Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Wyszukiwarki naszych partnerów

Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME
Proszę, dodaj wyjątek elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

2xECH21+EBL21 - wzmacniacz schemat

ralf13526 28 Lut 2014 18:30 5412 6
  • #1 28 Lut 2014 18:30
    ralf13526
    Poziom 14  

    Witam
    Poszukuje jakiegoś sprawdzonego schematu wzmacniacza na tych lampach, znalazłem coś takiego jak poniżej, ale nie jestem pewien co do wartości elementów. To moja pierwsza próba zrobienia czegoś na lampach tak że prosił bym o wyrozumiałość.

    2xECH21+EBL21 - wzmacniacz schemat

  • #2 28 Lut 2014 18:40
    _PREDATOR_

    VIP Zasłużony dla elektroda

    Witam.
    Czy tak trudno wpisać w google ECH21 i EBL21 i porównać aplikacje?
    http://www.dutch.nl/bdj/swrcv/schema.htm
    https://www.google.pl/search?q=ECH21&client=o...52Fbdj%252Fswrcv%252Fschema.htm%3B2050%3B1300

  • #3 28 Lut 2014 19:47
    Tomek Janiszewski
    Poziom 29  

    Przede wszystkim: po co Ci wzmacniacz z lampą EBL21 i aż dwiema lampami ECH21? Normalna aplikacja tych lamp w odbiornikach radiowych (np. "Mazur") wyglądała tak że pentoda EBL21 pracowała w transformatorowym stopniu mocy SE (diody natomiast - w detektorach AM i ARW), podczas gdy trioda lampy ECH21 - w oporowym wzmacniaczu napięciowym m.cz. Heptoda tej lampy nie była wykorzystywana w torze m.cz.: stosowano ją (w połączeniu pentodowym) w roli rezonansowego wzmacniacza p.cz. I wzmocnienie takiego dwustopniowego wzmacniacza (trioda ECH21 + pentoda EBL21 okazywało się wystarczające zarówno go pracy w radiu jak i do współpracy z gramofonem piezoelektrycznym (przekładając to na dzisiejsze realia - z magnetofonem, komputerem względnie odtwarzaczem MP3). W odbiornikach klasy nieco wyższej (np. "Stolica") zamiast triody z lampy ECH21 stosowało się pentodę EF22, i wzmocnienie było jeszcze kilkakrotnie wyższe.
    Można by też sobie wyobrazić wzmacniacz SE z lampami ECH21 i EBL21, gdzie trioda tej pierwszej pracuje jako wzmacniacz wstępny o małym oporze wyjściowym po którym następuje pasywny, wachlarzowy regulator dźwięku z dwoma potencjometrami, a następująca po nim heptoda (w połączeniu pentodowym tj trzecią siatką na masie) steruje lampą EBL21. Do pomyślenia jest też regulator aktywny z nastawnikiem potrencjometrycznym obejmującym stopień heptodowy, po którym również następuje stopień mocy. Ale jaką rolę miałaby pelnić jeszcze jedna lampa ECH21? Wzmacniacza mikrofonowego, czy może korektora RIAA dla adaptera magnetycznego? Odwrotna konfiguracja (ECH21 + 2 × EBL21) rację bytu jak najbardziej miałaby: heptoda w roli stopnia napięciowego o dużym wzmocnieniu, trioda jako odwracacz fazy w układzie kołyski (patrz aplikacja na dole strony 18 dokumentu http://www.r-type.org/pdfs/ech21.pdf ) plus dwie lampy EBL21 w roli przeciwsobnego stopnia mocy. Diody detekcyjne jednej z lamp EBL21 można by wykorzystać w pełnookresowym detektorze poziomu sygnału wyjściowego wzmacniacza.
    Co do zaproponowanego układu - to on nie bardzo się qpy 3ma. zadziałać niewątpliwie zadziała, niemiej jednak obarczony jest szeregiem błędów. Skoro pętla USZ obejmuje cały wzmacniacz, od zacisków głośnika po katodę lampy stopnia wstępnego - to regulator barwy dźwięku Cc + P3 nie ma racji bytu, bowiem pętla USZ będzie niwelować jego działanie. Powinien znaleźć się na wejściu, tj przed siatką każdej z lamp stopnia wstępnego, albo też trafić do samej pętli USZ. Dalej: intencją konstruktora było tu stworzenie wzmacniacza o dwóch wejściach znacznie różniących się czułością: triodowego dla gramofonu piezoelektrycznego, i heptodowego dla mikrofonu. Jednak rachuby te wzięły w łeb wskutek równoległego połączenia wyjść obu stopni wstępnych. Stopień triodowy będzie obciązał właściwym sobie małym oporem wyjściowym wyjście heptody, wskutek czego wzmocnienie tej ostatniej będzie tylko nieznacznie większe w porównaniu ze wzmocnieniem stopnia triodowego. Należało przewidzieć tu stosowny przełącznik, tak aby przy korzystaniu z mikrofonu trioda nie obciążała heptody. Wreszcie, siatkę drugą pentody mocy należało zasilać wspólnie z anodami lamp przedwzmacniacza, tj po filtrze R2 C2 a nie wspólnie z anodą lampy końcowej, gdzie poziom przydźwięku jest zwykle znaczny.




    Najlepiej zatem zacznij od doprecyzowania wymagań jakie stawiasz wzmacniaczowi. Ze swej strony dorzucę jednak że niechętnie zapatruję się na wykorzystywanie lamp loktalowych we wzmacniaczach. To coś jak zarzynanie owcy wyłącznie w celu pozyskania wełny. Garnitur dostępnych lamp loktalowych jest bardzo ubogi (EBL21, ECH21, EF22, niekiedy EF21) a tych które są niedasie w całości wykorzystać w tak prostym urządzeniu jakim jest wzmacniacz. Marnować się będą diody detekcyjne AM z lampy EBL21, a heptoda lampy ECH21 zostanie wykorzystana w najlepszym razie jako pentoda. Bywa i tak że wykorzystany zostaje tylko jeden z systemów tej lampy: wykorzystaniu drugiego stoi na przeszkodzie wspólna katoda. Lampy te zostały specjalnie pomyślane do stosowania w radioodbiornikach AM, stąd diody detekcyjne w bańce pentody głośnikowej, oraz brak duotriody m.cz. z rozdzielonymi katodami (odpowiadającej parametrami lampom ECC82 lub ECC83) która byłaby bardzo użyteczna przy konstruowaniu bardziej złożonych wzmacniaczy. Intencją twórców serii loktalowej było stworzenie takich lamp aby można było z nich złożyć odbiorniki superheterodynowe AM o różnym stopniu złożoności. Od najprostszego z ECH21 + EF22 + EBL21 (bez stopnia napięciowego m.cz., stąd znaczne jak na owe czasy wzmocnienie pentody głośnikowej która mogła być wysterowana bezpośrednio z detektora), poprzez popularny odbiornik w rodzaju "Mazura" z lampami 2 X ECH21 + EBL21 (druga ECH jako stopień p.cz. i m.cz., patrz wyżej), aż po bardziej złożony odbiornik odpowiadający naszej "Stolicy" gdzie drugą lampę ECH21 zastąpioną dwiema lampami EF22 lub EF22 + EF21, Oczywiście, możliwe sa konfiguracje jeszcze bardziej złożone, np. odbiornik ze wstępnym stopniem w.cz. na EF22, reszta jak w 'Mazurze" lub odbiornik z układem przeciwsobnym z dwiema lampami EBL21 i torem napięciowym m,cz. z lampą ECH21. Za przykład amatorskiej konstrukcji odbiornika na loktalach może posłużyć moja Syrenka, która od pierwowzoru o podobnej nazwie różni się m.in. zakresem fal krótkich rozdzielonym na dwa podzakresy.
    Może zatem warto wybrać jakieś typowe, i możliwie proste rozwiązanie, z zamiarem przebudowy wzmacniacza na odbiornik radiowy gdy już się znudzi?

  • #4 28 Lut 2014 20:52
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe

    Tomek Janiszewski napisał:
    Odwrotna konfiguracja (ECH21 + 2 × EBL21) rację bytu jak najbardziej miałaby: heptoda w roli stopnia napięciowego o dużym wzmocnieniu, trioda jako odwracacz fazy w układzie kołyski (patrz aplikacja na dole strony 18 dokumentu http://www.r-type.org/pdfs/ech21.pdf ) plus dwie lampy EBL21 w roli przeciwsobnego stopnia mocy.


    I ta właśnie aplikacja miała zastosowanie niemalże we wszystkich tych luksusowych odbiornikach, które zawierały wzmacniacz przeciwsobny na dwóch EBL21 (lub UBL21). Często stosowano ją też w oddzielnych wzmacniaczach, nie była tylko ciekawostką z karty katalogowej. Oczywiście jest zbyt koszerna, dlatego wybrałem jak najbardziej niekoszerną, zastosowaną w luksusowym odbiorniku szwajcarskim z drugiej połowy lat 40. Na pewno się spodoba :P

    2xECH21+EBL21 - wzmacniacz schemat



    Cześć heptodowa jeżeli chodzi o zniekształcenia, wcale nie jest tak zła, jak by to można osądzić na podstawie faktu, iż jest selektodą.

    2xECH21+EBL21 - wzmacniacz schemat

  • #5 28 Lut 2014 21:12
    ralf13526
    Poziom 14  

    Widać że koledzy mają ogromną wiedze na temat lamp. Posiadam tylko te lampy co w tytule dlatego chciałem je jakoś wykorzystac, do tego mam lampe prostowniczą, trafo zasilające i głosnikowe, dlatego też nie chce się pakowac w jakies większe koszty. Zawsze chciałem zbudowac cos na lampach i zobaczyć czy rzeczywiscie jest różnica w odsłuchu wzgledem dzisiejszych układów tranzystorowych. Mam wielką prosbe o schemat z tymi dwoma lampami ech21 i ebl21 bo dla mnie to jak narazie jest coś nowego i sam sobie nie poradze.

  • #6 28 Lut 2014 21:15
    _PREDATOR_

    VIP Zasłużony dla elektroda

    ralf13526 napisał:
    zobaczyć czy rzeczywiscie jest różnica w odsłuchu wzgledem dzisiejszych układów tranzystorowych.

    'Ano' i jest, wiem bo sam 'kombinowałem'!

  • #7 28 Lut 2014 23:49
    Tomek Janiszewski
    Poziom 29  

    ralf13526 napisał:
    Widać że koledzy mają ogromną wiedze na temat lamp. Posiadam tylko te lampy co w tytule dlatego chciałem je jakoś wykorzystac, do tego mam lampe prostowniczą, trafo zasilające i głosnikowe,

    Hmmm, a całej reszty mazuropodobnego radia przypadkiem nie masz? Bo jeżeli masz - to może sensowniej byłoby złożyć je z powrotem wg schematu jaki przewidział producent (po nabraniu wprawy można by się zastanowić czy jest tam coś do poprawienia) i uruchomić? Sprawdzenie czy wszystko działa poprawnie też daje niemałą satysfakcję, a MP3 za pośrednictwem wzmacniacza lampowego zawsze można sobie posłuchać przy ustawieniu przełącznika zakresów w trybie "Gramofon".
    Cytat:
    Zawsze chciałem zbudowac cos na lampach i zobaczyć czy rzeczywiscie jest różnica w odsłuchu wzgledem dzisiejszych układów tranzystorowych.

    Różnica niechybnie będzie. Tak jak będzie róznica, powiedzmy, w odbiorze programu I Polskiego radia za pośrednictwem polskiego tranzystorowego odbiornika "Koliber" a sowieckiego odbiornika "Selga". Albo między odsłuchem płyty CD za pośrednictwem wzmacniacza ze sztandarowym układem scalonym CEMI UL1498 a czymś bardziej współczesnym, np. układem 2003 przy zbliżonym napięciu zasilania i oporności głośnika. Albo wreszcie między obbiorem stereo na tranzystorowo - scalonym odbiorniku Elizabeth a lampowym zestawie z tranzystorowym dekoderem DSL-201 z przypadkowo dołączonymi antenami w każdym przypadku. I trudno będzie jednoznacznie zawyrokować który odłuch wypadnie lepiej, a nie wiedząc czego w danej chwili słuchasz najpewniej nie będziesz potrafił wskazać który dźwięk jest "lampowy" a który "tranzystorowy". Jak się potrafi, to się zrobi dobry wzmacniacz i na tranzystorach, a jak się koniecznie chce - to i wzmacniacz lampowy można skiepścić tak że się dojdzie do wniosku że nie warto było.
    Cytat:
    Mam wielką prosbe o schemat z tymi dwoma lampami ech21 i ebl21 bo dla mnie to jak narazie jest coś nowego i sam sobie nie poradze

    A może po prostu napisz jakie to radio było, i odwzoruj wzmacniacz z tego radia? Wygodniej jest wszak wykorzystać gotowe chassis niż robić je z kawałka blachy, a zasada jest taka że układów lampwych nie kleci się luzem na stole w pająku pętaku tak jak to się robiło z prostymi układami tranzystorowymi zasilanymi z bateryjki, bo to i niepraktyczne, i niebezpieczne, a szansa że poprawnie zadziała jest w takim wypadku problematyczna. A wielkiej swobody konstruowania w przypadku lamp loktalowych nie ma, novalowe a nawet oktalowe pozwalają na stworzenie konstrukcji o wiele bardzej różnorodnych.

 Szukaj w ofercie
Zamknij 
Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME