Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
IGE-XAO
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?

porshak16 15 Sty 2014 13:28 7971 51
  • #31
    rekinisko
    Poziom 22  
    Wiem, że teraz jest wysyp informacji w internecie ale tylko wspomnę jak było kiedyś gdy zaczynałem ...
    Szczytem marzeń moich i mojego kolegi było zbudować układ migającej diody na 2 tranzystorach, to był prawdziwy wyścig pomiędzy nami i dziesiątki nieudanych prób uruchomienia układu króry zajmował w pająku pół stolika. Nie było internetu, katalogów, nie znałem oznaczeń rezystorów, a nawet i tranzystorów - a te były rosyjskie. Większość elementów z tamtych czasów była dziwna z wyglądu i pewnie dziś wielu z Was miało by zagadkę. Potrzebowałeś element światłoczuły, trzeba było rozebrać BC107, sklepów nie było. Diody led pobierały prąd jak power ledy ;) potencjometry były wielkości sporego orzecha. A na kondensatory wołało się plastusie bo tak wyglądały. Płytki pozyskiwałem na śmietnisku, mina kolegi bezcenna gdy znalazłem pięć płytek pełnych po brzegi TTL-i. Jak sprawdzałem ich działanie? Lutowałem do każdej nogi diody led i do masy. Drugim przewodem dotykałem kolejno nóżek scalaka i obserwowałem zmiany. Wiecie jakie super oświetlenie dyskotekowe powstało gdy znalazłem 74164 ... ? To była radość której nikt dziś nie doceni. Wiedzę trzeba szanować i to, że macie do niej taki łatwy dostęp.
  • IGE-XAO
  • #32
    kassans
    Poziom 31  
    W EDW też można znaleźć bardzo fajne tematy o Tranzystorach dla początkujących. można znaleźć za darmo. Ja dodaje abyś nie musiał szukać. w pliku właśnie są wszystkie części tego (łącznie 90 stron). Dzięki temu nauczysz się o tranzystorach są też proste ciekawe układy zawarte, oraz zadania które można przeprowadzić samodzielnie na żywym tranzystorze.
  • #33
    porshak16
    Poziom 7  
    Wziąłem się nieco za elektronikę w praktyce i postanowiłem złożyć układ z tego schematu:
    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?
    A tak to wygląda u mnie po złożeniu :
    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?
    Niestety układ nie działa tak jak bym się spodziewał. Podobno diody miały migać natomiast zauważyłem jedynie bardzo szybkie migotanie zielonej i wielokolorowej diody. Czy mógłby ktoś pomoc mi w znalezieniu błędu w tym co złożyłem ?
  • IGE-XAO
  • #34
    _jta_
    Specjalista elektronik
    A skąd wziąłeś ten schemat? Powinny migać wszystkie diody, tyle że dość szybko i trudno to zauważyć. Jak mają migać wolno, to wymień wszystkie kondensatory (no, oprócz C9) na 1000 razy większe (czyli uF zamiast nF) - no, może wystarczą 100 razy większe. Nie musisz wszystkich naraz, ale wymieniaj parami: C1 i C2, C3 i C4... A zanim wymienisz, sprawdź gdzie jest plus, gdzie minus, bo trzeba będzie użyć elektrolitów i dla nich biegunowość jest istotna.

    I może zapamiętaj, że na ogół czasy zmian w układach RC zależą od iloczynu R*C, na tym schemacie np. od iloczynu C1*R3=10nF*220kΩ=2200µs=0.0022s, a to jest dużo za krótki czas, by cokolwiek zauważyć - jak zwiększysz C1 np. 1000 razy, to wyjdzie 2.2s, w sam raz, żeby ładnie było widać miganie - ale samo zwiększenie tylko C1 niewiele da, bo biała dioda będzie świecić dłużej, a niebieska nadal króciutko i pewnie tego nie zauważysz.
  • #35
    jony
    Specjalista elektronik
    _jta_ napisał:
    A skąd wziąłeś ten schemat?

    Wszytko jest sprawdzone i schemat na pewno jest poprawny.
    http://www.mt.com.pl/wp-content/uploads/Praktyczny_kurs_elektroniki_cz3.pdf
    Widać autor nie umie czytać ze zrozumieniem.

    Cytat:
    Piękny wzór tęczowej wstęgi jest wytwarzany przez różnokolorowe diody LED, zaświecające się i gasnące w rytmie wyznaczanym przez cztery generatory o różnych częstotliwościach. Gdy urządzenie jest nieruchome widać tylko lekkie pulsowanie niektórych diod LED, co nie jest żadną atrakcją. Wspaniały widok świetlistej wstęgi ujawnia się gdy diody LED zostaną wprawione w ruch. Fantastyczny efekt uzyskuje się w nocy lub w zaciemnionym pomieszczeniu.
  • #37
    porshak16
    Poziom 7  
    Czyli wszystkie kondensatory trzeba wymienić na większe? Niestety większe mam tylko elektrolityczne i nie bardzo wiem jak je spolaryzować. Mógłby mi ktoś w tym pomóc ?

    Dodatkowo w tym kursie :
    Spoiler:
    http://www.mt.com.pl/wp-content/uploads/Praktyczny_kurs_elektroniki_cz3.pdf

    pokazane jest zdjęcie "tęczowej wstęgi". Jak uzyskać coś takiego, jak zrobione jest to zdjęcie ?
  • #38
    zodiakmenda
    Poziom 21  
    Zacznij od czegoś prostego a nie od tranzystorów z diodami to pozornie łatwe ale amator se nie zawsze poradzi, tranzystory na początek to kiepski pomysł, zacznij od zbudowania np. zasilacza ze stabilizatorem napięcia np. do wykorzystania jako ładowarke telefonu z tego oto schematu:
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic2473428.html
    transformator weź 12V 100mA, nie zapomnij o mostku prostowniczym.
  • #39
    porshak16
    Poziom 7  
    zodiakmenda napisał:
    Zacznij od czegoś prostego a nie od tranzystorów z diodami to pozornie łatwe ale amator se nie zawsze poradzi, tranzystory na początek to kiepski pomysł, zacznij od zbudowania np. zasilacza ze stabilizatorem napięcia np. do wykorzystania jako ładowarke telefonu z tego oto schematu:
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic2473428.html
    transformator weź 12V 100mA, nie zapomnij o mostku prostowniczym.


    Tranzystory są może nie najłatwiejsze ale zakupiłem sobie specjalny zestaw i chcę realizować po kolei Praktyczny Kurs Elektroniki.
  • #40
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Kondensatory, które trzeba zastąpić większymi, są jedną końcówką połączone z bazą, a drugą z kolektorem tranzystora. Jeśli to jest tranzystor PNP (T1-T4), to '+' do bazy, '-' do kolektora; NPN (T5-T8) odwrotnie.

    Tę "tęczową wstęgę" uzyskuje się z takimi kondensatorami, jakich użyłeś, tylko układ musi być solidnie zmontowany (przez lutowanie, a nie wtykanie) żeby się nie rozleciał, jak się nim mocniej machnie.
  • #41
    porshak16
    Poziom 7  
    Wpadłem na pewien pomysł układu który chciałbym zrobić. Chciałbym zrobić "falę" gdzie po kolei od lewej/prawej strony zapalały by się diody.
    Przykład: Zapala się dioda #1, gaśnie. Zapala się dioda #2, gaśnie itp. ; ewentualnie zapala się dioda #1 , później dioda #2 , później #3 itd, a następnie gdy wszystkie się już palą następuje gaszenie diody #1 , #2 , #3 itp.

    Czy dało by się uzyskać coś na podstawowych elementach (rezystory, kondensatory, tranzystory), czy potrzeba jakichś elementów sterujących ?
  • #42
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Można zrobić z tych trzech rodzajów elementów. Trzeba podłączyć na zmianę tranzystory NPN i PNP, łączna ilość ma być nieparzysta. Przy każdym kondensator między bazą, a kolektorem, opornik (może 1k) między kolektorem, a zasilaniem (+zasilania dla NPN, '-' dla PNP), LED między emiterem, a zasilaniem (-zasilania dla NPN, '+' dla PNP), baza każdego tranzystora przez opornik (ze 100k) z kolektorem poprzedniego. Powinno działać tak, że po włączeniu zasilania kolejno będą się zaświecać LED-y, a po zaświeceniu ostatniego kolejno gasnąć, zapalanie się i gaśnięcie LED-ów będzie płynne. Stosując tranzystory o jednakowej polaryzacji (i też nieparzystą ilość, ale nie 1 - ciekawie może wyglądać od 5) też uzyskasz "falę" z płynnym zapalaniem się i gaśnięciem LED-ów, ale inną (przynajmniej po włączeniu, bo potem może się zmienić); dla wersji z jednakową polaryzacją iloczyn opornika bazy i pojemności kondensatora powinien być parę sekund, dla wersji z przemienną polaryzacją nieco mniej, z pół sekundy. Wypróbuj (może najpierw narysuj schemat, jak to zrozumiałeś) i opisz, co z tego wyszło.
  • #43
    porshak16
    Poziom 7  
    _jta_ napisał:
    Można zrobić z tych trzech rodzajów elementów. Trzeba podłączyć na zmianę tranzystory NPN i PNP, łączna ilość ma być nieparzysta. Przy każdym kondensator między bazą, a kolektorem, opornik (może 1k) między kolektorem, a zasilaniem (+zasilania dla NPN, '-' dla PNP), LED między emiterem, a zasilaniem (-zasilania dla NPN, '+' dla PNP), baza każdego tranzystora przez opornik (ze 100k) z kolektorem poprzedniego. Powinno działać tak, że po włączeniu zasilania kolejno będą się zaświecać LED-y, a po zaświeceniu ostatniego kolejno gasnąć, zapalanie się i gaśnięcie LED-ów będzie płynne. Stosując tranzystory o jednakowej polaryzacji (i też nieparzystą ilość, ale nie 1 - ciekawie może wyglądać od 5) też uzyskasz "falę" z płynnym zapalaniem się i gaśnięciem LED-ów, ale inną (przynajmniej po włączeniu, bo potem może się zmienić); dla wersji z jednakową polaryzacją iloczyn opornika bazy i pojemności kondensatora powinien być parę sekund, dla wersji z przemienną polaryzacją nieco mniej, z pół sekundy. Wypróbuj (może najpierw narysuj schemat, jak to zrozumiałeś) i opisz, co z tego wyszło.


    Niestety obawiam się że sam nie poradzę sobie z tak skomplikowanym układem, szczególnie jeśli chodzi o tranzystory. Jedyne co zrozumiałem że muszę z nich utworzyć coś w rodzaju schodów gdzie przy każdej kolejnej diodzie będzie ich coraz to więcej, tak?
    Obecnie posiadam zaledwie po cztery sztuki tranzystorów npn i pnp , czy wystarczy mi to na cokolwiek, czy najpierw lepiej wybrać się do sklepu ?
  • #44
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Możesz na tym, co masz, zrobić układ z trzema tranzystorami o jednakowej polaryzacji, ale to pewnie będzie mało ciekawe, raczej na wersję "jednopolaryzacyjną" potrzebujesz dokupić więcej trazystorów; możesz z siedmioma, na zmianę NPN i PNP.

    Elementarna "komórka" układu ma zawierać tranzystor, kondensator, dwa oporniki (1k i 100k) i LED-a; możesz połączyć "w kółko" dowolną nieparzystą (z parzystą nie będzie działać) ilość takich "komórek" (zawsze opornik bazy do kolektora w poprzedniej).

    Tranzystory w hurcie nie są drogie, około 6 groszy za sztukę (BC548=NPN, BC558=PNP), może w takiej samej cenie, albo o grosz drożej będą BC547 i BC557, które są na wyższe napięcia (*8 na 20V, *7 na 45V); w sklepie ze 2 razy drożej.

    Oprócz tranzystorów potrzebne są oporniki (raczej najtańsze ze wszystkich elementów), LED-y, kondensatory - pewnie LED-y są droższe od tranzystorów (a może i nie, zwłaszcza jak o kiepskiej jasności) i kondensatory też mogą być droższe.

    Sprawdziłem w Soltroniku, kondensatory najtańsze znalazłem po 15gr (50uF), tranzystory NPN po 20gr (ale jakieś mało znane, bardziej znane po 30), tranzystory PNP po 30gr - drogo. Semiconductors Bank ma BC238 po 9gr netto (11 brutto; przy kupnie 5, od 12 jeszcze ciut taniej). Jak chcesz większą ilość, to chyba na Allegro, znalazłem BC548 i BC558 w cenie 9.99zł za 200 sztuk, kilka typów kondensatorów elektrolitycznych tak samo (sprzedający elwawa - on chyba prawie wszystko sprzedaje w paczkach po 9.99 i tylko dobiera ilość sztuk w paczce; niestety nie ma oporników); inni sprzedają mniejsze paczki i wychodzi drożej za sztukę, porównywalnie z Semiconductors Bank. Ja kupowałem tranzystory od allegrowicza "Javoreczek" (to nie link do aukcji, tylko użytkownika Allegro, on reprezentował hurtownię w Warszawie), po 5zł+VAT (wtedy 6.11) za 100, teraz ta hurtownia używa konta Slawmir_Electr (i nie widzę, żeby mieli takie tanie tranzystory, za to mają mniejsze paczki, mają kondesatory, oporniki chyba tylko SMD). No, to masz jakieś pojęcie, co może być za ile... W małych ilościach elementy są drogie, bo kosztuje praca przy liczeniu i pakowaniu.
  • #45
    porshak16
    Poziom 7  
    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?

    Czy połączenie ma wyglądać mniej więcej tak jak na moim schemacie ? Jestem prawie pewny że źle to wszystko połączyłem, czy ktoś mógłby naprowadzić mnie na rozwiązanie ?
  • #46
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Oj, jest kilka błędów: przecież nawet nie podłączyłeś "-zasilania" - dla PNP opornik 1k powinien być między kolektorem, a "-zasilania", nie w emiterze; oporniki w bazach proponowałem 100k, nie 10k; kondensator przy każdym tranzystorze między jego kolektorem, a bazą.
    Chodziło mi o coś takiego:

    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?



    Edytuj
  • #47
    porshak16
    Poziom 7  
    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?
    Zbudowałem te "bloczki", mam nadzieję że teraz już poprawnie. Rozumiem że te strzałki na obrazku dodanym przez Ciebie są miejscami łączenia bloczków, tyle że mimo prób symulacja nadal nie przebiega tak jak powinna.
    Proszę jeszcze raz - jak łączyć te bloki i zrobić by całość już działała ?
  • #48
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Potrzebne jest połączenie "w kółko" nieparzystej ilości, co najmniej trzech. Jak chcesz lepiej zobaczyć, to użyj większej pojemności - zmiany będą wolniejsze. Sprawdzianem działania bloczka może być połączenie opornika bazy z zasilaniem (+ dla NPN, - dla PNP) - dioda powinna zaświecić, ale ze stopniowym rozjaśnianiem; a potem odłączenie - powinna płynnie zmniejszać jasność. Potem spróbuj połączenia kilku bloczków: jak będą z jednakowymi tranzystorami, to w diody kolejnych bloczkach powinny na zmianę świecić i nie świecić, a przy zmianie stanu na wejściu powinno się zmieniać najpierw świecenie pierwszej diody, potem kolejno dalszych; jak na zmianę będą bloczki NPN i PNP, to albo wszystkie diody powinny świecić, albo żadna, i tak samo zmiany z wejścia powinny przechodzić na dalsze. Przy połączeniu wejścia z kolektorem nieparzystego tranzystora innego, niż pierwszy, układ sam zacznie wytwarzać "falę".
  • #49
    porshak16
    Poziom 7  
    Nauka podstaw elektroniki - od czego zacząć ?

    Skleiłem z tych bloczków taki układ. Zmniejszyłem wartość kondensatorów aby diody zapalały się i gasły nieco szybciej, ale póki co udało mi się jedynie uzyskać efekt zapalania i gaśnięcia kolejnych diod zaczynając od lewej strony. Dzięki przełącznikowi mogę łatwo zapalać i gasić diody lecz nadal nie bardzo wiem co zrobić aby uzyskać "automatyczną" falę.
  • #51
    porshak16
    Poziom 7  
    Układ działa, udało mi (albo raczej Tobie) uzyskać falę. Powiedzmy że chciałbym teraz aby wszystkie diody przez pewien czas świeciły zanim zaczną gasnąć. W skrócie - wszystkie diody zapalają się "falą", świecą przez kilka sekund i "falą" gasną. Uda się coś takiego uzyskać w jakiś prosty sposób ? Zgaduję że trzeba gdzieś mądrze wpiąć duży kondensator, mam rację?
  • #52
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Najprościej spróbuj tak: przy pierwszym tranzystorze większy kondensator (powiedzmy, 10 razy), zamiast 100k opornik 10k, ale nie do kolektora ostatniego, a do dużego kondensatora, który łączysz przez opornik 91k (ale jak nie masz, to 100k) z kolektorem ostatniego tranzystora. Tylko jeśli ten duży kondensator będzie za duży, to "fala" wygaśnie - wszystkie diody będą świecić mniej więcej równo.