Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Relpol przekaźniki nadzorczeRelpol przekaźniki nadzorcze
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Triak - dlaczego występuje w obwodach miękkiego startu?

12 Sie 2016 10:20 2595 11
  • Poziom 12  
    Dzień dobry,

    W licznych układach miękkiego startu (soft-startu) znalazłem rozwiązanie polegające na załączaniu obciążenia za pośrednictwem triaka.

    Pytanie 1: dlaczego triak umożliwia łagodny rozruch?

    Ogólna zasada działania triaka jest mi znana, ale tylko ogólna ;) Kiedy patrzę sobie na charakterystykę triaka (taką jak na obrazku poniżej) to nasuwa mi się jedna hipoteza, którą prosiłbym obalić/potwierdzić/czy ogólnie wyprowadzić mnie z błędu:
    Jeżeli załączę triak (wiadomo - podając sygnał na bramkę) to jeżeli napięcie [na triaku?] będzie wynosić U1 (co zaznaczyłem na czerwono), to popłynie przez niego prąd I1, a nie większy (czyli tym samym zostanie on ograniczony)?
    Triak - dlaczego występuje w obwodach miękkiego startu?
    Czyli jeżeli prąd rozruchu urządzenia jest większy od I1, to triak tego nie przepuści? Czy jak to działa?



    Drugie pytanie: Jak się zabrać za zaprojektowanie układu soft-startu opartego na triaku (lub jak poznać, że ten układ akurat na pewno zadziała)?
    Chciałbym nauczyć się stosować takie układy do rozruchu silników oraz transformatorów toroidalnych (na początek zacznijmy od transformatora). Doczytałem, że triaki nie nadają się do załączania obciążeń indukcyjnych, chyba że równolegle z triakiem połączy się układ gasikowy (szeregowy dwójnik RC); choć znalazłem również obwody gdzie takiego dwójnika brak (np. w schemacie EP10018 - numer ze stycznia 2013, schemat załączam w obrazku poniżej). I nie wiem dlaczego tam tego gasika nie ma. Choć też nie do końca rozumiem dlaczego ten gasik powinien występować :(
    Triak - dlaczego występuje w obwodach miękkiego startu?
  • Relpol przekaźniki nadzorczeRelpol przekaźniki nadzorcze
  • Poziom 43  
    W tym układzie ze schematu miękki start zapewnia optotriak MOC3020. Załącza on triak T3 w momencie przejścia sinusoidy napięcia sieciowego przez zero. Typowe układy miękkiego startu mają rezystor włączony w szereg z obciążeniem zwierany po czasie przez styki przekaźnika.
  • Relpol przekaźniki nadzorczeRelpol przekaźniki nadzorcze
  • Poziom 12  
    goldi74 napisał:
    Typowe układy miękkiego startu mają rezystor włączony w szereg z obciążeniem zwierany po czasie przez styki przekaźnika.

    Wiem o tym, ale teraz zafascynowały mnie układy bez takich rezystorów :)

    Czyli ogólnie takie układy nie mają nic wspólnego z własnościami triaków, a tylko kontrolują moment załączenia?
  • Poziom 43  
    W tym konkretnym wypadku tak. W nim sercem jest optotriak z układem wykrywania przejścia napięcia sieci przez zero. Sam tyrystor jest tylko elementem wykonawczym. Przekaźnika nie da się tu użyć bo w większości przypadków nie zdążył by on zadziałać w odpowiednim momencie.

    Dodatkowo układ ten pełni rolę włącznika elektronicznego. Duży prąd obciążenia ograniczony parametrami tyrystora można załączać dowolnie małym włącznikiem bo przez sam włącznik płynie tylko prąd sterujący LED optotriaka.
  • Poziom 12  
    Ok, zgoda :)
    Aczkolwiek jak otwieram notę katalogową tego elementu (MOC3020), to tam nie dostrzegłem opcji "zero voltage crossing", opcja ta występuje w modelu MOC3040. Pomijając już fakt, że mostek Graetza jest w tym obwodzie podłączony na odwrót, chyba że źle interpretuję obrazek z Wikipedii:
    Triak - dlaczego występuje w obwodach miękkiego startu?

    Zostawmy w jednak na razie zasadę działania tego układu (choć nadal nie wiem dlaczego w nim nie jest potrzebny dwójnik RC) i skupmy się teraz na samym triaku - dlaczego nadaje się on do miękkiego startu? Chodzi tylko o to, żeby załączyć układ w odpowiednim momencie? I to już rozwiązuje problem? Bo rezystor ogranicza prąd. A Triak?
  • Pomocny post
    Poziom 43  
    Dobrze by było wiedzieć o jakim układzie teraz dyskutujemy. Na schemacie z EP nie ma rezystora ograniczającego prąd obciążenia. Jest tylko włączanie w zerze które wynika z opisu układu a nie istnieniu na schemacie optotriaka MOC3020 który faktycznie nie ma układu tej detekcji zera. Być może jest to błąd na schemacie i gdzieś jest errata do tego układu.

    W klasycznym układzie tuż po włączeniu prąd jest ograniczony rezystorem włączonym szeregowo z obciążeniem. Po ustalonym czasie ten rezystor zostaje zwarty przez triak lub przekaźnik i przez obciążenie płynie już pełny prąd. I te elementy (triak lub tyrystor) służą tylko do zwarcia rezystora ograniczającego prąd obciążenia.
  • Poziom 12  
    Ok, rozumiem.

    Zapomnijmy na chwilę o układach z rezystorami (błagam). Czy układ z triakiem, ale bez detekcji zera, też będzie działał jako soft-start? Czy tylko jako włącznik, który pod tym względem niczym nie różni się od zwykłego przycisku?
  • Pomocny post
    Poziom 42  
    Będzie o ile wysterujesz triak tak by startował z minimalnym wypełnieniem sinusa i "rozkrecał się " do pełnego otwarcia. Taki automatyczny sciemniacz. Wtedy potrzebny jest gasik.
  • Poziom 12  
    kortyleski napisał:
    Będzie o ile wysterujesz triak tak by startował z minimalnym wypełnieniem sinusa i "rozkrecał się " do pełnego otwarcia. Taki automatyczny sciemniacz. Wtedy potrzebny jest gasik.

    Dziękuję. Czy mógłbyś wyjaśnić trochę więcej, lub wskazać jakąś literaturę, gdzie to będzie opisane? Bo ile razy natknę się na opis triaka, tyle razy akurat to zagadnienie jest zwykle pomijane :/
  • Poziom 43  
    Które zagadnienie jest pomijane? Triak sam w sobie nie zapewni miękkiego startu. Układ o którym napisał kolega kortyleski wymaga sterowania triaka z odpowiedniego sterownika. Bez niego triak będzie działał podobnie jak zwykły przekaźnik elektromagnetyczny.
  • Pomocny post
    Poziom 42  
    Poczytaj o regulacji fazowej za pomocą triaka.
  • Poziom 12  
    kortyleski napisał:
    Poczytaj o regulacji fazowej za pomocą triaka.

    Dziękuję :)