Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
SterControl
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?

p.kaczmarek2 30 Gru 2018 17:03 2850 6
  • Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?
    Witajcie moi drodzy!
    Dziś opiszę pierwszy odbiornik krótkofalarski na pasmo 80m który wykonałem już jakiś czas temu. Długo zastanawiałem się od czego zacząć, ale ostatecznie wybór padł na projekt autorstwa SP5DDJ o nazwie Lidia80. Jest to prosty odbiornik homodynowy (z pojedynczą przemianą częstotliwości) oparty na układzie MC3361. Część audio jest na nieśmiertelnym LM386. Większość informacji zdobyłem z tej strony:
    http://www.sp5ddj.pl/Lidia%2080%20DC%20Receiver/Lidia%2080%20-%20DC%20Receiver.htm
    Projekt też jest dostępny na stronie QRPGuys (na innej płytce niż u SP5DDJ, wzbogacony o przedwzmacniacz na J310):
    https://qrpguys.com/qrpguys-lidia-direct-conversion-receiver

    Co można tym odbierać?
    Odbiornik ma zakres 3.500MHz-3.800MHz, czyli obejmuje tzw. pasmo 80m, w którym znajdują się stacje głosowe (SSB) i telegraficzne (CW). To jest odbiornik krótkofalarski, wymaga dobrej anteny, nie odbiera RMF-FM. :D

    Częstotliwość w kHzMaksymalna szerokość pasma w HzRodzaje emisji i przeznaczenie
    3500 – 3510200CW, pierwszeństwo dla łączności międzykontynentalnych
    3510 – 3560200CW, preferencja dla zawodów, QRS Centre of Activity 3555 kHz
    3560 – 3580200CW, QRP Centre of Activity 3560 kHz
    3580 – 3590500Wąskie tryby pracy, emisje cyfrowe
    3590 – 3600500Wąskie rodzaje emisji, emisje cyfrowe, stacje bezobsługowe
    3600 – 36202700Wszystkie rodzaje emisji
    3600 – 36502700Wszystkie rodzaje emisji, SSB preferencja dla zawodów
    3650 – 37002700SSB QRP Centre of Activity 3690 kHz
    3700 – 38002700Wszystkie rodzaje emisji, SSB preferencja dla zawodów, Image Centre of Activity 3735 kHz Region 1 Emergency Centre of Activity 3760 kHz
    3775 – 38002700Wszystkie rodzaje emisji, pierwszeństwo dla łączności międzykontynentalnych





    Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasmo_80_m

    Schemat odbiornika
    Oryginalny schemat odbiornika (taki jakim go stworzył SP5DDJ):
    Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?
    Zmodyfikowany schemat od QRPGuys (dodatkowo przedwzmacniacz oraz wyjście sygnału do miernika częstotliwości):

    Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?
    PCB odbiornika
    W sieci bardzo ciężko jest znaleźć jakiekolwiek PCB do tego projektu. Nie ma źródłowych plików CAD ani nawet gotowych pdfów do termotransferu. Na szczęście tu z pomocą przyszło nasze forum. Jakąś dziwną płytkę znalazłem w tym temacie:
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic2619118-30.html
    OpenUNITRA napisał:
    @Pawel1968,
    w załączniku PCB Lidia 80 w formacie pliku Sprint Layout 5.

    Z pomocą darmowego viewera Sprint Layout 5 udało mi się utworzyć plik PDF z mozaiką ścieżek, którego potem użyłem do termotransferu. Z tego pliku również pozyskałem warstwę opisową dla płytki.
    UWAGA: Te PCB zawiera co najmniej dwa błędy! Wyprowadzenia regulatora 78L08 są zamienione oraz potencjometry od regulacji częstotliwości są oba podłączone do ziemi (zamiast jeden do VDD a drugi do ziemi). Oba te problemy da się naprawić już po wytrawieniu płytki.
    Zdjęcie pokazuje jak poradziłem sobie z błędami na płytce:
    Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?

    Moje zmiany:
    Względem oryginalnego projektu zastosowałem 3 zmiany.
    1. Użyłem BB329 zamiast BB104G. Potem musiałem zmienić pojemność kondensatora obok diody, ale nie było z tym problemu, bo mam dostęp do oscyloskopu.
    2. Potencjometr od strojenia częstotliwości po wielu próbach zastąpiłem takim wieloobrotowym, inaczej dostrojenie się do stacji było wręcz niemożliwe.
    3. Co prawda to jest zmiana poza płytką, ale też jest znacząca. Sprawdzałem parę różnych zasilaczy 12V i zorientowałem się, że one dość mocno muszą siać zakłóceniami, przez co radyjko nawet bez anteny szumi/buczy. Rozwiązałem to dodając parę kondensatorów 1000-2200uF na wejściu zasilania. Po prostu trzeba uważać czym się zasila, a podobno najlepiej z akumulatorka.


    Sygnał VFO
    To jest odbiornik homodynowy, więc sygnał VFO jest taki jak odbierana częstotliwość. Zdjęcie pokazuje pomiar wykonany pomiędzy masą a nóżką 1 MC3361.
    Prosty odbiorniczek krótkofalarski na pasmo 80m - Lidia 80?


    Końcowa opinia o odbiorniczku
    Odbiornik jest bardzo prosty do uruchomienia pod warunkiem, że posiada się dobrą antenę na pasmo 80m. Wymagany jest co najmniej dobry long wire. Antena long wire to jest po prostu długi przewód rozpięty np. między dwoma słupami, lub między oknem a drzewem, itp. Ważna też jest "skrzynka" antenowa i dostrojenie anteny. Ja dopuszczalne rezultaty uzyskałem dopiero na jakimś 15m drutu 2-3 metry nad ziemią. W warunkach większego miasta może być jeszcze gorzej. Bez dobrej anteny niczego na Lidia nie posłuchacie. Mówiąc inaczej:
    Plusy:
    + mało elementów
    + łatwość uruchomienia
    + brak problemów ze strojeniem
    + diodę BB104G można wbrew pozorom łatwo zastąpić inną diodą pojemnościową
    + bardzo dokładny opis od autora konstrukcji SP5DDJ

    Minusy:
    - wymaga dobrej anteny by cokolwiek odebrać
    - brak plików źródłowych PCB dostępnych w sieci
    - słaby odbiór zwłaszcza względem równie prostych odbiorników superheterodynowych

    Po odbiorniku Lidia80 zrobiłem coś bardziej zaawansowanego (już superheterodyne z filtrem kwarcowym) i doszedłem do wniosku, że gdy ma się słabe warunki antenowe to jednak lepiej jest zrobić bardziej zaawansowane radyjko z większej ilości elementów niż na siłę kombinować z prostymi konstrukcjami które są bardzo wybredne. Moje drugie radyjko też postaram się opisać wkrótce.


    Kosztorys
    Większość części kupowałem na Aliexpress z darmową przesyłką a część miałem już w szufladzie. Koszty nie były duże, spróbuję je tu podsumować:
    MC3361 - 3 zł (Aliexpress, kupowałem parę sztuk)
    LM386 - 1 zł (Aliexpress, kupowałem 10 sztuk)
    78L08 - 1 zł
    Trymer - 1 zł
    BB329 - 5 zł (chyba kupowałem na www.goslar.pl)
    Pot. wieloobrotowy - 10 zł
    Pot. tłumika i głosu - 2 zł (chociaż ja użyłem chyba nawet jednego z wylutu, pamiętającego jeszcze czasy Unitry)
    Laminat - 5 zł
    Głośniczek - z elektrośmieci
    Złącza - z elektrośmieci
    Reszta, drobnica - 5 zł
    Do 30 zł można się z całością zamknąć, koszt raczej nie przekroczy 50 zł nawet jak się kupuje wszystko.


    Załączniki:
    - wszystko co trzeba jest na stronie autora SP5DDJ, więc wstawiam tu tylko PDF od QRPGuys (UWAGA - w tym pdf jest wersja na pasmo 40m, a ja wykonałem wersję na pasmo 80m. Proszę ich nie mylić, bo wartości elementów np. w filtrze antenowym są różne!): lidia_assy...060717.pdf Download (2.06 MB)


    Fajne! Ranking DIY
    Potrafisz napisać podobny artykuł? Wyślij do mnie a otrzymasz pendrive 32GB.
  • SterControl
  • #2 31 Gru 2018 01:56
    ORMO_PL
    Poziom 19  

    Witaj,

    złożyłem Lidię na 40 metrów i jest ona świetnym odbiorniczkiem wypadowym - zresztą z taką myślą była projektowana przez Włodka SP5DDJ. Miało być prosto, szybko i zachęcić zainteresowanych do budowy.
    W oryginale używano fabrycznych dławików do filtra wejściowego. QRPGuys widzę proponują nawijać. Fajnie, choć początkujący dostają białej gorączki przy nawijaniu filtrów.
    Fajny pomysł z tym wzmacniaczem wejściowym, ale tylko przy współpracy z tłumikiem. Oryginalna Lidia miała tyle gazu, że przy mocniejszych sygnałach potrafiła się zatykać, choć wiadomo że to nie jest heterodyna.

    Każda inicjatywa radiowa prezentowana na elektrodzie powoduje moje zainteresowanie, pomimo że nie jestem jakimś turbo orłem. Złożyłem Kacpra II, teraz zaczynam Kajmana.

    Przy okazji chciałbym podziękować Włodkowi SP5DDJ za wkład w propagowanie krótkofalarstwa, w tym QRP. Dzięki niemu zainteresowałem się krótkofalarstwem. Szanuję całym sercem.


    SP7EZG

  • SterControl
  • #3 31 Gru 2018 10:53
    p.kaczmarek2
    Poziom 23  

    ORMO_PL napisał:

    Każda inicjatywa radiowa prezentowana na elektrodzie powoduje moje zainteresowanie, pomimo że nie jestem jakimś turbo orłem. Złożyłem Kacpra II, teraz zaczynam Kajmana.

    Zrobiłem jeszcze pare innych odbiorników i postaram się je tu wkrótce opisać, ale one są już zza granicy. Jeśli chodzi o SP5DDJ to mam rozpoczętego Taurusa, ale nie wiem kiedy go skończę. Zrobię go chyba od razu z DDS.

    ORMO_PL napisał:

    Przy okazji chciałbym podziękować Włodkowi SP5DDJ za wkład w propagowanie krótkofalarstwa, w tym QRP. Dzięki niemu zainteresowałem się krótkofalarstwem. Szanuję całym sercem.

    Wkład Włodka SP5DDJ w propagowanie krótkofalarstwa jest olbrzymi i godny pochwały. On też jest autorem tych szczegółowych instrukcji co i jak zlutować krok po kroku. Są one dostępne dla Lidia i Taurus.

  • #4 31 Gru 2018 13:16
    Janusz_kk
    Poziom 17  

    Panowie bądżmy precyzyjni to forum czytają także amatorzy

    ORMO_PL napisał:
    Fajny pomysł z tym wzmacniaczem wejściowym,


    to nie jest wzmacniacz tylko wtórnik napięciowy, on ma wzm nap <1 i służy do dopasowania
    impedancji obwodu rezonansowego do wejścia scalaka.

  • #5 31 Gru 2018 14:25
    szeryf3
    Poziom 15  

    Fajny projekt dla tych co chcą rozpocząć zabawę z krótkofalarstwem.
    Za to ja poczekam na Twoje nowe projekty.

  • #6 02 Sty 2019 08:36
    ORMO_PL
    Poziom 19  

    p.kaczmarek2 napisał:
    ORMO_PL napisał:

    Każda inicjatywa radiowa prezentowana na elektrodzie powoduje moje zainteresowanie, pomimo że nie jestem jakimś turbo orłem. Złożyłem Kacpra II, teraz zaczynam Kajmana.

    Zrobiłem jeszcze pare innych odbiorników i postaram się je tu wkrótce opisać, ale one są już zza granicy. Jeśli chodzi o SP5DDJ to mam rozpoczętego Taurusa, ale nie wiem kiedy go skończę. Zrobię go chyba od razu z DDS.



    Tak, to co było złośliwe w Taurusach to to, że RX i TX były dwoma osobnymi modułami, przez co nadawanie i odbiór mogły być rozjechane między sobą. Dawno już nie analizowałem tego schematu, a na stronie SP5DDJ znajduje się potężne kompendium wiedzy w temacie tych TRX...


    Cytat:
    Panowie bądżmy precyzyjni to forum czytają także amatorzy

    ORMO_PL napisał:
    Fajny pomysł z tym wzmacniaczem wejściowym,


    to nie jest wzmacniacz tylko wtórnik napięciowy, on ma wzm nap <1 i służy do dopasowania
    impedancji obwodu rezonansowego do wejścia scalaka.


    Pełna zgoda, przeleciałem tylko przez ten obwód. Przecież wejścia odbiorników projektujemy zwykle pod 50R, a MC3361 ma 3.3k na wejściu mieszacza. Muszę odrobić lekcje w temacie projektowania wtórników, wzmacniaczy, filtrów...

  • #7 02 Sty 2019 23:53
    kuchcik1345
    Poziom 9  

    Moglibyście wstawić mozaikę ścieżek w formacie PDF do tego projektu odbiornika ?