Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

W sprawie niektórych nazw związanych z oświetleniem.

Krzysztof Reszka 28 Lut 2016 16:48 19668 1
  • Pomocny post
    #1
    Krzysztof Reszka
    Moderator Elektrotechnika
    Chciałbym zapoznać kolegów z fragmentami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego które jest obowiązkowe do stosowania w państwach U.E .
    Rozporządzenie dotyczy nowych źródeł światła, ale przy okazji definiuje większość nazw źródeł światła powszechnie stosowanych. Napisanie tego teksu przeze mnie podyktowane było częstymi utarczkami słownymi na forum w sprawie określeń pewnych źródeł światła . Teraz używanie tych określeń będzie przynajmniej jasne z prawnego punktu widzenia i stosowane na tym forum jako obowiązujące.
    Definicje ;
    1. „lampa żarowa” oznacza lampę, w której źródłem światła jest cienki przewód rozżarzony na skutek przepływu prądu elektrycznego. Lampa taka może zawierać gazy, których obecność ma wpływ na proces żarzenia;
    Przykład: żarówka
    2. „żarówka” oznacza lampę żarową, w której żarnik umieszczony jest w bańce, w której panuje próżnia lub która jest wypełniona gazem obojętnym;
    3. „żarówka halogenowa” oznacza lampę żarową, w której żarnik wykonany jest z wolframu i umieszczony w bańce wypełnionej gazem z domieszką halogenków w której zastosowano halogenowy cykl regeneracyjny; żarówka taka może być dostarczana z wbudowanym zasilaczem;
    4. „lampa wyładowcza” oznacza lampę, w której światło wytwarzane jest w sposób bezpośredni lub pośredni za pomocą wyładowań elektrycznych w środowisku gazo­wym, w środowisku par metalu lub w mieszaninie kilku gazów i par;
    Przykłady: lampa sodowa, lampa metalohalogenkowa, lampa rtęciowa.
    5. „lampa fluorescencyjna” oznacza lampę wyładowczą typu
    rtęciowego niskoprężnego, w której większość światła emitowana jest przez co najmniej jedną warstwę luminoforu w wyniku jej pobudzenia promieniowaniem ultrafiole­towym powstałym w następstwie wyładowań. Lampy fluo­rescencyjne mogą być dostarczane w wykonaniu z wbudo­wanym statecznikiem;
    6. „dioda elektroluminescencyjna” „(LED)” oznacza źródło światła, w którego skład wchodzi element półprzewodni­kowy zawierający złącze p-n wykonane z materiału nieorganicznego. Złącze to w stanie pobudzenia prądem elektrycznym emituje promieniowanie świetlne;
    7 moduł LED” oznacza zestaw bez trzonka obejmujący co
    najmniej jeden pakiet LED na płytce obwodów drukowa­nych. W skład zestawu mogą wchodzić elementy elek­tryczne, optyczne, mechaniczne i termiczne, interfejsy oraz osprzęt sterujący;
    8 „lampa LED” oznacza lampę zawierającą co najmniej jeden
    moduł LED. Taka lampa może posiadać trzonek;

    Mamy też dodatkowe określenia dotyczące oświetlenia .
    Definicje 2
    1) „oświetlenie” oznacza zastosowanie światła w stosunku do
    danego miejsca, przedmiotów lub ich otoczenia, tak aby
    ludzie mogli je widzieć;
    2) „oświetlenie akcentujące” oznacza rodzaj oświetlenia,
    w przypadku którego światło jest kierowane w celu
    podświetlenia danego przedmiotu lub części powierzchni;
    3) „produkt elektryczny do celów oświetlenia” oznacza
    produkt przeznaczony do użytkowania w powiązaniu
    z energią elektryczną na potrzeby oświetlenia;

    Całość Rozporządzenia znajdziemy na naszej stronie w dziale
    Elektro Rozporządzenia i akty prawne .
  • #2
    kozi966
    Moderator Elektrycy
    Nie ma czegoś takiego jak:
    Cytat:
    Żarówka LED, Dioda LED, Świetlówka LED, lampa metalohalogenowa, metalohalogen, żarnik LED, żarnik sodowy, żarnik w lampie metalohalogenkowej, halogen LED, itd.

    Są:
    Cytat:
    Lampy LED, diody świecące lub LED, lampy fluorescencyjne (świetlówki), lampy metalohalogenkowe, złącze świecące w LED, jarznik lampy sodowej, jarznik lampy metalohalogenkowej, lampa LED z odbłyśnikiem, itd.


    Definicje:


    Strumień świetlny - jest wielkością fotometryczną wyprowadzoną z mocy promienistej (strumienia energetycznego) poprzez ocenę promieniowania przy użyciu odbiornika dostosowanego do czułości widmowej oka ludzkiego przystosowanego do jasności.
    Mówiąc "po ludzku", jest to ilość światła którą "daje" źródło światła.
    Jednostką strumienia świetlnego jest lumen [lm]

    Skuteczność świetlna źródła światła - jest wielkością określającą ilość strumienia świetlnego wypromieniowanego przez źródło do ilości mocy, którą to źródło pobiera.
    Mówiąc "po ludzku", jest to ilość światła na jeden wat mocy
    Jednostką skuteczności świetlnej jest lumen na wat [lm/W].

    Luminancja - danego punktu P na powierzchni widziana z danego kierunku jest ilorazem elementarnej światłości dla nieskończenie małej powierzchni (powierzchni elementarnej) punktu P w tym samym kierunku oraz pola powierzchni pozornej elementarnego otoczenia punktu P z danego kierunku.
    Opisuje miarę wrażenia wzrokowego danej powierzchni (świecącej samoistnie bądź przez odbicie światła padającego na tę powierzchnię), jakie odbiera ludzkie oko, patrząc z danego kierunku.
    Mówiąc "po ludzku", jest to jaskrawość danego źródła światła (czy powierzchni). Przykładem jest rozpalony żarnik żarówki - "to takie bardzo jasne"
    Jednostką luminancji jest kandela na metra kwadrat [cd/m2].

    Światłość - określana jest jako iloraz elementarnego strumienia świetlnego, wypromieniowanego przez elementarną powierzchnię w nieskończenie małym kącie przestrzennym (wnętrze nieskończenie małego stożka), obejmującym dany kierunek i zamykający go w obszarze kąta bryłowego (nieskończenie małego stożka).
    Mówiąc "po ludzku", jest to ilość światła w danym kierunku. na zasadzie świecenia latarką w dowolne miejsce
    Jednostką światłości jest kandela [cd].

    Temperatura Barwowa - jest miarą temperatury światła wysyłanego przez dane źródło odniesioną do ciała czarnego rozgrzanego do temperatury, dla której emituje ono promieniowanie o tej samej chromatyczności, co badane źródło.
    Dla źródeł typu LED, świetlówka, itd. wyznacza się Temperaturę Barwową Najbliższą.
    Mówiąc "po ludzku", jest to informacja o tym, jak "ciepłe" lub "zimne" jest światło
    Jednostką temperatury barwowej jest kelwin [K].

    Inkadescencja - jest to określenie typu źródła wytwarzającego światło na zasadzie przemian i oddziaływań cieplnych (termicznych).
    Przykładami są: żarówka, pochodnia, itd.

    Luminescencja - jest określeniem wszystkich innych źródeł wytwarzających światło niepochodzące z przemian i oddziaływań cieplnych (innych niż inkadescencyjne).
    Przykładami są: świetlówka(fluorescencja), LED(elektroluminescencja).

    Natężenie oświetlenia (na powierzchniach) - jest to gęstość strumienia świetlnego padającego na powierzchnię.
    Mówiąc "po ludzku", jest to informacja o tym, jak dużo światła pada nam na podłogę czy biurko - "jak jasno mamy w domu".
    Jednostką natężenia oświetlenia jest luks [lx].

    Przykładowo dla natężeń poniżej:
    Rozpoznanie rysów twarzy – 20 lx
    Wykonywanie prostych czynności – 50 lx
    Optymalne warunki "pracy" - 200-300 lx
    Obsługa komputera, prace biurowe – 500 lx
    Na dworze w słoneczny dzień możemy zmierzyć np. 100 000 lx

    Olśnienie - jest to przebieg (stan) procesu widzenia, przy którym występuje odczucie niewygody lub zmniejszenie zdolności rozpoznawania przedmiotów czy jedno i drugie, w wyniku niewłaściwego rozkładu luminancji lub niewłaściwego zakresu luminancji albo nadmiernych kontrastów w przestrzeni lub w czasie.
    Rozpoznajemy trzy rodzaje olśnienia:
    przeszkadzające, przykre, oślepiające.
    Mówiąc "po ludzku", jest to efekt przy którym mrużymy oczy, "widzimy mroczki"

    Barwa światła:
    1. przedział o długości fali: 380 – 440 nm odpowiadający barwie fioletowej,
    2. przedział o długości fali: 440 – 490 nm odpowiadający barwie niebieskiej,
    3. przedział o długości fali: 490 – 560 nm odpowiadający barwie zielonej,
    4. przedział o długości fali: 560 – 590 nm odpowiadający barwie żółtej,
    5. przedział o długości fali: 590– 630 nm odpowiadający barwie pomarańczowej,
    6. przedział o długości fali: 630 – 780 nm odpowiadający barwie czerwonej.
    (dla każdego człowieka, powyższe wrażenia dla danej długości fali, mogą się różnić)
    Nie należy utożsamiać barwy światła z kolorem, który jest jedynie cechą materiałową zależną od spektrum światła na nie padającą.

    Wskaźnik oddawania barw (a NIE współczynnik, precyzyjnie Ogólny wskaźnik oddawania barw - Ra, z ang. CRI) - jest liczbą z przedziału od 0 do 100. Określa, jak dobrze postrzegane są barwy oświetlonych przedmiotów (jak rzeczywiście wyglądać będą przedmioty oświetlone sztucznym światłem w stosunku do światła słonecznego).
    Przyjmuje się, że żarówka (tradycyjna) ma wskaźnik oddawania barw równy 100.
    Jest niestety błędnie obliczany dla źródeł typu LED (zbyt mało próbek barwnych wybranych z atlasu Munsella).
    Wybrane próbki z atlasu Munsella do zdefiniowania Ra:
    1. barwa jasna szaro-czerwona
    2. barwa ciemna szaro-żółta
    3. barwa silna żółto-zielona
    4. barwa średnia żółto-zielona
    5. barwa jasna niebiesko-zielona
    6. barwa jasna niebieska
    7. barwa jasna fioletowa
    8. barwa jasna czerwono-purpurowa

    Gwinty stosowane w praktyce to:
    E40 – źródła dużej mocy (np. w lampach ulicznych)
    E27 – uniwersalny (np. żarówki domowe)
    E14 – mały (np. żarówki kulkowe, świecowe)
    E10 – źródła stosowane np. w latarkach
    G9 - źródła stosowane w nowych oprawach (charakterystycznie zaokrąglone nóżki), rozstaw 9mm.
    GU10 - źródła z reflektorkiem wbudowanym, typowe żarówki halogenowe na 230V
    G5 - typowy trzonek świetlówki liniowej T5
    G13 - typowy trzonek świetlówki liniowe T8
    GU5.3 - źródła z reflektorkiem wbudowanym, rozwiązanie na wcisk dla osprzętu 12V
    G24d - świetlówka bez układu elektronicznego 2 pinowa - zastosowania biurowe
    G24q - jw. lecz 4 pinowa.

    Wykonanie LED-ów (materiały z których się je tworzy):
    Skrót Materiał
    Ga Gal
    As Arsen
    P Fosfor
    Al. Glin
    N Azot
    In Ind
    Zn Cynk
    Se Selen

    Przykłady:
    AlGaAs - czerwona
    AlGaP - zielona
    AlGaInP - pomarańczowo-czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona
    Al2O3 - niebieska
    GaAsP - czerwona, czerwono-pomarańczowa, żółta
    GaP - czerwona, żółta, zielona
    GaN - zielona, niebieska
    InGaN - zielona, niebieska
    SiC - niebieska
    ZnSe - niebieska


    Bibliografia:
    [1] Żagan W., Podstawy techniki świetlnej, Warszawa: WPW, 2005.
    [2] Wiśniewski A., Elektryczne źródła światła, Warszawa: WPW, 2010.
    [3] Czyżewski D., Zalewski S., Laboratorium fotometrii i kolorymetrii, Warszawa: WPW, 2007.
    [4] Musiał E., Przegląd elektrycznych źródeł światła