Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
IGE-XAO
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab

LIROautomation 06 Cze 2009 23:18 54993 426
  • #31
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Hmm nie przepadam za takimi dużymi gratami bo muszę to wozić do lasu tam gdzie nie ma zakłóceń. Wzmacniacz zasilam dwoma akumulatorkami 12V. Nawinąłem jeszcze cewkę w alufeldze rowerowej ale jakoś... niezbyt działa. Może trzeba felgę przeciąć??
    Właściwie to w tym paśmie marzy mi się jeszcze Schumann, NavyELF oraz ZEVS. Chyba nic innego tam już nie ma? I myślę że najlepsze do tego będa 2 elektrody w ziemi tak jak opisane na vlf.it oraz wzmacniacz z wejściem ok. 1kΩ czyli napięciowy.

    A masz jakiś pomysł na odbiornik do 100kHz?
  • IGE-XAO
  • #32
    jkk
    Poziom 19  
    LIROautomation napisał:
    Nawinąłem jeszcze cewkę w alufeldze rowerowej ale jakoś... niezbyt działa. Może trzeba felgę przeciąć??

    Słuszna uwaga Kolego. sam sobie odpowiedziałeś na pytanie. Felga jest krótkozwartym zwojem który silnie tłumi antenę. Przecięta, z izolacyjną wstawką z tworzywa w miejscu przecięcia powinna działać ok, choć ciekaw jestem czy przy tak niskich częstotliwościach nie dadzą o sobie znać prądy wirowe w aluminium... Pozdrawiam i życzę udanych prób!
  • #33
    MariuszC
    Poziom 16  
    Nie próbowałem odbierać napięciowo. Przypuszczam, że zderzysz się z dużo większym poziomem zakłóceń.
    Rezonans Schumana to jedynie przy dużej antenie o niskim rezonansie. U mnie te sygnały ginęły w szumach. Antena musi zadziałać jak dobry wzmacniacz. Również sygnałów z łodzi podwodnych nie udało mi się uchwycić. Ale kiedyś zainwestuję w opisaną wyżej antenę, celując rezonansem w okolice nadawania U-Botów :-)
    Co do odbioru do 100kHz, może gdzieś znajdziesz kartę dźwiękową z próbkowaniem 192kHz - to byłby najprostrzy sposób.
    Jeżeli nie, to trzebaby dodać mieszacz ze stabilnym VCO, który obniżyłby częstotliwość odbieraną do wartości akceptowanej przez kartę. Oczywiście dochodzą sprawy filtracji właściwego sygnału, przesłuchów, interferencji..., czyli wkraczamy w radówkę! Możesz poszukać odbiornika krótkofalarskiego na 136 kHz, być może niektóre bloki układu możnaby zastosować. Ja jeszcze nie bawiłem się tym pasmem.
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • #34
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Na 0-100kHz chyba musiałbym użyć układu scalonego filtra, i procka z oprogramowaniem do tego. No bo regulowany układ rezonansowy chyba byłby ciężki do zrobienia?
    Moja karta ma takie próbkowanie ale i tak odbiera 5Hz-24kHz najwyraźniej ma filtr na wejściu (jeszcze nie patrzałem czy da się go wyłączyć).
    A jeszcze pytanko, czy na tym AD797 masz potencjometr do offsetu? Ja stosuję LT1028, wieloobrotowy potencjometr i niestety offset mi dryftuje, trzeba poprawiać. W AD797 nie ma tego problemu? Jak offset zdryfuje za daleko to oczywiście blokuje mi odbiór.
  • #35
    MariuszC
    Poziom 16  
    Układ rezonansowy czy filtry dono- górno-przepustowe można oczywiście wykonać. Problem tylko dużych indukcyjności. Nie wiem jednak, czy warto się pchać w odbiornik z przemianą. Przy tak małych sygnałach należałoby stworzyć naprawdę znakomity, niskoszumny, dobrze izolowany i ekranowany układ.
    Analizy bezpośrednio sygnału 100kHz (procesor DSP?) raczej nie biorę pod uwagę. Natomiast jeżeli masz taką kartę, to pobaw się pojemnością ograniczającą pasmo wzmacniacza. Pewnie jest taka w obwodzie sprzężenia zwrotnego. Ja musiałem znacznie ją zmniejszyć, aby układ zaczął wzmacniać sygnały powyżej 20kHz. Oczywiście karta też może posiadać filtr dolnoprzepustowy, który trzebaby wyłączyć lub zlikwidować :-)
    Mój wzmacniacz nie ma równoważenia. Działa bezobsługowo. Przerysuję schemat i dołączę do postu, ale pewnie potrwa to ze dwa dni.
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • IGE-XAO
  • #36
    Użytkownik usunął konto
    Użytkownik usunął konto  
  • #37
    MariuszC
    Poziom 16  
    Jakby się bardzo uprzeć przy tym 100kHz, to po wzmacniaczu prądowym (z podniesioną górną granicą częstotliwości) możnaby zastosować mieszacz wg http://www.radiosky.com/upconv.html a wyjście podłączyć do odbiornika krótkofalarskiego na 3,5MHz (może zwykły AM-owy byłby wystarczający). Wyjście radia do karty dzwiękowej i powinno działać.
    Ale najpierw sprawdziłbym wersję z samą kartą dzwiękową.
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • #38
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Kartę mam akurat miniaturową (x-fi go) w formie zgrubienia na kablu :) więc raczej nie będę jej ruszał.
    Zrobiłbym jakiś analizator spektrum do 100kHz tylko nie bardzo wiem jak się za to zabrać. Może przy pomocy czipa MSSCSA?
  • #39
    neonowy
    Poziom 11  
    Witam

    Z tego co mi wiadomo, ale może się mylę karta X-Fi Go pracuje z maksymalną częstotliwością próbkowania 48 kHz, co przy wykorzystaniu jako odbiornik bez żadnej przemiany daje nam pasmo 24kHz.
    Oczywiście można zrobić jakiś prosty układ przemiany i w ten sposób zmienić pasmo odbioru, jednak nie jest to korzystne dlatego że wiąże się z dodatkowymi szumami i co gorsze dodatkowymi i nie pożądanymi produktami przemiany.
    Druga sprawa karta ta nie posiada wejścia liniowego a jedynie wejście mikrofonowe.

    Z moich dawnych doświadczeń i zabaw w paśmie VLF jedno mogę stwierdzić na pewno, podstawą jest dobra karta i jeszcze lepsza antena, niestety żadne małe wynalazki się tu nie sprawdzają, małe to raczej na mikrofale ale niestety nie na fale długie, w tym przypadku bardzo długie, a jak wiadomo to w pasmie o tej długości fali nawet te duże anteny na które można sobie pozwolić w warunkach amatorskich są kompromisem.

    Pozdrawiam.
  • #40
    LIROautomation
    Poziom 13  
    W sumie do 24kHz dobrze spełnia swoje zadanie oraz jest bardzo praktyczna... ale przy zamiarze odbioru wyższych f, trzeba jednak coś innego wymyślić. Dlatego chcę zbudować prawdziwy analizator spektrum do 100kHz :roll:
  • #41
    neonowy
    Poziom 11  
    Analizatorem spektrum pozostanie komputer, tzn. karta dźwiękowa z odpowiednim oprogramowaniem, jedyne co można zrobić to konwerter odbiorczy przesuwający pasmo odbioru, tzn. mieszacz i generator np. 50 kHz i wtedy można uzyskać możliwość odbioru od 50 kHz + 24kHz (połowa częstotliwości próbkowania karty dźwiękowej) czyli od 50 kHz do 74 kHz w przypadku karty o częstotliwości próbkowania 48kHz.
  • #42
    LIROautomation
    Poziom 13  
    A jak widzisz możliwość zbudowania karty którą komp będzie widział jako kartę dźwiękową ale z rozszerzonym zakresem częstotliwości? Współpracującej ze Spectrum Lab
  • #43
    neonowy
    Poziom 11  
    Nie chodzi o zbudowanie karty dźwiękowej, a jedynie konwertera odbiorczego który nie tyle rozszerzy zakres pracy posiadanej karty dźwiękowej a jedynie przesunie ten zakres, czyli zakres będzie taki sam np. 24kHz ale przesunięty np. od 50kHz do 74kHz.
    W sumie na tej zasadzie pracują wszystkie odbiorniki SDR pomijając mieszacz kwadraturowy itd.
  • #44
    LIROautomation
    Poziom 13  
    No rozumiem ale wtedy np. będę obserwował wg Spectrum Lab 20kHz a będzie to np. 70kHz (może da się przeskalować) oraz dodatkowy mieszacz pogorszy pewnikiem jakość odbioru. Może by tak zrobić od podstaw na wyższy zakres?
    Karta z próbkowaniem 192kHz gdyby nie miała filtrów na pasmo akustyczne, w teorii powinna skanować do 96kHz, tutaj odczyt z x-fi go:
    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab

    Może zacznę w niej dłubać? Po stromiźmie spadku sygnału toi chyba jakiś filtr aktywny?

    EDIT
    zajrzałem do środka... czy schemat do tego byłby do zdobycia?
    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab
    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab
  • #45
    neonowy
    Poziom 11  
    Przeróbka tej karty nie ma sensu, tzn. próbkowanie tej karty to max 48kHz i tyle, inne karty z większą częstotliwością próbkowania i wejściem liniowym i nic nie trzeba więcej ingerować w karte dżwiękową.
  • #46
    LIROautomation
    Poziom 13  
    W sumie tak, Spectrum Lab sugeruje że przełączył na taką prędkość ale to nieprawda

    Czyli np. E-MU Tracker Pre USB powinien na wejściu liniowym odbierać do 96kHz?
  • #47
    neonowy
    Poziom 11  
    Znawcą kart dźwiękowych nie jestem, ale jak zdążyłem się zorientować to podana przez kolegi karta E-MU Tracker Pre USB ma możliwość pracy z maksymalną częstotliwością próbowania 192kHz, pod warunkiem że nie jest to komputer Mac.
    Karta fajna ale cena też niestety :).
  • #48
    MariuszC
    Poziom 16  
    Dla zainteresowanych - sprawdzony schemat odbiornika VLF.

    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab
    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab

    Dodano po 52 [sekundy]:

    Wzmacniacz AD797.
  • #49
    neonowy
    Poziom 11  
    Pytanie dla kolegi MariuszC - gdzie kolega kupował układy AD797 i jaka cena jest tych układów, z tego co znalazłem w internecie to cena tych us wacha się w granicach około 40zł, trochę to dużo jak na biednego amatora.
  • #50
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Ten transformator na wyjściu trochę mnie przeraża. Wydaje mi się że to za duże obciążenie dla tego OP. Ja mam to samo i też zmieniłem na AD797 (z TME). Nie mam transformatora tylko drugi stopień napięciowy, filtr aktywny 50Hz, bufor a potem idzie przez 560Ω do karty.
  • #51
    MariuszC
    Poziom 16  
    AD797 kupiłem na Allegro (2 szt w razie, jakby co) i o ile pamiętam, to cana była podobna. Ale WARTO, to naprawdę dobry wzmacniacz z solidnej firmy, przystosowany do takiego układu.

    Na początku zabawy nie miałem trafo separującego, ale układ był zasilany z baterii. Widoczne były jednak zakłócenia z laptopa. Po wprowadzeniu zasilacza sieciowego pojawiły się kolejne zakłócenia, więc zacząłem kombinować. Najpierw był transoptor, który nie zabardzo działał. Potem zapodałem transformator (sprawdziłem kilka różnych, w różnych połączeniach) i tu miła niespodzianka - praktycznie całe tło zniknęło a wyłoniły się słabe stacje! Przy czym optymalnym dla mojego układu jest 10-cio watowy toroid 230/24V. Należy pamiętać, że taki układ oprócz znakomitej izolacji elektrycznej jest wzmacniaczem napięciowym o wzmocnieniu 10, nie wnoszącym praktycznie żadnych szumów! (tak się robi w profesjonalnych mikrofonach) Mogłem po tej operacji spokojnie zmniejszyć wzmocnienie AD797, co przyniosło kolejne korzyści. Proponuję spróbować i dać znać na forum.
    Co do obciążenia, to raczej jest nieszkodliwe. Uzwojenie przy częstotliwościach akustycznych prawdopodobnie ma już słuszną impedancję i nie przeszkadza wzmacniaczowi.
    Nigdy nie stosowałem filtu 50Hz z powodu:
    - wycinania sygnałów obok
    - istnienia mocnych harmonicznych, szczególnie 100Hz, których filtr nie wycina (?)
    Jestem bardzo ciekaw, jakie są Kolegi wrażenia z używania filtru (szczególnie sprawa harmonicznych) i czy warto go zapodać.
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • #52
    LIROautomation
    Poziom 13  
    MariuszC, żeby uzyskać odpowiedni odstęp sygnału od zakłóceń, gorąco polecam Ci stopień napięciowy za AD797, wtedy transformator prawdopodobnie stanie się zbędny. W tej chwili jak widzę ze zdjęcia masz na wejściu karty bardzo mały poziom. Tego samego spróbowałem u siebie (pominąłem wzmacniacz napięciowy) i mimo podwyższenia czułości karty miałem znacznie gorszy efekt.
    Co do filtra, działa dobrze, jest to typowy układ na 2 OP (OP275) o paśmie 50Hz ±4Hz. W moich nasłuchach harmoniczna 100Hz jest w miarę skromna ale za to 150Hz, 350Hz itp. daje się we znaki. Dlatego widziałem schemat na vlf.it gdzie opróvz filtra 50Hz był w szeregu 150Hz. W nowej wersji płytki zastanawiam się czy nie zrezygnować z filtrów. Może zostawię specjalnie dla sygnałów 0-100Hz.
    Załączam zdjęcie z nasłuchu 40-100Hz gdzie filtr został na chwilę wyłączony
    Nasłuch niskich częstotliwości i Spectrum Lab
  • #53
    MariuszC
    Poziom 16  
    Podejrzewam, że nasłuch wykonany jest w lesie, bo poziom zakłóceń 50Hz jest niewielki w stosunku do tego, co ja odbieram w domu. Filtr faktycznie działa nieźle.
    Nie dam się przekonać do dodatkowego stopnia wzmacniającego, podnoszącego również poziom szumów i zakłóceń. Spokojnie mogę zwiększyć wzmocnienie AD797, osiągając podobny efekt. Jak w kazdym układzie radiowym, antena to połowa sukcesu, dlatego w tym kierunku będę raczej działał. I namawiam na transformator :-)
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • #54
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Tak, w lesie, wcześniej to napisałem. W budynku jest nieporównywalnie gorzej, za duży smog EM.
    Chodziło mi o to że u Ciebie całe połączenie między wzmacniaczem a kartą oraz wejście karty jest podatne na zakłócenia a u mnie nie bo wysyłam ze wzmacniacza sygnał rzędu 1Vpp. Poza tym taki trafo jest silnie nieliniowy względem f.
  • #55
    MariuszC
    Poziom 16  
    Jest nieliniowy, ale ponieważ nie jest to układ labolatoryjny, ta wada nie przeszkadza. Zaletą jest, jak wcześniej wspomniałem, elektryczna izolacja od kompa.
    Napięcia jest wystarczająco dla karty. Niska oporność uzwojeń zapobiega wdzieraniu się zakłóceń. Docelowo układ będzie umieszczony w metalowej puszce tuż przy antenie. Dobre ekranowanie, przepusty i takie tam inne. No i trzeba pomyśleć o wyładowaniach burzowych!
    Pozdrawiam
    Mariusz
  • #56
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Mam pytanko do Twojego schematu, masz jak widzę wysokie wzmocnienie na AD797. Czy to jest ustawione na maksymalne możliwości tego OP?
  • #57
    MariuszC
    Poziom 16  
    Można więcej. O ile pamiętam, oryginalnie był rezystor 680k. Zmniejszyłem po dodaniu trafa, bo przebiegi były przesterowane a układ miał tendencję do wzbudzania się (prawdopodobnie z powodu braku ekranowania).
  • #58
    gilong
    Poziom 18  
    Witam. Czy znalazl by sie schemat odbiornika VLF ale na latwo dostepnych elementach? chodzi konkretnie o tego AD797
  • #59
    LIROautomation
    Poziom 13  
    Ja dałem na razie 100k i działa stabilnie (orginalnie miałem 20k). Z 680k mi nie szedł (oscyluje). Dlatego robię takie testy bo mój drugi stopień napięciowy niechcący shajcowałem. Z tym że jak widzę raczej nic go nie zastąpi :wink:

    gilong: dostępne są w TME, LT1028 jest 10zł taniej a OP27 jeszcze taniej z tym że chodzi o niskie szumy i tu nic groszowego nie ma.
  • #60
    MariuszC
    Poziom 16  
    Myślę, że można na początek spróbować na OP27. Jak Kolegę wciągnie, to żadna kwota nie będzie straszna :-)

    Znalazłem wreszcie plik z wykazem częstotliwości 0..30kHz oraz linkami do ciekawych stron.

    Pozdrawiam
    Mariusz