Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Dibox - aktywny czy pasywny?

adambyw 21 Aug 2020 11:45 837 0
  • #1
    adambyw
    Moderator of Acoustics
    Dibox czyli skrót od angielskiego Direct Box. Najczęściej w postaci sześciokątnego małego pudełka z którego z jednej strony znajdziemy jacka a z drugiej XLR. Głównym zadaniem diboxa to konwersja niesymetrycznego sygnału na symetryczny sygnał XLR najczęściej na poziomie mikrofonowym. Choć producenci również inne urządzenia nazywają diboxami. Diboxy można podzielić na dwie główne gałęzie, czyli urządzenia Aktywne oraz pasywne.

    Zastosowanie diboxów
    Czym jest dibox? To konwerter. Jak wspomniałem wcześniej z jednej strony jest gniazdo jack, do którego podłącz się gitarę, bas, klawisz, komputer, czy inny instrument muzyczny. Z drugiej strony znajdziemy gniazdo XLR, które można podłączyć do konsolety, rejestratora czy innego urządzenia.

    Ale proces konwersji to coś więcej niż tylko inne gniazdka na wejściu i wyjściu. Najczęściej na wtykach jack pojawia się mocny sygnał liniowy, który choć często może być podłączony do konsolety, wygodniej jest skonwertować na sygnał symetryczny, co eliminuje zakłócenia, szumy czy często rozwiązuje problemy z kompatybilnością złącz. W przypadku gitar/basów elektrycznych, gdzie bardzo wysoka impedancja przetworników w połączeniu z pojemnością kabla tworzą filtr górno zaporowy, zastosowanie diboxa zaraz za gitarą mocno ogranicza to zjawisko. Tutaj zastosowanie kabla 3 albo 6 czy 9m ma znaczenie.

    Diboxy Pasywne
    To podstawowa gałąź diboxów, i tak jak sama nazwpotrafią a mówi są pasywne, czyli nie potrzebują żadnej dodatkowej energii - źródła zasilania do poprawnego działania. Nie posiadają w sobie żadnej aktywnej elektroniki, a ich konstrukcja bazuje na transformatorze elektrycznym. Transformator elektryczny składa się z dwóch uzwojeń, które nawinięte są na rdzeniu. Uzwojenie od strony źródła dźwięku - uzwojenie pierwotne generuje w rdzeniu strumień magnetyczny, następnie strumień ten generuje napięcie po stronie wtórnej transformatora. Oba uzwojenia są od siebie galwanicznie oddzielone, tzn nie ma żadnego połączenia elektrycznego pomiędzy stroną pierwotną i wtórną, i to jest największa zaleta urządzeń transformatorowych.

    Diboxy Aktywne.
    Diboxy aktywne to właściwie takie małe przedwzmacniacze. I to jest największa zaleta diboxów aktywnych bo potrafią pracować z sygnałami o niskim poziomie. Dodatkowo diboxy aktywne mogą mieć dużo większą impedancję wejścia, co umożliwia im lepsze dopasowanie z wkładkami gitarowymi. Do swojego działa wymagają zasilania, które dostarczane jest z baterii i/lub zasilania Phantom z miksera do którego są podłączone. Bardzo sporadycznie stosuje się zewnętrzne zasilacze.

    Diboxy aktywne najczęściej realizuje się na tranzystorach, rzadziej na układach scalonych. Głównie ze względu na ograniczoną wydajność prądową zasilania Phantom. Przy zastosowaniu zwykłych wzmacniaczy operacyjnych zaczyna brakować prądu do zasilania układów, dla tego producenci stosują układy nisko prądowe. Tu przykładem może być Beringer Di20 zrealizowany na układach TL064

    Jak dobrać Dibox
    Jako zasadę można przyjąć, jeżeli źródło dźwięku jest aktywne jak np komputer, instrument klawiszowy wybieramy diboxa pasywnego. Transformator mocno pomaga w eliminacji zakłóceń pochodzących z zasilacza, nie ma dodatkowego wzmocnienia co przekłada się na mniejsze szumy.

    Jeżeli źródło jest pasywne jak np gitara wybieramy diboxa aktywnego. W takich przypadkach wymagane jest najczęściej wzmocnienie i wyższa impedancja wejścia, co jest domeną diboxów aktywnych, jak również separacja masy nie jest pożądana w takich wypadkach.

    Inne funkcje diboxów



    Ground lift
    Ground lift - czyli podniesienie - odcięcie masy.

    W pozycji Ground masa wejścia i wyjścia jest połączona. Ta pozycja jest głównie dla nieuziemionych urządzeń wejściowych.

    W pozycji Lift masa wejścia i wyjścia jest oddzielona. Przy podłączaniu różnych urządzeń do sieci energetycznej i połączeniu ich dodatkowo kablem sygnałowym może okazać się że masa sygnałowa/ekranowa razem z przewodem uziemienia tworzy pętlę masy, czego efektem jest mniejszy lub większy brum i zakłócenia pojawiający się w sygnale. Taki przełącznik pozwala nam na rozcięcie takiej pętli, i eliminację brumu.

    Spotyka się również diboxy z 3 pozycyjnym przełącznikiem: Ground / Lift / RC. Czyi oprócz połączenia masy, jej całkowitego odcięcia masa wejścia i wyjścia połączona jest mostkiem RC, czyli równolegle połączonym rezystorem i kondensatorem. Stosuje się ją do tłumienia zakłóceń statycznych.

    PAD
    Przełącznik PAD redukuje czułość wejściową diboxa. Bardzo duże poziomy sygnału wejściowego mogą prowadzić do przesterowania diboxa lub przedwzmacniacza mikrofonowego do którego są podłączone. Spotyka się po jednym albo dwóch stopniach tłumienia sygnału w zakresie 10-40dB

    Phase
    Ten przełącznik odwraca polaryzację/fazę sygnału na wyjściu XLR diboxa. Realizuje się to poprzez zamianę sygnału pomiędzy 2 i 3 pinem XLR.

    Filter
    Tutaj trzeba odnieść się do karty katalogowej danego diboxa. Montowane są filtry dolnoprzepustowe w okolicy 5kHz do eliminacji przydźwięków z zasilaczy impulsowych, lub filtry typu notch do eliminacji dudnień instrumentów z pudłem.

    Splittery/separatory
    Splittery to szczególny typ diboxów, kolokwialnie mówiąc rozdzielacze sygnału. Zazwyczaj pasywne, z transformatorem o przekładni 1:1 - które nie wpływają na poziom sygnału. Najczęściej składa się z jednego gniazda wejściowego, i dwóch lub więcej gniazd wyjściowych, gdzie pierwsze gniazdo podłączone jest bezpośrednio z gniazdem wejściowym, a pozostałe gniazda wyjściowe są separowane transformatorami. Najczęściej po jednym na każde wyjście, a rzadziej jednym z kilkoma uzwojeniami wtórnymi.
    Najczęściej splittery stosuje się na scenie/studio rozdzielając sygnał z wejść na konsoletę główną i monitorową, bądź do transmisji TV, rejestracji itp. Jedno wyjście połączone bezpośrednio z wejściem pozwala na przesłanie Phantomu z miksera do urządzeń aktywnych. Spotyka się diboxy/splittery transformatorowe które poprzez zastosowanie dodatkowej przetwornicy separowanej DC/DC potrafią przesłać zasilanie phantom z wyjścia na wejście.

    Diboxy izolatory z transformatorem o przekładni 1:1 stosuje się do separacji elektrycznej. Często nazywa się te urządzenia izolatorami bądź separatorami. Jeżeli nie ma takiego pod ręką można użyć transformatorowego splittera mikrofonowego, tam się spotyka takie transformatory.

    Możliwość podłączania głośników
    Takie diboxy są bardziej specjalizowanymi pasywnymi diboxami. Możliwe jest podłączenie ich do instalacji radiowęzłowej 100V lub wzmacniacza głośników niskoimpedancyjnych. Posiadają przekładnię transformatora dostosowaną do wysokiego poziomu sygnału z linii głośnikowej, bądź posiada wbudowany tłumik sygnału, niekiedy również z płyną regulacją.

    Wielu producentów dokłada do nich różne indywidualne funkcje a powyższe to najczęściej spotykane.
    Często spotyka się również diboxy aktywne z transformatorami. Wykorzystują one zalety obydwu technologii.