Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Relpol przekaźniki
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

"Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na

c64club 07 Sty 2016 16:44 6906 2
  • "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na

    Układ powstał podczas przygotowywania motocykla do zimowej wyprawy. Główną inspiracją wszystkich przeróbek (ten układ, ściemniacz przedniej lampy, ściemniacz lampy pozycyjnej wózka bocznego) była walka o każdy wat z alternatora, dysponującego skromną mocą około 100W. Wszystkie zaoszczędzone waty będą rozgrzewać moje i pasażera dłonie, kolana i stopy.

    Jak powszechnie wiadomo, do podtrzymania działania dowolnego przekaźnika czy elektrozaworu potrzebny jest ułamek mocy wymaganej do jego startu.

    Schemat i działanie. Układ 4093 to cztery bramki CMOS NAND z przerzutnikiem Schmitta. Zestaw wprost stworzony do generowania przebiegów i wysterowywania tranzystorów MOSFET. Jedna bramka działa w układzie generatora, pochodzącym wprost z noty katalogowej. Częstotliwość takiego zestawu to około 20 kHz przy wypełnieniu 50%. Około, bo taki generator jest bardzo niestabilny, a częstotliwość jest zależna również od zmian napięcia zasilającego. Dla nas jednak ważne jest, aby wypełnienie przebiegu było stałe, a częstotliwość niesłyszalna i to zostało osiągnięte. Sygnał z generatora podany jest na jedno z wejść kolejnej bramki NAND. Żeby jednak na jej wyjściu pojawił się przebieg, musiałby być podany na oba wejścia albo jedno z wejść musi zostać podciągnięte do logicznej 1.
    Zamiast jedynki podłączyłem do tego wejścia układ opóźniający o około 1/4 sekundy - po takim czasie napięcie na kondensatorze osiąga wartość, przy której przerzutnik Schmitta reaguje na zbocze rosnące, a panujący dotychczas na wyjściu (a zatem i na bramce tranzystora) stan wysoki zmienia się w przebieg prostokątny.
    3 bramki równolegle możemy logicznie potraktować jak jedną. Mogłem użyć jednej, ale wejścia pozostałych trzeba by było podpiąć do 1 lub 0.
    Rezystor 20k wpięty między bramkę tranzystora a masę ma za zadanie pomóc w rozładowywaniu pojemności bramki przy wyłączaniu tranzystora.

    Zasilany zawór czy stycznik podpinamy miedzy plus zasilania a dren tranzystora wyjściowego. Dioda 1N4001 ma za zadanie zewrzeć impuls ujemnego napięcia, jaki powstaje przy wyłaczeniu zasilania cewki.
    Układ scalony jest zasilany przez diodę, aby ewentualne skoki napięcia w instalacji nie rozładowywały kondensatotów na wejściu zasilania.

    Wyjaśnienie - czemu tak duże wypełnienie: można zmniejszyć wypełnienie stosując klasyczny układ z dwoma rezystorami - inna wartość rezystora ładującego kondensator, inna rozładowującego (każdy ze swoją diodą, np. 4148), ale przy wypełnieniu 25% i dużych drganiach oraz zmianach temperatur elektrozawór parownika LPG potrafił się wyłączyć.

    Tranzystor wykonawczy to dowolny "MOSFET mocy N" jaki znajdziemy w szufladzie. Wybrałem (wygrzebałem) akurat 15N03, pochodzący z wylutu z płyty głównej komputera. Wśród około setki tranzystorów, które pozyskałem tą metodą, jeszcze nie trafiłem na uszkodzony, a na płytach zdarzają się naprawdę perełki o RDS(ON) nawet 0.015 mΩ i prądzie 100A albo maleństwa takie jak ten, mogące przenosić prąd ciągły 10A bez rozgrzewania się.

    Montaż i uruchomienie Zaczynamy od sakramentalnego "montaż nie powinien sprawić trudności nawet początkującym. Prawidłowo zmontowany układ nie wymaga uruchomienia".
    Kilka słów postanowiłem poświęcić metodzie montażu, którą ostatnio odkryłem. Prototypowe PCB, półprzewodniki przewlekane, elementy RC w obudowach SMD 1206. Pozwala to zmontować całkiem kulturalnego "pająka", który sprawdza się równiez w pojazdach.
    Zaczynamy od zaplanowania i umieszczenia w płytce zwór między nogi scalaka, np. z obranego drutu "kenar". Oporniki i kondensatory lutujemy ciasno np. między nogi układu, dzięki czemu całość wychodzi naprawde zgrabna.

    Całość umieszczamy w czymś, co z kolegami nazywamy "termoobudową" (cyt. "termopokurcz + termoglut = termobuda"). Wsuwamy płytkę w kawałek rurki termokurczliwej, do środka wrzucamy rozdrobniony klej topliwy do pistoletów (np. resztki, które wyciekają z pistoletu), całość podgrzewamy opalarką i ściskamy, żeby klej uszczelnił wyjście. Taki sposób zabudowy jest właściwie nienaprawialny, ale do prostych układów, pozbawionych przełączników, niewymagających regulacji, a mających pracować w trudnych warunkach (motocykl) jest znakomity, kosztuje grosze i zawsze dopasujemy zgrabną obudowę.

    UWAGA - nie opalamy całego układu aż się rozgrzeje i stopią się luty. Trzeba to robić z wyczuciem, wiecej ciepła poświęcając jdynie na końcówki rurki.

    Układ montujemy tuż przed zaworem (czy stycznikiem), konektorki wejściowe wpinając w instalację, a wyjściowe podpinając do zaworu. Dzięki temu układowi cewka elektrozaworu parownika LPG o nominalnej mocy 11W, pobiera niecałe pół ampera zamiast około 1A.

    Przykład zastosowania we wspomnianym motocyklu - oszczędność na tej jednej cewce pozwala nam "gratis" ogrzać jedno kolano lub dłoń pasażera. Pozostałe układy oszczędzające postaram się niedługo opisać.


    "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na "Hardstart" do styczników, przekaźników, elektrozaworów (Softstart na

    Fajne! Ranking DIY
    Potrafisz napisać podobny artykuł? Wyślij do mnie a otrzymasz kartę SD 64GB.
    O autorze
    c64club
    Poziom 18  
    Offline 
    Specjalizuje się w: elektryka motocykli, ślusarstwo
    c64club napisał 340 postów o ocenie 60, pomógł 13 razy. Mieszka w mieście Katowice. Jest z nami od 2004 roku.
  • Relpol przekaźniki
  • #2
    deus.ex.machina
    Poziom 32  
    Myślałeś może o przekaźniku spolaryzowanym względnie zastąpieniu przekaźników mosfetami?
  • Relpol przekaźniki
  • #3
    c64club
    Poziom 18  
    O przekaznikach pisalem dla czutajacych ten art. Moze komus sie przyda inspiracja.

    U siebie nie man ani jednego przekaznika, a w razie czego dalbym MOSFETa N lub P sterowanego optoizolatorem. Komuś juz taki robiłem.

    Przekaźniki zastąpisz tranzystorami, bo to stalopradowa instalacja. Ale elektrozaworu nie zastąpisz.

    brak polskich znaków i inne bledy, bo pisze z jakiegoś smarkfonu, który uparcie mnie "poprawia"