Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Klon wzmacniacza Lehmann Cube - DC offset

18 Lut 2017 14:17 573 1
  • Poziom 14  
    Witam,

    Złożyłem klona wzmacniacza słuchawkowego Lehmann Cube czyli chińskiego Lovely Cube, wzmacniacz uruchomiony, działa tylko ten problem z offsetem na wyjściu.
    Wartość zależnie od zastosowanego opampu, ustawienia przełączników wzmocnienia, pozycji potencjometru głośności.

    Napięcia zasilania -14,78 i 14,86V

    Testowo sprawdzałem go na opampach TL072, tutaj położenie potencjometru nie ma znaczenia, przełącznik gain na 0 dB na wyjściu 3-5mv na obu kanałach, gain na +10dB daje 10-15mV. Czyli tutaj jeszcze wszystko ok.
    LM833 – gain 0 dB, zależnie od pozycji potencjometru na obu kanałach -9mv przez 0,0 do +6mV, gain +10 daje 10-120mV. NE5532 do 150mV. Niczego lepszego nie zdecydowałem się tam na razie umieszczać.

    Jako że to moja pierwsza konstrukcja tego typu byłbym wdzięczny za naprowadzenie mnie gdzie szukać przyczyny takiego zachowania wzmacniacza. Poniżej schemat.

    Klon wzmacniacza Lehmann Cube - DC offset
  • Poziom 15  
    Aby poprawnie zbudować ten klon, bardzo ważny jest dobór elementów - jakościowy.
    Transformator toroidalny do torów audio, słabe i biedne minimum to 30VA, a najlepiej 40-50VA lub większy, prąd wyjściowy minimum 1A, musi mieć jednakowe napięcie znamionowe 2x15V, a nie, że dostajemy 1 x 15V i 1 x 16V - dlatego warto kupić DOKŁADNY transformator do torów audio.

    Wspomniany problem mogący spalić dobre słuchawki, gdy na wyjściu pojawia się napięcie większe niż 25mV, to właśnie brak symetrii.

    W zasilaczu są LM317 i LM337 - jeśli są dobrej jakości, to zazwyczaj nie ma problemu, lecz często w lepszych klonach są zastępowane elementami oryginalnymi: LM317T oraz LM337T. Chińskie klony mają w dodatku słabe radiatory do nich - warto dać lepsze.

    Do tych LM-ów są podłączone rezystory 1.1K. Dobór rezystorów 1.1K i 100 ohm powinien dać w efekcie wspomniane +15V i -15V, lecz często napięcie na wyjściu jest niższe - ale by nie było tego offsetu na wyjściu - przypomnę, że możemy spalić drogie słuchawki gdy nie będzie symetrii z zasilania - to należy regulować to napięcie na wyjściu, by były plus i minus symetrycznie.

    W tym celu by to uzyskać bez kosztownego dobierania elementów zasilacza najwyższej jakości jak w oryginalnym Lehmannie, zastępuje się rezystory 1.1K idące do LM-ów, połączeniem rezystora 1K z potencjometrem PR 200 OHm tak, by położenie suwaka dawało w sumie to wymagane normą katalogową 1.1K dla 15V, wtedy można nim wyregulować napięcie z zasilacza, by było w miarę idealnie symetryczne dla obu torów i miało jednakowe wartości, np.: plus 14,20 V i - minus 14,20 V. Inaczej - można spalić swoje wspaniałe słuchawki. Czy zmiana punktu pracy tranzystorów i OPA będzie korzystna? To zawsze eksperyment badawczy.

    Te potencjometry znalazły się na płytce innego produkowanego pod własną marką klona Lehmanna, o nazwie Matrix.
    Drugim warunkiem pozbycia się offsetu na wyjściu jest dobór tranzystorów. Tu w tej konstrukcji, która pierwotnie była w cennikach i za 1800 euro, ważny jest dobór elementów, by były sparowane.
    Jak nie chcemy mieć problemu z offsetem, stracić trzeba kilkanaście godzin kupując po 500 markowych tranzystorów BD140-16, BD139-16, BC550c, BC560c, mierząc i katalogując parametry wzmocnienia i napięcia dla każdego z nich, by dobrać je w parach jako identyczne - górny PNP musi mieć identyczne hFE i z dolnym PNP, górny NPN z dolnym NPN - każdy element powinien być idealnie dobrany, by zniwelować zjawisko braku symetrii.

    Dlatego, zmontowanych klonów nie należy kupować w Chinach, bo zestaw elementów DIY z Chin to zmiotki poprodukcyjne o szalonej rozbieżności wartości parametrów, a samodzielnie budując kolon, należy bardzo precyzyjnie dobierać element po elemencie - a to wymaga czasu i kosztuje - stąd tak wysoka cena udanych egzemplarzy Lovely Cube i Matrixów oraz oczywiście, w sumie najgorszych konstrukcyjnie wśród nich oryginałów, choć najdroższych.

    Orientacyjnie ta zabawa powinna wyglądać teoretycznie tak, przykładowo szukamy pary: BD139 ma hfe 216 i napięcie 641mV, BD140 ma również hfe 216 i napięcie 641mV. Nagle okazuje się, że nasze chińskie BD139 mają tylko przykładowo hfe 110, o szalonym rozrzucie mierzonych miernikiem napięć nie wspomnę - i potem mamy nie tylko offset, ale i wzmacniacz słabo gra, zniekształcając dźwięk.

    Podsumowując, brak tego doboru symetrycznego zasilania to NIEBEZPIECZNY offset na wyjściu, bo potem ten brak symetrii zostaje przeniesiony przez OPA i osiąga niebezpieczne wartości - a i same OPA mogą dawać ten niepożądany efekt, który należy kontrolować... dobierając OPA.

    Klon wzmacniacza Lehmann Cube - DC offset Klon wzmacniacza Lehmann Cube - DC offset