtech.pl/go/_info/?id=33813
    http://pclab.pl/art18405.html
    11. Proponuje pomyśleć też o "kopiowaniu" lub pomysłowej adaptacji technik stosowanych w "firmowych" komputerach(HP, DELL), chodzi o tunele chłodzące - najprostsze a skuteczne adaptacje wykonane ze sztywniejszej tektury.
    12. Zasilacz też powinniśmy odkurzać.
    13. Jeśli nie wiesz jak się za to zabrać, lepiej tego nie rób i odżałuj kilkadziesiąt złotych za wiedzę ludzi którzy się tym zajmują na co dzień (jeden błąd może Was dużo kosztować).

    VI. Podsumowanie

    Błędy przy składaniu zestawów PC powodują późniejsze różne "wariactwa", np. 10 wentylatorów w obudowie!
    Osobiście przyprawia mnie to o uśmiech, niektórym się podoba.
    Użytkownik komputera chciałby mieć dobre i tanie chłodzenie. Jak je dobrać do własnego komputera ? Kwestią sprawiającą najwięcej problemów jest cena . Nie każdego stać na super produkt za 1000 zł. Większość wybiera tanie i zawodne chłodzenie. Innym aspektem jest również niewiedza i ignorancja.
    Dwa, a nawet TRZY razy pomyśl, poszukaj informacji (materiałów), zapoznaj się z nimi, nim zaczniesz coś robić.

    VII. Ciekawostki

    Przewodność cieplna: http://realitynet.pl/e107_plugins/content/content.php?content.152.1
    hot pipe domowym sposobem http://www.benchtest.com/heat_pipe1.html
    Bardzo ciekawe i ładnie wykonane WC: http://www.xtremesystems.org/forums/showthread.php?t=201235
    Demontaż pokrywy procesora: http://www.overclock.net/intel-cpus/305443-ihs-removals-how-do-should-i.html
    Przewodność cieplna: http://realitynet.pl/e107_plugins/content/content.php?content.152.1
    test micro PSU http://www.silentpcreview.com/article265-page1.html
    rekomendowane micro PSU http://www.silentpcreview.com/article699-page1.html
    Czysto amatorskie WC: http://www.extern.pl/
    hot pipe domowym sposobem http://www.benchtest.com/heat_pipe1.html
    forum dot. chłodzenia wodnego: http://forum.purepc.pl/Chlodzenie-Woda-Inne-M...bnh=78&tbnw=104&prev=/images%3fq&ndsp=20&sa=N
    chłodzenie wodą: http://www.mod-planet.com/forum/viewtopic.php?p=69845#69845
    ciche komputery: http://www.silentpcreview.com/forums/viewforum.php?f=14&topicdays=0&start=990
    test obudów do hdd: http://www.teschke.de/cms/index.php?site=them...il&artaction=show&themeid=39&artid=145&page=0
    obud z cdrom http://www.hardwareluxx.de/community/showthread.php?p=5356936#post5356936
    Water HDD http://s36.photobucket.com/albums/e1/albi_on/WC%20BASKET/


    Fajne!