Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Naprawa końcówki mocy,wzmacniacz do gitary basowej Trace Elliot AH 300-12

paweł.O 28 Apr 2015 22:17 3927 32
e-mierniki
  • #1
    paweł.O
    Level 10  
    Witam.
    Mój problem polega na tym,że wymieniłem tranzystory mocy we wzmacniaczu do gitary basowej Trace Elliot AH300-12,ale na inne niż są na schemacie z przyczyn ekonomicznych rzecz jasna,orginalne tranzystory to BUZ901P i BUZ906P.
    Ja zamontowałem 2sk1530 i 2sj201, będę szczery nie ustawiałem pod nowe tranzystory prądu spoczynkowego,próbuje to zrobić ale mi to nie wychodzi jak widać na schemacie nie ma rezystorów źródłowych na których można zmierzyć spadek napięcia,
    najgorsze jest to,że próbowałem mierzyć prąd pomiędzy odłączonym przewodem a drenem jednego tranzystora i mój miernik nic nie wskazuje.
    Dodałem dla sprawdzenia tego prądu też jeden rezystor 0.33R pomiędzy (S) źródło a płytkę na jednym tranzystorze i nic,miernik mi nic nie wskazuje.Nie wiem o co chodzi.Wzmacniacz działa, na wyjściu sprawdzałem napięcie stałe jest około 10mV.
    Końcówka mocy ma jeden objaw, który ją dyskwalifikuje, przy oddawaniu praktycznie maksymalnej mocy słychać jakieś zniekształcenia w rejonie wysokich tonów, może wysokiego środka.
    Brzmi to trochę jakby przesterowanie się końcówki, ale bardziej bym obstawiał jakieś zniekształcenia nie powodowane obcinaniem wierzchołków sygnału. Nie jestem ekspertem więc mogę się mylić i dlatego proszę o pomoc.
    Być może ten prąd spoczynkowy jest tego przyczyną? Może ja źle dokonuje pomiarów? Może te tranzystory nie są kompatybilne z układem, ponieważ mogą nie być idealnymi odpowiednikami?
    Naprawa końcówki mocy,wzmacniacz do gitary basowej Trace Elliot AH 300-12
  • e-mierniki
  • #2
    SlawekKedra
    Level 43  
    Jakie jest napięcie pomiędzy kolektorem TR4 i kolektorem TR5 przy maksymalnej rezystancji potencjometru RV1?
    Te 2sk/2sj są z grupy 0 czy z grupy Y?
  • #3
    paweł.O
    Level 10  
    Witam.
    Dziękuje za zainteresowanie się tematem.
    Nie miałem czasu żeby się za to porządnie zabrać i dlatego dopiero teraz piszę.
    Zmierzyłem napięcie i jest 0,916V oczywiście przy maksymalnej rezystancji RV1.
    Domyślam się, że to za mało do prawidłowej polaryzacji tranzystorów wyjściowych.?
    Przeszło mi przez głowę to ,że pewnie inne tranzystory mogą być uszkodzone,
    ale skoro układ działa to może jednak nie są, pomyślałem.
    Może dioda D1 jest uszkodzona? Musze to pomierzyć.

    Pytałeś o grupę tych tranzystorów, nie wiem o co dokładnie chodzi więc wklejam wycinek z PDF-u z podkreślonymi parametrami o które może chodzić, w PDF-ie BUZ 901P nie widziałem takich oznaczeń.
    Naprawa końcówki mocy,wzmacniacz do gitary basowej Trace Elliot AH 300-12
  • #4
    SlawekKedra
    Level 43  
    Ok, grupa tranzystora jest gdzieś oznaczona na obudowie albo jako ''O'' albo ''Y''. Jest też możliwe że tego oznaczenia brak, ale nie jest to jakieś istotne w tej chwili.
    Istotne jest to, że to napięcie 0,916V jest za niskie aby mógł pojawić się prąd spoczynkowy i trzeba ustalić dlaczego tak jest. Czy rzeczywista oporność tego potencjometru jest zgodna ze schematem?

    Dodano po 4 [minuty]:

    Zmierz też następujące napięcia:
    1) Pomiędzy plusem zasilania a bazą TR4
    2) Pomiędzy plusem zasilania a emiterem TR4

    Dodano po 7 [minuty]:

    paweł.O wrote:
    Może dioda D1 jest uszkodzona?

    Przebicie D1 może być przyczyną zmniejszonego prądu płynącego przez TR4 i RV1, co w efekcie spowodowałoby mniejsze napięcie na RV1
  • #5
    paweł.O
    Level 10  
    odp.1) 1,58V
    odp.2) 1,04V
    Pomiar: plus miernika na plus zasilania.
    Zmierzyłem też napięcie na kolektorze i wyszło jakieś 80V.
    A tranzystory to grupa "Y"
    Diodę D1 sprawdzałem w układzie z rozładowanym napięciem i wygląda,że jest dobra.
    Rezystory też mierzyłem i mają prawidłowe wartości tylko do diod zenera Z1 i Z2 nie mam pewności.Jak są wlutowane to miernik pokazuje,że przewodzą w jedna i drugą stronę.
    RV1 jest orginalny,więc powinien być ok.
  • #6
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    Zmierzyłem też napięcie na kolektorze

    Chodzi o kolektor TR4?
    paweł.O wrote:
    i wyszło jakieś 80V.

    Względem masy czy plusa zasilania?
    paweł.O wrote:
    Diodę D1 sprawdzałem w układzie z rozładowanym napięciem i wygląda,że jest dobra.

    Napięcia które podałeś też wskazują na sprawność tej diody.
    paweł.O wrote:
    tylko do diod zenera Z1 i Z2 nie mam pewności.Jak są wlutowane to miernik pokazuje,że przewodzą w jedna i drugą stronę.

    Jakie konkretnie wartości pokazuje miernik na zakresie diody przy tych pomiarach?

    Czy R13 i R14 ma właściwą wartość?
  • #7
    paweł.O
    Level 10  
    Tak TR4 mierzone względem plusa tak jak pozostałe napięcia.
    Co do diod zenera to teraz wskazuje ,że jest ok.Miernik wskazuje 708 jedna i 720 druga dioda, w drugą stronę nic nie wskazuje.
    R13 i R14 mają prawidłowe wartości.
    To możne ja posprawdzam napięcia na wszystkich tranzystorach względem masy i umieszczę to na schemacie?
    Naprawa końcówki mocy,wzmacniacz do gitary basowej Trace Elliot AH 300-12
  • #8
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    To możne ja posprawdzam napięcia na wszystkich tranzystorach względem masy i umieszczę to na schemacie?

    Ok, to dobry pomysł. Zmierz również napięcie na C5
  • e-mierniki
  • #9
    paweł.O
    Level 10  
    Kupiłem wszystkie małe tranzystory i je wymienię,mam nadzieje,że to pomoże.Wzmacniacza nie jest mój,więc zależy mi na czasie żeby go oddać właścicielowi i żeby mu służył.Dam znać czy wszystko działa.
  • #10
    SlawekKedra
    Level 43  
    Poczekaj z tą wymianą. Sprawdź R5 czy ma właściwą rezystancję
  • #11
    paweł.O
    Level 10  
    Ma właściwą wartość. Wylutowałem jedną nóżkę i zmierzyłem wartość.
    Wiem,że analiza takiego układu jest wielce pouczająca i potrzebna,ale chciałbym już oddać tego wzmaka i dlatego tak jak napisałem przymierzam się do wymiany wszystkich tranzystorów BF...
    Jeżeli wszystkie rezystory i inne elementy wokół nich są sprawne to myślę,że nie powinno być kłopotów z działaniem i ustawieniem prądu spoczynkowego.
  • #12
    slawussj
    Level 34  
    Witam. Jeśli źródło prądowe z opornikiem R12=220Ω i RV1 0-220Ω , to prąd płynący przez RV1 będzie miał wartość ok. 4mA. Wychodzi na to, że tranzystory są dobre.
    Poza tym inne wzmacniacze też mają małe napięcie polaryzacji np: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic1958936.html
  • #13
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    Jeżeli wszystkie rezystory i inne elementy wokół nich są sprawne to myślę,że nie powinno być kłopotów z działaniem i ustawieniem prądu spoczynkowego.

    No właśnie w tym rzecz że z tych napięć co zamieściłeś wynika że ta końcówka tak została zaprojektowana że pracuje bez prądu spoczynkowego. Do takiego wniosku prowadzi to, że elementy są sprawne i zgodne ze schematem a rozkład napięć wskazuje również na poprawną pracę poszczególnych bloków jak również całości. Oryginalne tranzystory mają co prawda niższe napięcia otwarcia ale to też nie zapewnia ich otwarcia w spoczynku ponieważ napięcie na potencjometrze jest zbyt niskie. To zbyt niskie napięcie nie jest wynikiem uszkodzenia ponieważ rzeczywiste napięcie zgadza się z obliczonym teoretycznie na podstawie wartości elementów zamieszczonych na schemacie.
  • #14
    paweł.O
    Level 10  
    To moje pytanie brzmi.Co reguluje ten potencjometr RV1?
    I jaka może być przyczyna tych objawów,które już opisałem w pierwszym poście?
    Uściślając,to te objawy pojawiają się raczej przy bardzo dużej oddawanej mocy a nie prawie maksymalnej.
    Jak na wzmacniacz basowy jest to normalna wielkość oddawanej mocy.
  • #15
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    To moje pytanie brzmi.Co reguluje ten potencjometr RV1?

    Jest on umieszczony w takim miejscu że teoretycznie powinien regulować właśnie prąd spoczynkowy. Rzecz w tym że aby prąd spoczynkowy się pojawił, potrzebne jest ok. 3V napięcia na tym potencjometrze. Napięcie na tym potencjometrze jest zależne od prądu płynącego przez TR4 a ten prąd z kolei zależny jest od elementów R11 i R12 oraz od istnienia diody D1. Przy tych wartościach R11 i R12 ten prąd wynosi ok. 4mA jak już trafnie wskazał kolega slawussj, co powoduje że spadek napięcia na RV1 wynosi 0,9V, co nie jest wystarczające do tego aby przez tranzystory mocy popłynął w spoczynku jakikolwiek prąd.
    paweł.O wrote:
    I jaka może być przyczyna tych objawów,które już opisałem w pierwszym poście?

    Jeśli chodzi o ten objaw:
    paweł.O wrote:
    Końcówka mocy ma jeden objaw, który ją dyskwalifikuje, przy oddawaniu praktycznie maksymalnej mocy słychać jakieś zniekształcenia w rejonie wysokich tonów, może wysokiego środka.

    To nie wydaje się możliwe że jest on spowodowany brakiem prądu spoczynkowego ponieważ wzmacniacze w klasie B (pracujące bez prądu spoczynkowego) zniekształcają najbardziej na początku wysterowania kiedy moc oddawana jest najmniejsza.
    Możliwe że wzmacniacz ten pracowałby nieco inaczej z oryginalnymi tranzystorami ale nawet wtedy byłaby to praca bez prądu spoczynkowego.
  • #16
    paweł.O
    Level 10  
    To jeszcze raz się zapytam.
    Na co może mieć wpływ ten potencjometr RV1?
    Może da się nim dostroić do obecnych tranzystorów?
    Może on wpływa na sposób wysterowania tranzystorów mocy?
  • #17
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    To jeszcze raz się zapytam.

    Może wystarczyłoby jeszcze raz lub kilka razy przeczytać.
    paweł.O wrote:
    Na co może mieć wpływ ten potencjometr RV1?
    SlawekKedra wrote:
    Jest on umieszczony w takim miejscu że teoretycznie powinien regulować właśnie prąd spoczynkowy.

    paweł.O wrote:
    Może da się nim dostroić do obecnych tranzystorów?
    SlawekKedra wrote:
    Rzecz w tym że aby prąd spoczynkowy się pojawił, potrzebne jest ok. 3V napięcia na tym potencjometrze. Napięcie na tym potencjometrze jest zależne od prądu płynącego przez TR4 a ten prąd z kolei zależny jest od elementów R11 i R12 oraz od istnienia diody D1. Przy tych wartościach R11 i R12 ten prąd wynosi ok. 4mA jak już trafnie wskazał kolega slawussj, co powoduje że spadek napięcia na RV1 wynosi 0,9V, co nie jest wystarczające do tego aby przez tranzystory mocy popłynął w spoczynku jakikolwiek prąd.

    paweł.O wrote:
    Może on wpływa na sposób wysterowania tranzystorów mocy?

    Co rozumiesz przez ''sposób wysterowania tranzystorów mocy''?
  • #18
    paweł.O
    Level 10  
    Chodzi mi o to,że kręcąc tym potencjometrem doprowadzamy w końcu do zwarcia kolektora TR4 i TR5 to co się wtedy dzieje?Sygnał zanika?
  • #19
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    Chodzi mi o to,że kręcąc tym potencjometrem doprowadzamy w końcu do zwarcia kolektora TR4 i TR5 to co się wtedy dzieje?Sygnał zanika?

    Nie, sygnał nie zanika.
    Ponieważ napięcie na maksymalnej rezystancji jest dużo niższe niż potrzeba do przepływu prądu spoczynkowego przez tranzystory mocy, to czy on jest na maksymalnej rezystancji czy na minimalnej, niczego nie zmienia. Możesz się o tym przekonać ustawiając go raz na minimum i potem na maksimum.
  • #20
    slawussj
    Level 34  
    Raczej nie chodzi o prąd spoczynkowy. Jeśli masz oscyloskop, to może dobrze byłoby zobaczyć co jest na wyjściu i najważniejsze, co jest na zasilaniu. Jeśli nie masz oscyloskopu, to zmierz napięcie zasilania w + i w - bez wysterowania i z wysterowaniem, kiedy występują zniekształcenia.
  • #21
    paweł.O
    Level 10  
    Mam trzy rezystory 50 Watt 10R, 6.8R i 4.7R .Mogę je wykorzystać do sztucznego obciążenia wzmacniacza,żeby sprawdzić co się dzieje przy mocnym wysterowaniu?
    Sklecę oscyloskop na komputerze.
    Tylko mam pytanie co do sondy którą miał bym mierzyć napięcie na wyjściu wzmacniacza.
    Jak by miała wyglądać? Rezystor i szeregowo połączony kondensator (sonda do mierzenia napięć zmiennych), a do napięć stałych?
    Jeszcze takie pytanie,czy jest możliwość dodania do tej końcówki układu powiedzmy na jednym tranzystorze ,który da możliwość regulacji prądu spoczynkowego.
    Wiem uczepiłem się tego prądu spoczynkowego i marudzę, ale ciekawi mnie to czy może tym tranzystorom nie jest to potrzebne do lepszej pracy?
    Sprawdzałem schematy różnych wzmacniaczy na mosfetach pod względem podobieństwa schematu (układu) ale ciężko coś podobnego znaleźć.
    Postaram się zastosować do waszych rad.
    Może rzeczywiście uszkodziły się kondensatory filtrujące i przy dużym pobieranym prądzie coś się z nimi dzieje?
    W układzie są tylko dwa bezpieczniki po 5 amper ale po stronie zmiennej przed mostkiem prostowniczym i oczywiście były spalone.
    Jeszcze ciekawostka odnośnie montażu tranzystorów mocy na radiatorze.
    Otóż w orginale są zamocowane na specjalne klipsy,które dociskają ów tranzystory do radiatora po przez pastę termo przewodzącą bez żadnej podkładki,mikowej czy sylikonowej.
    Te tranzystory (BUZ...) mają z tyłu metalową płytkę która odprowadza ciepło i jednocześnie jest połączona z jednym z wyprowadzeń tranzystora.
    Pewnie to było przyczyną eksplozji tranzystorów.
  • #22
    slawussj
    Level 34  
    Aby regulować prąd spoczynkowy daj szeregowo dwie diody 1N4148 i PR1k zamiast RV1. Diody mają dotykać szkłem do radiatora. Możesz dać diodę BAP811 oczywiście jedną.
    !!! Uwaga, kiedyś trafiłem taką z dodatnim współczynnikiem temperaturowym!!!
    Na razie pomierz miernikiem, czy napięcie zasilania bardzo spada przy większej mocy.
  • #23
    paweł.O
    Level 10  
    Witam. Nie miałem wcześniej czasu na robienie przy tym wzmaku , ale teraz mierzyłem napięcie na rezystorze (rezystorach połączonych szeregowo 4R7 i 6R8 każdy po 50 Watt zamontowane na radiatorze :-)) żeby obliczyć jaką końcówka dostarcza moc i jakie spadki napięcia występują na kondensatorach filtrujących. Na końcówkę podałem czystą sinusoidę 700Hz z programu z kompa.
    Wygląda to tak:
    Napięcie na rezystorach wynosiło 41,5V wg obliczeń moc wychodzi ok 150W.
    Trochę się boję wysterować ją bardziej a jeszcze nie ogarnąłem tematu oscyloskopu, żeby zobaczyć co się dzieje z sygnałem przy takim wysterowaniu.
    Napięcie na kondensatorach bez podawania sygnału 161,3V po podaniu sygnału 142V mierzone pomiędzy plusem a minusem dwóch filtrujących kondensatorów. Pomiar wykonuję w dość krótkim czasie z obawy o uszkodzenie czegokolwiek.
    Zrobiłem jeszcze jeden pomiar tym razem na wyjściu ok 51V moc ok 220W spadek na kondensatorach do 139V niewiele w porównani z poprzednim pomiarem. Napięcie sygnału wejściowego na końcówkę mierzonego zwykłym multimetrem to 0.885V to napięcie dotyczy drugiego pomiaru. Chyba,że moje obliczenia są błędne a pomiary nie takie jak trzeba.Usłyszałem,że trafo jest raczej mocniej obciążone ponieważ słychać ,że brzęczy mocniej.
  • #24
    SlawekKedra
    Level 43  
    Obliczenia są poprawne, ale nie wiadomo czy dane do tych obliczeń są poprawne, konkretnie chodzi o napięcie. Jeśli przebiegów nie oglądałeś na oscyloskopie, to nie wiadomo czy ten wzmacniacz był przesterowany czy też nie. Miernik powinien poprawnie zmierzyć jeśli mierzy sinusoidę. Przy innym kształcie nie zmierzy już wartości RMS chyba że jest to miernik "True RMS".
    Jak ogarniesz oscyloskop to obejrzyj sobie jak wygląda ta sinusoida przy niewielkiej mocy a potem wysteruj go tak aby zaczął minimalnie zniekształcać i przy tym poziomie zmierz napięcie i oblicz moc.
  • #25
    paweł.O
    Level 10  
    Witam po przerwie.
    Skleciłem oscyloskop na kompie i zmierzyłem napięcie na wyjściu przy jednoczesnym pomiarze sygnału na oscyloskopie.
    Podałem czystą sinusoidę jak poprzednio tylko tym razem przez cały wzmacniacz, preamp itd.
    Nie mogłem go odpowiednio wzmocnić dlatego tak wyszło.
    Ogólnie jest tak:
    Sinusoida ogólnie ma bardzo ładny czysty kształt do napięcia 45-46V (mierzone oczywiście miernikiem) ,w tym przedziale zaczyna już zniekształcać.
    I ogólnie nie wiem jak to się ma do mojego problemu bo po drodze nie widać żadnych zniekształceń o których pisałem w pierwszym poście.
    Być może specyfika sygnału ma na to wpływ.
    Ponieważ z tego co słyszałem na próbie podczas grania na tym wzmacniaczu problem leży w górnych rejestrach sygnału.
    Gitara basowa jest specyficznym instrumentem,bardzo energetycznym i pod czas grania tak zwanym "klangiem" powstają dość duże i szybkie impulsy.
  • #26
    slawussj
    Level 34  
    Może chodzi o takie jakby metaliczne brzmienie, czyli TIM.
  • #27
    paweł.O
    Level 10  
    Coś takiego właśnie.
    A co to dokładnie jest?
  • #28
    slawussj
    Level 34  
    "Tranzystorowe wzmacniacze elektroakustyczne, zbudowane zazwyczaj w oparciu o obwody elektroniczne z silnym sprzężeniem zwrotnym. przyczyniły się do zwrócenia uwagi na powstawanie nowego rodzaju zniekształceń sygnału zwanych zniekształceniami dynamicznymi, zniekształceniami przejściowymi lub przejściowymi zniekształceniami intermodulacyjnymi (ang. transient intermodulation distortion, TIM). Ten rodzaj zniekształceń może występować we wzmacniaczu o bardzo małych zniekształceniach nieliniowych i intermodulacyjnych – jest niewykrywalny przy teście sygnałem harmonicznym (sinusoidalnym). Tymczasem słuch ludzki jest bardzo wrażliwy na zniekształcenia o charakterze dynamicznym, wywołujące wrażenie dźwięku metalicznego i niepokojącego, aż do odczucia jego „szorstkości” i „nieczystości”."
    http://livesound.pl/tutoriale/kursy/3823-parametry-wzmacniacze-mocy-cz-ii
  • #29
    SlawekKedra
    Level 43  
    paweł.O wrote:
    Sinusoida ogólnie ma bardzo ładny czysty kształt do napięcia 45-46V (mierzone oczywiście miernikiem) ,w tym przedziale zaczyna już zniekształcać.

    Co Ci wyszło z obliczeń? Zgadza się to z deklarowaną przez producenta mocą znamionową?
  • #30
    paweł.O
    Level 10  
    Wzmak teoretycznie ma mieć 300 Watt przy 4R. Jak jest w praktyce to nie wiem.
    Ja użyłem zestawu rezystorów o łącznej rezystancji 11,7R więc moc oddawana była na pewno dużo mniejsza niż znamionowa.Nie mam i raczej nie będę specjalnie kupował takiego rezystora 4R do tych pomiarów,oczywiście mógłbym użyć mojego pojedynczego 4R7 50Watt ale nie wiem czy by się nie przegrzał nawet przy krótkich pomiarach.
    Z obliczeń wychodzi max 175 Watt bez zniekształceń.
    Poczytam sobie dokładniej o tych zniekształceniach TIM,kiedyś już coś czytałem na ten temat, ale jak to bywa z czasem wiedza ucieka jak się jej nie używa czy nie pogłębia.
    Dzięki za pomoc.
    Coś czuję ,że pewnie będzie trzeba wymienić tranzystory na oryginalne.