Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Tranzystory - (oznaczenia w praktyce)

9.7 dB 24 Lut 2017 14:25 3639 17
  • #1 24 Lut 2017 14:25
    9.7 dB
    Poziom 3  

    Witam!
    Mam pytanie; Otóż od początku mojej fascynacji elektroniką, przy składaniu układów, kiedy przyszło zastosować tranzystor - zawsze pojawia sie ten sam problem: całkowity mętlik w głowie: po serii przeczytanej i wbitej do głowy teorii na temat tranzystorów, niby wszystko rozumiem, w praktyce jednak za każdym razem kiedy przyjdzie pora włączyć tranzystor do układu totalnie nie wiem jak się za to zabrać. Moze jestem głupi, ale wydaje mi się że czytam ze zrozumieniem, co więcej nawet: rozumiem, jednak w praktyce po tej serii informacji mam totalny mętlik w głowie i nie mam pojęcia w końcu na jakie parametry głownie zwracać uwagę przy rożnych ukladach, to samo z zamiennikami, na prostym przykładzie tranzystora BC547 (zakupiłem różne kity AVT, w tym 160 szt tranzystorów w obudowach to-92 po 10szt)
    I nigdzie nie moge znaleźć informacji czy któryś z tych, ktore posiadam nadaje sie do zastosowania w układzie (jakimkolwiek).
    W tym celu ośmielę sie poprosić o jakieś dane na temat tranzystorów, które posiadam (za pare dni zamawiam paczkę, w tym przeróżne tranzystory) - no, ale nie o to przecież chodzi - chciałbym się w końcu w praktyce nauczyć wykorzystywać i dobierać/zamieniać tranzystory (wiem, ze sa katalogi z zamiennikami) niestety jednak nie dopatrzyłem sie takiego, ktory bym posiadał.

    Moze najprościej będzie jeśli podam te tranzystory, ktore mam na stanie.
    Prosiłbym chociaz o jakies wskazówki, których nie przeczytam na stronach filtrowanych hasłami "tranzystor - zamienniki, tranzystory w praktyce" itd..
    Prosiłbym wiec, jesli ktos ma jakis pomysł o podanie pierwszego lepszego schematu z zastosowaniem któregoś z tych tranzystorów:

    Spoiler:
    13001 - 10szt
    2N33904 - 10szt
    2N3906 - 10szt
    2N5401 - 10szt
    2N5551 - 10szt
    A1015 - 10szt
    A733 - 10szt
    C1815 - 10szt
    C945 - 10szt
    MPSA42 - 10szt
    MPSA92 - 10szt
    S8050D - 10szt
    S8550D - 10szt
    S9012 - 10szt
    S9013 - 10szt
    S9014 - 10szt
    S9015 - 10szt
    S9018 - 10szt

    1 17
  • #3 24 Lut 2017 15:44
    9.7 dB
    Poziom 3  

    Niestety to wszystko juz znam na pamięć, to wlasnie jeden z artów, ktore kilkakrotnie zgłębiałam.
    Mam wrażenie, ze potrzebny mi jakis prosty schemat z wykorzystaniem jakichś prostych kilku elementów (np. NE555, jakis/eś kondensator/y etc., zeby zacząć umieć poprawnie korzystać z tranzystorów w praktyce - a wiem, że są to dość wyjątkowe i warte poznania ze względu na mnóstwo zastosowań jako proste rozwiązania.
    Z przeniesie wydaje mi sie to takie proste..
    Niestety całkiem inaczej jest z zastosowaniem w praktyce (póki co na płytce stykowej)
    Może chociaż mi ktoś podpowie, czy któryś z w/w tranzystorów nadaje się jako zamiennik dla BC546/7/8, który tak często widuje na przeróżnych schematach w sieci, tj. na przykład właśnie na Elektrodzie prosty led migający z przyłożonym napięciu +12V:

    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic996119.html

    0
  • Pomocny post
    #4 24 Lut 2017 15:53
    yogi009
    Poziom 42  

    Moim zdaniem powinieneś podejść do zagadnienia odwrotnie, czyli na początek wybrać kilka prostych schematów do realizacji. Sporządzasz listę elementów, w tym omawianych tranzystorów, montujesz i potem ew. (w oparciu o noty katalogowe) próbujesz w konkretnej aplikacji zastosować zamiennik. Jeżeli nie wiesz, czym można na jakimś schemacie zastąpić tranzystor, wtedy pytaj na forum, to będzie konkretne, punktowe zagadnienie, łatwiej się coś takiego rozwiązuje. Praktyka jak zwykle prowadzi potem do tzw. wiedzy ogólnej, kiedy doświadczenie podpowiada, jakich zamienników w układzie można użyć.

    0
  • Pomocny post
    #7 24 Lut 2017 16:40
    yogi009
    Poziom 42  

    Dokładnie. Poza tym ta tym etapie można podać pół worka znanych modeli elementów, ale chyba nie chodzi o wyliczanie. Nic nie zastąpi praktyki, w niej jest cały "napęd" i bodziec.

    0
  • Pomocny post
    #8 24 Lut 2017 17:45
    abart64
    Poziom 28  

    2N3904 /06 pnp czyli 2n3906 pnp jako odpowiednik 2N3904 npn . Myślałem że to oczywiste.

    0
  • Pomocny post
    #9 24 Lut 2017 17:48
    Freddy
    Poziom 43  

    Nie - nie jest to oczywiste, zwłaszcza, że dajesz potem link do 2N3904.

    0
  • Pomocny post
    #10 24 Lut 2017 18:01
    yogi009
    Poziom 42  

    Szczególnie dla początkujących warto podawać wiarygodne dane. Zakuje taki człowiek błędnie i potem będzie trudno wyplenić.

    0
  • #11 25 Lut 2017 04:22
    9.7 dB
    Poziom 3  

    Dziękuje ogromnie za odpowiedzi. Wszystko z czasem - tak jak inne elementy :)
    Co do składowania mam rożne kity, ledy dup, SMD przerozne, rezystory, tranzystory, fotorezystory, fototranzystory, fotodiody, kondensatory - większość od najmniejszej do możliwie największej wartości (parametrów)
    Na dzień dzisiejszy ponad 1000zl wydałem na wszystko (w tym multimetr, lutownice, zasilacze, moduły, stabilizatory, ale z tego co widzę, to potwierdza się opisywana przez każdego elektronika hobbysty, czy też zawodowca: ciagle czegos brakuje :)

    Wracając spowrotem do tematu; w końcu nie wiem Panowie czy wymieniony przez Was tranzystor moge zastosować zamiast BC547 w układzie? Struktura to w końcu pnp czy npn, bo troszeczkę mam mętlik, co jest prawdą.

    Dziękuje bardzo za odpowiedzi, gdyby ktos podrzucił jakies w miarę proste schematy z użyciem któregoś z tranzystorów, ktore posiadam na chwile obecną?
    Swoja drogę bardzo spodobało mi sie podejście Kolegi - to prawda - z każdym elementem dopóki nie spaliłem kilku diod led, czy rezystorów (choc to najprostsze co moze byc) to nie rozumiałem w 100% "jak oraz z czym to się je" u mnie odbywa sie to na przemian - najłatwiej - najpierw dużo teorii, potem proste przykłady w praktyce, powrót do teorii i wszystko układa sie w całość.
    Serdecznie pozdrawiam!

    0
  • Pomocny post
    #12 25 Lut 2017 07:43
    abart64
    Poziom 28  

    2N3904 npn BC547
    2N3906 pnp BC557
    Warto wpisać w googla typ tranzystora i sprawdzić kolejność wyprowadzeń z obudowy.
    W przypadku 2N3904 i BC547 jest różna!

    0
  • #13 25 Lut 2017 09:26
    yogi009
    Poziom 42  

    Zamienniki możesz sprawdzić tutaj:

    https://www.elektroda.pl/rtvforum/zamienniki.html

    ew. wpisując w google frazę np. "BC547 zamiennik", albo międzynarodowo "BC547 replacement". Oczywiście trzeba podchodzić do wyników takich wyszukiwań z "głową", porównując parametry (szczególnie te istotne z punktu widzenia naszego projektu) w notach katalogowych.

    No i z czasem apetyt rośnie, wtedy człowiek zaczyna być ciekawy, jak policzyć różne układy, od połączeń rezystorów, do np. obliczeń punktu pracy tranzystora. Są na rynku wtórnym stare, dobre książki, np. "Poradnik Radioamatora", gdzie autorzy w dość czytelny sposób przedstawiają tą wiedzę, zresztą nie tylko teoretyczną, ale jak najbardziej namacalną i praktyczną.

    0
  • Pomocny post
    #14 26 Lut 2017 22:44
    jarek_lnx
    Poziom 43  

    Cytat:
    Wracając spowrotem do tematu; w końcu nie wiem Panowie czy wymieniony przez Was tranzystor moge zastosować zamiast BC547 w układzie? Struktura to w końcu pnp czy npn, bo troszeczkę mam mętlik, co jest prawdą.
    Tego nikt ci nie powie, wybrałeś sobie paskudny "układ" który może działać lub nie nawet dla tranzystorów z jednej serii produkcyjnej, wykorzystuje nietypową właściwość tranzystora, ujemną rezystancję dynamiczną przy przebiciu w kierunku wstecznym.
    A przy okazji tranzystory "testowane" w tym układzie ulegają degradacji parametrów takich jak beta albo parametry szumowe.

    Twoja lista tranzystorów, to modele które w większości nie są popularne w Europie, 2Nxxxx to oznaczenie amerykańskie, Cxxx albo Axxx to tranzystory japońskie, właściwie są to 2SCxxx 2SAxxx, na obudowie pisano skrócone nazwy,
    więc C945 to 2SC945 ale żeby nie było tak prosto ;) są też tranzystory nazwane po prostu C945 i taki datasheet istnieje.

    Gdy ja zaczynałem, zdobywałem elementy z różnych źródeł jakie się trafiły (wyluty, pozostałości z likwidowanych zakładów itp) , robiłem listę podstawowych parametrów, żeby nie szukać w DS tylko mieć wszystko w jednym miejscu pod ręką.
    Dla tranzystorów najważniejsze parametry to:
    Typ, przewodność (NPN/PNP), maksymalne napięcie kolektor-emiter Vce0, maksymalny prąd kolektora Ic, maksymalna moc strat Pd, wzmocnienie prądowe Hfe, częstotliwość maksymalna ft
    Katalogi zamienników nie uwzględniają nic ponadto, a często biorą do porównania nawet mniej.
    Tranzystory jakie posiadasz podzielił bym na kilka grup:
    1. ogólnego przeznaczenia małej mocy napięcia 20-60V prądy 100-200mA jak 2N3904
    2. o zwiększonym prądzie kolektora >500mA jak S8050
    3. wysokonapięciowe >100V jak MPSA42
    4. w, cz. > 400MHz jak S9018

    Warto też zaznaczyć które producent oznaczył jako pary komplementarne np 2SA733 i 2SC945

    Ogólnie nie ma co oczekiwać cudów w obudowie TO92 nawet jeśli tranzystor ma katalogowo 1,5A jak S8050 obudowa i związane z nią kiepskie warunki chłodzenia ograniczają możliwość wykorzystania go jako tranzystora średniej mocy (jak BD135)
    Cytat:

    I nigdzie nie moge znaleźć informacji czy któryś z tych, ktore posiadam nadaje sie do zastosowania w układzie (jakimkolwiek).
    Dobieranie tranzystorów i zamienników to zadanie dla projektanta układu, tylko on zna dokładne wymagania jakie maja spełniać, ktoś kto nie umie zaprojektować, nigdy nie będzie miał pewności że wybrał dobrze, nawet jeśli posługiwał się katalogiem zamienników.
    Na schematach w serwisówkach spotykało się elementy oznaczone że nie wolno ich zamieniać na inne nawet o takich samych parametrach.

    Jest bardzo wiele układów gdzie na pierwszy rzut oka można stwierdzić że dobór tranzystora nie będzie krytyczny, byle spełniał podstawowe wymagania na Vce0 i Ic.
    Zdecydowana większość układów (dobrze zaprojektowanych) nie pracuje na granicy możliwości tranzystora więc i szanse na udaną zamianę są większe.

    W twoich zbiorach nie ma nietypowych elementów przykładowo przykładowo trudnymi do zastąpienia są 2SD965 tranzystor do pracy impulsowej z dużymi prądami - stosowany w generatorach samodławnych, albo MPSA18 pojedynczy tranzystor z betą ok 1000.

    0
  • #15 28 Lut 2017 03:41
    9.7 dB
    Poziom 3  

    Ogromne dzięki. Wielki plus dla Ciebie.
    Mógłbyś mi w takim razie polecić tranzystory "bardziej popularne", hm. Dotąd byłem przekonania ze to-92 to najpopularniejsza obudowa i nie wiedziałem nawet ze ma tu wpływ na jego prace i parametry. Ogromne dzięki za sprostowanie.
    Moze mógłbyś polecić jakis kit z tranzystorami albo polecić jakie zakupić (zamierzam zakupic kolejne elementy brakujące i robie spis) w tym chciałbym zamówić kilkanaście rożnych tranzystorów po 5-10szt) gdyż nie ukrywając upraszczają one wiele układów i sa na prawde wdzięcznymi elementami.
    Swoja droga to jestem pełen podziwu.. Przeglądałem datasheety i przeróżne katalogi zamienników dla BC546/7 i znalazłem mnóstwo ale nic co mógłbym zastosować w układzie.
    Co do włączania: no taki tranzystor ponoć najlepiej sie nadaje - jak jest opisane przy rożnych schematach wyłączników zasilania.
    Jakie rozwiazanie proponowałbys?
    Moze inne rozwiazanie bez tego tranzystora/Ew. Innego?
    Jestem otwarty na wszelkie pomysły i dziękuje za odpowiedzi.
    Bardzo mi to pomogło :)
    Pozdrawiam

    0
  • Pomocny post
    #16 28 Lut 2017 09:03
    jarek_lnx
    Poziom 43  

    Zazwyczaj wybór tranzystora nie jest tak krytyczny jak ci się wydaje, tranzystor jest dosyć uniwersalnym elementem i w 95% układów wykorzystujących tranzystory małej mocy można wstawić element znacznie różniący sie parametrami

    Cytat:
    Mógłbyś mi w takim razie polecić tranzystory "bardziej popularne", hm. Dotąd byłem przekonania ze to-92 to najpopularniejsza obudowa i nie wiedziałem nawet ze ma tu wpływ na jego prace i parametry.
    TO-92 to rzeczywiście bardzo popularna obudowa dla tranzystorów małej mocy, jej głównym ograniczeniem jest moc strat ograniczona do 300mW (nie traktuj tego zbyt dosłownie gdy w datasheet-ach piszą więcej).
    Piszę o tym dlatego że najczęstszą przyczyną zastosowania innego tranzystora niż w obudowie TO-92 lub SOT-23 jest właśnie potrzeba uzyskania większych prądów lub/i mocy strat.

    Cytat:
    Moze mógłbyś polecić jakis kit z tranzystorami albo polecić jakie zakupić (zamierzam zakupic kolejne elementy brakujące i robie spis) w tym chciałbym zamówić kilkanaście rożnych tranzystorów po 5-10szt) gdyż nie ukrywając upraszczają one wiele układów i sa na prawde wdzięcznymi elementami.

    Te co masz przydadzą sie w wielu układach, zrób listę podstawowych parametrów, poznaj to co masz, umiejętność uzycia tranzystora nie jest ściśle związana z danym typem jak będzyiesz umiał zbudować układ na 2N39xx to i zamiana go na BC5xx nie sprawi ci problemu.
    Jak byłem początkującym budowałem układy na tym co było pod ręką łącznie z użyciem tranzystora Ge zamiast Si, choć to już przegięcie i po takiej zamianie mogą być problemy.
    Cytat:
    Swoja droga to jestem pełen podziwu.. Przeglądałem datasheety i przeróżne katalogi zamienników dla BC546/7 i znalazłem mnóstwo ale nic co mógłbym zastosować w układzie.
    Jakim układzie? Ty nadal o układzie z przebiciem lawinowym? jeśli tak to lepiej zapomnij w 99.99% rzeczywistych aplikacji tego układu nie spotkasz. Od tego są diaki, a jeśli ma być z tranzystorów to tak
    Link
    Pytając o układ z przebiciem lawinowym nie uzyskasz odpowiedzi jakiej oczekujesz, to tak jakbyś zapytał stolarza jakie kombinerki kupić do wbijania gwoździ - żadne gwoździe wbija sie młotkiem.
    Jeśli aż tak cie ten układ interesuje spójrz poniżej
    Link

    Gdy szukasz zamienników czegoś co jest bardzo popularne, masz nikłe szanse trafić na kogoś kto miał ten sam "problem",
    Cytat:

    Co do włączania: no taki tranzystor ponoć najlepiej sie nadaje - jak jest opisane przy rożnych schematach wyłączników zasilania.
    Każdy sie nadaje, ale nie do każdego obciążenia, inaczej mówiąz jak wiesz jakim prądem i napięciem chcesz sterować to tranzystor sie znajdzie.

    Cytat:
    Jakie rozwiazanie proponowałbys?
    Skupić sie na tym co chcesz budować.
    Budowanie układów z dyskretnych tranzystorów obecnie jest mniej popularne niż kiedyś więc trzeba sie lepiej przyłożyć, do szukania.
    Najpierw przejrzyj to:
    Link
    Link
    Link
    Kiedyś dużo szukałem w internecie i znalazłem wiele książek i stron www ze schematami układów tranzystorowych, ale nie mogę ci pokazać wszystkiego na raz.

    Cytat:
    Moze inne rozwiazanie bez tego tranzystora/Ew. Innego?
    Skoro trudno ci znaleźć układ bez BC5xx to znaczy że to bardzo popularny tranzystor który warto mieć.

    0
  • #17 28 Lut 2017 21:57
    9.7 dB
    Poziom 3  

    Ogromne podziękowanie dla wszystkich, szczególnie jestem wdzięczny autorowi posta wyżej, Jestem w trakcie czytania linków, ktore podałes i ogólnie jakby mnie, hm.. "Olśniło" ;)
    Zrezygnowałem z tego układu, co nie oznacza, że będe drążył tego układu :) Fakt - bardzo mnie interesuje takie zastosowanie. Póki co przewertuje linki.

    Dziękuje bardzo wszystkim!
    PS: Zrobiłem pierwszy układ na tranzystorze 2Nxx ;)

    Temat do zamknięcia.

    0
  • Pomocny post
    #18 01 Mar 2017 06:26
    jarek_lnx
    Poziom 43  

    Cytat:
    Zrezygnowałem z tego układu, co nie oznacza, że będe drążył tego układu :) Fakt - bardzo mnie interesuje takie zastosowanie.
    W takim razie zaintersuje cie też to:
    generator szumów oparty na przebiciu lawinowym Link
    Albo użycie tranzystora jako diody Zenera
    Link - Figure 8
    Albo uzycie tranzystora z przebiciem lawinowym do greneracji nanosekundowych impulsów
    Link
    Mając taki generator i oscyloskop mozna zrobić TDR.

    W każdym powyższym przypadku przebicie lawinowe prowadzi do powolnej (a czasem nawet szybkiej) degradacji parametrów, więc tranzystor raz zastosowany w tych układach należy traktować niepełnosprawny, nienadający się do innych zastosowań.
    Najpierw powinieneś opanować podstawowe właściwości i sposoby użycia tranzystora, zanim weźmiesz sie za te nietypowe i mało znane.

    Cytat:
    Póki co przewertuje linki.

    Jeśli zamierzasz tylko przewertować to ściągnij to, dla początkującego za ciężkie ale pooglądać schematy możesz, chćby po to żeby mieć orientację w jakich układach tranzystor może pracować i jakie są sposoby włączenia tranzystora do układu
    Link

    ponizej układy z przebiegami na oscyloskopie, układy proste, jak będzie ci sie wydawało że rozumiesz działanie tranzystora to przeanalizuj działanie tych układów (będziesz wiedział czego jeszcze musisz sie nauczyć)
    Link

    Cytat:
    Temat do zamknięcia.
    Tak szybko? dopiero zacząłem ;)

    0