Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego

07 Wrz 2012 11:54 5358 4
  • Poziom 12  
    Witam, mam następujący problem:

    Kupiłem wzmacniacz Unitra PW-8010 (2x15W) z myślą nagłośnienia muzyki odtwarzanej z laptopa. Urządzenie ma 3 wejścia: gramofonowe, uniwersalne i tuner.
    Szybko okazało się, że podłączając sygnał pod 2 ostatnie wyjścia nie można uzyskać zadowalającej głośności w całym zakresie regulacji potencjometrem głośności.
    Z kolei podłączając pod wejście gramofonowe wszystko jest w porządku.
    Ze schematu wynika, że z wejść "uniwersalnego" i "tuner" sygnał trafia na przedwzmacniacz i potem na końcówkę mocy, przy wejściu gramofonowym trafia najpierw na przedwzmacniacz gramofonowy, którego schemat zamieszczam poniżej:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego

    Według schematu na wejściach uniwersalnym i tuner powinno podawać się napięcia zmienne 200 mV, a na gramofonowym 2,5 mV. Pomyślałem więc, że sygnał z laptopa jest zbyt słaby i konieczne jest jego wzmocnienie z wykorzystaniem przedwzmacniacza gramofonowego. Ten ma jednak zdaje się korekcję RIAA, co zniekształci sygnał podawany nie z gramofonu.
    Wreszcie sedno problemu po przydługim wstępie:
    1.jak przerobić układ podanego przedwzmacniacza gramofonowego, by usunąć z niego korekcję RIAA?

    Próbując samodzielnie rozwiązać problem zabawiłem się nieco symulacją układu w programie PSpice. Jako, że nie dysponowałem modelami użytych tranzystorów, użyłem zalecanych zamienników, podobnie z diodą D102. Na wstępie - wyniki symulacji punktów pracy:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego

    oraz istotniejsza charakterystyka amplitudowa przedwzmacniacza (w dB):
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego
    która mniej lub więcej przypomina krzywą korekcji RIAA.
    Intuicyjnym działaniem w celu usunięcia korekcji RIAA jest przerwanie pętli sprzężenia zwrotnego z filtrem składającym się z elementów R109, C105 itd.
    Charakterystyka częstotliwościowa z otwartą pętlą USZ:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego
    Przerywając pętlę zwiększa się wzmocnienie do ponad 1000 V/V, tutaj tymczasem potrzeba wzmocnić napięcie zmienne z 2,5 mV do 200 mV, czyli 80 V/V, czyli nieco mniej niż 40 dB. Wydaje się, że wprowadzenie rezystora w pętlę USZ zmniejszy wzmocnienie do oczekiwanej wartości. Po wprowadzeniu rezystora o wartości 160 kΩ otrzymałem następujący rezultat:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego
    Charakterystyka jest płaska w całym paśmie akustycznym, jednak stawiam kolejne pytania:
    2. Czy opisane postępowanie jest właściwe? W jaki inny sposób można znacząco regulować (obniżyć) wzmocnienie napięciowe?

    Mam jeszcze inne wątpliwości, dotyczące charakterystyk fazowych:
    a) z pętlą zawierającą filtr "korekcyjny"
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego
    b) z pętlą zawierającą rezystor 160k:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego

    3. Czyżby wprowadzenie modyfikacji układu polepszało właściwości układu w dziedzinie czasu (zniekształcenie sygnału - opóźnienie grupowe) ? Czy w dalszej części toru (przedwzmacniacz) może następować wygładzanie charakterystyki fazowej, czy może jest to tutaj nieistotne?

    4. Czy taka modyfikacja urządzenia może powodować pogorszenie takich właściwości wzmacniacza jak: właściwości szumowe, odporności na zakłócenia, poziom zniekształceń? - w stosunku do korzystania z toru przedwzmacniacz uniwersalny + końcówka mocy.

    Wreszcie ostatnie pytanie, nie dotyczące już bezpośrednio rozwiązania problemu, jednak nurtujące mnie. Badając sam filtr umieszczony w sprzężeniu zwrotnym "zdjąłem" charakterystykę modułu impedancji w funkcji częstotliwości. Wygląda następująco:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego
    Wnioskując z powyższego, aby zachować mniej-więcej wartość wzmocnienia układu, należałoby zastąpić filtr rezystorem o wartości około 39kΩ. Tymczasem jest to zbyt mała wartość.
    5. Dlaczego tak się dzieje?
  • Specjalista - urządzenia lampowe
    vertigo_02 napisał:
    Wydaje się, że wprowadzenie rezystora w pętlę USZ zmniejszy wzmocnienie do oczekiwanej wartości. Po wprowadzeniu rezystora o wartości 160 kΩ otrzymałem następujący rezultat:

    Charakterystyka jest płaska w całym paśmie akustycznym, jednak stawiam kolejne pytania:
    2. Czy opisane postępowanie jest właściwe?


    Jest właściwe, jeśli w praktyce nie zaobserwujesz wzbudzenia nadakustycznego. Jeśli wzbudzenie sie pojawi to trzeba będzie "przyciąć" wzmocnienie powyżej 20kHz (rezystor równolegle do kondensatora).
  • Poziom 38  
    2. Sposób OK, wzmocnienie regulujesz wartością opornika w pętli sprzężenia (R109). Innym sposobem (bardziej naturalnym) jest zmniejszenie wzmocnienia poszczególnych stopni, ale tu ingerencja wiąże się z ustalaniem na nowo ich punktów pracy. Ten sposób jest "bezpieczniejszy" - pozwala zmniejszyć niebezpieczeństwo owego wzbudzania się, o którym pisze kol. jdubowski.
    Wzmocnienie wynosi ok. R109/R108 i biorąc pod uwagę czułość 2,5mV jaką potrzebujesz (dziwnie wysoka czułość - masz tak niski sygnał a laptopa?) oraz czułość wejścia tuner (200mV) to powinieneś ustawić wzmocnienie na ok. 80V/V, co oznacza R109= ok. 120k.
    3. Wyrzucenie kondensatorów z pętli sprzężenia w oczywisty sposób poprawia charakterystykę fazową - np. stabilność, odpowiedź impulsową.
  • Poziom 12  
    Dziękuje kolegom za powyższe odpowiedzi i cenne rady praktyczne.
    Jednak wciąż trapi mnie jedna rzecz, której niestety na chwilę obecną nie jestem w stanie sprawdzić (osłuchać) z powodu braku sprawnych kolumn.
    Jak już wspomniałem: czy taka modyfikacja może powodować pogorszenie takich właściwości wzmacniacza jak: właściwości szumowe, odporności na zakłócenia, poziom zniekształceń?

    Chodzi mi o to, że układ przedwzmacniacza gramofonowego, który użyty byłby jako pierwszy stopień różni się znacząco od przedwzmacniacza uniwersalnego, który nominalnie powinien być pierwszym stopniem, od którego zdaje się takie właściwości zależą w głównym stopniu (jeśli się mylę proszę mnie poprawić). Poniżej jego schemat:
    Unitra PW-8010 - Przeróbka przedwzmacniacza gramofonowego

    Szczerze mówiąc niezbyt dobrze rozumiem ten układ, jednak wydaje się on być bardziej rozbudowany od zwykłego, archaicznego dwustopniowego wzmacniacza z ujemnym sprzężeniem zwrotnym, który powstanie w wyniku modyfikacji. Czy może się mylę i przedwzmacniacz ten nie odznacza się niczym szczególnym poza regulacją tonów niskich i wysokich?
  • Pomocny post
    Poziom 38  
    Dlaczego pogorszenie?
    Jedynym minusem tego modyfikowanego układu w porównaniu do ostatniego schematu przedwzmacniacza jest impedancja wejściowa - z natury rzeczy wzmacniacz korekcyjny do gramofonu z wkładką magnetyczną ma (miał) potrzebę mieć tę impedancję rzędu 50k - i tak to robiono, i tak masz w swoim zmodyfikowanym układzie.
    Tyle, że ta "wada" w dzisiejszych czasach traci na znaczeniu wobec powszechnej tendencji konstruowania układów zgodnie z zasadą "duża impedancja wejściowa/niska impedancja wyjściowa". Założę się że na wyjściu w tym laptopie siedzi scalak z niskoimpendancyjnym wyjściem rzędu kilkudziesięciu/kilkuset ohm.
    Ewentualnie za minus tego układu można uznać mniejszą odporność na zakłócenia wynikającą w oczywisty sposób z dużej czułości. No ale coś za coś - bo nie ma nic za darmo - potrzebujesz czułości (bez podtekstów :D ) - to masz też i podatność na zakłócenia. Co jest, jak już pisałem, dziwne - że ten sygnał z laptopa ma tak niski poziom.
    Ewentualnie możesz zmienić tranzystory (zwłaszcza w pierwszym stopniu) z archaicznych (ówcześnie "małoszumnych, dzisiaj są nieco lepsze) BC149C na np. BC550C.
    I nie dziel włosa na czworo !
    A ten przedwzmacniacz z ostatniego schematu, to dopiero jest prosty jak budowa przysłowiowego cepa. Wtórnik emiterowy i klasyczna regulacja barwy z jednostopniowym wzmacniaczem kompensującym tłumienie wnoszone przez tą regulację.