Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

[Solved] Przestrojenie głowicy w RMS817 ?

mariusz1327 22 Mar 2020 20:04 14020 132
Altium Designer Computer Controls
  • #91
    jajacek120
    Level 16  
    W obwodzie wejściowym też trzeba wstawić szeregowo z kondesatorem zmiennym
    47pf.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #92
    raterro
    Level 13  
    pawelr98 wrote:
    A obwody wejściowe zestrojone ?

    Transmiter FM, puść na wejście 1kHz i stroimy analogicznie w taki sposób, aby na skrajnych częstotliwościach było jak najgłośniej. Transmiter wynieś do pokoju obok, żeby osłabić sygnał.


    Robiłem tak, w taki sposób odbiera znakomicie, jest zestrojony, ale ma problem tak czy inaczej

    Dodano po 4 [godziny] 28 [minuty]:

    Czy dołożenie wzmacniacza do środka, takiego jak ten:Link ma sens?
  • #93
    ml
    Level 29  
    Z tego co pamiętam te RM miały kiepską czułość (dlatego dwie anteny), dokładanie wzmacniacza nic prawdopodobnie nie poprawi. Tylko właściwe zestrojenie głowicy i ew.optymalizacja tranzystorów p/k wzmocnienia i najmniejszych szumów, cudów bym jednak nie oczekiwał. Ten typ tak ma. Podobnie upierdliwy był R124 i "mała" Alicja. Tam zestrojenie głowicy na max powodowało wzbudzanie się toru.
  • #94
    raterro
    Level 13  
    Dodam też, że na zakresie UKF nigdy nie zaświeca się kontrolka dostrojenia do stacji. Spróbuję użyć wzmacniacza, może jednak się coś poprawi
  • #95
    diantus
    Level 32  
    Odnośnie małej czułości, napisz jaką pojemność ma aktualnie w głowicy kondensator C2.
    Dołącz antenę na próbę do emitera VT1.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #96
    raterro
    Level 13  
    C2 ma 39pF, później sprawdzę z tą anteną
  • #97
    Andrzej L.
    Level 31  
    pawelr98 wrote:

    diantus wrote:
    Andrzej L. wrote:
    rdzeń ma już aluminiowy na max wkręcony i nie ma jak dołu wyciągnąć

    Aby dół zakresu wyciągnąć wystarczy wykręcić rdzeń aluminiowy z L7, nawet całkowicie w razie potrzeby. Równocześnie poszerzy się odbierane pasmo, być może wystarczająco.


    A rdzeń aluminiowy czasem nie powoduje spadku indukcyjności ?
    Jak wykręci to pójdzie w górę indukcyjność i częstotliwość pójdzie w dół.


    Tośmy się dogadali.
    Autor napisał, że oscyluje na dole na częstotliwości 94MHz czyli dla mnie "wyciągnąć" dół, oznaczało podkręcenie częstotliwości z 94MHz na 97,7MHz (co będzie odpowiadać odbiorowi od 87,0MHz czyli z zapasem), a nie rozciąganie dołu na jeszcze niższe częstotliwości, bo po co? Skoro przy oscylacjach 94MHz oznaczało już odbiór od 83,3MHz.
    Czyli aby "Wyciągnąć" dół zgodnie z tym pisałem o dalszej (teoretycznej) potrzebie wkręcania rdzenia (w tym zaduszonym układzie dużą pojemności, bez zakładania przeróbek układu), który i tak był już na max wkręcony. Wkręcenia aluminiaka do cewki jak najbardziej powoduje spadanie jej indukcyjności i zwiększanie częstotliwości drgań, tu nie ma żadnych niedomówień.

    Do zestrojenia toru w.cz. typowego odbiornika UKF FM, modulowanie nośnej sygnałem 1kHz tylko przeszkadza zamiast w czymś pomagać. Modulację się włącza jak chcemy demodulator FM zestroić. A strojenie w.cz. robimy na pustej nośnej.
    Strojenie jaką metodą autor przeprowadza? Sygnał mierzysz na 15 nóżce TDA4100? Czy wszystko na słuch?
    Ta głowica jest z tych lepszych jeżeli chodzi o sprzęt przenośny, bo ma mieszacz obcowzbudny, przez co zdecydowanie jest lepsza konstrukcyjnie (większa odporność na duże sygnały) niż typowe najprostsze głowice na 2 tranzystorach. Proste głowice na 2 tranzystorach przy prawidłowym zestrojeniu nie mają problemów odebrać stację z odległości 100km 1kW gdy mamy optyczny zasięg z nadajnikiem.
    Czyli póki co z głównych przyczyn zapewne występują: słabe wzmocnienie głowicy, pozorne zestrojenie i radio głuche na dalsze stacje.
    Ta głowica ma wstawione liche tranzystory, co także jako kolejny czynnik negatywny wpływa na osiągi tej głowicy. Wstaw selekcjonowane przynajmniej BF240 i zdaj relację.
    Głowice przenośnych odbiorników z reguły słyną z tego, że nikt tam w procesie produkcji nie będzie się na nią godzinami pochylał, zestrojone na słowo honoru i jazda. A użytkownik jak chce coś dalszego odbierać niech sobie kupi lepszy odbiornik ;-)
    A jak ktoś ma czas i lubi eksperymenty nie ma przeciwwskazań aby wzmacniacz wejściowy na VT1 zastąpić sobie mosfetem dwubramkowym BF961, BF964 i robić z malucha mercedesa :) Czyniąc głowicę bardziej odporną na duże lokalne sygnały i przy okazji mającej większe wzmocnienie dla w.cz. - czyli lepszy odbiór dalekich stacji.
    A jak głowica się zaczyna wzbudzać przy próbie dostrojenia, to trzeba dodać np. blaszkę ekranującą między wejściem a cewką wzmacniacza w.cz., dodatkowo zwiększyć powierzchnię masy (zjawisko znane np z Jowity, gdzie za mało punktów masy łączącej ekran głowicy i tendencja do samowzbudzeń, po dobrym umasieniu w kilku punktach jak ręką odjął koniec wzbudzania), dodać w kolektorze wzmacniacza w.cz. niewielki opór kilkadziesiąt Ohm, koralik ferrytowy wsadzić na nogę kolektora itp. Metodą prób i błędów neutralizujemy stopień (eliminujemy dodatnie sprzężenia zwrotne będące przyczyną wzbudzenia) wzmacniacza aby przestał się wzbudzać. Ale wielu spieszących się woli zamierzenie rozstroić głowicę (eliminując pośrednio źródło wzbudzeń) niż siąść dłużej i na max czułości głowicy, zestrojonej "żyleta" próbować eliminować wzbudy.
    Nad samym obwodem wejściowym nie ma się co doktoryzować, bo to szeroko pracujący, niestrojony współbieżnie obwód (przeciwnie niż w lepszych głowicach tunerów przestrajany współbieżnie z resztą obwodów) o niewielkiej dobroci i on ma znikomy wpływ na czułość głowicy. Najważniejszymi są tu wzmacniacz w.cz. i sprawność mieszacza. W niejednej prostej głowicy bez wymiany pojemności na takim niestrojonym obwodzie antenowym różnica jest często kosmetyczna, dochodząca do nastu procent. A czasami jak w obwodach wejściowych stosowanych np. w odbiorniku Dana. Hania, Zosia wymiana wszystkich pojemności jak tabelka nakazuje powoduje wręcz zwiększenie tłumienia sygnału w nowym paśmie, po eksperymentach okazuje się konieczna lekka zmiana co najwyżej 2 z 3 pojemności.
    W kolektor mieszacza VT2 wstawiam R8 max 100 Ohm. Zwiększanie wartości zaczyna obniżać nachylenie przemiany i spada sygnał p.cz. na wyjściu. Przesadne zmniejszanie powoduje mniejszą odporność mieszacza na przester - czyli w obecności silnej stacji lokalnej może nam bardziej pasożytniczo zaszumiać słabsze stacje i większa podatność mieszacza na produkcję różnych mixów stacji - mutantów. A potem pełno stacji widmo na skali się pojawia w okolicy, w pobliżu silnych nadajników.
  • #98
    raterro
    Level 13  
    Andrzej L. wrote:
    Strojenie jaką metodą autor przeprowadza? Sygnał mierzysz na 15 nóżce TDA4100? Czy wszystko na słuch?

    Dokładnie tak robiłem, na 15 nóżce.
    Andrzej L. wrote:
    Wstaw selekcjonowane przynajmniej BF240 i zdaj relację.

    Widzę, że problem je dostać, mogą być BF241 które są zamiennikami? Ja mam wersję SKR 700 SMD i mam tranzystory XD F35, a nie SF 235 jak na schemacie i nie mogę znaleźć not katalogowych.
    Andrzej L. wrote:
    Głowice przenośnych odbiorników z reguły słyną z tego, że nikt tam w procesie produkcji nie będzie się na nią godzinami pochylał, zestrojone na słowo honoru i jazda. A użytkownik jak chce coś dalszego odbierać niech sobie kupi lepszy odbiornik
    A jak ktoś ma czas i lubi eksperymenty nie ma przeciwwskazań aby wzmacniacz wejściowy na VT1 zastąpić sobie mosfetem dwubramkowym BF961, BF964 i robić z malucha mercedesa Czyniąc głowicę bardziej odporną na duże lokalne sygnały i przy okazji mającej większe wzmocnienie dla w.cz. - czyli lepszy odbiór dalekich stacji.

    Jakby Pan mi pokazał jak i nie byłoby to zbyt drogie, to bym spróbował.
  • #99
    Andrzej L.
    Level 31  
    z BF240 będzie coraz gorzej jeżeli chodzi o dostępność, bo większość tranzystorów małej mocy do montażu przewlekanego to już raczej resztki magazynowe. Dlatego ten kto był zapobiegliwy zrobił zapas w minionych latach i śpi spokojnie.
    BF241 to gorszy sort z linii produkcyjnej, leciała sobie produkcja i na wyjściu robiono selekcję pod względem Bety tranzystora, gorsze bety dostawały oznaczenie BF241, a lepsze trafiały do handlu jako BF240.
    BF241 to teoretyczna Beta 35-125 mierzona przy prądzie Ic=1mA
    BF240 to teoretyczna Beta 65-220 mierzona przy prądzie Ic=1mA
    Trochę śmieszne te dużo zazębiające się przedziały wzmocnienie, zakres wspólny 65-125.
    Wynika z tego, że w zależności od kaprysu (?) człowieka (automatu) to testującego raz tranzystor z Betą 90 załapał się jako BF240, a innego dnia jako BF241. Chyba, że w procesie selekcji jeszcze jakiś parametr odgrywał tu kluczową rolę, o którym mi nie wiadomo.
    Należy też pamiętać, że do handlu, dla zwykłych śmiertelników i tak najczęściej trafiają gorsze (przebrane) sorty tranzystorów. Te najlepsze, wyselekcjonowane trafiały do fabryk produkujący sprzęt RTV. A dla zwykłych ludzi zostawały "odpady".
    I potem się okazuje, że niejeden BF241 wydłubany z fabrycznej konstrukcji odbiornika ma porównywalne wzmocnienie dla 100MHz jak przeciętny BF240.
    BF240 philipsa widać na ebay-u, ale cena za przesyłkę z sufitu :)
    A jeżeli problem to celujesz we współczesne SMD tranzystory z rodziny BFR.
    Tylko te w wyniku wysokiej częstotliwości granicznej 5-6GHz mogą już mieć duże tendencję do samowzbudzania w stopniu wzmacniacza w.cz. i mieszacza, bo dla nich 100MHz to prawie jak prąd stały ;-)
    Wstawienie mosfeta to żaden wielki wydatek (koszt tranzystora w najgorszym wypadku kilka zł) , wzorujesz się częściowo na schemacie np. głowicy diorowskiej GFE-112.
    Obwód wejściowy LC pozostawiasz dalej jako szerokopasmowy (bo nie masz 3 sekcji agregatu strojeniowego aby ją tu podłączyć i uczynić obwód przestrajanym), zmieniasz układ pracy tranzystora bipolarnego ze wspólnej bazy, na wspólne źródło z tranzystorem polowym.
  • #100
    raterro
    Level 13  
    Hmm, zamówiłem wczoraj po kilka sztuk BF241 i BF414. Spróbuję z nimi, jak nic z tego nie wyjdzie, to będę próbował przerobić na ten BF961. Wczoraj zmierzyłem hFE tego XD F35 i miernik pokazał 100, czyli dość duże to wzmocnienie w porównaniu do tego tranzystora który powinien być wg schematu (Beta>28)
  • #101
    ml
    Level 29  
    Ciekawe tylko jakie ma wzmocnienie dla w.cz. ok.100MHz??? Mierzenie wzmocnienia za pomoca popularnych urządzonek uniwersalnych ma jakiś sens dla tranzystorów małej mocy i małej częstotliwości. Mierzenie tranzystorów mocy i w.cz. nie daję żadnych realnych wskazań. Poza tym te XD F35 to właśnie SF235, enerdowcy mieli taki system skróconego opisywania np.C39 to BC239. BF414 to wg mojej wiedzy tranzystor pnp i nie nada się za BF240 - można użyć BF314 jakie były stosowane w głowicach tunerów diorowskich.
  • #102
    raterro
    Level 13  
    ml wrote:
    BF414 to wg mojej wiedzy tranzystor pnp i nie nada się

    Ma pan rację, nie zauważyłem jak zamawiałem. Ale jak mniemam, to BF241 się nada?
  • #103
    Andrzej L.
    Level 31  
    BF314 to w większości bida z makiem dla 100MHz. Pomiar bety nie jest równoważny z zachowanie się danego typu tranzystora dla w.cz.
    O klasie tutaj rozważanego tranzystora małej mocy w.cz. świadczy też, że mu gwałtowanie nie spada beta dla prądów kolektora większych niż 1mA. W typowym multimetrach LCD pomiar bety małych tranzystorów z reguły wychodzi przekolorowany (podbita beta). BF240 selekcjonuję na prądzie kolektora 5mA (czyli większy niż pomiar tabelkowy w pdf i typowym mierniku gdzie prąd bazy ustawiono na sztywno, najczęściej 10uA) i wtedy ze "wspaniałych" 140 wychodzi ledwo 100 przy Ibazy 50uA.
    Pomiary porównawcze bety są namacalne dla jednego typu tranzystora, ale dla innych modeli tranzystorów większa beta nie zawsze będzie oznaczać większe wzmocnienie w.cz.
    I tak współczesne tranzystory w.cz. jak np BFRxx mające częstotliwość graniczną 5-6GHz mają przeciętną betę w okolicy 60 (ale zdecydowanie stabilniejszą przy różnych prądach kolektora), a przy 100MHz mają większe wzmocnienie mocy niż wyselekcjonowany BF240 z betą nawet 160 dla dość już wysokiego prądu bazy Ibazy=50uA
    Na BF414 trzeba uważać (generalnie przy 100MHz też nie jest wybitny), bo wynika że jedni mieli go jako typ pnp (np. Cemi, Telefunken), a w przypadku niektórych producentów tranzystor BF414 Siemens był o dziwo npn, chyba że to błąd w ich pdf i ktoś przekręcił w opisie realny pnp na fikcyjny npn.
  • #104
    raterro
    Level 13  
    Jutro będę miał te 241, wystarczy, że zbadam je miernikiem i wybiorę ten który będzie miał największe hFE?
  • #105
    ml
    Level 29  
    Uważam, że najlepszym sprawdzianem będzie wlutowanie ich w układ i sprawdzenie działania. Nie zapomnij o tym, że każda wymiana elementu wymaga korekcji zestrojenia. Jeżeli nie masz dostepu do nowych tranzystorów to może coś z demontażu? Ciekawie w głowicach pracowały SS9018 masowo stosowane w sprzęcie bazarowym z lat 90tych (nie pamiętam czy wyprowadzenia były kompatybilne).
  • #106
    raterro
    Level 13  
    Tak też zrobię, gdzieś mi się wala jakieś stare chińskie radio które nie działa, może akurat będzie miało coś ciekawego w środku

    Dodano po 18 [minuty]:

    Rozebrałem radyjko i znalazłem cztery tranzystory: Dwa o oznaczeniu S9014 i dwa S9018, czyli pewnie te o których mówiłeś?
  • #108
    raterro
    Level 13  
    to biorę się za lutowanie, jak skończę, to zdam relację

    Dodano po 31 [sekundy]:

    Na jednej nóżce starego tranzystora jest ferrytowy koralik, czy mam go przełożyć na nowy?
  • #109
    ml
    Level 29  
    Tak, przełóż na własciwa końcówkę czyli kolektor, wcześniej dla pewności sprawdź ten ss9018 na testerze, nie przejmuj się wzmocnieniem, jaka literę ma po symbolu?
  • #110
    raterro
    Level 13  
    koralika nie założę-za krótkie nóżki, jest F-605, czyli wzmocnienie w zakresie 54-80? drugi miał przebicie kolektor-baza, więc go odrzuciłem.
  • #111
    ml
    Level 29  
    Próbuj, im krótsze wyprowadzenia tym mniejsze niebezpieczeństwo wzbudzeń, ważne by właściwie polutować końcówki.
  • #112
    raterro
    Level 13  
    Po wymienianie (do testu standardowo bez ekranu głowicy) jest chyba nawet trochę gorzej, łapie może 4-5 stacji, pomiędzy 95.7 a 108. Do tego jest podatne na zakłócenia, zbliżenie ręki itp. Tam gdzie powinien być ten szum radiowy czasem się zmienia? Czasem się pojawi przydźwięk sieciowy.
  • #113
    raterro
    Level 13  
    Przyszły mi BF241, jest jakiś "domowy" sposób na ich selekcję?
  • #114
    raterro
    Level 13  
    Sprawdziłem na dwóch sztukach BF241 i radio ledwie łapało sygnał z transmitera FM będącego pół metra dalej... Jakie tranzystory mógłbym jeszcze użyć, które kupię bez problemu w polsce?
  • #115
    Andrzej L.
    Level 31  
    A po wymianie zestroiłeś obwody? Wyprowadzeń BEC nie pomieszałeś? Są inaczej niż dla BF314, stąd może teraz nic nie wzmacniać a tłumić dodatkowo jeżeli źle nogi do druku powsadzałeś.
    Albo kupiłeś jakieś paści tranzystoropodone. Selekcję robi się najprościej za pomocą generatora, do niego dopinasz stopień wzmacniacza rezonansowego LC w układzie WE, do wyjścia dołączasz sztuczną antenę 75 v 50 Ohm z sondą i sprawdzasz (za każdym razem po dostrojeniu obwodu LC dla wybranego egzemplarza tranzystora i dopasowaniu wyjścia do obciążenia). W samej głowicy szkoda eksperymentować, bo za chwilę ścieżki drukowane będziesz zbierał z podłogi ;-) Do głowicy wstawiamy już sprawdzone tranzystory, które przy testowych 100MHz mają bardzo dobre wzmocnienie w.cz.
    Układ pomiarowy to np. takie coś:

    Przestrojenie głowicy w RMS817 ?

    Napędzasz go generatorem LC, np. takim.

    https://obrazki.elektroda.pl/12_1287407286.jpg

    Lub po prostu bierzesz sobie sygnał heterodyny (bo to już masz gotowy generator testowy) przez wtórnik emiterowy podajesz jego drgania na ten testowy wzmacniacz pomiarowy i testujesz, który tranzystor w układzie będzie miał największe wzmocnienie.
  • #116
    diantus
    Level 32  
    Zmierz napięcia E, B, C tranzystora VT1.
  • #117
    raterro
    Level 13  
    Problem rozwiązany, znalazłem dwie noty katalogowe na temat BF241 i są dwa rodzaje położenia wyprowadzeń, miernikiem sprawdziłem i miałem ten drugi układ... Wybrałem najlepszy pod względem hFE i jest chyba odrobinę lepiej. Wymieniłem tylko VT1, skoro mam lepsze tranzystory to warto wymienić VT2 i VT3? da to jakąś poprawę?
  • #118
    Andrzej L.
    Level 31  
    Pytanie w stylu blond :) Jeżeli tranzystor jest lepszy to oczywiste, że warto wymienić.
    Drugi rodzaj wyprowadzeń to niby który?
    Ten jest typowym układem wyprowadzeń:

    Przestrojenie głowicy w RMS817 ?

    Dla BF240, BF241 innych nie spotkałem, chyba że w obiegu jest jakaś kolekcja "malowanek" i ktoś z tranzystorów podobnych do BF314 zrobił samoróbkę BF240, BF241 ;)

    I stwierdzenie: jest "chyba" lepiej, to tak jakby uleganie autosugestii.
    Tu by dla ciebie musiał być ślepy test, coś z gatunku: "puszczam ci nagranie raz bardziej skompresowane raz mniej, wskaż które jest tym gorszym". Test powtarzamy 10x aby nie było, że dobrze strzelasz.
    A póki co na jakiej podstawie "chybasz" że jest lepiej? Podstawa uszna? :) Czy na podstawie pomiaru napięcia na dedykowanej nóżce kostki p.cz.? Wtedy przed wymianą zapisujemy pomiar dla stacji X i po wymianie i zestrojeniu dla tej samej stacji robimy ten sam pomiar napięcia.
    Jeżeli mierzysz to nie ma być wątpliwości, że sygnał wzrósł lub zmalał.
    Wszystkie 3 tranzystory wymieniasz i wtedy zdajesz relację, oczywiście po zestrojeniu, bo jak znowu będzie: "chyba" zestroiłem, to nie będzie to wiarygodne i wnioski będą "na dwoje baba wróżyła".
  • #119
    raterro
    Level 13  
    Wymieniłem też pozostałe (wziąłem te z największym hFE, w.cz 120, mieszacz i p.cz ~80), odbieram w pokoju 11 stacji, w tym 4 w zadowalającej jakości, amplituner stojący obok odbiera na kawałku kabla 21 w tym 18 z dobrej jakości. Sprawdzałem w miejscu gdzie będzie grało i odebrałem tylko 2 stacje, które mają silne nadajniki i odbierało je bardzo dobrze.
  • #120
    Andrzej L.
    Level 31  
    Istnieje więc podejrzenie, że nadal słabo to wszystko zestrojone (lub mimo zestrojenia słabe wzmocnienie stopni z tranzystorami). Jednym z podstawowych testów jest (jak się ma czym zmierzyć), aby dla najmocniejszego lokalnego nadajnika napięcie wejściowe p.cz. 10,7MHz na 9 nóżce TDA4100 (jaką masz tam fizycznie kość wstawioną?) nie miało mniej niż 100mV (wartości skutecznej).
    Jeżeli sygnał p.cz. na wejściu układu scalonego toru FM nie osiąga takiej wartości, to głowica UKF ponownie trafia na stół. Samo wzmocnienie tranzystora nie jest wyznacznikiem, że będzie on lepszy od innego dla w.cz.
    Przykład tranzystory BFR91a (dobrego producenta jak TFK a nie jakaś malowanka), przeciętnie mają betę około 60, a dla 100MHz przegonią wzmocnieniem w.cz. najlepszego BF240 takiego nawet z selekcjonowaną betą 160 (którą nawet utrzymuje stabilnie przy Ic=5mA).
    Rezystor R8 w kolektorze VT2 jaką ma u ciebie realną, zmierzoną wartość?
    Wszystko powyżej 100 Ohm znacząco obniża wzmocnienie mieszacza. Mimo, że jest tu osobna heterodyna nie wiem co było zamierzeniem (być może niska częstotliwość graniczna tranzystorów), aby mieszacz pracował w układzie WB zamiast WE - jak ma to w większości głowic gdzie mieszacz jest realizowany jako obcowzbudny. W układzie WE uzyskuje się trochę większe wzmocnienie. Wzorowałbym się tutaj na głowicy Śnieżnik R-502, R-504 i pod tym kątem zrobił próbę przeróbki mieszacza na ten skopiowany ze Śnieżnika.