Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

prociomen007 16 Maj 2014 08:18 10062 74
  • #1 16 Maj 2014 08:18
    prociomen007
    Poziom 18  

    Witam, od pewnego czasu walczę z odbiornikiem AM :-). Coś pomału udaje mi się odbierać ale do końca jeszcze daleko. Zaprojektowałem sobie wzmacniacz w oparciu o tranzystor BC547 zasilany z 9V bateri. Połączyłem dwa stopnie takiego wzmacniacza podłączyłem antenę ferrytową z kondensatorem powietrznym i coś mi się odbiera. Do tego detektor w oparciu o diodę germanową i kondensator. Całość prezentuje się tak jak poniżej:

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    UWAGA. Na schemacie dioda N14148 w rzeczywistości zastąpiona jest diodą germanową a rezystor R9 to słuchawka o takiej oporności.

    Po uruchomieniu całości w słuchawce coś sobie tam słychać( czasem nawet jakąś stację :-) ). Niestety bardzo cichutko. Chciałbym to teraz wzmocnić i puścić na większy głośnik 4 ohmowy. I tutaj mam problem kombinuje z różnymi wzmacniaczami ale sygnał na wyjściu jest gorszy niż na ich wejściu nie wiedzieć czemu.

    I tutaj moje pytanie jak wzmocnić ten sygnał żeby wysterować 4 ohmowy głośnik z 9V baterii.?

    0 29
  • #2 16 Maj 2014 10:24
    Rzuuf
    Poziom 43  

    Witam!
    Twój schemat zawiera błędy w doborze elementów:
    - kondensatory C3 i C4 powinny być po 100nF, a nie 100µuF,
    - obciążenie układu opornością R9=36Ω to praktycznie zwarcie. "Coś" by było słychać, gdyby słuchawka miała oporność kilka kΩ.
    Dla wysterowania głośnika (lub jakiegokolwiek innego przetwornika o niskiej oporności) zastosuj typowy wzmacniacz m.cz., np. TDA 2003 lub inny najtańszy z tej "rodziny".
    Ciągłe zasilanie czegokolwiek z baterii 9V (typ 6F22) to nieporozumienie - chyba, że chodzi o użytek przez kilkanaście sekund i pobór kilka mA. Te bateryjki mają małą pojemność i niską wydajność prądową, ich użyteczność sięga kilkunastu mA.

    0
  • #3 16 Maj 2014 10:34
    prociomen007
    Poziom 18  

    Dlaczego te kondensatory mają być tak małe? Decydują one o wzmocnieniu układu. Dla częstotliwości rzędu setek kiloherców

    100uF = 6 mili ohmów
    100nF = 6 ohmów.

    Większa rezystancja w emiterze spowoduje mniejsze wzmocnienie...

    0
  • #5 16 Maj 2014 11:57
    prociomen007
    Poziom 18  

    Czy tak będzie dobrze?

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    0
  • #6 16 Maj 2014 12:04
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    W twoim schemacie dużo absurdu. Kondensatory С2-3-4 weź pojemnością nie więcej 10nf (0,01mf).Największy blad- R9. W zamian tego rezystora wykorzystaj przemienny opór (potencjometr) nie mniej 10 kohm.Między plusem i minusem baterii włącz kondensator elektrolit nie mniej 470 uFx16V.Sygnał niskiej częstości weź z średniego wyprowadzenia potencjometra przez kondensator elektrolit 10 uFx16V.

    0
  • #7 16 Maj 2014 12:12
    prociomen007
    Poziom 18  

    aksakal mówisz o schemacie pierwszy czy drugim ze wzmacniaczem?

    0
  • #8 16 Maj 2014 12:13
    Rzuuf
    Poziom 43  

    Cała część schematu na prawo od C9 jest błędna.
    Ponieważ prąd zwarcia (a więc maksymalny, jaki można pobrać z Twojej baterii 9V) to ok. 50mA, więc przy poborze 25mA masz do dyspozycji połowę napięcia (4,5V) i moc 112mW. Przy dobrym zaprojektowaniu układu możesz liczyć na ok. 60mW dostarczane do głośnika.

    Chcesz zaprzęgnąć kota, aby pociągnął furę?

    0
  • #10 16 Maj 2014 12:32
    prociomen007
    Poziom 18  

    Więc jeśli chodzi o sekcje odbioru i detekcji to mam tak:

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Jeśli chodzi o sam wzmacniacz to faktycznie może być problem z mocą. Dlatego jego sekcje mogę zasilić z transformatora. Nie zmienia to faktu ze trzeba coś zaprojektować co pchnie taką moc do głośnika.

    0
  • #12 16 Maj 2014 12:49
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    W schematach takich radioodbiorników można wykorzystać kondensatory od 3,3 nF do 100nf . Na jakości odbiornika to ma minimalny wpływ. http://www.fuw.edu.pl/wo/data/prac-fiz-radio.pdf Na tej stronie internetowej schemat podobnego odbiornika, lecz użycie na wejściu polnego tranzystora pozwala polepszyć jego charakterystyki.Użycie LM386 jak wzmacniacza niskiej częstości pozwala otrzymać blisko 1w na głośniku 8 om.

    0
  • #13 16 Maj 2014 12:50
    prociomen007
    Poziom 18  

    Wielkie dzięki. Jeszcze zapytam co zmienia odwrotne umieszczenie kondensatora i diody? Bo zasadniczo układ działa jak działał poprzednio.

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    0
  • #14 16 Maj 2014 15:40
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    http://cxem.net/tuner/tuner76.php Na tej stronie internetowej schemat podobnego odbiornika.Możesz dla orientacji popatrzeć nominały elementów.Rekomenduję wykorzystać schemat detektora z podwojeniem napięcia.Napięcie niskiej częstości na jego wyjściu prawie do 2 razy więcej.

    Dodano po 2 [godziny] 33 [minuty]:

    Nominał rezystorów 54 kom jest nie typowy, zazwyczaj wykorzystują się 51 czy 56 kom Zmieniać miejscami kondensator i diodę to absurd.Napięcie z kolektora przez diodę i potencjometr będzie zamknięte na masę. Jak ci już polecił zrób detektor za schematem podwojenia napięcia.

    0
  • #15 16 Maj 2014 17:32
    Rzuuf
    Poziom 43  

    Ten "absurd" to detektor równoległy, teraz jak gdyby mniej popularny, ale w czasach "lampowych" to był układ częsty ...
    Ktoś, widząc pierwszy raz w życiu żyrafę, wykrzyknął: "to absurd, takie zwierzę nie istnieje!!!"
    Poczytaj: http://www.ire.pw.edu.pl/~wkazubski/5-demodulatory.pdf .

    Wszystko, co potrzebujesz jest tutaj (z zasilaniem z 1,5V):
    http://noss.gimpuj.info/elektronika/elektronika/2107/2107_1.png .
    Uwaga: zamienione wartości R3 i R4.

    0
  • #16 16 Maj 2014 18:15
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    Kolega, Rzuuf!Nazwałem absurdem sposób podłaczania diody detektora jak wskazano na schemacie w postach 5 i 10.

    0
  • #17 16 Maj 2014 18:31
    Rzuuf
    Poziom 43  

    aksakal napisał:
    Nazwałem absurdem ...
    - Twoje "zbójeckie" prawo!
    Widzisz błąd - popraw! Nie masz pewności - poczytaj!

    Dioda na schemacie post#10 jest stale polaryzowana w kierunku przewodzenia przez napięcie na kolektorze i nie będzie prawidłowo pracować jako detektor.

    0
  • #18 16 Maj 2014 19:23
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    Z twoim układaniem względem pracy detektora w postach 5 i 10 zgodny, toż i nazwał absurdem.

    0
  • #19 16 Maj 2014 22:23
    prociomen007
    Poziom 18  

    Dziękuję wszystkim za rady. Wziąłem sobie sporo z nich do serca. Polutowałem układ potestowałem/poeksperymentowałem/pooscyloskopowałem :-) i wstępnie coś zagrało. Działa mi taki schemat ( tranzystor Q3 dodany na razie testowo aby wysterować również testowo głośniki 36 ohmów )

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Kiedy kondensatory C4 i C5 zmienie na mniejsze jak pisał ktoś wyżej układ przestaje pracować. Słychać same szumy zero audycji. Co ciekawe zmiana kondensatora C2 na większy ( np. 100 nF) niczego nie zmienia w pracy. Detektor spisuje się dobrze ale dźwięk ( mowa, muzyka ) jest rozpoznawalny przy prawie maksymalnym wykręceniu potencjometru R9 ( co daje około 40k ohmów ). Mniej nie słychać nic, więcej wali strasznymi szumami.

    Oczywiście mam kilka pytań. Dlaczego kiedy kondensatory C4 i C5 zmienie na mniejsze całość nie gra? Dlaczego idealnie jest akurat 100nF? Czy potencjometr R9 nie powinien być większy 100kilo ohm?

    Na koniec przebieg na oscyloskopie mierzony na bazie Q3.

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Jak myślicie czy działa to prawidłowo? Można kombinować ze wzmacniaczem?

    0
  • #20 16 Maj 2014 23:08
    Rzuuf
    Poziom 43  

    Między suwak potencjometru a bazę Q3 daj kondensator elektrolit np. 10uF. Między kolektor Q3 a bazę Q3 daj opornik 10k (trzeba dobrać).
    Przebieg na oscyloskopie wygląda OK.

    0
  • #21 17 Maj 2014 04:22
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    http://the-mostly.ru/misc/sw_radio_receiver.html U ciebie błąd w schemacie wzmacniacza niskiej częstości.Skorystaj się schematem tego wzmacniacza, który znajduje się na stronie internetowej, która ci rekomenduję.Tylko zamień kondensator С10 na elektrolit 4,7-10ufx16v. Plus kondensatora wlacz na bazę tranzystora,a minus na średnie wyprowadzenie potencjometra.Potencjometr można wykorzystać od 10К do 47К.Dla zwiększenia wzmacniania kaskad na Q1 i Q2 spróbuj kolejno podłaczyć ich emitery na masę.Jeśli nie będzie wzbudu to R4C4 R8C5 można nie wykorzystać.Te elementy podwyższają stabilność pracy, lecz znacznie obniżają wzmacnianie.

    Dodano po 3 [minuty]:

    http://naukoved.ru/content/view/563/25/ Jeden z wariantów takiego schematu.

    0
  • #22 17 Maj 2014 12:46
    krzysztof723
    Poziom 29  

    prociomen007 napisał:
    Jak myślicie czy działa to prawidłowo? Można kombinować ze wzmacniaczem?

    Skonstruowałeś całkiem przyzwoity wzmacniacz na pojedynczym tranzystorze w układzie OE (dobra stabilizacja warunków pracy tranzystora).
    Taki wzmacniacz z powodzeniem można zastosować do budowy odbiornika o bezpośrednim wzmocnieniu.
    Połączone szeregowo dwa takie wzmacniacze (jako wzmacniacze w.cz.) wraz z detektorem i wzmacniaczem m.cz. powinny całkowicie wystarczyć do odbioru np. stacji radiowej Polskie Radio Program I (227kHz).
    Trochę dziwne, że masz problemy z uruchomieniem tego odbiorniczka, bo ja nie miałem...W kilka minut zmontowałem na pająku część odbiorczą (dwa wzm.w.cz, jak na załączonym poniżej schemacie) Twojego układu, a sygnał z suwaka potencjometru 47k przez kondensator 10uF/16V podałem na wejście wzmacniacza m.cz. UL1482 - TBA820 (zmontowany długo leżał w szufladzie) i radyjko ładnie zagrało.
    Jako wzmacniacz m.cz. możesz zastosować łatwo dostępny wzmacniacz LM386.
    Antena ferrytowa do odbioru Programu I (227kHz) powinna posiadać dwie nawinięte cewki - cewka L2 kilka zwojów (5...15zw. Cu0,2...0,3) podłączona do kondensatora 4,7nF i cewka L1 (200...250zw. Cu0,1...0,15) połączona równolegle z kondensatorem strojeniowym do 470pF.
    Czy tak masz wykonaną antenę ferrytową.?
    Nie można pominąć cewki L2 (szczególnie w tym układzie odbiorczym) i cewkę L1 z kondensatorem strojeniowym bezpośrednio podłączyć do kondensatora 4,7nF.
    Trzeba zastosować filtr odsprzęgający w postaci rezystora 220...330 Ohm i kondensatora 47uF/16V.
    Zły odbiór może być spowodowany słabym sygnałem stacji nadawczej, a wynika to z lokalizacji w jakim rejonie Polski znajduje się ten prosty układ odbiorczy.
    Nie usuwaj kondensatorów 100nF i rezystorów 100 Ohm.

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    0
  • #23 17 Maj 2014 19:17
    prociomen007
    Poziom 18  

    No więc mam postęp ale i kolejne pytania. Cały układ zlutowany wygląda tak jak na zdjęciu poniżej.

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Omówić chciałbym dwa dziwne miejsca. Pierwsze zaznaczyłem na czerwono. Znajduje się tam kondensator decydujący o wzmocnieniu pierwszego stopnia. Nie mam pewności ale wszystko wskazuje na to że kiedy połączę tam równolegle ( bo nie dysponuje pojedynczym kondensatorem o tej wielkości ) 4 sztuki 100nF co daje wypadkowo 400nF układ staje się dużo czulszy i lepiej wykrywa poszczególne stacje. Teoretycznie było by to zgodne z fizyką bo reaktancja 100 nF dla około 200kHz to coś koło 6 ohmów a dla 400nF coś koło 1.5 ohma. Wiadomo że mniejsza rezystancja w tym miejscu polepszy wzmocnienie układu. Ale czy aby na pewno? Czy 400nF w tym miejscu to dobry wybór? Kiedy 400nF wrzucam na drugi stopień ( co teoretycznie też było by wskazane ) wszystko się kaszani i nie udaje mi się odebrać kompletnie nic. Rezystorem ( a właściwie potencjometrem ) steruje sobie amplitudą przebiegu na wyjściu detektora i doskonale to widać na oscyloskopie. Na niebiesko zaznaczyłem kondensator 10nF 50V który będzie podawał sygnał do stopnia wzmacniającego m.cz. Przebieg bez obciążenia na oscyloskopie wygląda tam tak:

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Na oscyloskopie ustawione jest 50mV na działkę. Martwi mnie to czy przebieg nie ma zamałej amplitudy? Czy wzmacniacz sobie z nim poradzi?

    0
  • #24 17 Maj 2014 22:43
    krzysztof723
    Poziom 29  

    Na początek odstaw oscyloskop, bo na razie w niczym Ci nie pomoże, a przy uruchamianiu tego prostego układu, który jest sprawdzony będzie potrzebny Twój słuch, abyś mógł ocenić jakość dźwięku jego moc, zniekształcenia itp.
    Antena ferrytowa bardzo niestarannie zrobiona.
    Jakby Ci się chciało to proponuję przewinąć staranniej cewkę L1 (zwoje powinny być układane równomiernie jeden koło drugiego).
    Cewkę L1 (do odbioru fal długich) można nawinąć np. w pięciu sekcjach (będzie łatwiej). Nawijasz masowo (lub lepiej równomiernie) 40 albo 50zw. drutu w każdej sekcji, szerokość każdej sekcji 5...6mm, odstępy między sekcjami 1...2mm. Cewkę i końcówki cewki zabezpiecz klejem aby się nie rozsypały.
    Cewka L2 powinna być usytuowana bliżej cewki L1. Czułość odbiornika można m.in. regulować przez zbliżanie cewki L2 do cewki L1.
    Zlikwiduj skrętkę zrobioną na wyprowadzeniach cewki L2 i wyprowadzenia puść luźno, a zwoje ścieśnij i zabezpiecz klejem aby się nie rozsypały.
    Sprawdź dokładnie wartości rezystorów czy odpowiadają wartościom podaną na schemacie, szczególnie 1k i 10k.
    Zastosuj filtr odsprzęgający w postaci rezystora 220...330 Ohm i kondensatora 47uF/16V. Nie widzę go na zdjęciu.
    Dołączanie równoległe kondensatora o większej pojemności 100...470nF do rezystora 100 Ohm w pierwszym wzmacniaczu w.cz. powinno zwiększać czułość odbiornika, ale bez przesady, bo odbiornik może się wzbudzić. I to właśnie się dzieje, gdy dodajesz w drugim wzmacniaczu w.cz równolegle do rezystora 100 Ohm kondensator o większej pojemności.
    Na razie nie martw się małym przebiegiem sygnału wskazywanym przez oscyloskop. Zmontuj teraz wzmacniacz m.cz o.niewielkiej mocy np. TDA7233, TBA820, LM386 (lub podobne) i połącz wszystko w całość. Wtedy przekonasz się jak Twoje radio gra...i usłyszysz, co można jeszcze poprawić.

    0
  • #25 19 Maj 2014 16:34
    prociomen007
    Poziom 18  

    Więc tak. Niestety ale nie dysponuje na stanie żadnym wzmacniaczem operacyjnym. A sklepu w mojej mieścinie z takimi bajerami też nie ma. Wykombinowałem ( a w zasadzie znalazłem ) w sieci tranzystorowy mało szumowy wzmacniacz klasy AB. Całe radyjko zlutowane jest według schematu ( wartości rezystorów podałem identyczne jakie mam ja ). Jedyna różnica to diody w detektorze -> w rzeczywistości są germanowe.

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Całość odpaliłem. W miejsce R12 dodatkowo podłączam głośniczki 36 ohmów. I słychać straszny pisk. Badanie szybkie oscyloskopem i widać że robi mi się tam jakiś generator. Nawet kiedy odłączę kompletnie antenę ( cały obwód rezonansowy ) w głośnikach słychać pisk. Mogę go wyciszyć skręcając potencjonometr 47k do połowy zakresu. Wtedy coś tam się odbiera ale gra bardzo cichutko. Czy ktoś jest w stanie mi powiedzieć dlaczego robi mi się z tego jakiś generator? Jak temu zapobiec? Dodam również że kiedy oscyloskopem podłącze się na wyjście diody D2 to tylko kiedy dołączę wzmacniacz tranzystorowy pojawia się tam jakiś dziwny przebieg o stałej częstotliwości = ten który mi piszczy w głośnikach.

    Tak wygląda zlutowana całość:

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    0
  • #26 19 Maj 2014 17:50
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Jak masz 2-stopniowy wzmacniacz w.cz., to na ogół wychodzi takie wzmocnienie, że jakiekolwiek sprzężenie (np. przez zasilanie) powoduje wzbudzenie. Nie wiem, czemu wzmacniacz wyjściowy zasilasz przez opornik (R10) - usuń połączenie punktu 17 z C8 i wzmacniaczem w.cz., podłącz baterię i C7 do punktu 17 - wtedy C7, R10 i C8 będą działać jako filtr tłumiący sprzężenie przez zasilanie.

    0
  • #27 19 Maj 2014 19:18
    prociomen007
    Poziom 18  

    Rzeczywiście taki niby prosty trik a zmienia wszystko. Teraz radio zagrało wręcz wzorowo. Radio polskie akurat mi się nawinęło :-)

    0
  • #28 19 Maj 2014 19:36
    _jta_
    Specjalista elektronik

    U mnie przy nieco większej mocy wyjściowej (głośnik 4R 2W) i w takim układzie łatwo dochodziło do wzbudzenia - trzeba było wstawić dodatkowy filtr dolnoprzepustowy (przepuszczający wszystko poniżej 15kHz, np. 10k i 1nF) za detektorem.

    Aha, tranzystory końcowe powinny być połączone kolektorami do '+' i '-' zasilania (NPN do '+', PNP do '-'), ale między emiterami potrzebne są oporniki - inaczej jak się rozgrzeją, to prąd rośnie, przez to grzeją się jeszcze bardziej... No i do głośnika 4R nie powinny to być BC547/BC557, a np. BC337/BC327, albo i coś mocniejszego; diody między bazami nie 1N4148, a jakieś o mniejszym spadku napięcia (1N5401? U mnie 1N4001 miały za duży, choć z opornikami 1R w emiterach działało sensownie), albo tranzystor + dzielnik tak dobrany, żeby uzyskać spadek napięcia nieco (ze 150mV) mniejszy, niż mają dwie diody.

    0
  • #29 20 Maj 2014 03:46
    aksakal
    Specjalista - urządzenia lampowe

    http://diyelectronics.ru/korotkovolnovyiy-priemnik-pryamogo-usileniya Szanowny kolega, prociomen007! Prosto dziwię się, gdzie znajdujesz schematy z takimi egzotycznymi błędami?(post25) Proponuję ci analogiczny schemat, z którego wykorzystaj tylko wzmacniacz niskiej częstości.Dla znacznej poprawy niskiej częstości powiększ pojemnośc kondensatora С9 do 220-470uFx16-25V.Rezystor R8 dobierz eksperymentalny tak, by napięcie w punkcie łączenia emiterow VT5 VT6 i С9 dorównywało połowie napięcia zasilania.To pozwoli otrzymać maksymalnie możliwą moc i minimalne aberracje.

    0
  • #30 21 Maj 2014 07:31
    prociomen007
    Poziom 18  

    Ogromne - ogromne dzięki wszystkim. Nareszcie zagrało to fajnie na głośniku 4 ohmy. I to nawet całkiem głośno. Całość funkcjonuje w oparciu o schemat:

    Odbiornik AM wzmacniacz końcowy -> głośnik 4 ohmy

    Jako kondensator C6 wrzuciłem kondensator tanalowy -> zdecydowanie zmniejsza on szumy na wyjściu. Jeśli chodzi o tranzystory Q3 i Q5 nie wiem czy jest sens stosować mocniejsze. Aktualne radzą sobie dobrze i w ogóle się nie nagrzewają, a radio gra naprawdę głośno. Poniżej filmik z jego pracy:


    Link


    Wykonuję tam dwa pomiary. Pierwszy to napięcie w punkcie 14 ( schemat ) a drugi to napięcie zasilania.

    0