Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Wykonanie uziomu w domu jednorodzinnym

it_home 24 Jun 2019 22:08 708 9
Optex
  • #1
    it_home
    Level 2  
    Witam Panów, mam do wykonania instalację odgromową budynku jednorodzinnego, proszę o pomoc bardziej doświadczonych kolegów i ewentualne uwagi.
    Dom kilkuletni, powierzchnia ok 200m^2, znajduje się na wzgórzu, blisko lasu (zdarzały się bezpośrednie uderzenia pioruna w pojedyncze drzewa, oddalone od domu o kilkadziesiąt metrów, zatem inwestor zdecydował się na instalację odgromową (w projekcie brak, ponieważ projekt z muratora..)
    Dom nie posiada uziomu fundamentowego, jest zasilany linią kablową ze złącza przy granicy działki. Złącze typu P2-Rs Energa Operator (RBK+LZV+2 komory pomiarowe z Etimatem T i zugi na odejściu). WLZ jest wykonana przewodem YKY 5x10. Czyli uziemienie robocze w domu mamy tylko i wyłącznie ze złącza kablowego (wg mnie nie powinniśmy korzystać z uziemienia ZE)
    Instalację chcę wykonać w sposób następujący:
    Zwody poziome i pionowe, przewody odprowadzające wykonane z drutu stalowego fi 8.
    Wokół fundamentów (ok 2-3 metry od fundamentów) chcę wykonać uziom otokowy, wykonany z bednarki FeZn 30x4 (grunt to mokra glina) z otoku chcę wyprowadzić 5 wyprowadzeń (4 w narożniki domu), oraz jeden do wprowadzenia do rozdzielnicy głównej budynku)
    Bednarkę chcę położyć pionowo, na głębokości 1m (poniżej lini przemarzania gruntu).
    Rozdzielnica główna jest zlokalizowana w wiatrołapie, nie bardzo mam możliwość podejścia do rozdzielnicy bednarką, dlatego odcinek od złącza kontrolnego do RG chcę wykonać linką Lgy 25mm2, Odległośc to ok 1,5m.
    I tu pojawia się pierwsze pytanie - czy przekrój, oraz długość tej linki będzie odpowiednia?
    Linkę tę chcę wykorzystać do podziału PEN na PE i N i doziemienie punktu rozdziału, oraz do podłączenia ogranicznika przepięć.
    Mam zakupiony ogranicznik przepięć T1+T2 kombinowany (warystor+iskiernik) prod. Phoenix Contact.
    i tu pojawia się drugie pytanie - czy po rozdziale PEN w RG, mogę pozostawić niepodłączoną piątą żyłę kabla YKY 5x10 ?
    Posiadam mierniki do wykonania pomiarów, w tej glebie celuję w rezystancję uziomu ok 3-4 Omy (uwzględniając wspólczynniki korekcyjne i błąd pomiarowy, myślę że będzie <10 Omów.
    Szpilek nie chcę bić, ponieważ cenowo wyjdzie porównywalnie lub nawet drożej, i zależy ma na zapewnieniu ekwipotencjalizacji.
    I tu się pojawia 3 pytanie - czy rozmiar oka 30mx20m na pewno zapewni mi wyrównanie potencjałów? Literatura mówi o max 20mx20m.
    Proszę o sugestie, i uwagi.


    Pozdrawiam Mariusz
  • Optex
  • #2
    emigrant
    Level 29  
    it_home wrote:
    Rozdzielnica główna jest zlokalizowana w wiatrołapie, nie bardzo mam możliwość podejścia do rozdzielnicy bednarką, dlatego odcinek od złącza kontrolnego do RG chcę wykonać linką Lgy 25mm2, Odległośc to ok 1,5m.
    I tu pojawia się pierwsze pytanie - czy przekrój, oraz długość tej linki będzie odpowiednia?

    O ile dobrze kojarzę to któraś z norm mówi, że jak budynek posiada instalację odgromową to przewód powinien być o minimalnym przekroju 50 mm^2, gdzie jedna żyła w takim przewodzie powinna być o minimalnej średnicy 1,8 mm. Tutaj w grę wchodzi przewód wielodrutowy np. H07V-R( LY ). Nie może to być linka LgY. Poza tym nie chcę mi się wierzyć, że nie da się do GSW(GSU) doprowadzić bednarki. Wszystko się da...
  • Optex
  • #3
    markus-19
    Level 31  
    it_home wrote:
    I tu się pojawia 3 pytanie - czy rozmiar oka 30mx20m na pewno zapewni mi wyrównanie potencjałów? Literatura mówi o max 20mx20m.
    Proszę o sugestie, i uwagi.

    Skoro masz miernik I jakąś tam wiedzę w tym zakresie to chyba wiesz że nie od rozmiarów to zależy tylko od uzyskanego wyniku. W jednym przypadku wystarczy jedna szpilka w innym 5
  • Helpful post
    #4
    kozi966
    Moderator of Electricians group
    it_home wrote:
    Dom kilkuletni, powierzchnia ok 200m^2, znajduje się na wzgórzu, blisko lasu (zdarzały się bezpośrednie uderzenia pioruna w pojedyncze drzewa, oddalone od domu o kilkadziesiąt metrów, zatem inwestor zdecydował się na instalację odgromową (w projekcie brak, ponieważ projekt z muratora..)

    No ok... ale tu potrzebna jest analiza ryzyka, określenie klasy ochrony odgromowej, dokumentacja....
    it_home wrote:
    wykonane z drutu stalowego fi 8.

    Może kolega doprecyzować jaki konkretnie? Ocynkowana, nierdzewna?
    it_home wrote:
    Czyli uziemienie robocze w domu mamy tylko i wyłącznie ze złącza kablowego (wg mnie nie powinniśmy korzystać z uziemienia ZE)

    Uziemienie robocze wykonuje się dla np. transformatora. Tutaj bardziej pasuje przewód ochronny wydzielony już w złączu. Zakłady Energetyczne raczej się nie zgadzają na takie rozwiązanie, aby korzystać z ich uziomu.
    it_home wrote:
    Wokół fundamentów (ok 2-3 metry od fundamentów) chcę wykonać uziom otokowy, wykonany z bednarki FeZn 30x4 (grunt to mokra glina) z otoku chcę wyprowadzić 5 wyprowadzeń (4 w narożniki domu), oraz jeden do wprowadzenia do rozdzielnicy głównej budynku)
    Bednarkę chcę położyć pionowo, na głębokości 1m (poniżej lini przemarzania gruntu).

    No ok.
    it_home wrote:
    dlatego odcinek od złącza kontrolnego do RG chcę wykonać linką Lgy 25mm2, Odległośc to ok 1,5m.

    ok.
    it_home wrote:
    I tu pojawia się pierwsze pytanie - czy przekrój, oraz długość tej linki będzie odpowiednia?

    Teoretycznie tak.
    it_home wrote:
    i tu pojawia się drugie pytanie - czy po rozdziale PEN w RG, mogę pozostawić niepodłączoną piątą żyłę kabla YKY 5x10 ?

    A dlaczego ma wisieć w powietrzu? Podłącz ją do szyny PE.
    it_home wrote:
    I tu się pojawia 3 pytanie - czy rozmiar oka 30mx20m na pewno zapewni mi wyrównanie potencjałów?

    A tego nikt nie wie, natomiast kolega napisał o siatce dla instalacji odgromowej (dla zwodów), a nie dla siatki uziomów. Klasa IV ochrony odgromowej mówi, że max wymiar oka siatki zwodów to 20x20m.

    emigrant wrote:
    O ile dobrze kojarzę to któraś z norm mówi, że jak budynek posiada instalację odgromową to przewód powinien być o minimalnym przekroju 50 mm^2, gdzie jedna żyła w takim przewodzie powinna być o minimalnej średnicy 1,8 mm.

    Ty mówisz kolego o przewodzie odprowadzającym (PN HD 62305-1).
  • #5
    it_home
    Level 2  
    kozi966 wrote:
    it_home wrote:
    Dom kilkuletni, powierzchnia ok 200m^2, znajduje się na wzgórzu, blisko lasu (zdarzały się bezpośrednie uderzenia pioruna w pojedyncze drzewa, oddalone od domu o kilkadziesiąt metrów, zatem inwestor zdecydował się na instalację odgromową (w projekcie brak, ponieważ projekt z muratora..)

    No ok... ale tu potrzebna jest analiza ryzyka, określenie klasy ochrony odgromowej, dokumentacja....

    To prawda mam tego świadomość i nawet konsultowałem się z dwoma projektantami instalacji elektrycznych, lekko mówiąc nie wywarli na mnie wrażenia profesjonalistów w zakresie ochrony odgromowej.

    it_home wrote:
    wykonane z drutu stalowego fi 8.

    Może kolega doprecyzować jaki konkretnie? Ocynkowana, nierdzewna?

    Chcę zastosować stal ocynkowaną, wole unikać ogniw galwanicznych. Mam świadomość, że stal nierdzewna jest trwalszym rozwiązaniem.

    it_home wrote:
    Czyli uziemienie robocze w domu mamy tylko i wyłącznie ze złącza kablowego (wg mnie nie powinniśmy korzystać z uziemienia ZE)

    Uziemienie robocze wykonuje się dla np. transformatora. Tutaj bardziej pasuje przewód ochronny wydzielony już w złączu. Zakłady Energetyczne raczej się nie zgadzają na takie rozwiązanie, aby korzystać z ich uziomu.

    Przepraszam wyraziłem się mało precyzyjnie, w złączu kablowym ZE (w części pomiarowej) na odejściu mamy 5 zugów (3 fazowe, N, PE) PE + N są podłączone z szyny aluminiowej PEN w części złączowej ZK (do szyny jest jeszcze podłączona bednarka )

    it_home wrote:
    Wokół fundamentów (ok 2-3 metry od fundamentów) chcę wykonać uziom otokowy, wykonany z bednarki FeZn 30x4 (grunt to mokra glina) z otoku chcę wyprowadzić 5 wyprowadzeń (4 w narożniki domu), oraz jeden do wprowadzenia do rozdzielnicy głównej budynku)
    Bednarkę chcę położyć pionowo, na głębokości 1m (poniżej lini przemarzania gruntu).

    No ok.
    it_home wrote:
    dlatego odcinek od złącza kontrolnego do RG chcę wykonać linką Lgy 25mm2, Odległośc to ok 1,5m.

    ok.
    it_home wrote:
    I tu pojawia się pierwsze pytanie - czy przekrój, oraz długość tej linki będzie odpowiednia?

    Teoretycznie tak.
    it_home wrote:
    i tu pojawia się drugie pytanie - czy po rozdziale PEN w RG, mogę pozostawić niepodłączoną piątą żyłę kabla YKY 5x10 ?

    A dlaczego ma wisieć w powietrzu? Podłącz ją do szyny PE.
    it_home wrote:
    I tu się pojawia 3 pytanie - czy rozmiar oka 30mx20m na pewno zapewni mi wyrównanie potencjałów?

    A tego nikt nie wie, natomiast kolega napisał o siatce dla instalacji odgromowej (dla zwodów), a nie dla siatki uziomów. Klasa IV ochrony odgromowej mówi, że max wymiar oka siatki zwodów to 20x20m.

    Tu chyba trochę zamieszałem, ponieważ czytałem opracowanie dr.Musiała dot. uziomów fundamentowych i parafundamentowych, i to zalecenie o rozmiarze oka odnosiło się do właśnie tych w.w.

    emigrant wrote:
    O ile dobrze kojarzę to któraś z norm mówi, że jak budynek posiada instalację odgromową to przewód powinien być o minimalnym przekroju 50 mm^2, gdzie jedna żyła w takim przewodzie powinna być o minimalnej średnicy 1,8 mm.

    Ty mówisz kolego o przewodzie odprowadzającym (PN HD 62305-1).
  • Helpful post
    #6
    kozi966
    Moderator of Electricians group
    it_home wrote:
    Tu chyba trochę zamieszałem, ponieważ czytałem opracowanie dr.Musiała dot. uziomów fundamentowych i parafundamentowych, i to zalecenie o rozmiarze oka odnosiło się do właśnie tych w.w.

    Do uziomów fundamentowych, gdzie wymiar oka siatki ma znaczenie dla ekwipotencjalizacji w stosunku do ochrony przeciwporażeniowej oraz wartości napięć dla ochrony odgromowej przy wyładowaniu.
    Uziom otokowy to trochę inna sprawa, choć związana z problemem.
  • #7
    it_home
    Level 2  
    Kolego Kozi966, bardzo dziękuję za cenne uwagi, chociaż swoją drogą mam wrażenie że im więcej chcę wiedzieć tym mniej wiem.. ;)
    Proszę jeszcze o wskazówki dot. analizy ryzyka.. Analizując projekty budowlane czy wykonawcze hal czy obiektów przemysłowych nigdy nie widziałem takich wyliczeń, zazwyczaj projektanci mają jeden wzór i tylko go powielają.
    W jaki sposób stworzyć rzetelną dokumentację do tego konkretnego domku o którym piszę? Czy otrzymując projekt instalacji podpisany przez projektanta posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania, jestem "czysty" jako wykonawca?
  • #8
    kozi966
    Moderator of Electricians group
    No ja do takich projektów używam oprogramowania na licencji (ja akurat tego: https://www.dehn.pl/pl/dehnsupport ) ale są też wersje darmowe - uproszczone.
    Dokument określa ryzyko strat, klasę ochrony odgromowej jaką należy zapewnić aby zminimalizować ryzyko. Do obliczeń wykorzystuje się dane typu: wymiary obiektu, lokalizacja, sposób zasilania, gęstość obciążenia pożarowego, obecność stref wybuchowych, ilość osób przebywających w obiekcie (ryzyko paniki), itd.

    Na tej podstawie otrzymuje się wymaganą klasę na podstawie której obrysowuje się "odgromówkę", a potem koordynuje ochronę przeciwprzepięciową.

    it_home wrote:
    W jaki sposób stworzyć rzetelną dokumentację do tego konkretnego domku o którym piszę?

    Tego Ci nie powiem, to zależy od wiedzy, znajomości norm, programów i doświadczenia.
    it_home wrote:
    Czy otrzymując projekt instalacji podpisany przez projektanta posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania, jestem "czysty" jako wykonawca?

    W zakresie zgodności z przepisami, tak.
    Nawet jak coś się spali, to "ma się spalić zgodnie z przepisami" i tyle. Instalacja odgromowa nie chroni w 100%.
  • #9
    it_home
    Level 2  
    Zapytam tych projektantów z którymi współpracuję o punkty które wymieniłeś. I faktycznie zrobimy projekt.
    Jeszcze raz wielkie dzięki za pomoc, i wyjaśnienie kilku spraw :)
    Co do pewności ochrony, mam tego świadomość. Pamiętam jak robiliśmy na PG (laboratorium WN) symulację wyładowań na makiecie.. Na kilka wyładowań, piorun nigdy nie uderzył w wysokie maszty, namiętnie uderzał w dom, drzewa i bezpośrednio w ludzi.
    Co do mojej koncepcji wykonania instalacji odgromowej - dzięki Tobie, i weryfikacji projektanta liczę, że będzie pełniła swoje zadanie i zapewni bezpieczeństwo mieszkańców.

    Pozdrawiam Mariusz
  • #10
    CYRUS2
    Level 43  
    it_home wrote:
    Zapytam tych projektantów z którymi współpracuję o punkty które wymieniłeś. I faktycznie zrobimy projekt.
    Jeszcze posiada kolega jeden istotny element nie objęty ochroną odgromową.
    "Piorunochron wysoki na dachu" - nazywa się antena TV.