Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
SterControl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Trzy sieci LAN na samochodach - Połączenie po skrętce i po 3G

19 Wrz 2016 22:48 2181 45
  • Poziom 5  
    Witam!

    Szukam pomocy w rozwiązaniu problemu.

    Obecnie są 3 samochody serwisowe ( LAN1, LAN2, LAN3 ). W każdym są laptopy i switch. W garażu samochody połączone są po skrętce i wymieniają dużą ilość danych między sobą. Czasami tylko 2 są połączone a czasem 3 jak na załączonym schemacie. Wszystkie komputery są w jednej podsieci 192.168.1.0/24.

    Trzy sieci LAN na samochodach - Połączenie po skrętce i po 3G


    Zmieniła się trochę filozofia pracy i teraz potrzeba zapewnić połączenie na dużą odległości ( po 3G/LTE, przesyłana będzie niewielka ilość danych ) i tak jak pierwotnie po skrętce.

    Trzy sieci LAN na samochodach - Połączenie po skrętce i po 3G

    Potrzebne jest rozwiązanie uniwersalne, niezależnie od tego czy 2 czy 3 samochody będą połączone i jaka będzie ich kolejność w łańcuchu.

    Jakie routery 3G zastosować i jak skonfigurować aby sieci mogły łączyć się po 3G/LTE a jeśli zajdzie potrzeba to po skrętce tak jak pierwotnie.

    Mam nadzieję że w miarę jasno opisałem problem.

    Może ktoś ma jakiś pomysł jak to zrobić.
    Będę wdzięczy za sugestie
  • SterControl
  • Poziom 10  
    Witam,

    Polecam MikroTik SXT LTE
    Co do konfiguracji to musiał byś napisać dokładnie co chcesz osiągnąć i jakie są założenia.

    ---
    Jeśli pomogłem nie zapomnij kliknąć plusika (+)
  • Poziom 10  
    Witam,

    Duże te odległości? Może coś bezprzewodowego na 5GHz. Np. CPE510
  • Poziom 5  
    zoles1 napisał:
    Witam,

    Duże te odległości? Może coś bezprzewodowego na 5GHz. Np. CPE510



    wifi odpada bo każdego dnia samochody będą stały w innych miejscach na terenie całej Polski - wyjazd serwisowy w nieznaną z góry lokalizację
  • Poziom 10  
    Jeżeli samochody mają się przemieszczać pozostając cały czas podłączone do sieci to tylko i wyłącznie zastosowanie sieci mobilnej pozostaje.
    Brak możliwości budowy sieci bezprzewodowej na zasadzie sieci lokalnej...
    Inaczej sprawę ujmując bez zakupu usług mobilnych od jednego z operatorów komórkowych nic nie zrobisz.
  • Poziom 5  
    69milo69 napisał:
    Witam,

    Polecam MikroTik SXT LTE
    Co do konfiguracji to musiał byś napisać dokładnie co chcesz osiągnąć i jakie są założenia.



    Scenariusz jest taki :

    Rano samochody ruszają w trasę i w ciągu dnia musi być między nimi połączenie tak aby laptop np. z LAN1 mógł się połączyć z laptopem z LAN3 - połączenie z wykorzystaniem internetu komórkowego

    wieczorem samochody stają w garażu i wtedy łączone są za pomocą skrętki aby nie korzystać z internetu komórkowego i laptop np. z LAN 1 łączy się z laptopem z LAN 2


    w każdej sytuacji musi być zapewniona widoczność komputerów między wszystkimi samochodami, dowolny laptop musi widzieć każdy inny ze wszystkich samochodów.
    Czasami pracują tylko 2 samochody i musi być zapewniona łączność między nimi ( trzeci np. się zepsuł i jest w naprawie )

    Na laptopach nie można instalować żadnego oprogramowania. Mam tylko możliwość zmiany adresy IP.
  • Poziom 10  
    Mikrotik obsłuży VPN i to rozwiązanie pozostaje jedynie w takiej sytuacji jeżeli ma być pominięty punkt centralny - tzn serwer a sieć ma być bardziej w stylu ringu.
  • Poziom 5  
    69milo69 napisał:
    Jeżeli samochody mają się przemieszczać pozostając cały czas podłączone do sieci to tylko i wyłącznie zastosowanie sieci mobilnej pozostaje.
    Brak możliwości budowy sieci bezprzewodowej na zasadzie sieci lokalnej...
    Inaczej sprawę ujmując bez zakupu usług mobilnych od jednego z operatorów komórkowych nic nie zrobisz.


    Tak właśnie chcę zrobić. Do każdego samochodu zakupić router 3G + internet ze stałym adresem IP i zestawić łączność z ich wykorzystaniem tylko jak podłączyć je po skrętce

    Dodano po 4 [minuty]:

    69milo69 napisał:
    Mikrotik obsłuży VPN i to rozwiązanie pozostaje jedynie w takiej sytuacji jeżeli ma być pominięty punkt centralny - tzn serwer a sieć ma być bardziej w stylu ringu.



    Czy na Mikroitk da się zestawić VPN tak aby obie strony tunelu były w tej samej podsieci ?
  • Poziom 10  
    @Karmakula w sumie to takie rozwiązanie umożliwi Ci zastosowanie RB750 i w sumie już samo łączenie lokalnie to mogło by się odbywać np. na vlanach
  • SterControl
  • Poziom 5  
    69milo69 napisał:
    @Karmakula w sumie to takie rozwiązanie umożliwi Ci zastosowanie RB750 i w sumie już samo łączenie lokalnie to mogło by się odbywać np. na vlanach


    Nie miałem styczności z Mikrotikiem, więc jeśli możesz rozwinąć temat to byłbym wdzięczny.
    Z tego co widzę to do RB750 nie ma modemu 3G
    Potrzebuje routera z wbudowanym modemem, który podłączę do istniejącego switcha ( albo zastąpię switcha routerem - gdy router będzie miał 8 portów LAN)
  • Poziom 36  
    @Karmakula Ja wykonał tak bym to tak:

    Wariant I:
    - Na Amazon'ie kupiłbym serwer wirtualny z VPN.
    - Zostawił obecną adresację IP.
    - Zestawiał VPN z każdej lokalizacji do Amazon'a, a samą łączność pomiędzy sieciami zapewni usługa bgidge (over VPN).
    Wtedy, gdy chcesz mieć łączność zdalną, to uruchamiasz sprzęt do łączności bezprzewodowej, a gdy lokalną to łączysz skrętką. Niedopuszczalne będzie jednoczesne używanie w samochodzie obu sposobów łączności (chociaż można to obsłużyć w trybie automatycznym).

    Wariant II:
    - Każdy z samochodów miał by własny adres sieci. Wtedy nie uruchamiasz bridga, tylko załatwiasz wszystko routingiem.
    - Na Amazon'ie kupiłbym serwer wirtualny z VPN, a kanały VPN zestawiał bym do chmury. Przy trzech lokalizacjach już warto tak zrobić.
    - Wtedy skrętka podłączana była by do routera, ewentualnie do określonego portu na switch'u (wprowadzamy VLAN'y, lub robimy nawet router over stick).

    Nie poradzę Ci co do sprzętu, nie znam np.: możliwości Microtika. Jako router w każdym samochodzie użył bym małego komputera (bez wentylatorów) z Linuksem (lub laptopa).
  • Poziom 43  
    Karmakula napisał:
    Nie miałem styczności z Mikrotikiem, więc jeśli możesz rozwinąć temat to byłbym wdzięczny.

    Skoro nie miałeś, to odpuść Sobie - leżysz na całej linii - do MT musisz mieć już wiedzę - możliwości ogromne, ale MUSISZ już wiedzieć jak to zrobić - tego się z netu w 5 minut nie nauczysz.
    Karmakula napisał:
    Do każdego samochodu zakupić router 3G + internet ze stałym adresem IP i zestawić łączność z ich wykorzystaniem tylko jak podłączyć je po skrętce

    Stały adres IP z tego co pamiętam? ma tylko Plus (ale to dodatkowa opłata za każdy IP co miesiąc ) - a skoro chcesz to jeszcze spiąć po LAN - to potrzebujesz router GSM z portem LAN.
    Kolega zdaje sobie sprawę, że skoro auta się przemieszczają po całej Polsce, to praktycznie jedyna dostępna sieć to HSDPA (LTE też, ale to nie jest wszędzie, a piszesz, że musisz mieć komunikację non stop i nie możesz tylko na niej polegać i się tylko na niej opierać - na tym LTE).
    Może trzeba będzie też pomyśleć o dodatkowym ich zasilaniu (routery GSM mają baterię - większość, ale silnik w aucie nie pracuje non stop, więc prąd nie płynie non stop do instalacji auta i nie zasila wtedy odbiorników a akumulator też nie jest z gumy, a silnik pewnie jeszcze Diesel, to też swój prąd rozruchu potrzebuje, a i bateria też się w nich wyczerpuje - im gorszy sygnał GSM tym szybciej zasilanie "pada").

    O jakim budżecie tu mówimy na sprzęt - nie chciałbym Kolegi martwić, ale może się okazać, że trzeba będzie przygotować 1500 zł (czy netto czy brutto to już od Kolegi zależy ;) ).
  • Poziom 11  
    Bierzesz jeden publiczny ip (mikrotik - ipsec vpn) pozostałe lokalizacje też mikrotiki które się logują do tego ze stałym ip. Wszystko działa (w routingu) pozostaje tylko kwestia stabilności takiego połączenia. Wiem że w sieciach gsm działa roaming między bts-ami ale trudno powiedzieć jak to w praktyce wyjdzie. Jeżeli ma być tylko zrzut danych w czasie postoju to powinno chulać o ile zapewnisz dobry sygnał z internetem
  • Poziom 36  
    @KOCUREK1970 Zgadzam się w zupełności z Kolegą, temat wcale nie jest błahy, a jeszcze sprawa zasilania dochodzi. Suma, o której kolega wspomniał, to może być mało i do tego raczej na każdy samochód osobno - ale jak jest potrzeba to dla firmy nie powinno to być znaczące obciążenie.

    Dodano po 2 [minuty]:

    Czy nie lepiej, by mieś serwer VPN w chmurze i do niego łączyć wszystkie samochody? Mamy jeden stały adres IP, łatwiejsze zarządzanie tunelami,i ułatwioną diagnostykę.
  • Poziom 43  
    freebsd napisał:
    Czy nie lepiej, by mieś serwer VPN w chmurze i do niego łączyć wszystkie samochody? Mamy jeden stały adres IP, łatwiejsze zarządzanie tunelami,i ułatwioną diagnostykę

    To też jest jakiś pomysł - tylko pytanie, czy da się, można (sam operator GSM tego nie zablokuje, nie ma jakiś tam z tym restrykcji)?

    No i teraz "łopatą w łeb" dla Autora ;) .
    JEŚLI sieć komórkowa połączy się przez LTE - alleluja (prędkości duże może nawet 50 Mb w obydwie strony linka złapie - to i szybko dane przerzucimy - choć lepiej to robić nie ruszając się z miejsca, by nie zerwało połączenia).
    Jeśli natomiast będzie tylko HSDPA albo jeszcze gorzej (a są jeszcze takie miejsca) - to "o Jezuuuu" (tu prędkości maksymalne to chyba tylko 7,2 Mb na DL i uwaga 300 KILOBITÓW na UL - z wysyłaniem danych lepiej sobie w łeb strzelić - i to optymistycznie zakładając, że mamy to HSDPA, bo jeśli tylko będzie GPRS - no to Nerwosol będzie potrzebny :) ).
  • Poziom 36  
    KOCUREK1970 napisał:
    To też jest jakiś pomysł - tylko pytanie, czy da się, można (sam operator GSM tego nie zablokuje, nie ma jakiś tam z tym restrykcji)?
    IPSEC w Play działa - przynajmniej na moich kartach - tak to napiszę, ponieważ faktycznie rożnie to może być. Ten teks piszę łącząc się VPN'em do prywatnego komputera, na którym mam moje X'y. Zawsze to można zrobić po SSL, a na dedykowanym serwerze VPN ustawić port 443, czy tez nawet 80. Czasami zdarza mi się działać z HDSPA i nie jest tak źle, a potrafiłem tak wysyłać filmy po 900 MB. Trwało to chwilę, no może nawet kilka godzin..., ale już oglądanie YT nie stanowiło większego problemu - oczywiście nie w najgorszych miejscach.
  • Poziom 37  
    O co NAPRAWDĘ chodzi? Co to za mityczne dane które akurat w ten sposób mają krążyć? Brzmi jak wspieranie jakiejś prowizorki, której nikt nie ma siły zmienić. Np w zalewie notebooków firma zapomniała że jeszcze istnieją takie dziwne urządzenia jak serwery, i że można wdrożenie zaplanować, zaprojektować. Wspieranie notebooków na dwóch połączeniach, gdy ludzie mają swoją pracę a nie zajmują się tylko "komputerologią", gdzie każdy element choćby rzadko, ale może zawieść ... to strasznie dziwnie.

    Po drugie nie rozumiem "oszczędzania limitu" skoro wybieramy ofertę mobilną dla firmy, to chyba nie jakiś "Jasiu" który wybiera ofertę tańszą o 1zł ale musi w nocy i pamiętać o doładowaniu 30go. Stały adres, prawdziwe nolimity (bez małej gwiazki) jest dostępne w 3/4 operatorów i nie kosztuje kwot żeby zbankrutować.

    Jakoś mam intuicję, ze zrobienie tego "po bożemu" jest po prostu tańsze.
  • Poziom 5  
    Dzięki za pomysły.

    Jeszcze doprecyzuję :

    - podczas korzystania z łączności komórkowej samochody nie będą w ruchu ( samochody w ciągu dnia dojeżdżają na miejsce docelowe, stają i nawiązują łączność ze sobą )
    - gdy pracują na łączności komórkowej przesyłają niewielką ilość danych ( zapytania do bazy danych , przesyłanie małych plików konfiguracyjnych ) - HSDPA w zupełności wystarcza, prawdopodobnie nawet GPRS
    - z zasilaniem nie ma problemu, na postoju sprzęt zasilany jest z agregatu. Do dyspozycji mamy 12V i 24V DC
    - budżet to też nie problem, po prostu musi to działać niezawodnie - przyjmijmy 3tys. na samochód
    - chmura nie wchodzi w grę - system musi być jak najbardziej autonomiczny - operator komórkowy jest oczywiście konieczny , ale nic poza tym.
    - po skończonej pracy samochody wracają do bazy i tam łączone są kablami i przesyłają większą ilość danych między sobą - w tym czasie najlepiej jakby łączność komórkowa dalej mogłaby być włączona a przesył następował bez udziału połączenia komórkowego.
    - trzeba uwzględnić, że nie zawsze będą pracowały 3 samochody.

    nasuwa się takie rozwiązanie : zestawić połączenia VPN każdy z każdym przy użyciu MT i EoIP, wtedy wszystkie samochody będą w tej sam podsieci i będzie można je podłączyć również po skrętce
    tylko.
    Czy jest jakiś MT, który ma wbudowany modem 3G.


    Myślałem też o Drytec Vigor 2925L
    - każdy samochód miałby inna podsieć
    - zestawione VPN między samochodami po WAN komórkowym
    - połączenie po skrętce z wykorzystaniem portów WAN RJ45 ( router jest dualwan )

    tylko pytanie czy jeśli dwa routery połączę portami WAN to czy będzie połączenie miedzy lanami ( różne podsieci )
    Czy ma ktoś jakiś doświadczenia w tym temacie?
  • Poziom 36  
    Karmakula napisał:

    - każdy samochód miałby inna podsieć
    - zestawione VPN między samochodami po WAN komórkowym
    - połączenie po skrętce z wykorzystaniem portów WAN RJ45 ( router jest dualwan )

    tylko pytanie czy jeśli dwa routery połączę portami WAN to czy będzie połączenie miedzy lanami ( różne podsieci )
    Tak, będzie połączenie (po konfiguracji, oczywiście).
  • Poziom 43  
    Karmakula napisał:
    Czy jest jakiś MT, który ma wbudowany modem 3G.

    Takiego MT chyba nie ma - ale niektóre moją obsługę modemów GSM przez wbudowane w nich USB (trzeba by kupić i MT i modem).

    I jeśli mogę jeszcze coś wskazać - to jak już auta będą "u siebie" i mają dużą ilość danych do zrzucenia - to może jednak poszukać takiego MT, który będzie miał porty LAN 1 Gb.
  • Poziom 36  
    Karmakula napisał:
    - chmura nie wchodzi w grę - system musi być jak najbardziej autonomiczny - operator komórkowy jest oczywiście konieczny , ale nic poza tym.

    Brzmi to jakbyście zbierali dane geologiczne... :-)

    Karmakula napisał:
    Drytec Vigor 2925L
    Firma solidna. Jeżeli jednak potrzebujesz dużej wydajności przy połączeniu kabelkiem, to sprawdź u sprzedawcy, jak wydajnie ten router potrafi to wykonać.
  • Poziom 5  
    freebsd napisał:
    Karmakula napisał:

    - każdy samochód miałby inna podsieć
    - zestawione VPN między samochodami po WAN komórkowym
    - połączenie po skrętce z wykorzystaniem portów WAN RJ45 ( router jest dualwan )

    tylko pytanie czy jeśli dwa routery połączę portami WAN to czy będzie połączenie miedzy lanami ( różne podsieci )
    Tak, będzie połączenie (po konfiguracji, oczywiście).


    spróbowałem na stole z dwoma TP-linkami z konfiguracją :

    Router 1:
    WAN IP : 10.0.0.1
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 10.0.0.2

    LAN IP : 192.168.1.1
    MASK : 255.255.255.0
    --------------------------------------------
    PC 1:

    IP : 192.168.1.100
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 192.168.0.1
    ===============================================

    Router 2 :
    WAN IP : 10.0.0.2
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 10.0.0.1

    LAN IP : 192.168.2.1
    MASK : 255.255.255.0
    ----------------------------------------
    PC2 2:

    IP : 192.168.2.100
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 192.168.2.1

    i pingi nie przechodzą
    pingi na 10.10.10.1 i 10.10.10.2 z obu PC są ok , ale dalej nic.

    gdzie błąd?
  • Poziom 36  
    Karmakula napisał:
    IP : 192.168.1.100
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 192.168.0.1
    Źle brama.

    Komputery są za NAT'em. Musisz zrobić DMZ (na obu), albo przekierować porty (i protokoły). Nie pytaj jak: nie dotykam TP-link'ów.
  • Poziom 5  
    freebsd napisał:
    Karmakula napisał:
    IP : 192.168.1.100
    MASK : 255.255.255.0
    GW : 192.168.0.1
    Źle brama.

    Komputery są za NAT'em. Musisz zrobić DMZ (na obu), albo przekierować porty (i protokoły). Nie pytaj jak: nie dotykam TP-link'ów.


    w konfiguracji mam GW 192.168.1.1 tylko błąd w wiadomości zrobiłem

    W DMZ można tylko 1 IP umieścić a konkretny port też można przekierować tylko na jedno IP więc to nie jest rozwiązanie.

    Czyli jeśli mam więcej niż jeden komputer w podsieci to takie proste połączeni routerów po WAN się nie uda ?
  • Poziom 43  
    Karmakula napisał:
    połączeni routerów po WAN

    Ale zaraz - podłączyłeś dwa routery pod WAN - ale wzajemnie je tak razem podłączyłeś czy jak?
    Czy kabel z komputera podłączyłeś do WAN w tych routerach?

    Opisz to dokładnie.
  • Poziom 5  
    KOCUREK1970 napisał:
    Karmakula napisał:
    połączeni routerów po WAN

    Ale zaraz - podłączyłeś dwa routery pod WAN - ale wzajemnie je tak razem podłączyłeś czy jak?
    Czy kabel z komputera podłączyłeś do WAN w tych routerach?

    Opisz to dokładnie.


    komputery są podpięte do portów LAN w routerach a routery połączone są ze sobą portami WAN

    PC1---kabel---router1(LAN)-router1(WAN)---kabel---router2(WAN)-router2(LAN)---kabel---PC2
  • Poziom 36  
    Karmakula napisał:
    W DMZ można tylko 1 IP umieścić a konkretny port też można przekierować tylko na jedno IP więc to nie jest rozwiązanie.
    Czyli jeśli mam więcej niż jeden komputer w podsieci to takie proste połączeni routerów po WAN się nie uda ?

    To jest ograniczenie technologi . Router ma jeden zewnętrzny adres IP i ruch (obsługę DMZ) może przekierować tylko na jedno wewnętrzne IP. Tak będzie dla połączenia poprzez sieć telefonii komórkowej - otrzymasz jeden adres IP (nie słyszałem, by było inaczej).
    Gdyby router miał większe możliwości, to może ustanowić łączność pomiędzy dwoma (lub więcej) routerami za pomoca kanałów VPN i wtedy może routować pomiedzy sieciami, lub łączyć segmenty ethernet poprzez VPN (bridge).

    Dodano po 26 [minuty]:

    @Karmakula Tu jest więcej problemów. To nie jest zadanie niewykonalne :-) ale trzeba się odrobinę przyłożyć. Po pierwsze, gdybyś zdecydował się na VPN po SSL, to takie coś jest tylko namiastką prawdziwego VPN'a. Staraj się to zrobić na IPSEC'u. Wtedy jednak, dla trzech punktów, zestawiasz sześc kanałów. Dobre wykonanie VPN'a powinno zakładać wykorzystanie IKE i jest to mocno uzasadnione przy sześciu kanałach - szczególnie, jeżeli jesteśmy solidni i nie użyjemy jednego hasła. Przy projekcie tego trzeba uwzględnić ewentualne NAT'owanie, jeżeli może wystąpić po drodze. Korzystamy też z protokołów, które dostawca może łatwo filtrować (wycinać...). Jeżeli zrobisz to jako topologię "każdy z każdym" (siatka, a nie gwiazda) to trzeba przemyśleć, czy coś się nie zapętli. Dla topologi siatki utrudniona też jest diagnostyka, chociaż można wdrożyć dynamiczny protokół routingu i zyskać nadmiarowe kanały łączności. Jeżeli wybierzesz bridge over VPN to będzie odrobinę większy ruch na łączu - warto wtedy, by połączenia miały powyżej 500 kbps (zewnętrze anteny, na małych masztach?). Jeszcze pozostaje doszlifowanie wpisów w hosts lub we własnym DNS'a.
  • Poziom 10  
    @karmakula
    Jeśli masz czas i kasę naucz się systemu mikrotik i zrobisz na nim wszystko co potrzebujesz :)
    Jeśli masz kasę a brak Ci czasu lub chęci to zleć to jakiejś firmie która Ci to ogarnie profesjonalnie :)
    Polecam InterLand Internet Warka - Operator telekomunikacyjny, takimi systemami jak mikrotik zajmują się na co dzień.

    www.interland24.pl
    https://www.facebook.com/InterLand24/
  • Poziom 27  
    Mi to wszystko wyglada na przekombinowane. Chcesz zrobic 'chmure' ale rekami i nogami bronisz sie zeby tego tek nie nazwac i na sile pchasz sie w siec typu kazdy z kazdym (siatka) zamiast zrobic siec z punktem centralnym. Problemem nie jest tu JAK to zrobi tylko CO zrobic.

    Przemysl teraz jeszcze takie przypadeki:

    1. Dochodzi 4-ty samochod.
    2. Samochod ze stalym IP ma awarie i system IT jest wylaczony (chyba ze wszystkie beda mialy stale, ale to i tak niewiele lepiej).
    3. Archiwizacja i bezpieczenstwo danych. Pada ci hdd w samochodzie itd.
  • Poziom 37  
    willyvmm napisał:
    Mi to wszystko wyglada na przekombinowane. Chcesz zrobic 'chmure' ale rekami i nogami bronisz sie zeby tego tek nie nazwac i na sile pchasz sie w siec typu kazdy z kazdym (siatka) zamiast zrobic siec z punktem centralnym. Problemem nie jest tu JAK to zrobi tylko CO zrobic.

    Przemysl teraz jeszcze takie przypadeki:

    1. Dochodzi 4-ty samochod.
    2. Samochod ze stalym IP ma awarie i system IT jest wylaczony (chyba ze wszystkie beda mialy stale, ale to i tak niewiele lepiej).
    3. Archiwizacja i bezpieczenstwo danych. Pada ci hdd w samochodzie itd.


    4. Nie mamy szyby i notebooka. 5 Notebook się omsknął i jest niefunkcjonalny w jakimś zakresie (LCD padło) gdy coś było wyłączone na "off" itd itp

    W pełni się zgadzam z Twoim willyvmm myśleniem.

    Niby co do "chmur" niezależnych dostawców autor sugeruje, że nie do przyjęcia ze względów niezawodnościowych, ale to co powstaje jest jak domek z kart.