Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Wzmacniacz TDA1519 i regulacja glosnosci - jak ?

biuro74 04 Lip 2012 21:11 3460 12
  • #1 04 Lip 2012 21:11
    biuro74
    Poziom 7  

    Witam,

    No wiec mam juz prawie gotowy moj pierwszy wzmacniacz na TDA1519 dla dwoch kanalow stereo i brakuje tylko samego scalaka ;) Czekam, az przyjdzie z Hong Kongu, a w miedzyczasie nasunely mi sie dwa pytania:

    1) Jak oczyscic plytke drukowana z tylu po lutowaniu ? Chyba jest tam troche spalonej zywicy i masy z kabelkow - takie brazowe i czarne naloty. Jakis alkohol (izopropyl), czy cos lepszego do tego celu sie uzywa ?

    2) Jak zrobic regulacje glosnosci ? Plytka jest zrobiona na podstawie oryginalnego schematu do TDA1519 (pdf). Domyslam sie, ze trzeba potencjometr (podwojny ?) wsadzic na sciezki audio, tuz przed wejsciem na sama plytke.. tylko jakich parametrow potencjometr to ma byc ? TDA1519 ma w srodku juz oporniki 60KOhm, a wyczytalem, ze poleca sie potencjometry 47k - chcialbym spytac na jakiej podstawie (tzn. bazujac na jakich obliczeniach) ? Dopiero wchodze w elektronike, wiec nie znam sie jeszcze za bardzo - wypozyczylem z biblioteki 2 cegly i czytam. I dlaczego te potencjometry maja byc na tor audio - nie da sie np. wsadzic go na linie napiecia i wyliczyc jego rezystancje, zeby schodzil do poziomu minimum ukladu, czyli 6 V (z polozonego 12 V) ? Pytanie o linie napiecia nie jest przypadkowe, poniewaz zamierzam zrobic jeszcze drugi taki wzmacniacz dla glosniczkow 3W na tym samym ukladzie, przykladajac minimalne napiecie - a co za tym idzie, moc wyjsciowa bedzie okolo 2,5W - 3W w takim przypadku patrzac na specyfikacje.

    Aaa... i jeszcze jedno mi sie nasunelo - dlaczego producent podaje na wykresach 2 linie, dla THD 10% i 0.5% - jak ja mam wiedziec, ktora z tych linii bedzie prawidlowa ? Czy THD da sie jakos wybrac - to mnie interesujace, czy to jest kwestia ustawienia zrodla dzwieku na maksa, czy mniejsze wartosci ?

    Dzieki za wszelkie odpowiedzi .

    0 12
  • #2 04 Lip 2012 21:21
    Shadowix
    Poziom 26  

    Witam.
    1) Powinno zejść izopropylem ;]
    2) Potencjometr podwójny 20k - 100k suwakiem do wejścia układu.

    Potencjometru w zasilanie się nie kładzie ze względu na moc traconą na nim ;]
    Ja nie odliczam wartości potencjometru... Kładę na wyczucie... ;]
    Przy minimalnym napięciu kostka może się włączać, poprzez spadki napięcia.
    A THD to zniekształcenia, tego się nie wybiera. Rosną wraz ze wzrostem mocy oddawanej do obciążenia.

    0
  • #3 04 Lip 2012 21:25
    MARCIN.SLASK
    Specjalista AGD

    W Polsce nie ma TDA1519?? od 5zł dostępne.

    Izopropanol ładnie czyści. w sklepach elektronicznych za 10-15zł/1l.

    Do sterownia głośnością polecam zbudowania układu sterowania głośnością + balans i tony na TDA 1524. Nie jest to nic super, ale na początek będzie bardzo dobre.
    Cena układu podobna.

    Dokumentację znajdziesz w internecie.

    THD: Link Najczęściej rośnie ze wzrostem mocy wyjściowej. 10% to już taki, że nawet głuchy usłyszy zniekształcenia. Wielu producentów chwali się, że przy tak dużej mocy mają np. tylko 0.5%.

    0
  • #4 04 Lip 2012 21:58
    E.L.O.
    Poziom 28  

    MARCIN.SLASK napisał:
    Do sterownia głośnością polecam zbudowania układu sterowania głośnością + balans i tony na TDA 1524. Nie jest to nic super, ale na początek będzie bardzo dobre.
    Tylko nie TDA1524 - Stary wadliwy układ - Nie da się nim wyciszyć szumu w głośnikach przy ustawieniu regulatora głośności na zero.

    0
  • #5 05 Lip 2012 00:10
    biuro74
    Poziom 7  

    Dzieki za odpowiedzi.

    Nie mieszakm w Polsce nawiasem mowiac, dlatego ten HongKong. Frapuje mnie wciaz to THD - wiem, co to jest, tylko dlaczego producent ukladu w charakterystyce na wykresie umieszcza dwie linie, kazda dla innego THD. Chodzi mi o to, jak ja mam odczytac taki wykres z dwiema krechami, gdzie jedna jest dla THD 0.5%, a druga dla 10% - ktora bedzie ta moja, wlasciwa ? Ewentualnie jakie kryteria trzeba spelnic, zeby brac "pod siebie" jedna kreche z THD 0.5%, a jakie dla 10% ? W jakich warunkach moj uklad bedzie gral z THD 0.5%, a w jakich z 10% ? Tego nie rozumiem.

    Mam juz wykonana plytke dla 1519, no i zamowione same uklady - wiec odpada 1524. Poza tym tez czytalem, ze 1524 jest jakis szumiasty. Wlasnie zaczynam studiowac kurs EdW i tam jest napisane, ze jednym z parametrow cechujacych rezystor jest wspolczynnik szumow.. no a przeciez TDA zbudowane sa przeciez w pierwszej kolejnosci z takich rezystorow na wejsciach nozek Audio, co widac po schemacie, czyli wynika, ze niezbyt dobre te rezystorki wybrali dla zachowania niskiej ceny.

    Jakby mi ktos wytlumaczyl to THD, bylbym wdzieczny. Tu jest link do bezposredniej pokazywaczki PDFa online:

    http://pdf1.alldatasheet.com/datasheet-pdf/view/19205/PHILIPS/TDA1519C.html

    Strona 11, jakby ktos mogl rzucic okiem. Dzieki.

    Dodano po 14 [minuty]:

    P.S. Jeszcze dopytam o te rezystancje potencjometra - dlaczego jest akurat taki zakres (20k-100k) ? Czy to wynika z jakichs obliczen, czy powiedzmy sygnal audio ma taka, a taka charakterystyke, ze rezystancja taka, a taka powinna calkowicie go wyciszyc ? Skad wziac te dane n/t reprezentacji dzwieku audio w kabelku analogowym, jaki ten sygnal jest tam dokladnie ?

    0
  • #6 05 Lip 2012 03:37
    MARCIN.SLASK
    Specjalista AGD

    Skoro TDA 1524 taki zły, to LM4610 jako regulator. Nie przypominam sobie, aby coś mi szumiało, ale przez te 80-10 lat mogło się coś zmienić w jakości tego scalaka.

    Wyraźnie wynika to z dokumentacji. W układzie zasilanym napięciem 14.4V i impedancji głośników 4Ω oraz częstotliwości 1kHz masz następujące typowe wartości: 0.5% THD przy mocy wyjściowej 5W oraz 10% THD przy mocy wyjściowej 6W. Przy wersji układu TDA1519A masz możliwość podłączenia 2Ω głośników i wtedy typowo 11W i 10% THD lub w mostku 22W.
    THD jak widzisz na wykresie jest też zależny od napięcia. Im jest ono niższe, to THD rośnie przy tej samej mocy. Również zależy od częstotliwości. W podanym przykładzie od około 150Hz do 1kHz jest najniższa. Przy 80Hz jest dwa razy większa niż przy 150Hz. Itd. Itp...
    Należy głównie pamiętać, aby nie wyciskać ze wzmacniacza "ostatnich potów". Lepiej grać tak na max 3/4 jego możliwości, a gdy potrzeba więcej mocy, to wykonać inny wzmacniacz. Na prawdę między 4 a 6W mocy wiele głośniej nie będzie, a zniekształceń bardzo dużo przybędzie.

    Rezystancja potencjometra może mieć tak dowolną wartość, bo spełnia dalej rolę jako dzielnik napięcia i regulacja będzie. Ale źródło dźwięku wymaga minimalnej rezystancji wejściowej, by zbytnio jego nie obciążyć. Typowo to jest 10-47k.

    0
  • #7 05 Lip 2012 12:24
    biuro74
    Poziom 7  

    No wlasnie tego nie rozumiem, jak uklad moze miec 2 rozne wartosci mocy wyjsciowej. Myslalem, ze moc reguluje sie poprzez napiecie albo potencjometr przylozony do sciezki audio. Czy w takim razie wynika, ze obie linie na wykresie wynikaja z 2 pomiarow, robionych kazdy dla innej wartosci potencjometra wbudowanego w plytke z tym ukladem (max. glosnosci powiedzmy daje THD 10%, a 3/4 glosnoci 0.5%) ?
    Problem jest taki, ze nie zrobilem jeszcze potencjometra do swojego ukladu i przyjalem wykres jako zrobiony w/g schematu, czyli jak mam - bez regulacji. Moze stad sie zapetlilem, ze powinna byc jedna linia na wykresie, bo jakiez parametry mozna zmieniac we wzmacniaczu wykonanym w/g takiego schematu plytki, jak w podanym pdfie (czyli jak zmienic moc wyjsciowa z 5 na 6 W bez zadnego dodarkowego potencjometra, ktorego na schemacie standardowego wykorzystania ukladu nie ma) ?

    I tutaj dochodze do drugiego pytania. Chcialbym rozszerzyc swoj projekt o:
    * mixer 2 zrodel audio,
    * rozdzielacz sygnalu na 2 tory: stereo oraz mono (ten ostatni wykonany przez 2 mixer)
    * prosty low pass filter okolo 80 Hz (wartosci C i R juz dobrane),
    * dodatkowy glosniczek 3W jako bas.

    Abstrahuje w ogole od sensownosci takiego wykonania, ale ja to bede robil, zeby sprawdzic. W sumie to moj projekt ;) Mam 2 glosniki Visaton FRWS5 (4-10W) i one beda podpiete pod TDA1519C, natomiast dla trzeciego glosniczka basowego chcialbym kupic TDA7056A i wstawic tam LPF. Czy taki schemat w ogole ma jakis sens:

    Wzmacniacz TDA1519 i regulacja glosnosci - jak ?

    Dzieki za odpowiedzi i wszystkie sugestie. Sa one bardzo mi pomocne.

    0
  • #8 05 Lip 2012 12:41
    MARCIN.SLASK
    Specjalista AGD

    Wzmacniacz nie ma jednej mocy, tylko moc się zmienia w zależności od mocy sygnału dostarczonego, częstotliwości sygnału, napięcia zasilania, impedancji głośnika, od tego jak wysterujemy go potencjometrem...

    W układach audio diod nie dajemy.

    Dla 3 głośnika (suba) najlepiej zrobić sumator i potem ograniczyć pasmo od góry i za nim wzmacniacz. Regulator może być osobny lub brać sygnał do sumatora za regulacją stereo - wtedy regulujemy jednym podwójnym potencjometrem.

    0
  • #9 05 Lip 2012 22:02
    biuro74
    Poziom 7  

    OK, a czy ten moj Mixer2 z obrazka nie bedzie dzialal, jak prosty sumator dla trzeciego glosnika (z dwoch polaczonych kanalow stereo w 1 kanal stereo uprzednio przez poprzedni prosty sumator - Mixer1) ? Czytam, czytam rozne watki na forum i najprostsze sumatory to wlasnie 2 oporniki. Oczywiscie z diod zrezygnuje, bo wprowadzaja znieksztalceniam jak czytam wlasnie. Czy ten sumator ewentualnie zmodyfikowac tak, by wyprowadzic polaczenie na linii dla suba miedzy MIxer2, a LowPassFIlter, dac na nim rezystor 10k i zamknac po wyjsciu z ampa, przed glosniczkiem ? Czy moze ten trzeci rezystor dac do masy, a nie miedzy ampa a glosnik (z takim schematem tez sie tu spotkalem) ? Pelno podpowiedzi, tylko nic nie jest pozamykane prawidlowo w watkach i czlowiek sie tylko gubi w poszukiwaniach ;)

    P.S.
    Aaa... i wlasnie doczytuje - czy jesli sygnal stereo bedzie uzywany w TDA1519, to nie ma przypadkiem ryzyka stereo crosstalk ? Czy do tego celu trzeba zrobic aktywny sumator, a nie pasywny na dwoch rezystorach ?

    0
  • #11 22 Lip 2012 20:58
    biuro74
    Poziom 7  

    Dzieki, swoja droga juz sie dowiedzialem takze i z kilku innych zrodel, ze diody w sciezce audio wprowadzaja duzy szum, ale nie z tego powodu tlyko sa one tu niepotrzebne.

    W takim razie pytanie - wyczytalem, ze takie rozgalezienie toru audio moze powodowac stereo crosstalk - jak sie przed tym ustrzec ?

    I jeszcze jedna kwestia - sumatory audio (jak robilem rysunek nie znalem tej nazwy i nazwalem go Mixer 1). Zrobilem tutaj najprostszy i on dziala. W sieci jest jednak wiele innych koncepcji takich sumatorow - wlacznie z:

    1) dodaniem dodatkowego rezystora tuz po zlaczeniu obu sciezek audio i wyprowadzeniu go na mase,
    lub
    2) dodaniem dodatkowego rezystora tuz po zlaczeniu obu sciezek audio i wyprowadzeniu go tuz za wzmacniaczem, przed glosnikami.

    Czy jest jakis istotny powod, bym musial stosowac ktorych z nich ? Czy to jest forma zabezpieczenia czegos, czy jakis ekstra dodatek nie majacy zastosowania w tak prostym torze audio, jak moj (8-bit DAC, SNR pewnie z 48dB, gdzie zastosowane rezystory nie sa nawet 47k) ?

    0
  • #12 22 Lip 2012 21:21
    jdubowski
    Specjalista - urządzenia lampowe

    biuro74 napisał:
    juz sie dowiedzialem takze i z kilku innych zrodel, ze diody w sciezce audio wprowadzaja duzy szum, ale nie z tego powodu tlyko sa one tu niepotrzebne.


    Gorzej - bez spolaryzowania w kierunku przewodzenia w ogóle nie przepuszczą sygnału.

    biuro74 napisał:
    wyczytalem, ze takie rozgalezienie toru audio moze powodowac stereo crosstalk


    Przesłuch po polsku.

    biuro74 napisał:
    jak sie przed tym ustrzec


    A to już pisałem w takim wątku w którym wywołałeś flejma i po tym wylądował on w kuble - zasilać sumator ze źródła o niskiej impedancji wejściowej (wtórnik emiterowy, wtórnik na wzmacniaczu operacyjnym) - wartość rezystorów sumatora musi byc o kilka rzędów wielkości większa od owej rezystancji wyjściowej.

    biuro74 napisał:
    I jeszcze jedna kwestia - sumatory audio (jak robilem rysunek nie znalem tej nazwy i nazwalem go Mixer 1). Zrobilem tutaj najprostszy i on dziala. W sieci jest jednak wiele innych koncepcji takich sumatorow - wlacznie z:

    1) dodaniem dodatkowego rezystora tuz po zlaczeniu obu sciezek audio i wyprowadzeniu go na mase,


    Jeśli sumator ma być jednocześnie tłumikiem. To zmniejsza również przesłuch ale trzeba wzmocnienie "odrobić" gdzieś.

    biuro74 napisał:
    2) dodaniem dodatkowego rezystora tuz po zlaczeniu obu sciezek audio i wyprowadzeniu go tuz za wzmacniaczem, przed glosnikami.


    Układ ujemnego sprzeżenia zwrotnego?
    Schemat wstaw bo się możemy nie rozumieć.


    biuro74 napisał:
    Czy to jest forma zabezpieczenia czegos, czy jakis ekstra dodatek nie majacy zastosowania w tak prostym torze audio, jak moj (8-bit DAC, SNR pewnie z 48dB, gdzie zastosowane rezystory nie sa nawet 47k) ?


    Nie ma powodu, a jeśli oba twoje żródła mają niską Rwy to możesz sumowac bezpośrednio sygnały źródeł przy pomocy 4 rezystorów na wejście filtra subwoofera.

    0
  • #13 22 Lip 2012 22:23
    jarek_lnx
    Poziom 43  

    Elektronika nie opiera się na plotkach.

    Cytat:
    Wlasnie zaczynam studiowac kurs EdW i tam jest napisane, ze jednym z parametrow cechujacych rezystor jest wspolczynnik szumow.. no a przeciez TDA zbudowane sa przeciez w pierwszej kolejnosci z takich rezystorow na wejsciach nozek Audio, co widac po schemacie, czyli wynika, ze niezbyt dobre te rezystorki wybrali dla zachowania niskiej ceny.
    Lepiej przeczytaj do końca, a najlepiej kilka razy, zanim zaczniesz pisać na forum, o budowie rezystora w układach scalonych monolitycznych też byś poczytał - nie ma tu możliwości wybierania tanich lub drogich rezystorów, wszystkie są z tego samego materiału (wyjątek precyzyjne układy pomiarowe). Poza tym pojawienie się rezystora na schemacie zastępczym nie znaczy że jest on fizycznie w układzie.
    Cytat:
    juz sie dowiedzialem takze i z kilku innych zrodel, ze diody w sciezce audio wprowadzaja duzy szum, ale nie z tego powodu tylko sa one tu niepotrzebne.

    Jeśli słyszałeś z kilku źródeł to musi to być prawda, ;) a słyszałeś że tranzystor ma na wejściu złącze BE które jest diodą! a więc każdy wzmacniacz zawiera wiele diod, a we wzmacniaczach ultra-niskoszumnych stosuje się po kilka tranzystorów na wejściu, więc diod jest jeszcze więcej ;). Jak to wytłumaczysz?

    0