Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Wyszukiwarki naszych partnerów

Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME
Europejski lider sprzedaży techniki i elektroniki.
Proszę, dodaj wyjątek elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Weryfikacja schematu - regulator napięcia

JokoPS 23 Lip 2016 10:08 1158 31
  • #1 23 Lip 2016 10:08
    JokoPS
    Poziom 15  

    Witam.

    Jako, że moja wiedza z elektroniki jest na poziomie podstawowym prosiłbym o sprawdzenie poprawności wykonanego przeze mnie schematu:

    Weryfikacja schematu - regulator napięcia

    Zasilanie układu 12V (zasilacz komputerowy). Układ będzie mierzył temp płynu w chłodzenie wodnym i regulował prace wentylatorów na chłodnicach w zależności od temperatury. Dioda Zenera D1 o spadku 3.5V. Z braku termistora 470ohm zastosuje 1kohm

    Obciążalność LM317 to 1.5A. Do jednego układu podpinam 3 wentylatory o poborze max 0.3A każdy, więc chyba nie trzeba stosować tranzystora mocy.

    BD135 działa jako przekaźnik by poniżej napięcia startu wentylatora na uzwojeniach silnika nie pojawiało się napięcie. Jeżeli temp wzrośnie i LM zwiększy napięcie do ok 4.3V przekaźnik powinien się przełączyć i podać napięcie na wentylatory.

    Czy w powyższym schemacie istnieje konieczność zastosowania rezystora ok 220ohm między bazą a emiterem by przepuścić prąd, który przepuszcza dioda?

    Proszę o opinie czy kondensatory filtrujące w tym układzie przyniosą jakieś korzyści?

    Mam jeszcze jedno pytanie planuje wykonać 2 takie układy. Czy można wykorzystać 1 termistor czy każdy układ powinien mieć swój?

    Pozdrawiam i Dziękuje bardzo za pomoc.

    0 29
  • #3 23 Lip 2016 11:57
    JokoPS
    Poziom 15  

    Dziękuje za odpowiedź, Sugerowałem się kilkoma innymi schematami gdzie temistor był w tym miejscu.

    Jeżeli przełoże termistor w miejsce potencjometru, to potencjometr gdzie powininem dać? Potencjometr w tym układzie pozwalał sterować momentem startu wentylatorów.
    A dalsza cześć schematu (przekaźnik) jest ok ?

    0
  • #5 23 Lip 2016 15:02
    kwazar
    Poziom 27  

    Tylko, że termistor NTC miedzy końcówką ADJ, a masą będzie działał odwrotnie.
    Przy zwiększaniu się temperatury rezystancja termistora maleje i napięcie na wyjściu będzie malało.

    0
  • #7 23 Lip 2016 15:54
    JokoPS
    Poziom 15  

    Dzięki za odpowiedzi ale gotowe rozwiązanie nie posiada przekaźnika i na wentylatorach będzie cały czas jakieś napięcie.

    Prosze wypowiedzieć się czy mòj tok rozumowania jest dobry i czy taki układ z przekaźnikiem będzie działał.

    Pozdrawiam

    0
  • #8 23 Lip 2016 18:21
    kwazar
    Poziom 27  

    maurycy123 napisał:
    Może to pójście na ''łatwiznę'' ale może takie coś byłoby lepsze?


    Właśnie ten układ proponowałem wcześniej koledze. Myślę, że można by było go dostosować do potrzeb.

    Einstein kiedyś powiedział: "Wszystko należy upraszczać jak tylko można, ale nie bardziej".
    Tu chyba mamy ten problem...

    Tak na marginesie, gdzie jest ten przekaźnik?

    0
  • #9 23 Lip 2016 18:55
    JokoPS
    Poziom 15  

    kwazar napisał:
    Tak na marginesie, gdzie jest ten przekaźnik?


    Ten przekaźnik to BD135. Jeżeli LM podaje napięcie niższe niz 4.3V tranzystor jest nie aktywyny(4.3V -3.5V spadek na diodzie). Przy wyższym napięciu przechodzi w stan aktywny co powoduje pojawienie się napięcia na wentylatorze.

    0
  • Pomocny post
    #10 23 Lip 2016 20:07
    kwazar
    Poziom 27  

    Przekaźnik to urządzenie elektromechaniczne (chociaż są i półprzewodnikowe), a to jest zwykły tranzystor pracujący jako klucz.
    Jeżeli miało by to działać, to musisz jeszcze wziąć pod uwagę spadek napięcia na tranzystorze BD135, powiedzmy 0,6 V.
    Czyli zostało by 2,9 V na diodę zenera...

    Układ jest strasznie prosty, dlatego ciężko będzie dobrać wszystko precyzyjnie i zgrać razem. Można złożyć układ i sprawdzić jak się zachowuje w praktyce, ale będzie to mało powtarzalne, progi zadziałania mało dokładne, a tak się nie projektuje układów.
    W każdym razie nie zastosował bym takiego układu do poważnego urządzenia, a tylko do zabawy...

    0
  • #11 23 Lip 2016 20:16
    JokoPS
    Poziom 15  

    kwazar napisał:
    Przekaźnik to urządzenie elektromechaniczne (chociaż są i półprzewodnikowe), a to jest zwykły tranzystor pracujący jako klucz.

    Ok dziękuje za informacje.

    kwazar napisał:
    Jeżeli miało by to działać, to musisz jeszcze wziąć pod uwagę spadek napięcia na tranzystorze BD135, powiedzmy 0,6 V.
    Czyli zostało by 2,9 V na diodę zenera...

    Proszę powiedz mi dlaczego zostanie na diode 2,9V skoro dioda jest przed BD135?
    Taki "przekaźnik" składałem kiedyś i dział (służył tylko jako włączanie i wyłączanie wentylatora)

    Schemat który zrobiłem bazował na podobnych wykorzystujących lm317 termistor oraz potencjometr.
    Więc połączyłem te dwa schematy i wyszło to co powyżej. Według symulacji działa to tak jak chce. Ale rzeczywistość może być inna dlatego pytam bardziej doświadczone osoby.

    0
  • #12 23 Lip 2016 20:21
    Piotr160292
    Poziom 36  

    Chłowieku, kombinujesz jak koń pod górę. Net jest zawalony różnego rodzaju regulatorami obrotów, więc w czym problem? Fakt faktem nie sterowane przez termistor, ale dla mnie to np. nie jest żaden problem przekręcić potencjometr... Jak dla mnie trochu przerost ambcji, jak w przypadku Żydów winda głosem sterowana... Miej na uwadze, ze te wentylatory i tak nie schłodzą Ci kompa mocniej jak temp. powietrza, więc możesz sobie sobie wstawić wentylatory nawet i 20 000 RPM i tak czy siak nie zadużo to da poza dużą dawką decybeli. Na Twoim miejscu zamiast kombinować jak koń pod górę zrobiłbym najzwyklejszy dzielnik na potencjometrze, ustawił te wentylatory tak, aby kręciły się jak naszybciej i przy tym nie wyły jak suszarka i wszystko w temacie. Ja akurat zrobiłem sobie tak, ze kupiłem sobie kontroler do wentylatorów i mam prędkość ustawioną na sztywno na 900RPM i to mi wystarcza. Podkręcam je dopiero jak gram, albo mam 35-38 st. w pokoju, co się rzadko zdarza. Jeżeli chodzi Ci o koszty, bo prąd kosztuje, to uwierz mi, ze te parę wentylatorów dużej różnicy w rachunku ci nie zrobi...

    0
  • #13 23 Lip 2016 20:38
    JokoPS
    Poziom 15  

    Piotr160292 napisał:
    Chłowieku, kombinujesz jak koń pod górę. Net jest zawalony różnego rodzaju regulatorami obrotów, więc w czym problem? Fakt faktem nie sterowane przez termistor, ale dla mnie to np. nie jest żaden problem przekręcić potencjometr... Jak dla mnie trochu przerost ambcji, jak w przypadku Żydów winda głosem sterowana...

    Wiem że jest pełno regulatorów, ja do przetestowanych regulatorów dołożyłęm tylko tranzystor pracujący jako klucz, i o ten punkt chodzi mi najbardziej czy będzie działał czy nie.

    Piotr160292 napisał:
    Miej na uwadze, ze te wentylatory i tak nie schłodzą Ci kompa mocniej jak temp. powietrza, więc możesz sobie sobie wstawić wentylatory nawet i 20 000 RPM i tak czy siak nie zadużo to da poza dużą dawką decybeli.

    Obecnie mam pełno prawny system chłodzenia cieczą (custom loop) za który wyłożyłem sporo kasy. Nawet po bardzo mocnym oc temp nie przekraczają 50stopni przy wentylatorach na ok 30%.
    Chce zrobić po to ten regulator aby komputer w spoczynku mógł być całkowicie pasywny.
    Ja nie walczę o to by było jeszcze chłodniej, bo wiele i tak bym już nie ugrał.

    Piotr160292 napisał:
    Ja akurat zrobiłem sobie tak, ze kupiłem sobie kontroler do wentylatorów i mam prędkość ustawioną na sztywno na 900RPM i to mi wystarcza. Podkręcam je dopiero jak gram, albo mam 35-38 st. w pokoju, co się rzadko zdarza.

    Dla mnie 900rpm to dużo za dużo. Komp po przyłożeniu ucha na pełnym obciążeniu jest nie słyszalny. Całą regulacja ma się odbywać w zakresie temp 30-45 stopni ( taka temp osiąga ciecz krążąca w układzie)
    Ja tu nie pisze by mnie pouczać, poza tym na temat chłodzenia wiem bardzo dużo. Chciałbym tylko by ktoś zweryfikował powyższy schemat

    0
  • #14 23 Lip 2016 20:58
    Piotr160292
    Poziom 36  

    Aha, no to spoko. Myślałem , ze masz odwrotne intencje, czyli schłodzić mocniej. Podziwiam za odwagę, że włożyłeś LC. Musisz teraz pamiętać o tym, aby uważać, bo jeden przeciek i komp może zakończyć żywot!

    0
  • #15 23 Lip 2016 22:42
    kwazar
    Poziom 27  

    JokoPS napisał:

    Proszę powiedz mi dlaczego zostanie na diode 2,9V skoro dioda jest przed BD135?


    Tu myślałem, że nie wziąłeś pod uwagę spadku napięcia na BD135.

    JokoPS napisał:
    Jeżeli LM podaje napięcie niższe niz 4.3V tranzystor jest nie aktywyny(4.3V -3.5V spadek na diodzie).


    Tak jak napisałeś, graniczne napięcie z LM to 4,3 V, odjąć od tego należy 0,6 V na spadek napięcia na złączu BE tranzystora BD135, zostaje 3,7 V. Napisałeś, że dioda zenera jest na 3,5 V, czyli zostaje 0,2 V.
    Wynika z tego, że napięcie jakie będzie zaczynało załączać tranzystor będzie miało wartość 3,5 + 0,6= 4,1 V.

    0
  • #16 24 Lip 2016 06:17
    JokoPS
    Poziom 15  

    kwazar napisał:
    Wynika z tego, że napięcie jakie będzie zaczynało załączać tranzystor będzie miało wartość 3,5 + 0,6= 4,1 V.

    Ok, dziękuje za informację. Rozumiem że wystarczy dobrać odpowiednią diodę i układ powinien działać?
    Czy do tego układu dokładać kondensator przed i są LM? Da to coś czy jest to nie potrzebne? Źródłem zasilania jest zasilacz komputerowy

    0
  • #17 24 Lip 2016 08:45
    Piotr160292
    Poziom 36  

    No jasne, wypadałoby dać kondendensator 100nF z obu stron plus jeszcze dałbym kondensartory elektrolityczne, żeby nie było spadków napięcia...

    0
  • Pomocny post
    #18 24 Lip 2016 09:30
    398216 Usunięty
    Poziom 43  

    Piotr160292 napisał:
    wypadałoby dać kondendensator 100nF z obu stron plus jeszcze dałbym kondensartory elektrolityczne, żeby nie było spadków napięcia...
    ???
    A co to niby da? Kondensatory 0,1uF dodawane są w celu likwidacji ewentualnych skłonności do wzbudzeń LM'a, a kondensatory elektrolityczne - dla filtracji... tylko co tu filtrować, skoro zasilanie jest z napięcia stabilizowanego (zasilacz komputerowy), a poza tym nie ma takiej potrzeby - wentylator spokojnie da sobie radę nawet przy sterowaniu PWM.
    Coś Ci się Kolego popiermyliło (;)) z tymi kondensatorami po prostu.

    0
  • #19 24 Lip 2016 10:05
    kwazar
    Poziom 27  

    Zgadzam się z Usuniętym, nie ma potrzeby dawać jakichkolwiek kondensatorów.

    A jeżeli chodzi o ten termistor, to podłącz go tak jak na schemacie, ma to szanse działać, ale trzeba dobrze dobrać termistor, aby przy odpowiednich temperaturach miał odpowiednią rezystancję.

    "Rozumiem że wystarczy dobrać odpowiednią diodę i układ powinien działać?"

    Układ jest na tyle prosty, że można go zmontować i sprawdzić w kilka minut.

    0
  • #20 24 Lip 2016 12:23
    JokoPS
    Poziom 15  

    Ok, super dziękuję wszystkim za pomoc.

    0
  • #21 24 Lip 2016 16:03
    Piotr160292
    Poziom 36  

    398216 Usunięty napisał:
    Piotr160292 napisał:
    wypadałoby dać kondendensator 100nF z obu stron plus jeszcze dałbym kondensartory elektrolityczne, żeby nie było spadków napięcia...
    ???
    A co to niby da? Kondensatory 0,1uF dodawane są w celu likwidacji ewentualnych skłonności do wzbudzeń LM'a, a kondensatory elektrolityczne - dla filtracji... tylko co tu filtrować, skoro zasilanie jest z napięcia stabilizowanego (zasilacz komputerowy), a poza tym nie ma takiej potrzeby - wentylator spokojnie da sobie radę nawet przy sterowaniu PWM.
    Coś Ci się Kolego popiermyliło (;)) z tymi kondensatorami po prostu.

    Tia, porąbało mi się.... Zamuliło mi i zapomiałem się, że przecież źródłem prądu jest zasilacz komputerowy, więc faktycnie nie ma co filtrować, bo napięcie będzie już odfiltrowane.

    Dodano po 4 [minuty]:

    JokoPS napisał:
    Rozumiem że wystarczy dobrać odpowiednią diodę i układ powinien działać?

    Najlepiej jest kupić płytkę stykową plus kable do niej, ewentualnie płytkę uniwersalną, złożyć układ i sprawdzić. Naprawdę, to nie kosztuje majątek, a zarąbiście ułatwia życie jak się bawisz elektroniką, bo pomaga zaoszczędzić kasę na laminatach jak robisz układ i chcesz samemu wytrawić PCB.

    0
  • #22 24 Lip 2016 16:30
    JokoPS
    Poziom 15  

    Mam płytke stykową i oczywiście pierwsze naniej przetestuje układ i jak będzie ok to wytrawie laminat.

    0
  • #23 30 Lip 2016 07:17
    JokoPS
    Poziom 15  

    Witam. Testowałem zamieszczony układ w pierwszym poście i po lekkich modyfikacjach działa jak należy. Dodałem rezystor między bazę a emiter na bd139 oraz rezystor r3 zastąpiłem peerka by mieć kontrolę nad działaniem tranzystora.

    Wszelkie uwagi mile widziane, bo płytkę chce trawić w poniedziałek.
    Pozdrawiam

    0
  • #24 30 Lip 2016 12:00
    kwazar
    Poziom 27  

    Rezystor między bazą, a emiterem tranzystora może być, zapobiegnie przypadkowemu włączeniu tranzystora, ale powinien być dosyć duży, np. 10k.
    Rezystor szeregowy w bazie- nie ma potrzeby zamieniać go na potencjometr. Trzeba obliczyć jaka wartość będzie potrzebna do pełnego otwarcia tranzystora. On tylko ogranicza prąd bazy, raczej nie wpływa na próg zadziałania.
    Przy minimalnym wzmocnieniu prądowym tranzystora BD139 czyli 25, trzeba w zależności od poboru prądu przez wentylatory policzyć jaki jest potrzebny prąd bazy i obliczyć rezystor szeregowy. Przy większym prądzie obciążenia może być wskazane użycie układu Darlingtona.

    0
  • #25 30 Lip 2016 12:52
    JokoPS
    Poziom 15  

    kwazar napisał:

    Przy minimalnym wzmocnieniu prądowym tranzystora BD139 czyli 25, trzeba w zależności od poboru prądu przez wentylatory policzyć jaki jest potrzebny prąd bazy i obliczyć rezystor szeregowy. Przy większym prądzie obciążenia może być wskazane użycie układu Darlingtona.


    Dziękuje za odpowiedź i wskazówki. Proszę powiedz mi do obliczeń mam podstawić maksymalny prąd (prąd przy maksymalnych obrotach wentylatorów)? Bo wraz ze wzrostem napięcia prąd pobierany przez wentylatory też się zwiększa.

    0
  • #26 30 Lip 2016 14:28
    kwazar
    Poziom 27  

    Tak maksymalny prąd wentylatorów, aby rezystor tak dobrany umożliwiał wystarczające wysterowanie tranzystora.
    Pisałeś wcześniej, że około 3x0,3 A, Czyli około 1 A.
    1 A/25=0,04 A, czyli 40 mA prąd bazy, a to trochę niepotrzebnie dużo.
    Dał bym jeszcze jeden tranzystor małej mocy w układzie Darlingtona, wtedy będziesz miał prąd bazy na poziomie 0,2 mA. Tylko wtedy wzrośnie napięcie Baza-Emiter do 1,2 V.
    Można również dać jakiś tranzystor z większym wzmocnieniem prądowym niż 25, zamiast tego BD.

    0
  • #27 30 Lip 2016 15:28
    JokoPS
    Poziom 15  

    kwazar napisał:
    1 A/25=0,04 A, czyli 40 mA prąd bazy, a to trochę niepotrzebnie dużo.
    Dał bym jeszcze jeden tranzystor małej mocy w układzie Darlingtona, wtedy będziesz miał prąd bazy na poziomie 0,2 mA. Tylko wtedy wzrośnie napięcie Baza-Emiter do 1,2 V.

    Ten prąd aż taki duży nigdy nie będzie ponieważ wentylatory będą działały na mniejszym napięciu (prąd ok 0.2A*3).
    Proszę powiedz mi czy mógłbym ograniczyć ten prąd rezystorem? Nie chce komplikować dodatkowo układu, ponieważ w jego założeniu ma być najprostszy jak to tylko możliwe.

    Ogólnie jeżeli wszystko rozumiem zostało dobrać mi wartości rezystorów 1. między bazą a emiterem (sugerowałeś 10k ohm ale przy 5k już jest duży problem by tranzystor się przełączył).
    2. szeregowo wpięty z diodą zenera 3.6V i bazą bd139.

    Widziałem też sugestie że rezystor baza emiter powinien być 10 razy większy nić rezystor szeregowo wpięty z baza.

    0
  • Pomocny post
    #28 30 Lip 2016 23:52
    kwazar
    Poziom 27  

    Czasem rezystor szeregowy na bazie i rezystor z bazy do emitera tworzy dzielnik napięcia, jeżeli jest to potrzebne.
    Tu rezystor bazy ustala prąd bazy, dzielnik jest nie potrzebny. Rezystor baza-emiter można dodać aby przy niskim napięciu tranzystor pewnie się wyłączył.
    Tak sobie dywagujemy w teorii, ale układ jest na tyle prosty, że można to wszystko zweryfikować w praktyce. Z drugiej strony układ jest uproszczony maksymalnie i kilka elementów jest zależnych od siebie, co czasem trudno przewidzieć i najlepiej sprawdzić praktycznie.

    Spróbuj dać rezystor bazy około 220-250 R.
    Rezystor baza-emiter dobierz praktycznie, jeżeli jest jakiś wyraźny wpływ na działanie.

    0
  • #29 01 Sie 2016 19:05
    JokoPS
    Poziom 15  

    Testowałem układ dobrałem wartości dla jednej grupy wentylatorów i wszystko działa ok.

    Pojawił się problem, którego nie potrafie rozwiązać dla drugiej grupy wentylatorów.
    Wentylatory startują przy ok 4,5V, ale zatrzymują się przy 2,7V, i tu pojawia się problem. Jeżeli ustawie by wentylatory włączały się w danej temp (np 40 stopni napięcie 4,5V) to wyłączają się dopiero w ok 30 stopniach jak napięcie spadnie do 2,7V ( a chciałbym by wyłączały się w temp 35-37stopni). Czy da się temu jakoś zaradzić? np poprzez bardziej strome przełączanie tranzystora?
    Proszę o pomoc w rozwiązaniu tego problemu..
    Pozdrawiam

    edit. Pokombinowałem jeszcze z wartością rezystora emiter-baza. I chyba było by ok, oraz ustawiłem tak napięcie że dla wartości 4.0v jest mniej więcej w połowie załączanie się tranzystora, dlatego udało się osiągnąć ok 7V dla 45stopni i 2,6V dla 36 stopni.

    0
  • Pomocny post
    #30 01 Sie 2016 19:57
    kwazar
    Poziom 27  

    Czym się różni drugi układ od pierwszego?
    Takie same wentylatory, ten sam tranzystor?
    Jeżeli wszystko jest takie samo to powinno chodzić. Może tranzystor ma mniejsze wzmocnienie?
    Posprawdzaj wszystkie elementy (tranzystor i elementy sterujące nim) czy są jednakowe.
    Można jeszcze zrobić tak jak pisałem wcześniej dodać jeszcze jeden tranzystor małej mocy i zrobić układ Darlingtona. Będzie miał dużo większe wzmocnienie prądowe i będzie szybciej przełączał.
    Tylko wtedy spadek napięcia będzie na dwóch złączach BE, czyli zwiększy się o dodatkowe 0,6 V, czyli musiał byś zmniejszyć o tyle samo napięcie diody zenera.

    0
TME logo Szukaj w ofercie
Zamknij 
Wyszukaj w ofercie 200 tys. produktów TME
TME Logo