Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

attiny26l + MOSFET typu n = ?

Robo24 26 Lis 2011 21:07 4073 22
  • #1 26 Lis 2011 21:07
    Robo24
    Poziom 10  

    Witam. wiem, że problem był już poruszany wielokrotnie, ale mimo kilku godzin spędzonych na forum nie znalazłem rozwiązania mojego probblemu.
    1. czy ten MOSFET można sterować przez rezystor z portu uc? Link
    2. jeśli nie, to jak dobrać elementy, bo po testach na płytce stykowej spaliłem juz 2 bc547 i nie chcę zepsuć kolejnych elementów.
    Proszę o wyrozumiałość, bo dopiero zaczynam się interesować elektroniką i nigdy wcześniej nie robiłem nic na MOSFETach.
    dodam jeszcze, że Uc zasilam z 5v, a MOSFETa z 9v.

    Ps.jeśli piszę w złym dziale, to proszę o przeniesienie.

    0 22
  • Pomocny post
    #3 26 Lis 2011 22:15
    tmf
    Moderator Mikrokontrolery Projektowanie

    Napisz co znaczy sterować?
    Ten tranzystor dla VGS=5V ma ID koło 2,5A, wystarczy ci? Sterujesz nim statycznie, czy kombinujesz z jakimś PWM? Jeśli tak to jak szybkim? Jakie będzie jego obciążenie?

    0
  • Pomocny post
    #4 26 Lis 2011 23:14
    Szumlus
    Poziom 17  

    Witam,

    Jeśli sterowanie bezpośrednio z uP to proponuje koledze tranzystory z serii IRLZ (seria LOGIC np IRLZ44 lub wyższe oferują naprawdę spory prąd mankament to stosunkowo niskie Uds) w celu uzyskania jak największej prędkości działania wyprowadzenie uP bezpośrednio do bramki tranzystora (bez żadnych oporników), jeśli kolega użyje PWM do sterownia to efektywność sterownia można sprawdzić emiprycznie, (jedziemy z częstotliwością PWM w górę i badamy temp. tranzystora pod obciążeniem, jeśli zaczyna wzrastać znaczy że przesadzamy z częstotliwością PWM ) . Mankamentem tego połączenia jest to że w przypadku przebicia źródło bramka leci nam port procka lub procek, aczkolwiek to sytuacja skrajna.

    Pozdrawiam,
    Marcin

    0
  • Pomocny post
    #5 27 Lis 2011 00:06
    poorchava
    Poziom 18  

    Ja bym zastosował albo logic mosfet, albo zwykły plebejski mosfet a driverem. Można też coś typu smart low-side switch (zintegrowany mosfet+driver+czasem jakies bajery w rodzaju zabezpieczenia termicznego). To ostatnie rozwiązanie najłatwiejsze, ale tez najdroższe a takie układy sa detalicznie ciężko dostępne.

    Jeżeli chodzi o przebicie G-S, to można się przed tym zabezpieczyć przy pomocy diody zenera na 15V (napięcie przebicia to z reguły ~20V) albo transila/MOVa.

    0
  • #6 27 Lis 2011 01:24
    Robo24
    Poziom 10  

    Dziękuję wszystkim za zainteresowanie. Chcę sterować czterema mosfetami silnikiem krokowym z około 100Hz. Chyba podłączę bramkę przez opornik 10k do +9v i tranzystor do masy.W jakich warunkach może dojść do przebicia bramki, bo spaliłem w ten sposób kolejnego bc547 i nie wiem jak go przed tym zabezpieczyć. Po ponownym podłączeniu zasilania mosfet działa poprawnie. Nie wiem jakie prądy będą płynąć, a uzwojenia silnika mają po 5om(z prawa oma 1.8A ale nie wiem czy można to w ten sposób obliczać). czy podłączenie diody pomiędzy port uC a tranzystor zabezpieczy procesor??

    Następnym razem kupię IRLZ44, ale teraz chcę wykorzystać to co juz mam.

    Dodano po 23 [minuty]:

    Tak przy okazji jeszcze zapytam jakie przerwania obsługuje attiny 26l, bo wiem tylko o int0 , i 2 timerach.

    0
  • Pomocny post
    #7 27 Lis 2011 10:05
    janbernat
    Poziom 38  

    BC547 ma dopuszczalny prąd kolektora 100mA a szczytowy 200mA.
    Przy sterowaniu bramki napięciem 9V należy między bramką mosfeta a kolektorem tego BC dać opornik o wartości co najmniej 9V/200mA=45ohm.
    Inaczej tranzystor BC może się spalić.
    Minimalna wartość opornika w kolektorze wynosi ze względu na prąd 9V/100mA=90ohm.
    Moc strat wyniesie wtedy 60mW czyli dużo mniej niż dopuszczalne 500mW.
    Ale przy temperaturze złącza 25st C co jest raczej możliwe do uzyskania tylko przy chłodzeniu ciekłym azotem.
    Ja bym dał 200-500ohm.
    To da czas ładowania bramki ok. 50us- rewelacja to nie jest ale wystarczy.
    Do bramki mosfeta nalezy podłączyć opornik do masy 1-10k żeby przy wyłączonym procesorze mosfet sam się nie włączał.
    Do obliczeń prądu uzwojenia silnika stosuje się prawo Ohma- ale najpierw należy wiedzieć
    jaki jest prąd dopuszczalny uzwojeń.
    Pomiar oporności uzwojenia silnika zwykłym miernikiem należy przyjąć z dużą dozą nieufności.
    Między wyjściem procesora a bazą tranzystora nalezy dać opornik.
    Zakładając że wyjście procesora może dać bezpiecznie 10-20mA.

    0
  • Pomocny post
    #8 27 Lis 2011 11:58
    poorchava
    Poziom 18  

    Fakt, wyjście mikrokontrolera może dać około 10-20 mA (przynajmniej AVR), ale nie należy zapominać o maksymalnym dopuszczalnym SUMARYCZNYM prądzie ze wszystkich pinów, który z reguły wynosi ~100-200 mA.

    Ja bym jednak zastosował z driverem z wejściem logicznym. Uzyskujemy w ten sposób bezproblemowe sterowanie tranzystorem przy pomocy sygnału o poziomach logicznych oraz wystarczająco szybkie przełączanie do zminimalizowania strat w mosfecie.

    0
  • #9 27 Lis 2011 14:00
    Robo24
    Poziom 10  

    Witam. zapomniałem dać oporniki pomiędzy bramką a kolektorem i na szczęście jeszcze sie BC nie spaliły.jak wyłączę zasilanie uC to mosfety nie przewodzą sam nie wiem dlaczego(opornik 10k bramka z +9v)

    Cytat:
    Do bramki mosfeta nalezy podłączyć opornik do masy 1-10k żeby przy wyłączonym procesorze mosfet sam się nie włączał

    Jeśli dam 10k pomiędzy bramką a masą i następny 10k do +9v to na bramce odłoży się 4.5v a potrzebuje około 6v.

    0
  • Pomocny post
    #10 27 Lis 2011 14:05
    janbernat
    Poziom 38  

    Nie 10k między kolektorem a zasilaniem.
    Napisałem- tyle ile tranzystor wytrzyma- 200-500ohm.
    Od tego zależy szybkość ładowania pojemności bramki.
    Wogóle- daj schemat.

    0
  • Pomocny post
    #11 27 Lis 2011 18:44
    Szumlus
    Poziom 17  

    Witam ponownie,

    Wszystkie opisy portów przerwań itp znajdzie kolega w datasheet do uP wszystko dostępne na stronie Atmela.
    Jak kolega chce wykorzystać to co ma to proponuje driver na 3 tranzystorach bipolarnych (tzw push-pull). Jak będzie problem z doborem wartości elementów mogę pomóc.

    PS. Jeśli tranzystory nie mają diody źródło-dren w strukturze wynikającej z procesu technologicznego należy ją dodać inaczej wyindukowane napięcie z cewki będzie przebijać tranzystor. Tranzystory HEXFET (np. IRLZ44) mają taką diodę w strukturze MOSFET już nie koniecznie.

    Pozdrawiam,
    Marcin

    0
  • #12 28 Lis 2011 16:17
    Robo24
    Poziom 10  

    @Szumlus
    Widziałem schemat takiego drivera, jednak nadal upieram się przy jednym tranzystorze.
    mosfet będzie pracował przez 6ms i 18ms przerwy przy 5V 1A.
    attiny26l + MOSFET typu n = ?
    cały układ zasilę z linii +5VSB (>1A). Podając sygnał niski na wejście ATX - P_ON
    uruchamiam zasilacz. Czytałem na Wikipedii, że uruchomienie nieobciążonego zasilacza może do uszkodzić. Czy konieczny jest kilkuwatowy rezystor na każdej linii do masy?

    [Edit]
    Czy wartości elementów na rysunku są poprawne?

    0
  • Pomocny post
    #13 29 Lis 2011 21:00
    Szumlus
    Poziom 17  

    Witam ponownie,

    Schemat jest dla MOSFET typu P nie N -w temacie podajesz ze masz typu N.
    Przy sterowaniu tranzystora typu N obciążenie powinno być od strony zasilania nie masy.

    Poniżej poprawny schemat.

    Prąd bazy bipolarnego z prawa Ohma I=(U-0,7)/R
    U= 5V bo z nóżki procka.
    Z datasheet bipolara dobierasz bezpieczny prąd bazy.

    Prąd kolektora w uproszczony sposób przy załączonym tranzystorze również z prawa Ohma.

    Domyślnie przy Rb=1k i Rc=10k powinno działać bez problemu.

    Należy tylko pamiętać że to układ inversyjny tzn że przy 1 logicznej na porcie MOSFET jest wyłączony przy 0 załączony.

    W poprzednim poście popełniłem błąd odnośnie tych diod przy MOSFET - tzn nie trzeba dawać diod na cewki jak budujemy mostek z takich tranzystorów przy takiej konfiguracji jak na schemacie poniżej musi być dioda. Dioda powinna być w miarę szybka tzn mieć niski czas przełączania - Recovery Time.

    Co do zasilacza słyszałem takie rzeczy aczkolwiek mi się to nigdy nie zdarzyło ja nigdy nie daje -teoretycznie jest to możliwe, ale zasilacz powinien mieć wbudowane wewnętrzne obciążenie (np sam wentylator to już obciążenie dla niego), jeśli chcesz możesz dać jakieś obciążenie na jedną linię nie musisz na wszystkie. Żarówka albo rezystor...obojętne nie musi być duże.

    attiny26l + MOSFET typu n = ?

    0
  • Pomocny post
    #14 29 Lis 2011 21:22
    excray
    Poziom 39  

    Szumlus napisał:
    Witam ponownie,

    Schemat jest dla MOSFET typu P nie N -w temacie podajesz ze masz typu N.
    Przy sterowaniu tranzystora typu N obciążenie powinno być od strony zasilania nie masy.

    Schemat przedstawiony przez kolegę Robo24 jest jak najbardziej poprawny. Zmieniłbym tylko opornik 10k na 2k2. I nie wiem czy prąd płynący przez BC547 w momencie rozładowania pojemności bramki nie będzie zbyt duży na ten tranzystor i czy go nie uszkodzi. Ewentualnie dać tam coś mocniejszego. Jakiś BD...

    0
  • #15 29 Lis 2011 21:31
    Szumlus
    Poziom 17  

    Może źle się wyraziłem....nie chodzi mi o to że jest zły tylko że bardziej poprawne jest dawanie obciążenia dla tranzystora typu N od strony zasilania. Kolega jest początkujący - przynajmniej w takim dziale temat - więc niech się uczy fachu zgodnie ze sztuką :D

    0
  • #16 29 Lis 2011 21:33
    excray
    Poziom 39  

    Szumlus napisał:
    Może źle się wyraziłem....nie chodzi mi o to że jest zły tylko że bardziej poprawne jest dawanie obciążenia dla tranzystora typu N od strony zasilania. Kolega jest początkujący - przynajmniej w takim dziale temat - więc niech się uczy fachu zgodnie ze sztuką

    Rozwiń proszę myśl. Dlaczego bardziej poprawne jest obciążanie od strony drenu a nie źródła?

    0
  • #17 29 Lis 2011 21:37
    Robo24
    Poziom 10  

    Witam.
    Dziękuję za schemat, jednak zastanawiam się jeszcze, czy nie dać rezystora 390 om w obwodzie kolektora T1 jako zabezpieczenia, bo rozładowywuje bramkę z 12v. Była o tym mowa kilka postów wyżej. Rezystory RC i RB dam takie, jak zasugerowałeś, bo je akurat posiadam. Jako diodę D1 kupiłem juz BA159 (1A/1000V 300ns)
    Zastanawiam się jeszcze nad zabezpieczeniem bramki diodą zenera 15v.
    [edit]
    podłączyłem silnik według schematu, który zamieściłem i przy częstotliwości powyżej 2Hz silnik nie pracował. Aktualnie czekam na zasilacz komputerowy a testowałem układ na transformatorze z malutkiego radia i to też mogła być przyczyna nieprawidłowej pracy.
    Obciążenie podłączyć od strony drenu czy źródła?

    0
  • Pomocny post
    #18 29 Lis 2011 21:51
    Szumlus
    Poziom 17  

    Robo24

    Tarnzystorkowi nic nie będzie chcesz to daj będzie jeszcze bezpieczniej.

    Exray

    Układ kolegi ma jedną wadę...wszytko ok do momentu gdy zechcemy zmienić napięcia zasilające.
    Podniesiemy napięcie na drenie MOSFET do 12V-Ugs_on sprawi że układ nie zadziała z powodu prawie takiego samego potencjału na bramki i źródła. Również tranzystor nie będzie tak w "pełni otwarty" jak na schemacie który ja podałem.

    U mnie Ugs to prawie 12V a ze schematu powyżej to tylko 7

    Edit:

    Podłącz sobie diodę świecącą i sprawdź na niej. Dioda zenera jak wyżej z rezystorem może być nie a musi.

    0
  • #19 29 Lis 2011 21:59
    Robo24
    Poziom 10  

    Dziękuję wszystkim za udział w dyskusji. Jutro kupię pozostałe elementy i gdy będę miał zasilacz to zamieszczę wyniki testów.

    0
  • #20 06 Gru 2012 17:09
    paavo91
    Poziom 19  

    Witam serdecznie.
    Chciałem zapytać nie zakładając niepotrzebnie nowego tematu.
    Chodzi mi o IRLZ44. Nota podaje maksymalny prąd Id=50A(temp. 25*C).
    Potrzebuję sterować obrotami za pomocą PWM z procesora attiny. Czy ten tranzystor wytrzyma prąd 40A przy napięciu zasilania silnika 12V? Oczywiście dołożę bardzo solidny radiator. I jaka powinna być też częstotliwość PWM aby straty mocy były jak najmniejsze?
    Dziękuję.

    0
  • #21 06 Gru 2012 18:51
    poorchava
    Poziom 18  

    To ma być do samochodu? Jak tak to 14.4V a nie 12

    Generalnie przy PWM duże znaczenie ma układ sterowania bramką mosfeta i napięcie. Przy takim prądzie to sterowanie bezpośrednio z pinu mikrokontrolera odpada.

    Rds=0.028R przy 5V, to daje przy 40A ~45W mocy wytracanej. Spory radiator będzie potrzebny. Poza tym ten tranzystor ma pojemność wejściową ponad 3nF, ładunek bramki 66nC. Ja bym dał jakiś scalony driver mosfetów o prądzie szczytowym 1A i po kłopocie.

    No i musisz dodać DUŻĄ diodę antyrównoległą, bo wentylator to obciążenie indukcyjne.

    0
  • #22 06 Gru 2012 18:58
    paavo91
    Poziom 19  

    Więc trzeba dodać jakiś tranzystor bipolarny i dopiero nim sterować bramkę mosfeta, tak?
    Polecisz mi jakiś sprawdzony i co niedrogi układ(chodzi mi o opłacalność)?
    Co do tej diody. Czy dioda MBR1545 ma w sobie 2 diody na 15A czyli łącząc je równolegle wydajność wzrasta do 30A czy te 15A dotyczy się całości?

    0