Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Sklep HeluKabel
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Generator drgań - nie działa

Pawelsar1 25 Sty 2015 19:46 5907 84
  • #31 25 Sty 2015 19:46
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Wielkie dzięki za tak obszerne i wyczerpujące odpowiedzi! Bardzo jestem Wam za to wdzięczny. Jutro wybiorę się do sklepu elektronicznego i kupię trochę części. M.in. chciałbym spróbować wykonać taki generator na kwarcu https://obrazki.elektroda.pl/12_1234135042.jpg Autor podał wartości R1 800kOhm, R2 80kOhm. Nie sądzicie, że są trochę za duże? A jeśli chodzi o dławik, to czy wystarczy jedno z uzwojeń mojego transformatora, czy za duża rezystancja? Jaka powinna być jego indukcyjność?

  • Sklep HeluKabel
  • #32 25 Sty 2015 21:51
    _jta_
    Specjalista elektronik

    A ja bym sugerował użyć tranzystora o znanym wzmocnieniu, i zamiast takiego dzielnika użyć jednego opornika do zasilania bazy - pewnie ze 2M. Układ z takim dzielnikiem jest bardzo wrażliwy na napięcie zasilania - nieco mniejsze i generator przestaje działać. Potrzebna indukcyjność dławika zależy od częstotliwości kwarcu (tranzystor też - BC to są tranzystory niskiej częstotliwości, jakkolwiek dla BC108 minimalna częstotliwość graniczna jest chyba 150MHz, przy częstotliwości kilkadziesiąt MHz raczej by już nie działał) - myślę, że jego impedancja (=2πfL, gdzie f to częstotliwość, L to indukcyjność) powinna być nie mniejsza, niż kilkanaście kΩ.

  • #33 25 Sty 2015 22:22
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Użyję tranzystora BF199 i wypróbuję oba warianty :)

  • #34 26 Sty 2015 20:54
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Odwiedziłem dzisiaj sklep elektroniczny i kupiłem parę rzeczy potrzebnych do zbudowania kwarcowego generatora drga. W sklepie był kwrc 2Mhz i dławik 2.2mH. Z podanego przez @_jta_ wzoru wynika, że jego impedancja będzie wynosiła ok. 28 kOhm. Nie było także tranzystora BC199 i zaproponowali mi BC200, który kupiłem. W domu zdziwiłem się, gdy zobaczyłem, że ów tranzystor ma 4 "nóżki". Czy czwarta elektroda to uziemienie? Zmontowałem układ na tranzystorze BC548C i obejrzałem przebiegi na elektrodach kwarcu. Były idealnie proste, a od czasu do czasu pojawiał się malutki trójkątny szczyt. Co ciekawe, kwarc po podłączeniu do zasilania (przez rezystor) dał identyczny wykres. Na bazę podałem opornik 2MOhm, a cały układ zasilam 4 paluszkami o napięciu łącznym ok. 6.2V. Co może być nie tak?

  • #35 26 Sty 2015 23:40
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Może to nie był BC200, tylko BF200? BC raczej nie miewają 4 nóżek, BF często. I BC200 nie ma na Elenota.pl, BF200 jest (CEMI - ciekawe, tej fabryki nie ma już od dwudziestu lat, a wyroby wciąż są w sprzedaży?).

  • #36 26 Sty 2015 23:56
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Rzeczywiście, zrobiłem błąd. Chodziło mi o BF200

  • #38 27 Sty 2015 00:35
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Dzięki. A co daje podłączenie dodatkowej elektrody do masy? Większą odporność na zakłócenia? Sądzisz, że zastosowanie tego tranzystora może mieć zbawienny wpływ na mój układ?

  • #39 01 Lut 2015 21:55
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Układ z kwarcem porządnie zlutowałem i zadziałał. Napięcie mierzę na zaciskach dławika (nie wiem czy poprawnie), ale sinusoida nie jest idealna, tylko zniekształcona. Czy może to wynikać z tranzystora małej częstotliwości (drgania to tylko 2 MHz), czy może napięcia mierzonego w złym miejscu? A może tak powinno być? Czy taką sinusoidą można zmodulować, aby nadawać dźwięk metodą AM?

  • #40 01 Lut 2015 22:20
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Żeby uzyskać oscylacje, potrzebne jest odpowiednie wzmocnienie - sygnał z obwodu rezonansowego jest podawany na wzmacniacz (w tym przypadku tranzystor), który podaje wzmocniony sygnał z powrotem na obwód rezonansowy - jeśli dostarcza większą moc, niż to, co dostaje, plus straty, to mamy oscylacji, jeśli mniejszą, to oscylacje wygasają. Żeby mieć małe zniekształcenia, musi być mała nadwyżka mocy nad tym, co niezbędne do podtrzymania oscylacji - albo inaczej, mała nadwyżka wzmocnienia nad minimalnym, przy którym mogą być oscylacje. A to oznacza, że albo trzeba dokładnie "wycelować" z wielkością wzmocnienia, albo mieć jakiś "automat" do jego regulacji - żeby malało, kiedy amplituda oscylacji rośnie. W niewielkim zakresie takim "automatem" potrafi być tranzystor - jego wzmocnienie zależy od amplitudy sygnału, przy większej zwykle maleje.

    AM to jest modulacja amplitudy - pewnie najprościej ją uzyskać zmieniając prąd zasilania bazy tranzystora - np. zmniejszając go na tyle, by nie spowodować wygaśnięcia oscylacji, ale żeby już tranzystor nie dał rady wytworzyć oscylacji o dużej amplitudzie, którą by ograniczało tylko napięcie zasilania.

  • Sklep HeluKabel
  • #41 01 Lut 2015 22:32
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    @_jta_
    Czy wystarczy zwiększyć rezystor 2 MOhm? A może napięcie zasilania jest za wysokie?

  • #42 01 Lut 2015 23:16
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Może podłącz potencjometr (można 1M, można i mniejszy, tylko nie za mały, bo szkoda prądu), końcami do + i -zasilania, suwak przez ten opornik 2M do bazy i spróbuj ustawić go tak, żeby amplituda oscylacji była wyraźnie mniejsza - wtedy powinny być mniej zniekształcone.

  • #43 02 Lut 2015 09:20
    atom1477
    Poziom 43  

    Jeżeli to BF200 to ma on dużą częstotliwość graniczną. Nie w tym problem. Odwrotnie.
    Ograniczenie częstotliwościowe tranzystora zmniejsza zniekształcenia.
    Skoro masz duże zniekształcenia, to dowodzi to tylko że tranzystor może pracować znacznie wyżej.
    Jednak wysokie wysterowanie tranzystora poza znacznymi zniekształceniami obniża też paradoksalnie górną częstotliwość oscylacji. A to dlatego że by dużym wysterowaniu tranzystor wchodzi w mocne nasycenie (w dolinach sinusoidy).
    Zwiększenie tego rezystora na bazie (albo wstawienie tam potencjometru jak pisze _jta_) zmniejszy wysterowanie i generator będzie miał mniejsze zniekształcenia, i jednocześnie podskoczy maksymalna częstotliwość oscylacji.

  • #44 02 Lut 2015 10:26
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Oj, chyba nie podskoczy - tranzystory wielkiej częstotliwości maksymalną częstotliwość graniczną mają przy prądzie od 2mA do kilkunastu mA, przy małym prądzie rośnie wpływ pojemności, bo transadmitancja jest mniejsza (jest z grubsza proporcjonalna do prądu), a pojemności prawie nie zależą od prądu.

  • #45 02 Lut 2015 14:33
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    @_jta_
    Po takim podłączeniu potencjometru oscylacje poprostu zanikają. Po zwiększeniu opornika 2M drgania stają się mniejsze, ale kształt jest niezmienny. Gdy dotkę bazy, srgania również zanikają...

  • #46 02 Lut 2015 14:45
    atom1477
    Poziom 43  

    Chm, przecież robiłem taki sam generator parę dni temu :D
    To też człowiek nie myśli.
    Daj kondensator od kolektora do emitera. Ten trymer może być.
    Wywal go w każdym razie (trymer) z bazy.
    Tylko tutaj by pasowało żeby ten kondensator wraz z dławikiem tworzy obwód rezonansowy o częstotliwości jak kwarc. A przy Twoim dławiku będzie o to trudno (za duża indukcyjność).
    Zamiast dławika możesz dać rezystor powiedzmy 1k.

  • #47 02 Lut 2015 20:12
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Po zamianie dławika na rezystor układ przestał działać. Po zmienieniu miejsca kondensatora, sinusoida stała się jakby gładsza, ale pochylona na jeden bok i ścięta dołu. To chyba jednak nie ma takiego znaczenia. Jak zmodulować powstały sygnał. Po podłączeniu do bazy kable z mini-jack (mono) i uwspólnieniu masy sygnał po prostu znika. Po podłączeniu mini-jack'a między cewkę i plus, w radiu słychać niezbyt głośny dźwięk, ale to chyba nie poprawnie... Po za tym zasięg to jakiś 1 M, po podłączeniu w obwód kolektora jednego z uzwojeń transformatora. Gdy przełączę w oscyloskopie podstawę czasową z 1us na 10 ms, wyraźnie widać dodatkowe drgania ok. 50 Hz (czyżby z sieci?). Jak to wszystko naprawić?

  • #48 02 Lut 2015 20:32
    atom1477
    Poziom 43  

    Pawelsar1 napisał:
    Po zamianie dławika na rezystor układ przestał działać. Po zmienieniu miejsca kondensatora, sinusoida stała się jakby gładsza, ale pochylona na jeden bok i ścięta dołu. To chyba jednak nie ma takiego znaczenia. Jak zmodulować powstały sygnał. Po podłączeniu do bazy kable z mini-jack (mono) i uwspólnieniu masy sygnał po prostu znika. Po podłączeniu mini-jack'a między cewkę i plus, w radiu słychać niezbyt głośny dźwięk, ale to chyba nie poprawnie... Po za tym zasięg to jakiś 1 M, po podłączeniu w obwód kolektora jednego z uzwojeń transformatora. Gdy przełączę w oscyloskopie podstawę czasową z 1us na 10 ms, wyraźnie widać dodatkowe drgania ok. 50 Hz (czyżby z sieci?). Jak to wszystko naprawić?

    Sygnał z JACKa podłączaj przez kondensator. Bezpośrednio nie można bo tam może nie być separowania składowej stałej (na wyjściu sygnału audio, nie wiem jakie masz (komputer?)).

  • #49 03 Lut 2015 12:43
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Czym spowodowane są zaniki oscylacji? Próbowałem przylutowywałem kondensator i oscylacje zanikły... On nawet nie był do niczego podłączony! Dlaczego ten układ jest tak niestabilny?

  • #50 03 Lut 2015 13:37
    atom1477
    Poziom 43  

    Chm, zapominałem że jeszcze szeregowy rezystor trzeba. Z 1...10k.
    Układ aż tak niestabilny nie jest. Trzeba tylko dobrze dobrać elementy.
    Ostatnio próbowałem zbudować jakikolwiek generator w.cz. (ze 100MHz, do testów innego układu) i spośród wielu generatorów (Colpittsa, Hartley'a) tylko ten działał.
    Oczywiście te inne nie działały z mojej winy, bo coś źle dobierałem pewnie.
    No nie miej jednak świadczy to o tym że ten generator (Pierce'a) jest najprostszy w uruchomieniu.

  • #51 03 Lut 2015 14:06
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Czy dławik można zastąpić cewką 452 uH? Próbująć wylutować niestety urwałem jedną jego elektrodę :( Po za tym czego mogę się spodziewać po nadajniku kwarcowym AM? Bo jak na razie osiągnąłem tylko 1m zasięgu + spory szum w tle. Czy z tak prostego układu nie da się wycisnąć więcej?
    W szereg z czym dać ten rezystor?

  • #52 03 Lut 2015 14:28
    atom1477
    Poziom 43  

    Rezystor w szeregu z kondensatorem.
    A generator to jaką ma mieć częstotliwość?

  • #53 03 Lut 2015 15:02
    _jta_
    Specjalista elektronik

    452uH ma przy 2MHz reaktancję 5680 om; taką samą reaktancję, ale o przeciwnym znaku, ma kondensator 14pF - jeśli równolegle do tego dławika podłączysz kondensator o nieco większej pojemności, uzyskasz reaktancję pojemnościową. O ile pamiętam, w tym generatorze powinna być reaktancja pojemnościowa przy kolektorze i przy bazie (ale może przy bazie nie jest konieczna, bo wystarczy pojemność bazy) - kwarc w małym przedziale częstotliwości ma reaktancję indukcyjną i powstaje układ Colpittsa.

  • #55 03 Lut 2015 22:00
    atom1477
    Poziom 43  

    Ciężko jest spalić kwarca.
    Ten wzmacniacz nie zwiększy zasięgu bo ma za małe pasmo.
    Zasięg przy 1MHz będzie mały bo to takie pasmo jest.
    Konkretny zasięg z kawałka drutu jako anteny, to na 100MHz dopiero.
    A w ogóle masz antenę? :D

  • #56 03 Lut 2015 22:05
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Anteny nie mam, w tym problem. Nie spodziewam się wielkiego zasięgu, 20m by mnie całkowicie zadowoliło. Czy da się to osiągnąć bez anteny?

  • #58 03 Lut 2015 22:19
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    Szkoda... A gdybym te kilkadziesiąt metrów drucika zwinął? Jeśli podmienię kwarc na 100Mhz to osiągnę zasięg 20m bez anteny?

  • #59 04 Lut 2015 00:17
    atom1477
    Poziom 43  

    Zwinięcie drucika znacznie pogorszy parametry anteny (prawie całkowicie zablokuje nadawanie).
    Antena zawsze musi być (nawet na kilka GHz, gdzie może mieć wymiary kilka mm).

  • #60 04 Lut 2015 00:24
    Pawelsar1
    Poziom 11  

    To pogrzebało moje nadzieje związane z AM. Moją ostatnią deską ratunku jest modulacje częstotliwościowa kwarcu 100MHz...