Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Jaki tranzystor...

Polok 30 Apr 2005 01:40 3369 26
  • #1
    Polok
    Level 13  
    Witam
    Zależy mi na zrobieniu układu takiego jaki znajduje się na rysunku, ale nie wiem jaki potrzebuję rezystor R i tranzystor T. Z tego co wiem to jeśli dałbym rezystor R=47k to napięcie baza-emiter wynosiloby 0,88V i potrzebny byłby tranzystor, w którym napięcie baza-emiter=0,88V powoduje przejście w stan przewodzenia. Byłbym też wdzięczny gdyby ktoś powiedział mi gdzie(jak) szukać tranzystorów (np. wg tego parametru) tak, żeby nie trzeba było sprawdzać danych katalogowych każdego z nich.

    Z góry dziękuje i pozdrawiam
  • #2
    Yaro126
    Level 20  
    Domyślam się że robisz ten układzik w ramach eksperymentu...... Musisz podać moc żarówki, żeby można było określić jakiego tranzystora użyć.
    Do czego ma Ci to służyć?? Bo chyba chodzi Ci o to żeby żarówka załączała się przy określonym napięciu?? Tak na marginesie, to stan przewodzenia tranzystora krzemowego przyjmuje się uwzględniając tolerancję 0,7V i musisz tak dobrać wartość rezystorów w dzielniku, żeby napięcie na wyjściu dzielnika przy odpowiednim napięciu zasilającym wyniosło 0,7V.

    Pozdrawiam!!!
  • #3
    Paweł Es.
    VIP Meritorious for electroda.pl
    A jaka to żarówka (pobierany prąd) bo to bardziej wpływa na wybór tranzystora ?
  • #4
    ed-ek
    Level 34  
    W tym przypadku rezystor baza - emiter 10k(20k) jest niepotrzebny.Istotny jest tylko R. Ogólnie jeżeli znamy prąd kolektora,czyli prąd płynący przez żarówkę to Ibazy=Ikolektora/β; β->wzmocnienie tranz.
    R<=(Uzasilania-Ube)/Ibazy;
    Praktycznie takich obliczeń się nie wykonuje. Tranzystor zawsze w stanie przewodzenia ustala sam sobie Ube=0.65÷0.8V.Istotny jest prąd kolektora(żarówki) w stanie przewodzenia,pod tym kątem dobieramy typ tranzystora,biorąc pod uwagę jego Icmax.Spadek napięcia na przewodzącym (nasycenie) tranzystorze wynosi ≈0.2V do 0,5V ,moc na nim wydzielona Pc=0.2*Ikolektora, praktycznie nigdy nie zostanie przekroczona.
    A teraz: jeżeli chcemy mieć Ikolektora=1A dobieramy tranz. np BC211;z danych technicznych odczytujemy max prąd bazy Ib=0.1A;obliczamy R=(Uzasilania-Ube)/Ib. Praktycznie wybieramy R>obliczonego aby nie przekroczyć Ibmax.W twoim wypadku przy Ikolektora=1A,Uzasilania=5V->R=(5-0.7)/0.1=43Ω.Wybieramy R=56Ω.
    Pytasz jak szukać tranzystorów - tu potrzebna jest praktyka,ogólnie tranz. o Ikolektora<=100mA,to tranz. małej mocy,od 100mA do 1A - średniej mocy, >1A dużej mocy, ale to duże przybliżenie.
  • #5
    Polok
    Level 13  
    Dziękuje za pomoc
    W kwestii wyjaśnienia to zamiast żarówki będzie podłączone podświetlenie LCD alfanumerycznego, które przy 5V pobiera ok. 300mA, a rezystor 10kΩ musi być (chyba że ten układ można inaczej połączyć) bo to jest fotorezystor (opór rośnie im mniej światła na niego pada) i chciałbym żeby w momencie kiedy jego opór będzie wynosić 10-20kΩ tranzystor zaczął przewodzić, czyli włączyło się podświetlenie w LCD. Może ktoś zna na to inny sposób, ale mnie tylko takie podłączenie przyszło do głowy. Czy teraz da się określić jakiego tranzystora użyć ?
  • #6
    Yaro126
    Level 20  
    Możesz tu użyć dowolnego tranzystora NPN o prądzie dopuszczalnym do 1A.... Pasowałby tu dobrze BC211, ale nie wiem czy go jeszcze produkują więc raczej pytaj o jego zamienniki..... niestety nie mam katalogu i nie jestem w stanie powiedzieć Ci jakie ma zamienniki..... W sklepie elektronicznym powinni Ci doradzić....
    Pozdrawiam!!!

    Dodano po 38 [minuty]:

    Ściągnąłem sobie katalog z elektrody i są tam takie tranzystory:
    O prądzie kolektora Ic=400mA - BC517

    O prądzie Ic=800mA - BC337, BC338

    O prądzie Ic=1A - BC138, BD135, BD138, BC618, BC635, BC639

    Wszystkie te tranzystory są NPN i praktycznie wszystkich możesz użyć.... Według mnie najlepszy będzie BC517. A jak nie uda Ci się go kupić to pytaj o wszystkie te, co wypisałem.

    Pozdrawiam!!!
  • #7
    Polok
    Level 13  
    Podłączyłem ten układ z tranzystorem BC211 rezystorem 10kΩ i R(potencjometr 68kΩ). Jednak tranz. zaczynał przewodzić jedynie w momencie gdy PR ustawiłem na min., czyli ok. 30Ω. Jednak po kilku próbach tranz. nie wytrzymał i się spalił. Może mi ktoś wytłumaczyć dlaczego 0,7V na bazie T było tylko przy tak niskiej wartości R?, bo wg mnie te 0,7V powinno być przy dzielniku (61kΩ i 10kΩ).
  • #8
    Yaro126
    Level 20  
    Jeżeli ten rezystor na dole to fotorezystor i testowałeś układ przy normalnym świetle to nie dziw się, bo rezystancja fotorezystora maleje bardzo gwałtownie i przy akurat tym natężeniu światła mógł mieć bardzo małą wartość rezystancji rzędu kilku omów i dlatego musiałeś dać potencjometr na minimum, a tranzystor spalił się bo dostał zbyt duży prąd bazy.... gdybyś przysłonił fotorezystor to na pewno zapaliłoby się podświetlenie.... a dzielnik musisz wyregulować tak, żeby przy odpowiednim natężeniu światła tranzystor wychodził ze stanu przewodzenia czyli żeby jego napięcie na bazie spadło poniżej 0,6V... Najlepiej rób to metodą prób i błędów kręcąc potencjometrem i ustalając odpowiednie natężenie światła padające na fotorezystor...

    Pozdrawiam!!!
  • #9
    Ptolek
    Level 36  
    Polok wrote:
    Podłączyłem ten układ z tranzystorem BC211 rezystorem 10kΩ i R(potencjometr 68kΩ). Jednak tranz. zaczynał przewodzić jedynie w momencie gdy PR ustawiłem na min., czyli ok. 30Ω. Jednak po kilku próbach tranz. nie wytrzymał i się spalił. Może mi ktoś wytłumaczyć dlaczego 0,7V na bazie T było tylko przy tak niskiej wartości R?, bo wg mnie te 0,7V powinno być przy dzielniku (61kΩ i 10kΩ).

    Dziwny ten potencjometr jak na min. ma 30 omów, chyba że połączyłeś go szeregowo z rezystorem, o tym mogłeś napisać. W zasadzie to należałoby połączyć z rezystorem. I co podłączyłeś w miejsce żarówki do testów ? Jeżeli tranzystor ma przewodzić prąd 300mA, to przy wzmocnieniu tranzystora np równym 100 do bazy musi wpłynąć prąd 3mA. Co przy napięciu 5V daje wartość potencjometru równą około 1,5kΩ, o ile dobrze kombinuję. Dzielnik ma za duże wartości rezystancji dla napięcia 5V. Można by dać 2 tranzystory dla większego wzmocnienia (układ Darlingtona) i dobrać rezystory.Sprawdzałeś tylko napięcie na bazie ? I dopiero przy 0,7V zaświeciło podświetlenie ? Może lepiej mierz prądy na bazie i kolektorze...
  • #10
    etedio
    Level 24  
    Sam jeden BC211 ma zbyt małe wzmocnienie, dlatego nie chciał się otwierać. Ptolek dobrze radzi - Darlington jest konieczny. Albo jakiś gotowy, albo złożony z dwóch zwykłych, np. popularny BC547 żeby było dobre wzmocnienie i jako drugi BC211 dla sporego prądu. Na Darlingtonie przepadnie jakieś 0,7V, więc spadnie też jasność tego podświetlenia. Można to zniwelować dodatkowym rezystorem, ale to chyba nie będzie konieczne.

    Co do tego, że spalił się tranzystor - normalka. Wiele potencjometrów spaliłem podobnym postępowaniem, nie przejmuj się. Podłącz w szeregu z potencjometrem jakiś opornik 1kΩ-10kΩ. Ograniczy prąd i nic się już nie spali. Potencjometr jakiś 47kΩ lub więcej.
  • #11
    Yaro126
    Level 20  
    To nie jest wina wzmocnienia....ludzie robiłem takich układów kilka i według tego schematu to musi działać.... co do darlingtona to po połączeniu tranzystorów otrzymasz na nich spadek napięcia równy 2x0,7V czyli w rezultacie 1,4V. Nie bierzecie wogóle pod uwage tego, że zainteresowany napisał że ma dzielnik złożony z potencjometru i fotorezystora!!! Jeżeli testował układ przy normalnym świetle (wtedy fotorezystor miał kilka omów rezystancji) to jak miał się włączyć tranzystor??? Fotorezystor to na tym schemacie jest ten rezystor na dole dzielnika. Jak chcesz żeby zapaliło Ci się podświetlenie to zasłoń fotorezystor i dopiero kręć potencjometrem... A jak chcesz żeby minimalna rezystancja wynosiła np. 10 kΩ tak jak to tam niby zakładasz to wstaw szeregowo z fotorezystorem zwykły rezystor (jego rezystancja musi się równać różnicy rezystancji rządanej czyli w naszym przypadku np. 10kΩ i rezystancji fotorezystora przy normalnym oświetleniu...
    To narazie tyle.....chyba zmontuję taki układ i podam wartości elementów...
    Pozdrawiam!!!
  • #12
    Polok
    Level 13  
    Napisałem już wcześniej, że do "praktycznego" sprawdzenia układu użyłem rezystora 10kΩ (nie fotorezystora), a w miejsce rezystora R wstawiłem potencjometr 68kΩ i dopiero po ustawieniu potencjometru na minimum (potencjometr jakiś stary nie daje 0Ω tylko 30Ω po ustawieniu na minimum - sprawdzałem omomierzem) tranzystor zaczął przewodzić. Gdyby ktoś miał jakieś gotowe rozwiązanie (najlepiej sprawdzone) to proszę o pomoc.
    Pozdrawiam
  • #13
    elektrokiler
    Level 18  
    W tym układzie praktycznie zawsze napięcie na bazie będzie równe Ube bo między bazą a emiterem jest po prostu dioda. Tranzystor spalił sie bo po skręceniu potencjometru na minimum praktycznie całe napięcie zasilania występowało na bazie a miedzy emiterem a masą nie ma oporu, czyli jest dioda czyli prawie zwarcie do masy, został przekroczony prąd bazy.

    Moim zdaniem najlepiej dać rezystor między emiterem a masą. Wtedy będzie łatwiej sterować tranzysor.

    Proponuje też dodać jeszcze jeden tranzystor i zrobić układ z pętlą histerezy. Wtedy jasność świecenia nie będzie tak bardzo zależeć od oświetlenia, będzie też można dobrać próg włączenia i wyłaczenia.
  • #14
    Polok
    Level 13  
    A czy mogę prosić o jakieś konkretniejsze informacje? Wartości elementów, a najlepiej jakiś schemacik...
  • #16
    elektrokiler
    Level 18  
    Powyższy schemat jest jeszcze gorszy niż pierwotny. Ogromne wzmocnienie układu spowoduje pełne otwacie T2 przy byle "podmuchu". W praktyce taki układ jest bezużyteczny do sterowania podświetlaniem.
    Może nawet doprowadzić do zniszczenia podświetlania.

    Aby ten układ dało sie sterować należy zmodyfikować go wg schematu który załączam. Re ustala prąd. Re=(Ucc- Ucesat)/I W roli tranzystora zastosuj połączenie tranzystorów z powyżego schematu.
    Po tej modyfikacji układ musi działać.
  • #17
    neo_dc
    Level 32  
    A może zastosować Darlingtona ze zwyklych tranzystoró, w którym tranzystor sterujący bedzie fototranzystorem ? nie prościej tak ? będzie mógł regulować sobie próg załączenia podświetlenia. Takie moje zdanie.
  • #18
    User removed account
    Level 1  
  • #19
    elektrokiler
    Level 18  
    :arrow: nemo07 czyja propozycja jest z zasady błędna ? Wyrażaj sie jaśniej a jeśli coś negujesz opisz dokładnie na jakiej podstawie (przypominam, że temat jest w dziale dla początkujących).
  • #20
    User removed account
    Level 1  
  • #21
    elektrokiler
    Level 18  
    Nie wiem czy twoje obliczenia są poprawne bo nie chce mi sie ich sprawdzać teraz, ale mi chodziło cały czas o to, że w obwodzie wyjściowym jest tylko tranzystor i podświetlanie a ludzie chcą to sterować napięciowo (dzielnik na bazie) co jest baaaaaaardzo trudne i nie potrzebnie komplikuje sprawę pozatym taki układ jest nie funkcjonalny bo przy nieuniknionych wachaniach oswietlenia jasność podświetlania również będzie sie zmieniać. Układ ze wspólnym, uziemionym emiterem jest najgorszym układem jaki można sobie wyobrazić z wielu względów (chodzi o stabilność pkt pracy) dlatego proponowałem proste ulepszenie czyli rezystor emiterowy.

    Quote:
    Również układ "etedio" nie robi sensu, gdyż fotorezystor przy wzroście natążenia światła zmniejsza oporność, czyli napięcie na bazie Q1 maleje i maleją prądy kolektorów Q1/Q2. A przecież chodzi o odwrotny efekt: jaśniejsze podświetlenie displaya przy jaśniejszym świetle z zewnątrz, nieprawda?


    Po co podświetlać coś co jest podświetlone ?

    Czy nie lepiej zastosować układ który będzie sie charakteryzował:
    -stałą jasnościa świecenia
    -dwoma progami: załączania i wyłączania odsuniętymi od siebie
    -małą wrażliwością na zmiany temperatury ?

    Na koniec jeszcze raz powtarzam, że zaproponowny układ ma bardzo małą stabilność punktu pracy i bedzie bardzo łatwo wchodził w nasycenie przy kilkustopniowych zmianach temperatury a ta na pewno zmieni sie o kilka stopni kiedy tranzystor jest nie w pełni otwary i przewodzi prąd który ogranicza tylko reyztancja nie w pełni otwartego tranzystora i diody od podświetlania.
  • #22
    User removed account
    Level 1  
  • #23
    etedio
    Level 24  
    elektrokiler wrote:
    Aby ten układ dało się sterować należy zmodyfikować go wg schematu który załączam. Re ustala prąd. Re=(Ucc- Ucesat)/I W roli tranzystora zastosuj połączenie tranzystorów z powyżego schematu.
    Po tej modyfikacji układ musi działać.

    Przemyśl koniecznie to co napisałeś!

    nemo07 - ok, nie specyzowano w którą stronę ma się zmieniać. Ogólna zasada: kiedy jest ciemno to wyświetlacze LED moga świecić słabiej, ale w LCD trzeba zwiększyć podświetlenie. Tutaj mamy LCD.

    elektrokiler wrote:
    Powyższy schemat jest jeszcze gorszy niż pierwotny. Ogromne wzmocnienie układu spowoduje pełne otwacie T2 przy byle "podmuchu". W praktyce taki układ jest bezużyteczny do sterowania podświetlaniem.
    Może nawet doprowadzić do zniszczenia podświetlania.

    Obawy o zniszczenie podświetlania i propozycja wstawiania rezystora emiterowego świadczą o tym, że masz całkowicie zerowe doświadczenie jak chodzi o podświetlanie LCD. Takie podświetlanie potrzebuje sporego napięcia i już samo stracenie 0,7V na darlingtonie skutkuje sporym spadkiem jasności. Rezystor emiterowy dobije je kompletnie.

    Zgadzam się, że będzie pewna niestabilność termiczna. Zadaj sobie tylko pytanie czy nie przeceniasz jej wpływu? To jest rzeczywisty układ, a nie akademickie teoretyzowanie!

    Załączam jeszcze jeden schemat, nie ma już tak dużego spadku napięcia na darlingtonie. Tak, sprawdziłem w praktyce ten układ i poprzedni. Nie miałem tylko BC211, więc wstawiłem BC547. Przez to pewnie trzeba będzie dobrać wartości rezystorów. Sprawdzałem na podświetleniu zwyczajnego wyświetlacza 16*2. Rezystor R5 łagodzi lekko charakterystykę przełączania, nie jest konieczny.
  • #24
    User removed account
    Level 1  
  • #25
    elektrokiler
    Level 18  
    Ja byłem cały czas przekonany, że rozmawiamy o podświetlaniu na LEDach a jeśli tak by było to miałbym racje, że bez rezystora emiterowego podświetlanie może ulec zniszczeniu.

    Moim zdaniem lepiej jest mieć podświetlanie które świeci gdy jest za ciemno i nie świeci gdy jest za jasno a nie takie które zmienia jasność.

    Poniżej schemat komparatora na wzmacniaczu operacyjnym. Jeśli uznacie, że to ma sens to moge podać wartości elementów.
  • #26
    Polok
    Level 13  
    Witam
    Trochę długo nie odpisywałem, ale wczoraj i dzisiaj zdawałem maturę, więc byłem zajęty innymi sprawami ;). Wydaje mi się, że wszystko już przedstawiłem, ale napiszę jeszcze raz, żeby było jasne.

    Mam pracę dyplomową - zegar szczegóły nie są istotne. Ważne jest jednak to, że informacje wypisywane są m.in. na wyświetlaczu LCD. No i mogę oczywiście na stałe podpiąć zasilanie do tego LCD no, ale tu pytanie po co te podświetlenie ma się świecić cały czas? Dlatego zależałoby mi na zrobieniu prostego (jak najprostszego) układu, który włączałby i wyłączał to podświetlenie. Myślałem, że układ, który na samym początku przedstawiłem powinien działać (tranzystor przełączajacy, którym steruje fotorezystor) i nie sądziłem, że będzie z tym aż tyle problemu.

    Co do podświetlenia to prąd jaki pobiera w czasie świecenia to 300mA (sprawdzałem miernikiem jak podśw. podłączyłem do zasilacza), a co do napięcia to musiałoby ono (mierzone bezpośrednio na podśw.) wynosić minimum 4,6V w ostateczności 4,5V tylko, że wtedy już zbyt jasno nie świeci.

    Jutro postaram się sprawdzić praktycznie układ ETEDIO.
    Co do propozycji ELEKTROKILER to wolałbym z tego zrezygnować. Pisałem już, że chodzi mi o rozwiązanie najprostsze i zawierające min elementów, bo nie przewidziałem na ten układ miejsca w swojej pracy.

    Pozdrawiam i wielkie dzięki za zainteresowanie i pomoc
  • #27
    Polok
    Level 13  
    Witam
    Sprawdziłem układ zaproponowany przez ETEDIO i wszystko działa tak, jak chciałem. Jeszcze raz wielkie dzięki.

    Pozdrawiam