Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Arrow Multisolution Day
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

jarecki1989 12 Wrz 2012 14:25 16305 78
  • #31 12 Wrz 2012 14:25
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    W nieużywanych tranzystorach należałoby odłączyć rezystory w bramkach i zewrzeć bramki ze źródłami.

  • Arrow Multisolution Day
  • #32 12 Wrz 2012 14:25
    jekab
    Poziom 23  

    Cytat:
    Pytanie może dość głupie ale wlutowałem już wszystkie tranzystory i czy odłączenie samej bramki uchroni je przed uszkodzeniem ?

    Trzeba zewrzeć bramki do żródła.
    Ile lat ma ta spawarka?
    Czy ona nie pracuje w mostku?

  • #33 12 Wrz 2012 15:00
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Żeby zbytnio się nie bawić wylutowałem całkowicie tranzystory i zostawiłem po jednym na stronę. I ... i rozkładam ręce. Jak wcześniej wspomniałem podłączyłem 24V na główną przetwornicę do tego szeregowo rezystory 15omów/17W pomiędzy kondensatorami a tranzystorami wyjściowymi. Wszystko włączyłem, wykonałem pomiary i najciekawsze jest to, że są poprawne - nic się nie dzieje.

    Pomiar na bramkach po podłączeniu 24V na przetwornicę:

    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    Pomiar na uzwojeniu pierwotnym transformatora:

    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    Na uzwojeniu wtórym jest idealnie to samo co na pierwotnym tylko że amplituda 20V. Na wyjściu spawarki jest napięcie stałe 9V.

    Ta spawarka prawię w ogóle nie pracowała. Uszkodziła się najprawdopodobniej na wskutek braku chłodzenia (uszkodzony wentylator). No i leżała tak z rok nieużywana - uszkodzona.

    Podłączyłem wszystkie tranzystory i bez zmian dalej pracuje prawidłowo. Pomiary wykonuje na trybie MMA.

    Zapomniałem dodać, że na rezystorach jest spadek napięcia 0,45V czyli wszystko gra. Mierząc oscyloskopem, przebieg zbliżony do piły o amplitudzie 9V.

    Podłączyłem 230V i z przetwornicy wydobywa się pisk a wszystkie przebiegi się rozjeżdżają i zniekształcają. Ręce opadają ... Jedyne co mi przychodzi na myśl to jakieś przebicie na trafie ? Czy mogę obciążyć przetwornice np dwiema żarówkami połączonymi szeregowo ?

  • Arrow Multisolution Day
  • #34 12 Wrz 2012 19:03
    komatssu
    Poziom 28  

    Na pierwszym oscylogramie widać małą stromość zboczy oraz nadmiernie długi czas wyłączania, tzw. "miller plateau" jest rzędu 1us i świadczy to o zbyt małej wydajności prądowej driwera mosfetów w fazie wyłączania, co może przyczyniać się do palenia tranzystorów.

  • #35 12 Wrz 2012 19:27
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Zostało to już zlikwidowane ... W sterowaniu uszkodziło tranzystory S8050 i pracujący z nim w parze S8550. Wklepałem w google i wyszło, że S8050 to jest tranzystor PNP więc zastąpiłem go "na chwilę" BC327 a S8550 - BC337. No i to są pomiary wykonane przy takich zamiennikach. Ale coś mnie tknęło i wyciągnąłem z płyty innego sprawnego S8050 i okazuje się, że jest to NPN. I teraz to już zgłupiałem jedne datasheety podają NPN drugie PNP. No ale skoro w płycie był inny i NPN no to te też musiały być NPN. Oczywiście wziąłem pod uwagę różnicę w wyprowadzeniach tranzystorów (kolektor zamieniony z emiterem):

    Tak wygląda sygnał na bramkach po zamianie tranzystorów:

    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    Dodam parę pomiarów z płytki elektroniki:

    1. Wyjście układu scalonego - jakiegoś bo nazwa jest zatarta:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    2. Przebieg na tranzystorze sterującym kluczem trafka (sygnał z tego samego scalaka po przejściu przez kondensator stały i rezystor 6,8k)
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    3. Przebieg na bramce klucza trafka sterującego:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    4. Przebieg na uzwojeniu pierwotnym trafka sterującego:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    5. Wtórne uzwojenie:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    6. Wyjście - bez podłączonego obciążenia:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

  • #36 14 Wrz 2012 09:16
    marek_ka
    Poziom 26  

    Zastanów się nad przebiegiem nr 4. Według mnie, coś jest nie tak.

  • #37 14 Wrz 2012 09:22
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Dla mnie przebieg 2 i 4 jest dziwny ale sprawdzam wszystko po kolei i nie ma nigdzie uszkodzonych elementów.

  • #38 14 Wrz 2012 17:40
    sbrinz
    Poziom 10  

    Niech kolega zapoda chociaż pinologię trafa czy jest tam uzwojenie "flyback" bo to mi wygląda tak jakby układ nie widział co generuje.
    A odnośnie pnp czy npn to już zupełna porażka :cry: przecież wystarczy przejechać palcem po ścieżkach i już wiadomo jaka polaryzacja.
    Nie zastanawia Was, że współczynnik wypełnienia wynosi 50% bez obciążenia ?

  • #39 14 Wrz 2012 17:49
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    sbrinz napisał:
    Nie zastanawia Was, że współczynnik wypełnienia wynosi 50% bez obciążenia ?
    Dla niektórych sterowników 50% to maksymalne wypełnienie.

  • #40 14 Wrz 2012 19:09
    komatssu
    Poziom 28  

    Ta spawarka to 2-tranzystorowy "forward" więc wypełnienie nie może przekraczać 50%.

  • #41 14 Wrz 2012 20:08
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    Skąd masz takie informacje? Wiem, że taka konfiguracja jest niemal standardem w spawarkach niewielkiej mocy, ale znaczna liczba uszkodzonych tranzystorów przy zupełnym braku diod wskazywałaby raczej na pełny mostek.

  • #42 14 Wrz 2012 20:42
    Mariusz Raczek
    Poziom 28  

    Odłączenie bramki od sterowania jest niedozwolone, wywoła stan nieustalony tranzystora, który powinien pracować jako klucz, zamknięty lub otwarty, tranzystor uszkodzi się prawie napewno. Również słaba wydajność prądowa układu sterującego lub zasilacza dla układu sterującego może spowodować zniekształcenie impulsów sterujących obciążonych pojemnościami bramek i przekroczenie znaczne mocy strat mosfetów w czasie przełączania.
    Zastosowane układy sterujące pomimo startych nazw są pewnie znane i popularne i po układzie elementów można je rozkodować. Dokładne foto konstrukcji i elektroniki pozwoliłoby pewnie uczestnikom coś więcej zasugerować.

  • #43 15 Wrz 2012 08:29
    sbrinz
    Poziom 10  

    Mariusz Raczek napisał:
    Odłączenie bramki od sterowania jest niedozwolone
    Nie prawda, bo można (a czasem nawet trzeba przy tego typu naprawach) po prostu trzeba tylko prawidłowo ustawić jej potencjał względem zera

  • #44 15 Wrz 2012 09:37
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    Czy możesz to rozwinąć? Do wyłączenia części tranzystorów połączonych równolegle powinno wystarczyć odłączenie ich bramek od drivera i zwarcie ze źródłem. Ustawianie stałego potencjału bramek względem zera (masy?) jest nieco ryzykowne, bo można trafić na klucze po stronie "wysokiej".

  • #45 15 Wrz 2012 10:25
    sbrinz
    Poziom 10  

    Np. zależnie od npn/pnp, p-ch/n-ch "zero" klucza (Uc-sat, Rds-on) to dodatni potencjał Vcc, lub gnd wszystko zależy od układu.
    Jest dokładnie tak jak piszesz. W specyfikacji ogólnej spawarki jest wyryte, że

    Cytat:
    Spawarka - ZNAMIONOWY CYKL PRACY 35%
    Tig - ZNAMIONOWY CYKL PRACY 60%
    Autor pisał, że usterka wystąpiła w chwili przełączenia na Tig z czego wynika, że 35% cykl pracy miał się całkiem nieźle.
    Tylko pytanie czy działał dobrze - to już na samym początku powinno być zmierzone.

    Następnie dla Tig
    Cytat:
    PROPORCJONALNY CZAS TRWANIA IMPULSU 0.1-0.9
    CZĘSTOTLIWOŚĆ IMPULSU [Hz] 0.5-25
    A my tu mamy 36kHz, 60% pracy ciągłej.

  • #46 15 Wrz 2012 13:24
    jarecki1989
    Poziom 24  

    sbrinz napisał:
    A odnośnie pnp czy npn to już zupełna porażka :cry: przecież wystarczy przejechać palcem po ścieżkach i już wiadomo jaka polaryzacja.


    Popatrzyłem na płytkę, niedaleko tranzystorów są kondensatory elektrolityczne na bazę tranzystora przez opór idzie minus mnie nauczyli, że PNP jest sterowany minusem. A z wymontowanych elementów wychodzi na to, że w to miejsce jest wlutowany NPN (S8050) dlatego ja dochodząc po płytce wstawiłem PNP a to guzik prawda.

    Trochę z innej beczki, odłączyłem od mos`ów (mam podłączone tylko po dwa na stronę a nie 4) trafo i zamiast niego podłączyłem dwie żarówy 40W szeregowo i wszystko pod pełne napięcie sieci, żarówki świecą się oczywiście nie pełnym światłem bo tylko 320V ale nic nie piszczy i wszystko działa. Wygląda jakby trafo miało przebicie jakieś no bo pod żarówkami działa a z trafem zgrzyt.

    Nie podoba mi się przebieg na wyjściu jednego z układów scalonych. W trybie spawarki MMA wchodzi na niego idealny prostokąt o wsp. wypełnienia ok 34-40% a wychodzi zniekształcony o wsp. większym niż 50 %. Główny układ ma widoczne oznaczenie K...05A podejrzewam, że to KA3525A przynajmniej wyprowadzenia pasują z niego sygnał trafia na kolejny układ (bramki schmitta ? ) o oznaczeniu ... 11BE i własnie nie wiem co to jest.

    Piny:
    1 i 2 - zwarte i wejście sygnału
    3- wyjście
    4- puste
    5,6,7,8,9,12,13 - minus
    14 - zasilanie

  • #47 16 Wrz 2012 01:32
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    Wygląda to na 4011 z wykorzystaną tylko jedną bramką NAND połączoną jako NOT.

  • #48 16 Wrz 2012 11:15
    komatssu
    Poziom 28  

    Zrób wreszcie zdjęcia elektroniki, bo jeśli faktycznie to pełny mostek, to przebiegi sterujące są nieprawidłowe.

  • #49 16 Wrz 2012 11:26
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Fakt faktem wiem, że ktoś przede mną naprawiał tą spawarkę ale jedyne co w niej zrobił to wymienił 4 tranzystory IRF reszta wyglądała na nietkniętą więc nie wiem co z tymi kondensatorami.

    Spawarka początkowo przy 1 mojej wymianie tranzystorów włączała się spawała na MMA a jak poszedł tig to wszystko spaliło ale teraz pali wszystko bez różnicy czy Tig czy MMA i to na biegu jałowym. Dodatkowo wchodzi ten pisk przetwornicy tego też nie było nawet ostatnio jak mi wywaliło na biegu jałowym. Z każdą usterką coś dochodzi :D

    Jak wspomniałem wcześniej nie podoba mi się ten układ ..11BE. No ale skoro to byłaby bramka NOT no to wyjaśniałoby zwiększenie współczynnika wypełnienia. W układzie sterowania posprawdzałem wszystkie diody zenera + stabilizatory a nawet napięcie z trafa zasilającego elektronikę i oczywiście kondensatory. Może to Angielska spawarka na 110V :D Wymiękam już przy niej i naprawiam ją jedynie dla satysfakcji z nadzieją, że się uda.

    Czy te układy rozszyfrowane jako KA3525 i CD4011BE to według was trafne rozszyfrowanie ?

    Zdjęcia elektroniki:
    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem. Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem. Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    Dobra ... długo się zastanawiałem czy o to zapytać no ale ... Co kryje się pod stwierdzeniem "pełny mostek" ? Chodzi o sposób sterowania transformatorem ? Osobno dodatnie i ujemne połówki czy jak ? Bo jeżeli dobrze myślę to to jest pełny mostek.

    Narysowałem na szybko schemat układu z wcześniej wspomnianymi tranzystorami S8050 i S8550, wartości rezystancji nie ustawiałem bo chyba nie o to tutaj chodzi reszta elementów jest zgodna z rzeczywistością, jest to tylko jedna strona, druga jest taka sama:

    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

    Po przeanalizowaniu schematu widać, że jednak S8050 (BC337) to był NPN, na płytce tego tak nie widać.

  • #50 16 Wrz 2012 15:03
    jekab
    Poziom 23  

    Cytat:
    Ta spawarka to 2-tranzystorowy "forward" więc wypełnienie nie może przekraczać 50%.


    Na to wygląda.
    Może jest regulacja na płytce i można wstępnie zmniejszyć wypełnienie.
    Na stanie jałowym przetwornica idzie na maksa , zmniejszenie wypełnienia następuje w wyniku sygnału z przekładnika prądowego.

    Cytat:
    Wystarczy trochę pomyśleć - podczas pomiarów należy zasilać główną przetwornicę napięciem obniżonym do 20-30V z dodatkowego transformatora, a nie pełnym wyprostowanym napięciem sieci.


    Tak trzeba zrobić. Wystarać się o transformator 40-50 V min 3A i zasilić końcówkę mocy z elektrolitami.Sterowanie oczywiście ,pełnym napięciem.

    Cytat:
    Chyba jedyny sposób to wstawić rezystancję między kondensatorem głównym a tranzystorami wyjściowymi. Zasilanie obwodu mocy niższym napięciem też jest dobrym rozwiązaniem.


    Nie jest to dobry sposób. Odcina się diody zwrotne od elektrolitów i niszczy się tranzystory w wyniku przepięcia.

    Ściągnij sobie dokumentację spawarki z przetwornicą "forward" np.Telwin tam są opisane przebiegi

    Piszczenie wskazuje na przesycenie transformatora.Tranzystory muszą się wyłączyć idealnie a energia z rdzenia przez diody wylądować w elektrolitach.

  • #51 16 Wrz 2012 15:40
    jarecki1989
    Poziom 24  

    jekab napisał:
    Tak trzeba zrobić. Wystarać się o transformator 40-50 V min 3A i zasilić końcówkę mocy z elektrolitami.Sterowanie oczywiście ,pełnym napięciem.


    To już zostało zrealizowane, na obniżonym napięciu nic nie piszczy i wszystko "działa". Dopiero po podaniu 230V na główną przetwornicę pojawiają się problemy. Skoro wypełnienie nie może przekroczyć 50% no to przekracza. Stąd przesterowany transformator. Ale dlaczego sygnał ma zbyt mocne wypełnienie ... Tak jak mówiłem z KA3525 wychodzi prawidłowy sygnał o współczynniku mniejszym niż 50% ale jak przechodzi przez negację CD4011 no to już ma więcej niż 50%. Układ CD4011 ma 4 bramki NAND odłączyłem aktualnie używaną i wykorzystałem inną - przebiegi bez zmian.

  • #52 16 Wrz 2012 16:01
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Jestem w błędzie. Na wyjściu sterowania elektroniki przebieg ma wypełnienie ponad 50% ale mierząc oscyloskopem pomiędzy źródłem a bramką tranzystora mosfet stan wysoki trwa ok 12us a niski 15us czyli poniżej 50% i to wygląda na prawidłowe.

    Cytat:

    Tak wygląda sygnał na bramkach po zamianie tranzystorów:

    Zabezpieczenie tranzystorów w spawarce przed uszkodzeniem.

  • #53 16 Wrz 2012 16:53
    jarecki1989
    Poziom 24  

    Usunąłem OT. modBR

    Wracając do sprawy układ jest bardzo prosty układ scalony generujący sygnał PWM z wykorzystaniem generatora piły. Sygnał na wyjściu jest obecny i prawidłowy, tutaj nie trzeba nic więcej sprawdzać. To trafia na negator - sygnał zanegowany jest. Później tranzystor który steruje kluczem transformatora sterującego. Sterowanie jest. Nie rozumie skąd na przebiegu numer 4 jest to wycięcie. Na bramkach tranzystorów IRF460 jest przebieg o wypełnieniu ok 45% bez różnicy czy przełączę na MMA czy na TIG - tak samo miałem naprawiając inną spawarkę wypełnienie przebiegu zmieniało się tylko podczas spawania. Dlatego jak dla mnie wszystko się zgadza jedyny przebieg, który mnie zastanawia to przebieg numer 4. Dlatego proszę was o pomoc bo niby sterowanie jest ok a przetwornica piszczy. W momencie tego pisku przebieg na bramkach IRF`ów maleje gdzieś do ok 10% wypełnienia i jest strasznie "poszarpany".

    To jest już moja 5 spawarka, którą naprawiam i w żadnej nie było więcej niż 50% miałem taką co miała równe 50% ale nigdy więcej. Czyli jakby nie patrzył sygnał sterujący mosami jest prawidłowy, amplituda 14V one mają max 20V, częstotliwość pracy 36kHz, wypełnienie mniejsze niż 50% więc czemu czepiamy się sterowania ?

    Dobra teraz jeszcze jedno bo może wszystko rozchodzić się o mój pomiar. Masę oscyloskopu podłączam do źródła mosów a sonde do bramki. Wypełnienie mniejsze niż 50%.

  • #54 16 Wrz 2012 17:54
    jekab
    Poziom 23  

    Dodano po 22 [minuty]:

    Cytat:
    Dlatego jak dla mnie wszystko się zgadza jedyny przebieg, który mnie zastanawia to przebieg numer 4

    Po transformatorku to normalne.
    Różniczkowanie> się nazywa.

    Cytat:
    Tam nie ma i nie powinno być żadnego rezonansu

    Też to chciałem napisać

    Czas włączenia kluczy zawsze musi być krótszy od wyłączenia.
    Teoretycznie może być odwrotnie kiedy przetwornica ma obciążenie

    Diody zwrotne powinny być wymienione.
    Zasilanie i wydajność prądowa sterowania musi być sprawna.Tranzystory w bramki biorą bardzo dużo prądu.

    Elektrolity w zasilaniu mocy muszą mieć zakładaną pojemność.
    Mógł się zestarzeć ferryt w transformatorze.

    Przetwornicę taką można sprawdzić odpinając stronę wtórną by wykluczyć diody.
    Jeżeli jest tam zabezpieczenie przed zwarciem to wypełnienie powinno się zmniejszyć.

  • #55 16 Wrz 2012 18:08
    jarecki1989
    Poziom 24  

    jekab napisał:
    Przetwornicę taką można sprawdzić odpinając stronę wtórną by wykluczyć diody.


    Kolego jekab odłączyłem diody od radiatora, przetwornica nie piszczy, a napięcie na bramkach mosów wzrosło do 16V, wypełnienie bez zmian. Sprawdziłem diody multimetrem każda jest dobra. Odłączyłem wszystko co jest możliwe po stronie wtórnej transformatora. Zostały same diody i trafo piszczy. Po odłączeniu wszystkich diod, jest cisza. Wystarczy, że podłącze po jednej obojętnie jakiej diodzie na stronę i znowu jest pisk.

  • Pomocny post
    #56 16 Wrz 2012 18:23
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    jekab napisał:
    Cytat:
    Chyba jedyny sposób to wstawić rezystancję między kondensatorem głównym a tranzystorami wyjściowymi.

    Nie jest to dobry sposób. Odcina się diody zwrotne od elektrolitów i niszczy się tranzystory w wyniku przepięcia.
    Słuszna uwaga - żeby tego uniknąć można włączyć diodę równolegle do rezystora (katodą do elektrolitów).
    jarecki1989 napisał:
    [...]Co kryje się pod stwierdzeniem "pełny mostek"?

    Na stronie http://schmidt-walter.eit.h-da.de/smps_e/smps_e.html
    zobacz konfigurację "Two-Transistor Forward converter", która jest standardem w spawarkach. Pełny mostek, to konfiguracja "Full-Bridge Push-Pull converter".
    Nie tłumacz się z pytań, ale czytaj uważnie odpowiedzi i podawaj pełne i pewne informacje o układzie.

  • #57 16 Wrz 2012 18:39
    jarecki1989
    Poziom 24  

    To wychodzi na to, że wcale nie mam pełnego mostka tylko Two-Transistor Forward converter. Dzięki wielkie za wytłumaczenie.

  • #58 16 Wrz 2012 23:23
    bestler
    Admin DIY, Automatyka

    To najbardziej typowy układ tranzystorów w tej klasie spawarek.
    Wypełnienie w takim przypadku jest zawsze bliskie 50% ewentualnie delikatnie mniejsze, ale niewiele bo im mniej tym większe niewykorzystanie możliwości.
    Ktoś wyżej pisał na biegu jałowym to za duże wypełnienie. To raczej błędne myślenie, bo przecież do zajarzenia łuku potrzebne jest duże napięcie więc wypełnienie powinno być zawsze maksymalnie duże (50%). Ale to mój punkt widzenia - chętnie podyskutuję jeśli ktoś ma inne doświadczenia.

    Moim zdaniem:

    - czy jesteś pewien, że to oryginalne tranzystory ? IRFP460 ? One najczęściej pracują przy niższych częstotliwościach np. 1kHz, ale być może i na 36 dają radę - nie sprawdzałem.
    - w większości spawarek istnieje jakiś feedback - sprawdź czy kabelki nie zostały podłączone odwrotnie.
    - sprawdź czy jest poprawnie jest podłączony przekładnik lub bocznik. (chyba przekładnik widziałem na którymś ze zdjęć).

    Jak podłączysz żarówkę zamiast trafa hf to sprawdź oscyloskopem przebieg na tej żarówce. Może coś zauważysz.

    Powodzenia :)

  • #59 16 Wrz 2012 23:32
    marek_ka
    Poziom 26  

    Tomasz Gumny napisał:
    Słuszna uwaga - żeby tego uniknąć można włączyć diodę równolegle do rezystora (katodą do elektrolitów)
    Dla bezpieczeństwa dołóż diodę, chociaż tak na prawdę, bez niej też nie spalisz tranzystorów. Transformator ma straty i to co wraca do zasilania jest zawsze mniejsze niż pobrane. Możesz to sobie policzyć.

    Ten rezystor to daj np. halogen 500W bo trafo na biegu jałowym będzie pobierać ok. 2A.

    Nie wierz w bajki o obniżonym napięciu w takim układzie. Energia zgromadzona w kondensatorach skutecznie ubija większe półprzewodniki. Osobiście widziałem jak sfajczyły się IGBT 200A tylko z energii zgromadzonej w kondensatorach. Tym razem ci się udało.

    Podstaw inne diody po stronie wtórnej. Do sprawdzenia, bez spawania możesz użyć diod na niższe prądy, byle napięcie wsteczne miały min. 200V. Półprzewodniki mocy czasem tak mają że na miernik dobry, a w układzie pod obciążeniem już nie.
    Może być też uszkodzona podkładka izolacyjna, jeśli tam takie są.

  • #60 16 Wrz 2012 23:42
    Tomasz Gumny
    Poziom 27  

    marek_ka napisał:
    Nie wierz w bajki o obniżonym napięciu w takim układzie. Energia zgromadzona w kondensatorach skutecznie ubija większe półprzewodniki.
    Półprzewodniki ma chronić rezystor a obniżone napięcie ma go uczynić elementem wielokrotnego użytku i zwiększyć komfort przy naprawie.