Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

[Solved] 2szt 6P14P i ECC83 - Budowa wzmacniacza, dobór transformatora głośnikowego.

alikatek 03 Dec 2019 11:32 2676 41
Tespol
  • #31
    jozgo
    Level 40  
    Te wnioski z eksperymentów są w miarę poprawne.
    Ale dla pełności obrazu powinieneś sobie nanieść ich wyniki na wykresach charakterystyk lamp.
    Tak zobaczysz w jakim obszarze pracy lampy (lamp) się poruszałeś.
  • Tespol
  • #32
    alikatek
    Level 29  
    Edit2

    Przepiąłem lampę w pentodę (nóżka 9 do anodowego przez rezystor 3k3 1W, jego wartość określiłem na podstawie innych konstrukcji opartych o 6P14P).
    Drugi stopień przedwzmacniacza okazał się teraz zbędny, wzmocnienie było za duże, podobnie jak i moc bardzo wzrosła. Musiałem go odłączyć.
  • Tespol
  • Helpful post
    #33
    Futrzaczek
    Admin of Retro group
    alikatek wrote:
    Drugi stopień przedwzmacniacza okazał się teraz zbędny, wzmocnienie było za duże, podobnie jak i moc bardzo wzrosła. Musiałem go odłączyć.

    Brawo, odkryłeś jak działa pentoda :D

    alikatek wrote:
    nóżka 9 do anodowego przez rezystor 3k3 1W, jego wartość określiłem na podstawie innych konstrukcji opartych o 6P14P

    Nie wiem, jaka jest wartość napięcia zasilającego anody u Ciebie, ale możesz go zmniejszyć. Jaki masz teraz spadek napięcia na nim?
    Przydałby się też kondensator elektrolityczny między tą elektrodą a masą (np. 47uF) dla odfiltrowania składowej zmiennej prądu siatki drugiej.
  • #34
    alikatek
    Level 29  
    Anodowe mam 330V, ciut za dużo chyba. Musze odwinąć kilka zw aby uzyskać ok 280V.
    Dołożyłem kondensator 22uF/400V między siatką 2 a masą. Różnicy w brzmieniu nie zaobserwowałem.

    Mam jeszcze dylemat co do sprzężenia zwrotnego. Po jego zastosowaniu na oryginalnych wartościach elementów (i ustawieniu tak, że ścisza wzmacniacz, nie zgłaśnia-ustawia się to poprzez odpowiednie zapięcie się do wyjścia transformatora głośnikowego) powoduje zniekształcenia na niskich tonach przy większej głośności. Przy jego odłączeniu ów zniekształceń nie ma, jednak wzmacniacz staje się bardzo czuły na wszelakie zakłócenia z powietrza. Starczy zostawić niepodłączony przewód wejściowy (ekranowany) żeby złapać jakiś gwizd. Gdy sprzężenie zwrotne jest podłączone wiszący luźno przewód wejściowy nie zbiera żadnych zakłóceń. Pytanie czy ten rezystor w sprzężeniu zwiększać czy zmniejszać. Zwiększanie jego wartości w trybie triodowym powodowało wzrost wzmocnienia i wzrost zniekształceń, więc chyba powinienem go zmniejszyć.
  • #35
    Futrzaczek
    Admin of Retro group
    alikatek wrote:
    Musze odwinąć kilka zw aby uzyskać ok 280V.

    Możesz wstawić większy rezystor pomiędzy kondensatorami filtrującymi - wprawdzie wypromieniujesz kilka watów w powietrze, ale nie będziesz miał zabawy z odwijaniem.
    alikatek wrote:
    Dołożyłem kondensator 22uF/400V między siatką 2 a masą. Różnicy w brzmieniu nie zaobserwowałem.

    Tak bywa :)
    alikatek wrote:
    Zwiększanie jego wartości w trybie triodowym powodowało wzrost wzmocnienia i wzrost zniekształceń, więc chyba powinienem go zmniejszyć.

    Zwiększanie powoduje spłycenie sprzężenie, bo ta rezystancja dąży w ten sposób do rozwarcia, to chyba logiczne ;)
    Wstaw tam potencjometr i testuj. Jest procedura, polegająca na przepuszczeniu przez układ sygnału zawierającego dużo harmonicznych o ściśle ustalonych fazach (trójkątnego lub prostokątnego), która pozwala ustawić to prawidłowo. Ale w warunkach amatorskich można zrobić to "na czuja".
  • #36
    alikatek
    Level 29  
    Wolałbym nie marnować prądu w grzanie bez potrzeby. Anodowe mam z przetwornicy impulsowej, odwinięcie kilku zw to tylko rozłożenie rdzenia bo anodowe nawijałem z premedytacją jako ostatnie. Właśnie po to, aby w razie czego bez problemu móc zmienić jego wartość. Przetwornica jest niestabilizowana więc nie mogę po prostu zmniejszyć tego napięcia wypełnieniem.

    Włożę w sprzężenie potencjometr i spróbuję to dobrać tak, by było dobrze.

    A jak wygląda sprawa pracy bez obciążenia? Czy może dojść do uszkodzenia wzmacniacza gdyby podczas pracy głośnik został odłączony? Wydaje mi się, że napięcienna wyjściu nie powinno osiągnąć ogromnych wartości- wyjście transformatora jest zwarte rezystorem 150R równoległym do głośnika. Do tego sprzężenie zwrotne które stabilizuje wzmocnienie.
  • #37
    Futrzaczek
    Admin of Retro group
    alikatek wrote:
    A jak wygląda sprawa pracy bez obciążenia? Czy może dojść do uszkodzenia wzmacniacza gdyby podczas pracy głośnik został odłączony?

    Na ten temat napisano wiele. Rozumiem, że się uczysz, ale wykazuj, proszę, trochę inwencji własnej.
  • #38
    alikatek
    Level 29  
    Zmniejszyłem napięcie anodowe. W tym momencie jest 285V więc tyle, ile być powinno.

    W sprzężenie zwrotne włożyłem potencjometr 47k i ustawiłem go idealnie w połowie. Następnie zmniejszałem delikatnie jego wartość aż do zaniku zniekształceń. Następnie wylutowałem go i zmierzyłem wartość. Wyszło mi 18k i taki też rezystor w jego miejsce włożyłem. Zniekształceń niskich tonów udało się pozbyć.

    Miałem jeszcze podać informację o rezystorze od anodowego do nóżki 9 lampy.
    Rezystor 3k3 1W, odkłada się na nim 14V.
    Kondensator od nóżki 9 do masy ładuje sie do napięcia około 270V.

    Co do pracy bez obciążenia- już doczytałem, istnieje ryzyko pojawienia się przepięć, które mogą uszkodzić zarówno transformator jak i lampę. Także próbował nie będę.



    Wykonałem jeszcze pomiar mocy oddawanej przez wzmacniacz.
    Wyjście obciążone rezystorem 4R, ponieważ dla 4R transformator miał Ra około 5k, co jest obliczone kilka postów wyżej. Oba uzwojenia nam połączone tak, jak były oryginalnie czyli szeregowo.
    Podany został sygnał sinusoidalny z generatora, pomiar napięcia wyjściowego wykonany oscyloskopem.
    Napięcie międzyszczytowe dla wzmacniacza wysterowanego do maximum (granicy kiedy zaczyna się deformacja przebiegu) wyszło mi 4.5V na rezystancji 4ohm. Test wykonywałem po rozgrzaniu się lampy (około 10 minut), moment stresowy trwał nie dłużej niż 20 sekund.
    Co po przeliczeniu:
    4.5:1.41=3,20V napięcia skutecznego
    Co na rezystancji 4ohm wydzieli moc:
    (3,20)^2/4=2,60W


    Edit:

    Przy zastosowaniu różnych z posiadanych przeze mnie lamp (w celu sprawdzenia ich sprawności) takim samym pomiarem uzyskałem różne moce. Z 5 lamp posiadanych uzyskałem najmniej około 1.70W, najwięcej około 3.20W. wszystkie lampy mają już ślady zużycia w postaci przebarwień na szkle, więc zapewne udało mi się tym prostym testem określić jak bardzo zużyte mam lampy.
    Możliwe, że jakbym kupił nową lampę byłaby szansa uzyskać moc bliższą katalogowej.
  • #39
    zworys
    Level 39  
    alikatek wrote:
    A jak wygląda sprawa pracy bez obciążenia? Czy może dojść do uszkodzenia wzmacniacza gdyby podczas pracy głośnik został odłączony? Wydaje mi się, że napięcienna wyjściu nie powinno osiągnąć ogromnych wartości- wyjście transformatora jest zwarte rezystorem 150R równoległym do głośnika. Do tego sprzężenie zwrotne które stabilizuje wzmocnienie.

    Może dojść, i nie chodzi tylko o napięcie na uzwojeniu wtórnym, tutaj te 150 omów może uratować sytuację. Sprzężenie zwrotne w takim zakresie nie zadziała, nie jest od tego. Wzmacniacze lampowe ( inaczej niż tranzystorowe ) BARDZO NIE LUBIĄ pracy bez obciążenia. Dlaczego- jak pisał kol. admin poszperaj po necie dowiesz się wiele na temat specyfiki tych wzmacniaczy. Te wyniki pomiarów świadczą o różnej sprawności lamp - część z nich jest już dość mocno wyeksploatowana.
  • #40
    OTLamp
    Tube devices specialist
    alikatek wrote:

    Napięcie międzyszczytowe dla wzmacniacza wysterowanego do maximum (granicy kiedy zaczyna się deformacja przebiegu) wyszło mi 4.5V na rezystancji 4ohm. Test wykonywałem po rozgrzaniu się lampy (około 10 minut), moment stresowy trwał nie dłużej niż 20 sekund.
    Co po przeliczeniu:
    4.5:1.41=3,20V napięcia skutecznego
    Co na rezystancji 4ohm wydzieli moc:
    (3,20)^2/4=2,60W


    Jeśli wartość międzyszczytowa wynosi 4,5 V, to wartość skuteczna wynosi około 1,6 V...
  • #41
    alikatek
    Level 29  
    Jest dobrze. Udało się wzmacniacz uruchomić i przy okazji się czegoś nauczyć. Z pewnością ową wiedzę wykorzystam. Teraz będę zabierał się za zrobienie dla niego obudowy i staranny montaż wszystkiego w niej.

    Aby zabezpieczyć się przed możliwością przypadkowego rozłączenia obciąženia dla wzmacniacza zamierzam zrobić wyjście na duży jack z przełącznikiem. W razie wyjęcia wtyczki (rozłączenie obciążenia) wzmacniacz pracowałby obciążony rezystorem dużej mocy. Rozwiązanie widzę powszechnie stosowane w innych konstrukcjach.

    Przełącznika trioda/pentoda nie będę robił, gdyż bardzo skomplikowałoby to układ-przełącznik musiałby dołączać drugi stopień przedwzmacniacza (druga połówka ECC83) oraz modyfikować wartość sprzężenia zwrotnego.


    Mógłbym pokusić się jeszcze o regulator barwy (mam wolną połówkę ECC83 w trybie pentodowym), ale nie wiem czy ma to sens skoro praktycznie każdy odtwarzacz ma go już w sobie. Prawdopodobnie nawet ma lepszy i dokładniejszy.


    Zamierzam obudować w obudowę aluminiową, gdzie lampy zostaną wewnątrz. Nie do końca jestem zwolennikiem wystawiania lamp na widok. Niby to ładnie wygląda, ale nie jest zbyt bezpieczne. Bezpieczenstwo układu jest wg mnie ważniejsze niż estetyka całości.
    W obudowie zamierzam oddzielić sekcję zasilającą od sekcji wzmacnicza przedziałką, aby zakłócenia z transformatora sieciowego jak i przetwornicy anodowej nie powodowały zakłóceń.


    Zakupię też nową lampę, gdyż moje z demontażu prawdopodobnie są mocno zużyte. To są zabytki produkcji CCCP więc zamierzam je zachować. Po montażu nowej lampy dokonam ponownego pomiaru mocy.
  • #42
    alikatek
    Level 29  
    Po montażu nowej lampy 6P14P udało mi się uzyskać napięcie międzyszczytowe 5.50V/ 4ohm. Duży wzrost w stosunku do używanych lamp, na których prowadziłem eksperyment. Wraz ze wzrostem mocy polepszyło się nieco przenoszenie niskich tonów.

    Układ został rozmontowany, myślę, że w czasie świąt zmontuję go już w ładnej obudowie, a gotowy układ wrzucę do działu DIY.

    Dziękuję wszystkim za zaangażowanie i pomoc!

    Wesołych Świąt!