Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Relpol przekaźnikiRelpol przekaźniki
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Regulator obrotów - prosty układ z termistorem

05 Cze 2014 00:43 3024 16
  • Poziom 9  
    Witam,

    chciałbym zrobić bardzo prosty regulator obrotów wentylatora. Mam w posiadaniu termistor SCK 082. Z tego co udało mi się ustalić to jego charakterystyka jest nst.:
    przy 25°C rezystancja = 8Ω
    przy 40°C rezystancja = 5Ω
    przy 60°C rezystancja = 3Ω

    Wentylatory załączają się przy napięciu ok. 3V.

    Pytanie moje jest jak zrobić aby wentylatory 0,3A i 2x0,11A razem 0,52A (12V) włączały się przy temperaturze ok 40°C. Z moich wyliczeń wychodzi, że rezystancja musiałaby wynosić ok 17Ω, aby się załączyły. Termistor daje przy tej temp. 5Ω. Co dalej chciałbym aby przy temp. 60°C wentylatory kręciły się pełną mocą, czyli rezystancja wynosiłaby tylko 3Ω (pochodzące z termistora). Jak rozumiem trzeba dobrać rezystor, ale właśnie jaki?

    Co ważne termistor miałby się znajdować jakieś 2,5-3m od wentylatora/ow.

    Jeżeli ten układ byłby zbyt skomplikowany to w sumie wystarczyło by mi żeby wentylatory się załączały pełną mocą przy ok 40°C.

    Zasilanie 12V.

    Proszę o pomoc w zrobieniu tego układziku.
    [3.12.2020, webinar] Zagadnienia pomiarowe w nowoczesnej inżynierii materiałowej. Zarejestruj się
  • Relpol przekaźnikiRelpol przekaźniki
  • Relpol przekaźnikiRelpol przekaźniki
  • Poziom 37  
    Przypuszczam ze ten termistor jest przeznaczony do włączenia w szereg z zasilaniem wentylatorów jako naprawdę najprostszy regulator obrotów.
    Chcesz zrobić układ elektroniczny to poszukaj normalnego termistora NTC o rezystancji około 10k albo poczytaj o pomiarze temperatury za pomocą zmian spadku napięcia na przewodzącej diodzie.
  • Poziom 9  
    @_jta_
    Innego czujnika w tej chwili nie posiadam, ot taki z odzysku. Nie jestem elektronikiem, pojęcie mam dosyć małe.

    @Alana
    Ja właśnie chcę zrobić jak najprostszy układ, to w sumie nie ma nawet być regulator obrotów, wystarczyłoby mi aby przy temp. 40°C wentylator ~0,5A zaczął pracować nawet pełną parą, poniżej 40°C ma się po prostu wyłączyć. Poczytałem coś o tym spadku napięcia na diodach, ale ten spadek jest bardzo mały, a poza tym i tak nie bardzo wiem, jak to wykorzystać.
  • Specjalista elektronik
    Jest jeszcze taka sprawa, że ten termistor, jeśli zostanie włączony szeregowo z wentylatorem, będzie się grzał od prądu wentylatora. W sumie chyba będzie tylko spowalniał obroty wentylatorów, kiedy nie jest za ciepło; nie da takiej regulacji, żeby w temperaturze nawet 25°C wentylatory się zatrzymywały, nie mówiąc o 40°C. Można spróbować połączyć go szeregowo z wentylatorem (albo wszystkimi wentylatorami połączonymi równolegle).
  • Poziom 9  
    _jta_ napisał:
    Jest jeszcze taka sprawa, że ten termistor, jeśli zostanie włączony szeregowo z wentylatorem, będzie się grzał od prądu wentylatora. W sumie chyba będzie tylko spowalniał obroty wentylatorów, kiedy nie jest za ciepło; nie da takiej regulacji, żeby w temperaturze nawet 25°C wentylatory się zatrzymywały, nie mówiąc o 40°C. Można spróbować połączyć go szeregowo z wentylatorem (albo wszystkimi wentylatorami połączonymi równolegle).


    To to ja właśnie wiem, dlatego zdaję sobie sprawę, że potrzebny pewnie jest jeszcze jakis rezystor, aby obniżyć napięcie z 12V do 3V dla 0,5A trzeba rezystancji ok 18Ω. Tylko właśnie jak to dobrać.

    W sumie to chcę jak najtańszym kosztem zrobić prosty automatyczny włącznik wentylatorka po przekroczeniu np. 40°C.
  • Specjalista elektronik
    Z tym termistorem nie ma jak dobrać - regulacja będzie "miękka" (potrzebna duża zmiana temperatury w porównaniu do zmiany obrotów wentylatorka) - albo się tym zadowalasz, albo potrzebny jest inny czujnik temperatury. Chyba, że chcesz robić jakiś dziwaczny i dość precyzyjny układ, ale to jest dużo trudniejsze, jeśli ma pewnie działać.
  • Poziom 18  
    Jeśli chcesz mieć jak najprościej, to kup czujnik bimetaliczny i po problemie.
  • Specjalista elektronik
    Można zrobić dość prosty układ na dwóch tranzystorach, tylko trzeba będzie: (1) mieć dobrze stabilizowane napięcie (można do tego użyć diody Zenera); (2) starannie dobrać oporność przynajmniej jednego opornika (czyli dać potencjometr i wyregulować).

    Koncepcja jest taka: dzielnik z tego stabilizowanego napięcia (może użyć diody Zenera, żeby mało zależało od zmian napięcia zasilania) ma podawać napięcie na bazę tranzystora NPN (np. BC548, jak się da, to z grupy C), który jednocześnie ma być czujnikiem temperatury; jego emiter ma być połączony z -zasilania, między emiterem i bazą opornik 100Ω (albo i mniejszy - np. 75Ω, 51Ω - mniej chyba nie warto), do bazy opornik (regulowany) ze stabilizowanego napięcia (względem -zasilania) - te dwa opornik tworzą ten dzielnik, ma on dawać napięcie około 0.65V między bazą, a emiterem; kolektor tego tranzystora przez opornik około 150Ω do bazy tranzystora mocy PNP (np. BD136, z radiatorem - może się w nim wydzielać ze 2W, dla bezpieczeństwa lepiej dać radiator odpowiedni do 3W), i między jego bazą, a emiterem opornik 22Ω; emiter tego PNP do +zasilania, kolektor do wentylatorków. Umieścić tranzystor NPN w temperaturze +40°C i wyregulować opornik dzielnika tak, by wentylatorki ledwie-ledwie się kręciły.

    Wzrost temperatury tranzystora NPN o 20°C (od 40°C do 60°C) spowoduje zmniejszenie napięcia emiter-baza o 20-25mV, co spowoduje, że jego prąd wzrośnie ponad 2 razy, z około 30mA do około 70mA - to dość, żeby PNP mógł przewodzić prąd wystarczający do kręcenia się wentylatorków "pełną parą". Im mniejszy opornik między bazą, a emiterem NPN-a, tym "ostrzej" będzie narastać kręcenie się wentylatorków przy wzroście temperatury. Uwaga, warto zastosować diodę Zenera, ale trzeba wyliczyć prąd jej zasilania tak, żeby przez samą diodę płynęło co najmniej 5mA (poniżej tego prądu ona źle stabilizuje), a co najwyżej około 30mA (żeby jej nie przegrzać). Do stabilizacji napięcia (znacznie mniej dokładnej, ale pewnie też ujdzie) można także użyć LED-a (raczej niebieskiego, albo białego - czerwone/żółte/zielone mają napięcie bardziej zależne od temperatury), ale wtedy jego prąd nie powinien przekraczać 15mA. A jakbyś chciał, żeby wentylatorki włączały się "skokowo", to opornik 100kΩ między kolektorem PNP, a bazą NPN powinien to zapewnić.
  • Poziom 18  
    A tak właściwie, to do czego te wentylatory? Bo to wbrew pozorom dość ważna kwestia.
  • Specjalista elektronik

    Regulator obrotów - prosty układ z termistorem



    Edytuj
    Najlepiej byłoby mieć regulację R1 (R5), albo R2 (R6) w niewielkim zakresie, żeby dobrać temperaturę, w której wentylatorki zaczną się kręcić. Włączenie opornika 100k między kolektor Q2 (Q4), a bazę Q1 (Q3) spowoduje, że nie będzie kręcenia "na pół gwizdka" - jak już wentylatorki ruszą, to pełną parą, najwyżej potem się wyłączą. Można jednak wtedy dodać kondensator np. 100uF między bazą, a kolektorem Q1 (Q3), żeby ruszanie i zatrzymywanie wentylatorków było płynne.
  • Poziom 9  
    Wentylator ma być do prostego rozprowadzania ciepłego powietrza z kominka. Czyli jak pali się w kominku (>40°C) to ma chodzić, jak spadnie poniżej to nie musi. No i co jeszcze ważne, temperatura przy czujniku może dochodzić do sporych wartości, miałby on się znajdować prawie w obudowie kominka.

    @_jta_ Twoje schematy już są dla mnie zbyt skomplikowane :D

    Ten czujnik bimetaliczny wydaje się ciekawy, czy taki(TERMOSTAT BIMETALICZNY NO OTWARTY 40C 5A/250V(384)) byłby prawidłowy? W sensie czy jak przekroczy te 40°C to on się zamyka i przewodzi prąd?
  • Poziom 18  
    Tylko tak, twierdzisz, że musiał by on wytrzymywać spore temperatury, czyli jakie, czujnik bimetaliczny może nie być odpowiedni i potrzebna będzie termopara (w jakiejś dokumentacji tego czujnika powinno być dokładnie do jakich temperatur wytrzymuje, ale jeśli jest to w okolicach 100 stopni to myślę, że spokojnie będzie okej).
    Sam czujnik jest dobry, musisz do niego tylko dodać przekaźnik, bo za jakiś czas będziesz musiał go wymienić(prąd przy rozruchu wentylatora jest dość duży).
  • Poziom 38  
    marcom1981 napisał:
    temperatura przy czujniku może dochodzić do sporych wartości

    Czyli do jakich ? 100, 200, 300 stopni , czy więcej .
  • Poziom 9  
    brofran napisał:
    marcom1981 napisał:
    temperatura przy czujniku może dochodzić do sporych wartości

    Czyli do jakich ? 100, 200, 300 stopni , czy więcej .


    Myślę, że więcej jak 200-250°C nie powinno być.
  • Poziom 38  
    marcom1981 napisał:
    Ten czujnik bimetaliczny wydaje się ciekawy, czy taki(TERMOSTAT BIMETALICZNY NO OTWARTY 40C 5A/250V(384)) byłby prawidłowy? W sensie czy jak przekroczy te 40°C to on się zamyka i przewodzi prąd?

    Jeżeli czujnik będzie zamontowany w ciągu dymowym z kominka to nie może to być bimetal , gdyż ulegnie zabrudzeniu i nie będzie styku. Jeżeli natomiast w obiegu powietrza ogrzewanego to tak. Dodatkowo konieczny przekaźnik , gdyż wyłącznik bimetalowy posiada styk rozłączający ( otwiera ) przy wzroście temperatury.
  • Poziom 9  
    brofran napisał:
    marcom1981 napisał:
    Ten czujnik bimetaliczny wydaje się ciekawy, czy taki(TERMOSTAT BIMETALICZNY NO OTWARTY 40C 5A/250V(384)) byłby prawidłowy? W sensie czy jak przekroczy te 40°C to on się zamyka i przewodzi prąd?

    Jeżeli czujnik będzie zamontowany w ciągu dymowym z kominka to nie może to być bimetal , gdyż ulegnie zabrudzeniu i nie będzie styku. Jeżeli natomiast w obiegu powietrza ogrzewanego to tak. Dodatkowo konieczny przekaźnik , gdyż wyłącznik bimetalowy posiada styk rozłączający ( otwiera ) przy wzroście temperatury.


    Będzie w ogrzewanym powietrzu, więc się nie zabrudzi.
    No przekaźnik chyba nie będzie potrzebny, gdyż są 2 rodzaje tych wyłączników bimetalicznych, zwierające i rozwierające, mi oczywiście potrzebny jest zwierający (normalnie otwarty), taki jak podałem w poście powyżej.