Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Wyszukiwarki naszych partnerów

Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME
Proszę, dodaj wyjątek elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

generator astabilny 74121 - po zlozeniu nie dziala

pawelse 13 Sty 2015 00:43 1503 18
  • #1 13 Sty 2015 00:43
    pawelse
    Poziom 16  

    Witam. Nie wiem czy właściwy dział, więc w razie czego prosze o przeniesienie.

    Mam wykonać generator z ustawiana długością czasu stanu niskiego i wysokiego (w zakresie 0,5 do 3s) do sterowania elektrozaworu. Wykonałem go na ukladach 74121vna bazie tego schematu: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic101704.html,, lekko modyfikując schemat i wzór płytki, a mianowicie dodałem tranzystor na wyjściu jako klucz sterujący urządzeniem i potencjometry w szereg z R1 i R2 w celu dostrojenia. Wartości C2 i C3 to 1uF. Wartości R1 i R2 to po jakieś 200k om + potencjometr montażowy 1Mom.Rb 1,5Kom.

    Układ raz działał, innym razem po dotknięciu śrubokrętem potencjometru zmieniał stan na wyjściu (po dotknięcu jednego potencjometru na wyjsciu ustawial sie stan niski, po dotkinięciu drugiego stan wysoki).W czym tkwi problem? Czy schemat z którego korzystałem zawierał błędy, czy też ja coś poknociłem? Ewentualnie czy mogło tak być, że poprawiając lut lutownicą transformatorową bez wyjmowania scalaków uszkodziłem ich?

    W załączniku załączam schemat po modyfikacji:

  • Pomocny post
    #3 13 Sty 2015 21:06
    bogi
    Poziom 28  

    Potencjometry do 9 nogi układu a nie do 11.

  • #4 13 Sty 2015 21:51
    pawelse
    Poziom 16  

    ok. Dziękuje serdecznie za odpowiedź. Spróbuję poprawić i dam znać.

    PS. Rozumiem że zarówno schemat B jak i C w nocie jest poprawny?

  • #5 14 Sty 2015 18:43
    pawelse
    Poziom 16  

    Witam. Poprawilem blad. Kondensator wpialem miedzy 9 a 10 nozke i wyjscie potencjometru do 9 nozki ukladu. Niestety nie pomoglo. Ma ktos jeszcze pomysl jakis?

  • Pomocny post
    #6 14 Sty 2015 19:30
    435758
    Usunięty  
  • #7 14 Sty 2015 20:18
    pawelse
    Poziom 16  

    Witam. Zamieszczam jeszcze schemat w eagle oraz wzór płytki, który wykonywałem. Tak jak pisałem kondensatory już wlutowane poprawnie miedzy 10 a 11 pin i wyjście rezystora do 9pinu w obydwu układach.

    Jeszcze kilka pytań:
    1. Czy C1 10uF i R3 2k2 są potrzebne?
    2. Czy prawidłowo dobrałem rezystory i kondensatory odpowiadające za geeracje ( kondensatory po 1uf, rezystory po 220kom + potencjometry po Mom)?
    3. Odnośnie odpowiedzi majeranek53 :mam wyjąć scalak drugi (IC3) i sprawdzić co się dzieje na wyjściu pierwszego scalaka (IC2)?
    4.Tranzystor jaki dałem to BD139 i Rezystor bazy to 2k2 czy poprawnie?
    5. Czy nie ma błedów na płtce. Z góry dziękuje za odpowiedzi. Pozdrawiam.

  • Pomocny post
    #8 14 Sty 2015 20:45
    Christophorus
    Poziom 40  

    pawelse napisał:
    4.Tranzystor jaki dałem to BD139 i Rezystor bazy to 2k2 czy poprawnie?
    Jeżeli ten tranzystor ma załączać cewkę elektrozaworu to potrzebna jest jeszcze dioda prostownicza zabezpieczająca ten tranzystor przed uszkodzeniem przepięciami powstającymi w cewce w trakcie jej włączania i wyłączania.

  • #9 14 Sty 2015 22:32
    pawelse
    Poziom 16  

    Puki co podpięty jest tylko LED.

  • Pomocny post
    #10 15 Sty 2015 00:40
    kspro
    Poziom 27  

    Masz za duże wartości oporności potencjometrów i oporników w szereg z nimi, wskutek czego układ 74121 może w ogóle nie działać. Według katalogu wartość oporności od pinu 11 do +5V może wynosić od 1.4kΩ do 40 kΩ, a pojemność kondensatora do 1000µF (pinu 9 lepiej nie używaj, on zawiera wewnętrzny opornik 2kΩ, który nie jest specjalnie stabilny choć czasami się przydaje przy generacji krótkich czasów).
    W związku z tym musisz mocno obniżyć łączną oporność potencjometrów i oporników oraz zwiększyć pojemność kondensatorów. Dla zakresu regulacji jak 1:6 (od 0.5s do 3s) powinieneś użyć potencjometru 22kΩ i opornika 4.3-4.7kΩ, wówczas ze wzoru T=0.693•RC wychodzi, że kondensator powinien mieć 164µF. Możesz spróbować użyć potencjometru 47kΩ z opornikiem 8.2kΩ w szereg, to jest więcej niż katalogowe 40kΩ ale przypuszczalnie 74121 będzie jeszcze działał. Przy takiej oporności kondensator powinien mieć 77µF.
    W obu przypadkach pojemności są duże, więc trzeba będzie zastosować kondensatory elektrolityczne, które nie słyną z dokładności ani ze stabilności. Jeżeli duża dokładność przy ustawianiu czasów nie jest potrzebna, to w porządku, w przeciwnym razie obawiam się, że 74121 się po prostu nie nadaje do tak długich czasów i lepiej poszukać innego rozwiązania.

  • Pomocny post
    #11 15 Sty 2015 09:24
    janszy3643
    Poziom 29  

    Zawsze można zastosować układ RC z tranzystorem, wtedy nawet przy długich czasach nie trzeba stosować kondensatorów elektrolitycznych.

  • Pomocny post
    #13 15 Sty 2015 12:31
    trymer01
    Moderator Projektowanie

    Stosując kondensatory elektrolityczne, należy użyć nieco innego układu - z diodą - stosowna aplikacja również jest w każdym datasheet 74121/123 - np. http://ceee.ytu.edu.cn/uploads/74pdf/74121.pdf str. 3.

    Czytajcie datsheet'y - to podstawy, i kopalnia wiedzy. Po co odkrywać Amerykę?

  • Pomocny post
    #14 15 Sty 2015 15:12
    eurotips
    Poziom 33  

    Skąd wytrzasnąłeś 74121? już od 20 lat ten układ był nieosiągalny, jak źle przechochowywany przez tyle lat to może być uszkodzony. 74123 w jednej kości ma 2 takie układy, rózni się tylko tym że ma podtrzymane wyzwalanie. Do długich czasóe lepiej stosować układy cyfrowe CMOS, np 4538, elektrolity przy czasie 1s wystarczą rzędu 10µF

  • #15 16 Sty 2015 16:09
    pawelse
    Poziom 16  

    Witam. Dziękuję wszystkim za odpowiedź. Układ w końcu wystartował (maksymalna rezystancja z jaką układ działa to około 160 Kom)

    Teraz mam następujące pytania:
    1. janszy3643: Czy mógłbyś powiedzieć jak taki układ wygląda i jak wówczas dobrać wartości RC?
    2. Kondensator elektrolityczny ma być bezpolaryzacyjny?
    3. Jeśli zastosuję kondensator inny niż elektrolityczny np. tantalowy 100uF, również konieczne jest użycie diody?

    Eurotips. Dostałem w sklepie elektronicznym w Rzeszowie.

  • Pomocny post
    #16 16 Sty 2015 18:07
    janszy3643
    Poziom 29  

    Jak trafię gdzie taki schemat w swoich zapiskach to podeślę
    ogólna zasada jest taka ze pojemność jest tyle razy mniejsza ile wzmocnienia tranzystora.

    Dodano po 28 [minuty]:

    generator astabilny 74121 - po zlozeniu nie dziala

  • Pomocny post
    #17 16 Sty 2015 18:26
    jiwaniuk
    Poziom 30  

    Kondensator tantalowy jest kondensatorem bezpolaryzacyjnym "bezbiegunowym", co oznacza, że nie ma znaczenia jak go włączymy w układ. Kondensatory elektrolityczne są kondensatorami polaryzacyjnymi "biegunowymi" (jednokierunkowymi) co oznacza, że mogą być włączone do układu tylko (+) do (+) zasilania oraz (-) do (-) zasilania i gdy podłączy się go odwrotnie to się go uszkodzi.
    Z 2 kondensatorów elektrolitycznych (o tej samej pojemności) i 2 diod prostowniczych można wykonać kondensator bezbiegunowy.

    Pozdrawiam wszystkich

    jjanek

    Moderowany przez trymer01:

    Pierwsze zdanie to nieprawda, z powodu której w skrajnych warunkach można stracić oko wybite przez latającą obudowę tak wpiętego kondensatora.
    Proszę udzielać przemyślanych rad, których kolega jest pewien.

  • #18 17 Sty 2015 13:51
    pawelse
    Poziom 16  

    Witam. Dołożyłem układ z tranzystorem i obsługuje nawet rezystancje 2Mom. Dziękuję za pomoc, jednak proszę jeszcze nie zamykać tematu.

  • #19 17 Sty 2015 15:23
    janszy3643
    Poziom 29  

    O ile sobie dobrze przypominam kiedyś stosowałem nawet tranzystor darlington przy wzmocnieniu 6000 wychodzą spore czasy, nawet przy kondensatorze 100nF. Stała czasowa to chyba 0,24RC, zaznaczam chyba, bo czasy kiedy używałem TTL już dawni minęły.

 Szukaj w ofercie
Zamknij 
Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME