Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Wytrawianie płytek w kwasie

Jogesh 24 Gru 2004 12:17 39117 45
  • #1 24 Gru 2004 12:17
    Jogesh
    Poziom 28  

    Wiem, że temat był wielokrotnie poruszany na forum, ale ja chciałbym się dowiedzieć o opinie i sposoby trawienia płytek w kwasie. Słyszałem, że wiele osób trawi płytki nie w chlorku żelaza, tylko w kwasie solnym. Mam następujące pytania:

    Ilo procentowy ma być roztwór?
    W jakim kwasie najlepiej trawić, solnym, czy azotowym?
    Czy kwas ma by ciepły? W jakiej temperaturze?
    Jak długo się trawi?
    Jak wkładać i wyjmować płytkę, żeby to było bezpieczne i równo się wytrawiło?
    Jakie są końcowe efekty? Czy są podtrawienia?
    W jakim roztworze trawi się profesjonalnie, to znaczy przy produkcji płytek?

    Myślę, że ktoś mógłby mi poradzić, bo chlorek cholernie wolno trawi nawet w temperaturze 80 C. Poza tym mam farbę kwasoodporną, więc ryzyko rozpuszczenia się farby zakrywającej ścieżki jest małe.
    Pozdr.

    0 29
  • #2 24 Gru 2004 12:55
    szon
    Poziom 17  

    ja trawię płytki w kwasie azotowym rozcięczam kwas pół na pół z wodą,trawię płytki w temp. pokojowej. Jak kwas jest świeży to trawienie przebiega błyskawicznie.trzeba stosować dobrej jakości sprzęt do malowania ścieżek bo lubi podtrawiać,Jak nie zależy ni na grubości ścieżek to robię to kalafonią rozpuszczoną w denaturacie.I jeszcze na koniec mała formułka "Pamiętaj chemiku młody wlewaj zawsze kwas do wody"

    1
  • #3 25 Gru 2004 01:49
    Syntony
    Poziom 18  

    Nie szkoda Ci pieniedzy na kwas azotowy? Z tego co wiem to jest on bardzo drogi a szczególnie stęzony. Ja osobiscie wykozystał bym go inaczej :) a do wytrawiania dobry jest chlorek zelaza tylko trzeba dosc duzo wsypac, mi jak dobrze wszystko zrobie to wytrawia w 15 min w chlorku. Nalewam ok pol taleza wody o temp ok 80stopni i wrzcam ze 30 albo troche wiecej tych kulek i trawi błyskawicznie, ale jak sie chociarz troche dłuzej zostawi płytke to sciezki sa bardzo ponadtrawiane.

    Pozdr

    0
  • #4 25 Gru 2004 01:55
    pumabit
    Poziom 14  

    Z tego co wiem kwas solny nie trawi miedzi a z tej pokryte są płytki. Trójchlorek żelaza jest o wiele bezpieczniejszy od kwasu azotowego w kontakcie ze skórą czy oczami. Osobiście trawię chlorkiem w dość dużym stężeniu rozcieńczonym wodą destylowaną.

    0
  • #5 25 Gru 2004 01:58
    _PREDATOR_

    VIP Zasłużony dla elektroda

    kociątko napisał:
    bo chlorek ...olernie wolno trawi nawet w temperaturze 80 C.
    Pozdr.


    Nieprawda. Jeśli tak jest, to masz lewy chlorek, najlepszy jest w granulkach (żółty - nie brazowy, bo ten faktycznie jest do kitu). Jak powiem to nie uwierzysz, kupiłem 1kg 20 lat temu, posklejał, się ale jest do użytku. Dolewam wyparowaną wodę i dalej jadę. Od czasu do czasu, delikatnie go zlewam, a osiadły maras usuwam, i tak w kółko. Podczas podgrzewania non-stop ruszam kuwerturą, a maksymalny czas wytrawiania to 10-15 min.
    I nie tak wysoko 80°C.

    Nie boisz się takiego sposobu (wdychasz opary) ?

    0
  • #7 25 Gru 2004 10:29
    mumian
    Poziom 15  

    a ja mam prośbę może ktoś opisać mi procedurę trawienia chlorkiem
    bo mi coś długo trawi i w dodatku wszystko razem ze śćieżkami
    chlorek rozcieńcza sie w zwykłej wodzie czy w wodzie utlenionej
    ja mam chlorek w granulkach (kolor coś pośredniego pomiędzy zółtym a brązowym
    jaka temp.?
    śćiezki rysuje pisakiem długoschnącym (50h) za 6.50zł

    0
  • #8 25 Gru 2004 13:27
    _PREDATOR_

    VIP Zasłużony dla elektroda

    mumian napisał:
    a ja mam prośbę może ktoś opisać mi procedurę trawienia chlorkiem
    bo mi coś długo trawi i w dodatku wszystko razem ze śćieżkami
    chlorek rozcieńcza się w zwykłej wodzie czy w wodzie utlenionej
    ja mam chlorek w granulkach (kolor coś pośredniego pomiędzy zółtym a brązowym
    jaka temp.?
    śćiezki rysuje pisakiem długoschnącym (50h) za 6.50zł

    Witam
    Wpisz w wyszukiwarkę słowo "wytrawianie" i masz masę materiału.
    Np. https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=141051#141051

    szukaj

    1
  • #9 26 Gru 2004 17:01
    Jogesh
    Poziom 28  

    A czy ktoś wie w czym się wytrawia w zakładach produkcyjnych?
    Mi zalezy na szybkim wytrawianiu dlatego myślałem o kwasie, ale widzę, że są opinie, że lepiej nie urzywac kwasu. Ponieważ moge bezproblemu kupić sobie kwas i będzie znacznie tańszy od chlorku, to czy warto spróbować?

    0
  • #10 26 Gru 2004 20:29
    elbob
    Poziom 32  

    Witam.

    Możesz przecież wytrawiać w kwasie, zachowując jednocześnie wszelkie środki ostrożności.
    Zależy to tylko od Ciebie.

    Pozdrawiam.

    Ps.
    Sam jeżeli mam tylko taką okazję, wytrawiam w kwasie azotowym (coraz rzadziej ale jednak).

    0
  • #11 30 Gru 2004 22:40
    Buniol
    Poziom 12  

    Witam.
    Osobiscie trawie w kwasie solnym i uwazam, ze jest to najtansza i najszybsza metoda, choc kwas troche podtrawia sciezki.
    1. Kupujemy kwas solny (ja mam 30%) i wode utleniona (perhydrol, u mnie 30%) koszt zakupu ok 4 zl/l kwasu i tyle samo perhydrol, starcza na bardzo dlugo.
    2. Kwas solny rozcienczamy pol na pol z woda (Pamietaj chemiku mlody wlewaj zawsze kwas do wody).
    3. Teraz wkladamy plytke do kuwetki z rozcienczonym kwasem i po troche dolewamy perhydrol (mieszajac) do momentu az na miedzi zaczna pojawiac sie babelki. Trawienie trwa kilka minut. Gdy damy za duzo perhydrolu moze byc intensywne.
    Metode sprawdzalem na mazakach kilku marek i na wydrokach z laserowki.
    Pozdrawiam.

    0
  • Pomocny post
    #12 31 Gru 2004 02:32
    silvvester
    Poziom 24  

    przemysłowo to
    chlorek żelaza
    chlorek miedzi CuCl
    amoniakalny chlorek miedzi Cu(NH3)4Cl2 - nie wiem czy obecnie stosowany
    r-r kwasu chromowo-siarkowego
    nadsiarczan amonu + katalizator + stabilizator
    r-r H2SO4 + H2O2
    kąpiel dobiera się w zależności od rodzaju fotorezystu -kwaśna czy alkaliczne , czy będzie powłoka SnPb czy nie itd.
    jak np. fotorezyst jest alkaliczny (coś jak positiv) i wsadzimy go do r-ru
    trawiącego alkalicznego to oczywiście szlag go trafi i emulsja spłynie.

    jeśli chodzi o ścisłość to w chlorku żelaza 30 % trawi sie najszybciej
    o ile jest regenerowany tlenem
    i jest on dość precyzyjnym "wytrawiaczem"
    ale nie w rozcieńczeniu 5 czy 10 % .
    wszędzie jest mówione i pisane 40% r-r w temp. 40*C
    nawet jak chcesz kupić specjalnie dla obwodów drukowanych to sprzedają w beczkach 40% r-r
    a nie 125g na 0,5l
    niestety nie zgodzę się że kiedyś sprzedawany FeCl3 był be a ten obecny w granulkach jest ok. różnica jest taka że tamtego potrzeba było mniej bo był bezwodny a teraz sprzedają FeCl3*6H2O i dla takiego samego stężenia trzeba wsypać więcej .

    w ulotce do positiva jest skład w miarę dobrego przepisu
    200ml HCl 35%
    30ml H2O2 30%
    770ml H20
    z tym że jak w roztworze są chlorki miedzi to w krótkim czasie H2O2 się rozkłada i trzeba po kilku dniach dolewać H2O2
    trochę podtrawia ale ujdzie

    HNO3 nie stosuje bo są większe podtrawienia , bąbluje i odrywa od miedzi emulsje , tlenki azotu są silnie toksyczne

    po za tym od czasu do czasu rozrobie sobie nadsiarczan amonu + kataliz.
    i wychodzi jeszcze lepiej niż HCl + H2O2

    na twoim miejscu kwasu bym nie podgrzewał bo śmierdzi wystarczająco
    i bez tego

    fabrycznie to trawią pewnie kilka minut ale natryskowo w zamkniętym obiegu .
    w jakiejś książce widziałem wytrawiarke FeCl3
    1/3 czasu płytka znajdowała się w roztworze a 2/3 czasu na powietrzu
    czas trawienia do 5 minut !!!!!!!!!!!!!!!! dla folii 25µm

    po za tym polecam archiwum pl.misc.elektronika sa tam prawie wszystkie składy kąpieli
    a literatura to
    Technologia obwodów drukowanych M.Wajntraub
    Obwody drukowane M.Mika
    Technologia i montaż płytek drukowanych J.Michalski

    0
  • #13 31 Gru 2004 16:40
    Jogesh
    Poziom 28  

    Wielkie dzieki. O to mi chodziło!
    Pozdr.

    0
  • #14 31 Gru 2004 20:18
    serwis
    Poziom 37  

    Dodam jeszcze dwa słowa do postu mojego przedmówcy;

    Ja stosuje roztwór FeCl3 o gęstości 1,38g/cm3 i w temp.45*C czas trawienia w pionie wynosi ca.8' dla folii o grub. 70µm.

    0
  • #15 01 Sty 2005 22:12
    jacur
    Poziom 32  

    silvvester jakiego katalizatora urzywasz do nadsiarczanu amonu tak pytam jakbym niemógł dostac literatury propnowanej przez Ciebie

    0
  • #16 02 Sty 2005 00:40
    silvvester
    Poziom 24  

    :arrow: serwis
    i bardzo dobrze bo 1,387g/l to stężenie 40,5 % chlorku w H2O
    :arrow: jacur Hm kolega leniuszek ale nic to :) jest to w archiwum grupy pl.misc.elektronika a przytoczone z ostatniej książki wydanej nt. obwodów drukowanych p. J.Michalskiego
    literatura podaje 8ppm czyli 0,008g/l HgCl2
    nie musze pisać że to silna trucizna
    i możesz mieć problem żeby to kupić
    nadsiarczan amonu jest nietrwały i szybkość trawienia pewnie też zależy od jego stanu

    przetestowałem to stężenie i można sypać max 10mg/l
    bo przy większym stężeniu u mnie 14pmm miedz pokrywa się jakimś nalotem i czas trawienia się wydłuża .

    2
  • #17 02 Sty 2005 01:08
    jacur
    Poziom 32  

    Dlaczego od razu leniuch ;) po swietach poszperam po lokalnej czytelni moze cos znajde z tej literatury a pamietam ze któras z tych ksiazek miałem kiedys w rekach ale to byly czasy kiedy pożadny komputer to był 386 ;) a było w niej wszystko z metalizacja otworów i wszystkie przepisy na kompiele trawiace i do powlekania laminatu róznymi metalami. Ale moze popytam i znajde kontakt na tą ksiazke.

    0
  • #18 02 Sty 2005 05:48
    Jogesh
    Poziom 28  

    Chyba zostane przy chlorku, mimo ze mogę kupic prawie wszystkie inne substacje. Musze zrobić tyko trawiarkę. Czy da się metalizowac otwory w domu? Jeszcze na elektrodzie nikt o tym nie pisał. Mi udało się tylko połozyć maskę. Wygląda naprawdę prawie profesjonalnie :D
    Pozdr.

    0
  • #19 03 Sty 2005 19:45
    agaudio
    Poziom 21  

    A czemu nikt nie pisze o B-327 być moze przeoczyłem . Przeszedłem 3 lata temu z azotowego i nigdy bym nie wrócił.
    Pozdrawiam

    0
  • #20 05 Sty 2005 20:21
    terminux
    Poziom 23  

    Ja trawię w B327. Po tym, jak wypaprałem pół podłogi w łazience kiedy przypadkowo wylałem chlorek (do tej pory sa ślady) nigdy w życiu nie wrócę do chlorkuu.
    Te ciągłe problemy z brudem, podtrawianiem. Teraz robię na B327, ścieżki 8 i wychodzą idealnie. Żadnego smrodu, brudu nawet jak gdzieś przy mieszaniu chlapnę nie ma problemu - ścieram i już.

    0
  • #21 05 Sty 2005 21:52
    Holy
    Poziom 14  

    Też gorąco polecam B327. Można kupić go jako chemię do płytek pod tą nazwą lub spróbować kupić nadsiarczan amonu. Cenowo wychodzi na to samo, a B327 jest teraz stosunkowo tani. Jest lepszy od chlorku, bo nie nadżera, że już o bezpieczeństwie nie wspomnę. :) Najlepiej trawić w temperaturze 40'C. Pięknie "współpracuje" z Positiv 20. :)

    0
  • #22 07 Sty 2005 21:43
    androot
    VIP Zasłużony dla elektroda

    Holy napisał:
    Też gorąco polecam B327. Można kupić go jako chemię do płytek pod tą nazwą lub spróbować kupić nadsiarczan amonu. Cenowo wychodzi na to samo, a B327 jest teraz stosunkowo tani. Jest lepszy od chlorku, bo nie nadżera, że już o bezpieczeństwie nie wspomnę. :) Najlepiej trawić w temperaturze 40'C. Pięknie "współpracuje" z Positiv 20. :)


    Ale podobno do tego nadsiarczanu trzeba katalizator? Ja mam mozliwosc kupic ten nadsiarczan, tylko nie wiem jeszcze na ile sobie go cenia. B327 kosztuje ok. 5zl (125g)

    0
  • #23 08 Sty 2005 17:28
    Jogesh
    Poziom 28  

    Czy to ma być czysty nadsiarczan amonu?, czy z jakimiś dodatkami?

    0
  • #25 08 Sty 2005 19:22
    silvvester
    Poziom 24  

    A i ostatnio popełniłem dla checy H2SO4 + H2O2
    moje wnioski
    trawi dość precyzyjnie dużo lepiej niż HN03 i sporo lepiej niż HCl+H2O2
    a nawet tak samo jak B327
    H2SO4 brzegi ścierzek trawi z lekkim opóżnieniem
    w porównaniu zresztą , trochę dłużej niż B327 ale może dlatego że
    kąpiel na H2SO4 była bardziej rozcieńczona

    a dlaczego B327 nie jest idealny ?
    bo jest nietrwały , bynajmniej ten co ja mam , tydzień dwa i do zlewu .

    0
  • #26 08 Sty 2005 19:31
    terminux
    Poziom 23  

    Dziwne - ja trawię takim, co to już dwa miesiące mieszka w słoiczku i dalej działa. Może trochę wolniej, ale w tym wieku ;).

    0
  • #27 11 Lut 2005 17:04
    set6666
    Poziom 18  

    Ja nawert jak miałem świrzy chlorek to mi skubany trawił godzine, nawet jak go rozpuściłem w 200ml zamiast w 500, teraz kupiłem b327 jak był ciepły około 50 stopni to wytawił duża płytke 8x11cm w 5 min!!!! wytrawiłem nim dużo płytek i nadal dosyć szybko trawi :-)

    0
  • #28 12 Lut 2005 00:48
    radyjator
    Poziom 19  

    kwas szybko trawi i często podtrawia a to jest niechciane lepiej powoli kontrolować stan trawienia w chlorku jest git bądźmy tylko cierpliwi

    0
  • #29 13 Lut 2005 12:43
    candle
    Spec od monitorów

    b327 po polezeniu sobie w orginalnym worku przez pol roku w szafie nadawal sie tylko do zlewu - mimo tego ze nigdy nie byl rozcienczony woda po zasypaniu do kapieli nie dzialo sie nic... po 30 minutach zrezygnowalem i wrzucilem plytke do 3 letniego chlorku zelaza ktory stal sobie otwarty tez w szafie... jedyne co musialem zrobic to zalac go wrzatkiem, bo mial postac gestej papki
    a co do brudu.. naprawde mi to wisi czy mam brazowa plame na jasnych spodniach czy biala plame na ciemnych spodniach...
    i to jeszcze tak perfidna ze wylazaca dopiero po praniu

    0
  • #30 16 Lut 2005 08:24
    set6666
    Poziom 18  

    Ostatnio robiłem experyment jedną płytke wzuciłem na dno pojemnika i tak leżała dogóry brzuchem :-) trawiłas się 1,5 godziny :-( a drugą powiesiłem na sznurkach tak tylko żeby dotykała powierzchni płynu b327 i trawiła się 7min !!! według mnie to wielka ruznica, nie do końca rozumiem dlaczego tak się dzieje ale ta metoda jest 100 razy lepciejsza :-D

    0