Na wstępie dodaje iż będą tu ciągle dodawane kolejne części... narazie to wersja ALPHA błędy będą poprawione
Którą kupić i troszkę historii?
Obecnie na rynku jest wiele płyt epoxa opartych na chipsetach NF2. Należy jednak pamiętać iż wyróżniamy dwa rodzaje mostków północnych: NF2 400 SPP oraz NF2 400 Ultra (czyli nieco poprawiona wersja SPP) z doświadczenia wiem że w o/c wielkiej różnicy niema jednak przy wyższych fsb np. 240Mhz Ultra radzi sobie troszkę stabilnej. Obecnie na rynku wtórnym możemy znaleść kilka modeli których już niema w sklepach a mają niesamowity potęcjał i mase świetnych rozwiązań takim modelem były pierwsze rewizje 8RDA+ (miały kontroler firewire oraz nieoficjalny zestaw kodeków dzwięku Sound Storm) i to włąśnie od tych płyt zaczeła się cała mania z przeróbkami biosów... modami... i innymi przeróbkalmi.
Wybierając płytę spośród epoxów na NF2 musimy wziąść pod uwage do czego będzie nam służyła i czy mamy żyłkę zacięcia overclockierskiego
Jeżeli potrzebujemy prostej stabilnej płyty bez żadnych dodatków to polecam 8RDA3I. Pewnie wielu z was widziało też w cennikach wersje PRO. W cenie niema kolosalnej różnicy a opłaca się dopłacić. Różnice w cenie polegają na zastosowaniu kilku innych komponętów tzn. Kodek dźwięku w Pro to Realatek a w non pro to C Media (różnica dla zwyczajnego użytkownika jest znikoma w jakości ale jeżeli ktoś posiada głośniki droższe niż100 zł wtedy już odczuwać różnicę, kolejna różnica to brak kontrolera SATA w non pro oraz brak RAIDu. Co najważniejsze do owerclockerów to to że w non pro występuje zasilanie 2 fazowe a w pro 3 fazowe. Odradzam kupowania płyt z 2 fazowym zasilaniem gdyż przy przeciągnięciu procesora na napięcie pow. 1.85 płyta może tego nie znieść.
Dla początkujących overclockerów chce zaznaczyć że rodzaj napięcia rozpoznajemy po ilości mofsetów w okolicy podstawki CPU (4 mofsety=2 fazowe zasilanie, 6 mofsetów=3fazowe zasilanie)
Jeżeli wiemy że mamy zacięcie czysto overclockerskie to już musimy wydać troszkę więcej pieniędzy na płytę tu z nowych głównie w gre wchodzą trzy płyty:
-8RDA (nForce2 SPP)
-8RDA3+ Pro (nForce Ultra 400)
-8RDA6+ Pro (nForce Ultra 400)
Pewnie myślicie czym się różnią za wyjątkiem ceny... otóż (nie wliczając pierwszej) niczym... to samo PCB te same komponenty. Różnice tkwią w szczegółach np zastosowanie innych zewnętrznych kontrolerów dysku... dołożenie FireWire. Z wszystkich wymienionych wyżej najlepszą platformą do przetaktowywania procesora jest 8RDA6+ Pro. Epox potwierdził iż jest to następca serii 3+Pro. Opinie urzytkowników też mówią o tym iż jest to dobra płyta do o/c a po zmianie biosu na nieoficjalny jeszcze jej możliwości wzrastają, ale otym w dalszej części.
Reasumując najlepszą płytą do o/c biorąc pod uwage niską cene jest 8RDA3+Pro a jeżeli chcemy mieć dobrą płytę z jeszcze większym potencjałem o/c oraz z dużą ilością "bajerów" pozostaje 8RDA6+Pro
Jako ciekawostkę dodam iż do tych płyt z zacięciem overclockerskim są modowane biosy które znajdziecie w dalszej części artykułu.
Przymiarki do o/c
Przymnijmy że mamy już kupioną płytę przeznaczoną do o/c więc jedynie co nas teraz ogranicza to wyobraźnia
Jeżeli nie chcemy szaleństw to wystarczy nam zwyczajny Epoxowski biosik jednak gdy będziemy potrzebować coś bardziej wzniosłego niż standart z pomocą przyjdą nam modowane biosy:
http://members.lycos.co.uk/m4rd0k/Bios/Epox%208RDA6+/
http://members.lycos.co.uk/m4rd0k/Bios/Epox%208RDA3+/
http://members.lycos.co.uk/m4rd0k/Bios/Epox%208RDA+/
!!UWAGA!!
W boiosach z najświeższą datą występuje zawsze ALPHA DANGER czyli nie zostały testowane i po ich wgraniu komputer może nie wystartować, ale niema się co martwić opis ożywiania poprzez Hot Flash martwej maszyny, ale to będzie na końcu artykułu
Istnieje jeszcze BETA DANGER to tyczy się praktycznie wszystkich biosów modowanych a ryzyko flashu takiego biosu niejest duże ponieważ może się jedynie skończyć nie prawidłowym działaniem sprzętu ale zawsze można powrócić przez normalny flash do starego biosu.
Powiedzmy że formalności z biosem mamy za sobą. Teraz pora na resztę sprzętu oraz kilka przydatnych wiadomości dotyczących warunków pracy epoxa.
Zacznijmy od podstawy, a warunkiem dobrego overclockingu jest dobry zasilacz. Jeżeli chcemy kręcić wysoko to zalecam dobry markowy zasilacz o minimum 400Wattach mocy. Chiftec jak najbardziej wskazany. Wersja z 360Wattami Chifteca też może wystarczyć ale to już zależy od reszty sprzętu. Jeżeli nie chcemy wydawać dużych pieniędzy na PSU to musimy liczyć się z tym że zasilacz typu no-name musi być przynajmniej 450W i dawać stabilne napięcia w pełnym stresie komputera.
Nie zapominajmy że musimy podłączać zawsze wtyczkę dodatkowej linii 12V jeżeli chcemy się bawić w o/c inaczej nasza płyta straci na możliwościach a w skrajnych wypadkach nawet może przepalić linie +5 (sam takie coś widziałem)
Chłodzenie płyty
Zacznę może od 8RDA+ bo chyba właśnie ona wymaga największej ingerencji w chłodzenie. Jeżeli popatrzymy na tę płytę widzimy na chipsecie coś przypominający ociosany kawałek aluminium który ma rzekomo odprowadzać ciepło z chipsetu... musimy to usunąć i założyć coś co potrafi odprowadzić ciepło polecam fioletowego zalmana oraz z boku mały wiatraczek 4cm który będzie przepuszczał przez niego powietrze. Sposób jest idealny sam próbowałem. Teraz pora na SouthBrige. Pamiętajmy że w nim jest też zintegrowany SoundStorm i podczas gier gdy używamy zaawansowanych efektów dzwięku oraz stałego dostępu do dysku może się to przygrzać i to bardzo a epox w tej wersji płyty nie zadbał o to właśnie miejsce. Proponuje tam złotego zalmana spisuje się idealnie lub jeżeli nie mamy co zrobić z oderwanym wcześniej kawałkiem rzelastwa z chipsetu i mamy pilnik do metalu oraz kawałek taśmy dwustronnej (termoprzewodniczej) możemy to coś po wcześniejszym przypiłowaniu jednego z rogów (bo na 100% będzie zahaczać o coś) przylepić do SB. Jeżeli już zadbaliśmy o te dwa newralgiczne miejsca teraz pora na mofsety. Jest ich 6 więc kupowanie 6 małych radiatorów to troszkę nie na miejscu. Ja proponuje kupić na allegro jeden płaski długi radiator, przyciąć go do odpowiednich rozmiarów i przykleić taśmą termoprzewodniczą lub klejem termoprzewodniczym.
Zaprawianie w bój płyt innych niż 8RDA+ jest o wiele łatwiejsze z tego powodu iż epox naprawił już błędy i dał aktywne chłodzenie na chipset oraz radiator na SB. Dodając jedynie radiator na mofsety mamy gotową i zaprawioną w bój płytę którą powstrzymać może jedynie brak wyobraźni lub athlon palomino
BIOS
1. Informacje wstępne
Jak wiadomo w dużej mierze o potencjale overclockerskim danej płyty świadczy BIOS. Wielu producentów płyt głównych nie docenia tego faktu i w biosach nie znajdziemy regulacji szyny fsb co 1 mhz, czy też regulacji napięcia procesora. Jedną z przyczyn sukcesów płyt Epoxa jest właśnie bios. Trzeba przyznać, że firma nie zgubiła żadnych ważnych opcji w biosie, a nawet dodała kilka które znacznie ułatwiają życie.
BIOS
1. Informacje wstępne
Jak wiadomo w dużej mierze o potencjale overclockerskim danej płyty świadczy BIOS. Wielu producentów płyt głównych nie docenia tego faktu i w biosach nie znajdziemy regulacji szyny fsb co 1 mhz, czy też regulacji napięcia procesora. Jedną z przyczyn sukcesów płyt Epoxa jest właśnie bios. Trzeba przyznać, że firma nie zgubiła żadnych ważnych opcji w biosie, a nawet dodała kilka które znacznie ułatwiają życie.
2. Dla początkujących overclockerów
Wielu początkujących overclockerów ma problem jak optymalnie skonfigurować bios do optymalnej wydajności. Spróbuję wyjaśnić najważniejsze opcje i ich ustawienia.
ADVANCED BIOS FEATURES
CPU Internal Cache – koniecznie ENABLED
CPU External Cache - koniecznie ENABLED
First boot device – Najlepiej odrazu ustawić na HDD0 chyba że instalujecie system wtedy przestawić na CD-Rom
!ADVANCED CHIPSET FEATURES!
TUTAJ ZACZYNA SIĘ CAŁA ZABAWA! Chyba najważniejsza część biosu. Tutaj możemy ustawić wszystkie częstotliwości taktowania i mnożnik procesora. (od razu odsyłam do Power BIOS Features gdyż jest to mocno związane z tymi ustawieniami).
System Performance – od razu zmieniamy na Expert (a co się będziemy bawić

) takie ustawienie zapewni nam regulację fsb co 1 mhz i ingerencję we wszystkie możliwe ustawienia (niektórzy niedoświadczeni overclockerzy twierdzą że w Epoxach regulacja fsb odbywa się co 33 mHz).
CPU Clock Ratio – służy do ustawiania mnożnika procesora jeśli taki jest odblokowany. Warto to sprawdzić gdyż bardzo istotne jest kręcenie na jak najwyższej magistrali przy możliwie niskim mnożniku gdyż wtedy uzyskujemy maksymalną wydajność. Bo jak wiadomo częstotliwość pracy procesora to: częstotliwość pracy magistrali fsb* mnożnik procesora. Większość Athlonów z seri T-bred B ma odblokowany mnożnik w dół czyli taki jaki potrzebujemy. Jeśli nie mamy odblokowanego mnożnika warto sprawdzić czy nasz procesor nie jest podatny na „L1 mod”, ale nie na Athlonach T-Bred gdyż na Epoxach mnożnik już jest odblokowany lub nie da się go odblokować, o tym nie będziemy się tutaj rozpisywać.
FSB Frequency – chyba najważniejszy parametr wpływający na wydajność. Ustala on z jaką częstotliwością procesor będzie się komunikował z pamięcią operacyjną. Jak wiadomo im wyższa tym lepiej. Także pierwsze co robimy jeśli chodzi o overclocking to sprawdzamy jakie standardowo procesor ma fsb i próbujemy podbić w biosie o dodatkowe 33mHz. Zapisujemy ustawienia i próbujemy uruchomić komputer sprawdzając czy temperatura nie przekracza 60C jeśli komputer się uruchomi to uruchamiamy system operacyjny i sprawdzamy komputer np. Prime95 czy jest stabilny. Po podbiciu o 33mHz każde następne zwiększenie magistrali trzeba już wykonywać co 5 mHz sprawdzając temperaturę i stabilność systemu. Warto też zmniejszyć mnożnik na procesorze i w ten sposób jeszcze zwiększyć magistralę. W tym przypadku zasada jest prosta im wyższa częstotliwość magistrali (przy tej samej częstotliwości procesora np. fsb 133 mnożnik 10 = 1330 i fsb 200 mnożnik 6.5 = 1300 to szybszy będzie ten drugi)tym szybciej będzie pracował komputer. Jeżeli znaleźliśmy już maksymalną częstotliwość, ale temperatury są jeszcze niskie (40-48C) możemy pokusić się o podniesienie napięcia rdzenia procesora a to znajdziemy w menu Power BIOS Features
CPU Interface – nie we wszystkich biosach występuje, ustawienie AGGRESIVE poprawia wydajność (nie zauważyłem spadku stabilności).
Memory Freqency – Parametr mówiący o tym z jaką częstotliwością pracują pamięci. Jeśli chodzi o Athlony to najlepiej jeśli pamięci pracują synchronicznie z magistralą FSB czyli jeśli fsb mamy 166 (DDR 333 gdyż w pamięciach mamy 2 cykle na 1 cykl magistrali) to nawet jeśli pamięci to DDR 400 warto zmienić ich częstotliwość na 166mHz (DDR 333) gdyż wtedy mimo iż są niżej tatkowane wydajność wzrośnie. Warto stosować markowe pamięci tzn. TwinMos(dla mniej zamożnych), Kingston HyperX, Geil Ultra dla tego gdyż mimo że standardowo w większości przypadków są przystosowane do pracy z częstotliwością DDR 400 można je przetaktować w zależności od modelu do 440-470mHz
Memory Timings- Na początku przy podkręcaniu stosujemy optima dopiero później gdy już osiągniemy maxymalne częstotliwości możemy spróbować zrobić 2 rzeczy. 1 jest wtedy kiedy okazuję się, że to pamięć jest problemem i ona nie pozwala na dalsze zwiększenie magistrali. Wtedy staramy się poluzować timingi, jednak najpierw podbijmy napięcie VDIMM w Power BIOS Features na 2.9v. i sprawdzamy czy to ożywiło pamięć (Powinno) jednak najczęściej to po stronie procesora leży wina niestabilności. Jeśli już ustawiliśmy maxymalne częstotliwości spróbujmy skrócić timingi (im krótsze tym szybciej działa pamięć, najważniejszym parametrem jest CAS Latency)
FSB Spread Spectrum – redukuje ładunek elektromagnetyczny powstający na procesorze. Powoduje mały spadek wydajności, czasami jego uaktywnienie pozwala na większe możliwości overclockingu (zalecane ustawienie DISABLED)
AGP Spread Spectrum – jak wyżej tyle że na karcie graficznej.
!POWER BIOS FEATURES – druga co do wagi część biosu po Chipset Features to tutaj ustawiamy wszystkie napięcia jednak trzeba bardzo uważać gdyż tutaj najłatwiej zniszczymy sprzęt.
CPU Voltage Regulator – Jak sama nazwa wskazuje służy do zmiany napięcia procesora trzeba pamiętać że należy robić to stopniowo co 0,0025v i ciągle sprawdzać temperaturę gdyż podwyższenie napięcia powoduje zwiększenie wydzielania ciepła zresztą wiadomo to już z lekcji fizyki w szkole podstawowej P=U*I a zmieniamy U więc P rośnie. Zwiększenie napięcia powoduje wzrost stabilności procesora i co za tym idzie zwiększenie jego potencjału overclockerskiego. Nie zaleca się podnoszenia napięcia procesora powyżej 1.9v chyba że stosujemy zaawansowane chłodzenie wodne z dobrą najlepiej srebrną pastą termoprzewodzącą.
AGP Voltage Regulator – Służy do zmiany napięcia na szynie AGP. Dziś bezużyteczne gdyż na kartach graficznych stosuje się stabilizatory napięcia które i tak obniżają napięcie do 1.5v. Pozostawić z pozycji default gdyż podniesienie napięcia może tylko spowodować skrócenie żywotności karty graficznej.
DIMM Voltage Regulator – Służy do zmiany napięcia pamięci operacyjnej. Domyślnie ustawione na 2.7v można spróbować podnieść napięcie do 2.9v jeśli pamięci nie pozwalają na wyższe ustawienie szyny fsb. Warto jednak po zmianie napięcia uruchomić goldmem i podczas testów dotknąć kości ramu czy nie są za gorące (nie chcemy żeby się spaliły).
Niepowodzenie
Czasami nawet najlepszym zdarza się przedobrzyć. Cóż wtedy gdy nasza maszyna wydaje odgłosy startu a jednak jest ciemność na monitorze.
Sposób najbardziej popularny to chyba ClearCOSM czyli resetowanie biosu. Sposób resetowania biosu w epoxie jest troszkę inny niż w innych płytach. Ot órz odłanczamy komputer z sieci, zmieniamy zworkę w pozycję clear, naciskamy kilka razy na power, włączamy komputer do sieci i odpalamy maszynę.
Sposób 2 najbardziej ryzykowny ale zarazem najlepszy jeżeli pierwsza metoda nie zadziała, ale do tej metody potrzebujemy komputer sąsiada

który najlepiej jakby miał tę samą płytę główną. Jeżeli niema to musi spełnić dwa wymogi. Po pierwsze kość w jego płycie musi mieć takie same parametry pracy co nasza czyli to samo zasilanie i pojemność. A drugą rzeczą to oczywiście wymóg posiadania tej samej podstawki.
Przypominam iż w: 8RDA3+ Pro, 8RDA (+), 8RDA3I Pro, 8RDA6+Pro są stosowane kości 4Mbit
(opis przeprowadzenia procedury oraz pytania dotyczące hot flashu proszę pisać w tym temacie
https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic326713.html )
1. Mamy kość BIOSu w poprawnie działającym kompie. Wyjmujemy ją i powtórnie wkładamy, z tym że pod spód kładziemy nitkę, aby łatwiej wyciągnąć kość.
2. Odpalamy kompa.
3. Zamieniamy kość na tą ze złym BIOSem lub na pustą.
4. Wkładamy ją jak w pkt 1.
5. Odpalamy program flashujący.
6. Jeżeli wgrywamy BIOS od identycznej płyty, ostrzeżenie się nie pojawi. Jeżeli robimy to aby "postawić" komputer z inną płytą, przy ostreżeniu, że ten BIOS nie pasuje do płyty, wybieramy "Yes".
7. Po przeflashowaniu wyjmujemy kość pociągając za nitkę (patrz pkt 1.)
8. Chwila prawdy: jeżeli programowaliśmy pamięć od takiej samej płyty, można ją sprawdzić od razu, jeżeli od innej płyty, wkładamy ją "na swoje miejsce" i cieszymy się z naprawienia usterki.
!!!UWAGA!!!
Autorzy tego artykułu nie ponoszą żadnych odpowiedzialności za szkody wynikłe z stosowania opisu zawartego wyżej.