Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
PCBway
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Diora / Relax / II - przerobienie odbiornika Relax II na FM ( 87,5 108 MHz )

21 Lis 2013 18:54 5517 8
  • Poziom 10  
    Witam posiadam radio Diora Relax II - czy istnieje możliwość przerobienia / przestrojenia go na obecnie używaną częstotliwość FM 87,5 MHz - 108 MHz
  • PCBway
  • Pomocny post
    Poziom 19  
    Odpowiadam na pytanie: Tak, jest taka możliwość.
    Odradzam jednak samodzielne przestrojenie, jeśli nie masz doświadczenia z elektroniką/radiotechniką (a to sugeruje Twoje zapytanie).
    Jeśli jednak się zdecydujesz, to czytaj tu: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic1802241.html
  • Poziom 10  
    Najprościej zastosować konwerter.Mały koszt a efekt gwarantowany.Przestrajanie głowicy sobie odpuść.
  • PCBway
  • Poziom 32  
    Efakt gwarantowany ale nędzny. Trudno chyba cieszyć się zabytkowym samochodem zdolnym tylko do jazdy... na holu. :oops: Tym bardziej że dla odbioru pełnego zakresu UKF CCIR niezbędny będzie konwerter przestrajany (i wtedy gałka strojeniowa odbiornika stanie się zbędna, chyba że odłączy się napęd głowicy i użyje się go do napędu konwertera), albo przełączalny (3 podzakresy!) i wtedy niezbędny jest przełącznik bądż na skrzynce odbiornika (a to brutalne dziurdzianie obudowy :evil: bądż ukryty pod zasłonką (co niewiele ma wspólnego z wygodą użytkowania radia). Tak więc lepiej darować sobie tę drogę.
    Rzeczywiście przestrojenie głowicy DEA stosowanej w Relaxie nie jest łatwe, ale nie można powiedzieć że niemożliwe. W mojej praktyce należałoby raczej powiedzieć o budowaniu głowicy od nowa, z wykorzystaniem obudowy z ruchomymi rdzeniami oraz ich napędem, niektórych elementów RC i oczywiście lampy ECC85 wraz z podstawką. Trzeba było wykonać nowe cienkościenne karkasy. Tu wypróbowałem karkasy klejone Epidianem 5 z papieru takiego jak do drukarek (max. 2 warstwy papieru), oraz laminowane także Epidianem 5 z włókna szklanego. Efekt był w obu przypadkach podobny. Konieczne okazało się także wykonanie nowej płytki drukowanej z poszerzonymi. "polowymi" ścieżkami (dla zmienjszenia indukcyjności pasożytniczych, ograniczających pływ variometru na częstotliwość), i zmianą konfiguracji stopnia w.cz. z układu o podstawie pośredniej na układ wspólnej siatki (dla zmniejszenia pojemności wyjściowej wzmacniacza w.cz. co pozwoliło zwiększyć indukcyjności cewek variometru, ze skutkiem jak wyżej). Kondenastory C11 i C12 w stopniu mieszacza (schemat http://www.fonar.com.pl/audio/schematy/radioam_krotkofal/1970_11_1.htm ) należy zmniejszyć do 10pF (uwaga: muszą wytrzymać napięcie 350V jakie pojawia się z chwilą załączenia odbiornika, więc miniaturowe na 25V się tu nie nadają), C15 zaś trzeba usunąć. Podobnie we wzmacniaczu w.cz. należy usunąć C8 oraz C4 (neutralizacja stopnia o podstawie siatkowej jest zbędna). Transformator wejściowy (który i tak trudno jest wylutować z płytki głównej bez uszkodzenia) można wykonać wzorem starego na dwustronnej płytce drukowanej, lub zastąpić go powietrznym transformatorem bifilarnym zawierającym po kilka zwojów DNE0.5, dostrojonym dośrodka pasma CCIR kondensatorami od strony anteny i stopnia w.cz. Tak przebudowałem już 3szt. głowic DEA
    Aczkolwiek nie twierdzę że to jedynie słuszna metoda osiągnięcia odbioru w nowym paśmie UKF. Wyglada na to że powodem wszelkich problemów jest niska jakość ferrytu na częstotliwościach bliskich 100MHz (poprzednia częstotliwość pracy była o 30MHz niższa!) Nie tylko znacznie utrudnia to pokrycie pełnego zakresu, zmuszając do sięgnięcia po opisane wyżej drastyczne środki, ale i prawdopodobnie jest także powodem złej stabilności termicznej głowicy po przestrojeniu: stacja "ucieka" w miarę nagrzewania się głowicy, i to w przeciwną stronę niż wynikałoby to z normalnej zależności indukcyjności cewki od temperatury. Po kilkunastu minutach praca głowicy się stabilizuje. Warto zatem zacząć od wylutowania ferrytowych rdzeni przestrajających i zastąpienia ich mosiężnymi lub miedzianymi, a następnie dobrania kondensatorów w obwodzie antenowym, wzmacniacza w.cz. i heterodyny. Oczywiście, zmiana rdzeni z ferrytowych na metalowe poskutkuje odwróceniem kierunku strojenia, ale i tak decydując się na przestrojenie a nawet tylko użycie konwertera żegnamy się z aktualnością wskazań.
  • Poziom 15  
    Podziwiam dokonania kolegów, zwłaszcza pana Tomasza, w zakresie "reverse-engineeringu" głowic lampowych. Jest to pasjonujące i bardzo twórcze podejście. Dodatkowo odkrywa się takie ciekawe historie i idzie śladami takich postaci jak Pan Rajmund Kazimierz Łaszczyński

    Spotkałem się z głowicami które w celu przestrojenie miały zwarte kilka zwojów lub wręcz ordynarnie nawinięte srebrzanką nowe, mniejsze uzwojenie.

    Najbardziej mnie jednak interesuje jak było to rozwiązywane w latach sześdziesiątych, zatem mam wielki apel: Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie - jaka głowica była zastosowana w eksportowych wersjach polskich odbiorników np. Ramony 22241, zdjęcie z portalu aukcyjnego pokazuje cały zakres do 108MHz.
    Diora / Relax / II - przerobienie odbiornika Relax II na FM ( 87,5 108 MHz )
    Czy była to polska głowica - wersja ELWRO czy wcześniejszej? Czy może coś importowanego? Coś na kształt Telefunkena pasującego do Calypso.

    Niestety nie udało mi się dotrzeć do ludzi z ELWRO, ani do żadnej dokumentacji na ten temat.

    Moje doświadczenie z konwerterem jest bardzo podobne - nie ma jak przełączać zakresów, a i jego termiczna stabilność nie jest idealna.

    Ponawiam apel:Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie - jaka głowica była zastosowana w eksportowych wersjach polskich odbiorników?

    Pozdrawiam

    Wojtek
  • Specjalista - lampowe odbiorniki radiowe
    tarasw napisał:

    Czy była to polska głowica - wersja ELWRO czy wcześniejszej? Czy może coś importowanego?


    W chwili gdy wdrożóno głowicę Elwro w odlewanym ekranie to przystosowano ją do kilku wykonań:

    - wersja z ARCz - to zastosowano dopiero w dobiornikach DSL202, DSTL202, DMTL202 - płytka od samego pocżatku ma miejsce na dodatkowe elementy dla ARCz.

    - wersja CCIR.

    Dla wersji CCIR stosowano inne rdzenie i inne cewki, inny moduł obwodu antenowego. Były też drobne zmiany w pojemnościach. Wtedy gdy produkowano tę głowicę w wiekszości Europy obiwiązywał zakres 87,5 - 104 MHz. (Uruchomiono jej produkcję gdy już zadecydowano w zachodniej Europie o zmianie zakresu z 87-100MHz na 87,5-104MHz.).

    Generlanie głowice ze storjeniem wariometrycznym nie są łatwe do przestrojenia z OIRT na CCIR (w drugą stronę było łatwiej....). Dodatkowo kontrukcja głowiczy DEA - świetna z punktu widzenia fabryki - niestety nie ułątwia eksperymentów z przestrajaniem. Tak jak napisał Tomek - koniecznym jest przekonstruowanie zeposłu wariometrów. Można jeszcze zastosować inny myk pozwalający poszerzyć zakres przestrajania - sekcjonowany rdzeń - najpierw ferryt, potem odstępnik z tworzywa sztucznego i mosiądz.

    Natomiest łatwiejsza do przestrojenia jest spotyka w Polsce głowica węgierska - też z wariometrem - radia Halka i Chopin sprzedawane w Polsce - gdzie wystarczy usunąć dodatkowe cewki skracające zakres przestrajania plus skorygować wartości kondesatorów. Uzuskuje się zakres przestrajania 87.5 - 101.5MHz.

    Inną metodą jest wykorzystanie głowicy lampowej od odbiornika produkcji zachodnioniemieckiej. Nie namawiam do niszczenie innego odbiornika ale może wpaść mocno zniszcozny odbiornik który jedynie może posłużyć jako dawca.
    W RFN stosowano najczęscie strojenie kondesatorem zmiennym. Jedna istotna zmiana to koniecniz enależy usunąc wórny obwód filtru p.cz. który znajduje sie wpobliżu przłęacnzika zakresu - cewka bez ekranu i kondesator 33pF. Wyjście z głiwcy łączymi wprost do odpowiednich punktów przełącznika zakresów.

    Głowice produkci RFN - z zakresem fabrycznym do 100MHz, strojone pojemnosciowow daje się w 90% poszerzyć do 104 - 105MHz. (niektóre dają sie rozszerzyć prawie do płęnego zakresu CCIR - 87.5 - 106-107MHz). Nowsze opracowane od początku dla zakresu 87.5-104MHz daje radę zawsze poszerzyć do pełnego zakresu CCIR (strojone pojemnosćiowo - te z wariometrami nie zawsze). Problemem w poszerzeniu zakresu w głiwcach strojonych pojemnościowo jest prawie zawsze tylko niewystarczająca indukcyjność cewki przestrajanego obwodu LC w we wzmanciaczu w.cz. (dowinięcie 1 zwoju rozwiązuje problem poszerzenia zakresu).

    Mając do dyspozycji tylko naszą głowice to za sukces należy przyjąc uzyskanie zakresu 88,5 - 100MHz. Czasem pasmo jest węższe i to zależy od rdzeni. Raczej nie należy się nastawiać nawet na zakres 87.5-100 MHz.
    Aby móc przestrajać trzeba sobie zbudować odpowiednie stanowisko - bowiem często będziemy rozbierać głowicę. Czyli dodatkowe chassis a jakimś torem p.cz. choćby wstępnym z wjyciem podpietym do dobiornika FM.

    Pierwowzorem naszej głoiwicy DEA jest głowica firmy Philips. Tak samo jak starsze głowice lampowe UKF stosowane w radiach naszaej produkcji.
  • Poziom 15  
    Bardzo dziękuję za bardzo ciekawą wypowiedź. Zwłaszcza obiecująca jest informacja że:
    Cytat:
    Dla wersji CCIR stosowano inne rdzenie i inne cewki, inny moduł obwodu antenowego. Były też drobne zmiany w pojemnościach.


    Pozwolę sobie skonkretyzowaqć moją prośbę.
    Poszukuję fabrycznej głowicy DEA (ELWRO odlew) w zakresiem CCIR, tak aby skopiować różnice w cewkach, module antenowym i pojemnościach.

    Co do informacji iż:
    Cytat:
    Pierwowzorem naszej głoiwicy DEA jest głowica firmy Philips. Tak samo jak starsze głowice lampowe UKF stosowane w radiach naszaej produkcji.

    to w " starszej wersji" pozwolę sobie raczej podejżewać wzorzec Telefunkena (opisałem ro tutaj). Odlewana Elwro-wska może mieć pierwowzór Philipsa. Czekam aż na warstat trafi zakupiony Sirius 433, jego schemat prawie się pokrywa z polską typówką Relaks, Menuet UKF.

    Jeśli się uda, to chętnie przyczyniłbym się do powstania projektu, któy pozwoli opracować, udokumentować i opublikować całą niezbędną wiedzę by stworzyć pewny sposób konwersji odlewanej głowicy ELWRO na pełny zakres CCIR.

    Jest już sporo doświadczeń i szczątkowych publikacji, ale powstatnie zestawu (płytka, wariometr, elementy i dokumentacja) mogłoby odratować sporo Menuetów, Relaksów i innych polskich odbiorników przed siekierą i złomowaniem.
    Może jeśli ktoś by się podjął małoseryjnej produkcji.

    Za chwilę mam na szybko zamontować konwerter do Calipso i aż boli mnie takie protezowanie.
  • Specjalista - lampowe odbiorniki radiowe
    tarasw napisał:

    Pozwolę sobie skonkretyzowaqć moją prośbę.
    Poszukuję fabrycznej głowicy DEA (ELWRO odlew) w zakresiem CCIR, tak aby skopiować różnice w cewkach, module antenowym i pojemnościach.

    Ten obwód antenowy to nie problem. Jego dobroć jest niska i w tej konstrukcji nie jest on regulowany (a szkoda). Nim bym sie na razie nie przejmował. Wystarczy proste przeliczenie na zasadzie porpocji zbudowanej na wzorze na częstotliwość rezonansowa obwodu LC.

    Do cewek - OK ale polegnisz na rdzeniach. Były inne ("nasze" czyli dla wersji OIRT były podłej jakości). Niestety ale jedna taka głowica nie pozwoli zrobić przepisu do powielenia dla wszystkich..

    Cytat:

    to w " starszej wersji" pozwolę sobie raczej podejżewać wzorzec Telefunkena (opisałem ro tutaj).

    Konstrukcja mechaniczna jest podobna do tej DEA. Telefunken zaś lubował się w zupełnie innej konstukcji mechanicznej. Istotnym elementem wyrózniającym wzór było rozwiązanie filtru p.cz. na wyjściu głowicy podzielonego na dwie oddalnowe cewki gdzie psrzężeni przy okazji oferowąło niskoimdencyjne połączenie, które nawet nie wymagało kabla ekranowanego.


    Cytat:

    Jeśli się uda, to chętnie przyczyniłbym się do powstania projektu, któy pozwoli opracować, udokumentować i opublikować całą niezbędną wiedzę by stworzyć pewny sposób konwersji odlewanej głowicy ELWRO na pełny zakres CCIR.

    Aby to było do powielania to wg starałbym sie pozostawić cewki bez zmian a spróbować z kombinowanym rdzeniem złożonym z diamagnetyka i para/ferro - megnetyka. Wystarczyłoby tylko zaoferować rdzenie dla tych mniej zdolnych w prostej "mechanice".
    Byłoby to najtańsze i najałatwiejsze do wdrożenia. Karkasy jakimi by nie były są bardzie czasochłonne w wytworzeniu. Do tego należałoby jednak dołożyć uzwojenie ze srebrzanki.

    Jedna uwaga podczas produkcji tych głowic zmieniono ilośc zwojów cewki obwodu LC na wyjścii wzmacniacza w.cz.. Pomijam zmianę typu trymerów.

    Dodano po 1 [godziny] 10 [minuty]:

    [quote="tarasw"]np. Ramony 22241, zdjęcie z portalu aukcyjnego pokazuje cały zakres do 108MHz.
    [/quote[
    Czyli UK ew. Holendrzy. Tam najwczęsniej dpuszczono do radiodyfuzji cłąe zakres do 108 MHz. W RFN produkowano nawet pod koniec lat 70-tych (1978, 1979), które nadal miały zakres UKF kończący sie na 104 MHz.
  • Poziom 15  
    Dziękuję za dyskusje.

    Będe się upierał, iż to raczej Telefunken był wzorcem dla "starszych polskich głowic". Może i elektronicy się nie widzieli, ale mechanicy na 100%. Proszę zwrócić uwagę na kształt miedzianego chasiss. Oczywiście polska jest odwrotnie przestrajana i zmontowana elektrycznie, ale podobieństw nie da się ukryć.

    Diora / Relax / II - przerobienie odbiornika Relax II na FM ( 87,5 108 MHz )

    Podoba mi się idea wymiany wyłącznie rdzeni, ale obawiam się w świetle informacji kolegi Tomasza (w tym temacie, powyżej), iż jest to za mały krok.
    A wymiana cewek bez wymiany karkasów może wyglądać tak jak w jednej z głowic kupionych przeze mnie na Allegro. Z ciekawostek liczba zwojów w"starszych głowicach" Telefunkena (100Mhz) i polskiej (73MHz) jest taka sama - 6 zwojów. Podczas gdy 100MHz -owa wersja polskieg głowicy ma 5 zwojów. Jest szansa. Trzeba policzyć i popróbować.

    Diora / Relax / II - przerobienie odbiornika Relax II na FM ( 87,5 108 MHz )
    Z ciekawostek mam jedną głowicę produkcji ELWRO, ale w wykonaniu blaszanym.

    Diora / Relax / II - przerobienie odbiornika Relax II na FM ( 87,5 108 MHz )
    Pozdrawiam