Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów

p.kaczmarek2 01 Apr 2021 00:24 2856 37
  • Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Witajcie moi drodzy
    W tym temacie pokażę jak każdy początkujący może łatwo naprawić trzeszczące radio, którego źródłem problemów są zanieczyszczenia w potencjometrze od głośności. Czyli rozbierzemy trzeszczące radio, wylutujemy potencjometr, wyczyścimy go i wlutujemy z powrotem. Nie będziemy go wymieniać - nie jest to z reguły potrzebne, chyba że w przypadku wiekowych odbiorników.

    Wstęp
    Nie planowałem takiego tematu, ale ostatnio znajduję coraz to więcej wyrzucanych sprzętów które mają coraz to prostsze do naprawy usterki. Niedawno znów trafił się radioodtwarzacz, tym razem też czytający płyty CD, którego jedyną usterką było trzeszczenie w trakcie zmieniania głośności. Nawet nie miał zabrudzonego lasera. Wtedy uznałem, że już za dużo tego, i może warto pokazać szczegółowo jak się takie coś 'naprawia', bo za dużo sprzętu ludzie wyrzucają, a tak może komuś pomogę.


    Krok 0: Co będzie nam potrzebne?
    Potrzebne oczywiście będzie radio które naprawiamy oraz śrubokręty by się do niego dostać.
    Dodatkowo, jakakolwiek lutownica by wylutować potencjometr:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Odsysacz cyny, by usunąć cynę ze styków (można próbować też plecionką, ale lepiej odsysacz):
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Spoiwo lutownicze (by potencjometr z powrotem wlutować), używam Sn60Pb40 ze względu na niską temperaturę topnienia
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Ew. jakiś topnik by pomóc sobie w odlutowywaniu:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    I gwiazda programu - środek do czyszczenia potencjometrów. Najlepiej coś przeznaczonego do tego zastosowania, kontakt PR, usunie on zabrudzenia i zabezpieczy powierzchnię:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    (nie ocet, nie olej, nie smar, nic z tych rzeczy)
    Rzeczy z listy powyżej kosztują grosze, lutownica najtańsza kilkanaście zł, reszta podobnie.

    Krok 1: Diagnoza usterki
    Objawem tej konkretnej opisywanej tu usterki jest to, że radio trzeszczy i następują nagłe zmiany głośności, zazwyczaj w trakcie jej regulacji, jak na filmiku:


    Krok 2: Zdejmujemy obudowę
    Wystarczy zwykły śrubokręt krzyżakowy. Warto sprawdzić czy odkręciliśmy wszystkie śrubki, mogą być też zaklejone lub w koszyku na baterie:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Możliwe, że trzeba będzie też zdjąć np. gałkę od regulacji głośności lub stacji, warto zapamiętać gdzie była ona zamontowana.

    Krok 3: Wylut potencjometru
    Znajdujemy styki potencjometru od regulacji głosu. Może on też mieć dodatkowe piny, które służą tylko do umocowania go w PCB. Nagrzewamy lutownicę, nagrzewamy nią lut i w momencie gdy cyna stanie się płynna to używamy odsysacza by ją usunąć.
    Jeśli będą problemy z topieniem się cyny, można nałożyć na luty trochę topnika, warto też pamiętać o higienie grotu lutownicy.
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Do usuwania resztek spoiwa można też użyć plecionki (kupnej lub 'własnej' ze starych przewodów).
    Przy odlutowaniu trzeba jedynie uważać, by nie przegrzać padów gdyż wtedy ścieżki mogą odpaść od PCB!

    Krok 4: Czyszczenie potencjometru
    Mamy już potencjometr:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Można by go wymienić na nowy, ale nie o to nam chodzi. Zresztą, nie każdy jest tak łatwo dostępny. Na szczęście ten potencjometr można otworzyć.
    Należy odgiąć metalowe zaczepy małymi kombinerkami i zdjąć z niego nakładkę:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Należy zapamiętać jak był złożony, by nie było potem problemu z poskładaniem go.
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Element rezystancyjny:
    Prosta naprawa trzeszczącego radia - czyszczenie potencjometrów
    Elementy czyszczę i spryskuję go kontakt PRem, chociaż wiem, że pewnie będą różne opinie na temat tego który środek jest najlepszy, więc jak ktoś ma inne doświadczenia to zapraszam do dyskusji. Kontakt PR pełni tutaj dwojaką funkcję, bo zarówno usuwa zabrudzenia jak i zapewnia odpowiedni poślizg.
    W sieci krążą też sposoby 'bez otwierania' potencjometru, ale ich nie polecam, bo nie dają takiej pewności że zanieczyszczenie zostanie usunięte.

    Krok 5: Montaż po naprawie
    Potem wystarczy jeszcze zmontować wszystko z powrotem, przylutować potencjometr, nałożyć ew. pokrętło od strojenia, sprawdzić czy nie odłączyliśmy anteny, itp.

    Krok 6: Końcowy test
    Teraz da się słuchać i da się regulować poziom głosu bez trzasków i skoków:

    radio jak nowe, jeszcze długo posłuży.

    Podsumowanie
    W ten oto sposób całkiem za darmo mam kolejne radio, w sam raz do podarowania komuś z rodziny na nadchodzący sezon wiosenny i letni.
    Naprawa była prosta, skuteczna a jak widać wykonywana zdecydowanie zbyt rzadko. Trzeszczące radio może naprawić każdy początkujący i nie trzeba go wyrzucać.
    Jeśli chodzi o koszt, to jest on praktycznie zerowy, ponieważ odsysacz, lutownicę kupujemy tylko raz, a sam spray Kontakt jest tani i też starczy na bardzo długo (prędzej pewnie skończy mu się termin przydatności, ale zależy ile go używacie).
    PS: Jeśli macie jakieś inne sposoby, sprawdzone środki lub dodatkowe rady co do czyszczenia potencjometrów to zapraszam do wypowiedzi.

    Cool! Ranking DIY
    Can you write similar article? Send message to me and you will get SD card 64GB.
    About Author
    p.kaczmarek2
    Level 25  
    Offline 
  • NOVATEK-ELECTRO POLSKA SP. Z O.O.NOVATEK-ELECTRO POLSKA SP. Z O.O.
  • #2
    metalMANiu
    Level 18  
    I to jest prawdziwe "EKO".
    Choć na pewno nie o to chodzi producentom sprzętu ani nawet krzyczącym zielonym terrorystom...
    Co sądzisz o wyczyszczeniu pasków rezystancyjnych wyłącznie za pomocą izopropanolu?
  • #3
    szeryf3
    Level 22  
    Tak by wylądował na elektro śmieciach.
    Dobrze przygotowałeś artykuł, dzięki niemu ktoś poszerzy swoją wiedzę.
  • #4
    pawlik118
    Level 28  
    Taka mała uwaga - nie ma konieczności wylutowywania potencjometru. Wystarczy zalać go PR rem i kilkanaście razy pokręcić.
  • #5
    dprzyb
    Level 17  
    Z przed 30 lat pamiętam, że smarowanie kremem Nivea też dawało dobre efekty... :please:
  • #6
    rosomak19
    Level 20  
    pawlik118 wrote:
    Taka mała uwaga - nie ma konieczności wylutowywania potencjometru. Wystarczy zalać go PR rem i kilkanaście razy pokręcić.


    Na filmikach serwisantów , można zobaczyć ,co się potem dzieje po jakimś czasie od takiego "zalewania" potencjometrów i przełączników. Jednym słowem , nic dobrego . Ja używam do czyszczenia potencjometrów i przełączników KONTAKT WL i KONTAKT 60 ,a potem zabezpieczam przed utlenianiem smarem SGB .
  • #7
    p.kaczmarek2
    Level 25  
    metalMANiu wrote:
    I to jest prawdziwe "EKO".
    Choć na pewno nie o to chodzi producentom sprzętu ani nawet krzyczącym zielonym terrorystom...

    wystarczy przejść się czasem po okolicy, po uliczkach i widać że dużo sprzętu ludzie wyrzucają, a czasem trafiają się nawet rzeczy z banalnymi do naprawy usterkami, np. płaski TV gdzie tylko trzeba kondensatory wymienić (objawem może być to, ze czasem się włacza, a czasem nie)

    metalMANiu wrote:

    Co sądzisz o wyczyszczeniu pasków rezystancyjnych wyłącznie za pomocą izopropanolu?

    to byłoby czyszczenie a nie konserwacja, zobacz sobie skład tego PR, on zawiera alkohol izopropylu ale nie tylko:
    Kontakt PR...ystyki.pdf Download (267.11 kB)
    ale od razu mówię, że chemikiem nie jestem

    pawlik118 wrote:
    Taka mała uwaga - nie ma konieczności wylutowywania potencjometru. Wystarczy zalać go PR rem i kilkanaście razy pokręcić.

    ja bym odradzał, już lepiej porządnie, chyba że w sytuacji jak potencjometr jest nierozbieralny. Przy nierozbieralnych z zamkniętą obudową to niektórzy nawet wiercili nawet dziurki by się tam dostać
  • NOVATEK-ELECTRO POLSKA SP. Z O.O.NOVATEK-ELECTRO POLSKA SP. Z O.O.
  • #8
    pawlik118
    Level 28  
    rosomak19 wrote:
    pawlik118 wrote:
    Taka mała uwaga - nie ma konieczności wylutowywania potencjometru. Wystarczy zalać go PR rem i kilkanaście razy pokręcić.


    Na filmikach serwisantów , można zobaczyć ,co się potem dzieje po jakimś czasie od takiego "zalewania" potencjometrów i przełączników. Jednym słowem , nic dobrego . Ja używam do czyszczenia potencjometrów i przełączników KONTAKT WL i KONTAKT 60 ,a potem zabezpieczam przed utlenianiem smarem SGB .


    Co się dzieje złego? masz na myśli to, że płytka w około jest zatłuszczona? Te potencjometry są tak delikatne, że ich wylutowanie może zakończyć się ich uszkodzeniem.
  • #10
    Włodzimierz Wojtiuk
    Level 32  
    dprzyb wrote:
    Z przed 30 lat pamiętam, że smarowanie kremem Nivea też dawało dobre efekty... :please:


    Oliwka "Bobas" :-)
  • #11
    acctr
    Level 18  
    fiB wrote:
    Według materiałów na YT nagrywanych przez serwisantów audio, takie pryskanie działa na krótko i zostawia po sobie pełno syfu.

    Po pierwsze do materiałów z yt trzeba mieć dystans. W większości ludzie nie po to pokazują siebie na yt żeby podzielić się wiedzą tylko żeby zaspokoić swą potrzebę posiadania "audiencji".
    Po drugie, samodzielne, proste naprawy to mniejsze zarobki serwisantów. Podobnie jak z wymianą oleju w silniku - producent mówi żeby wymieniać co 30kkm a mechanicy, że co 10kkm albo i mniej.

    Ze swojego doświadczenia wiem, że Kontakt PR dziala bardzo dobrze, nawet już przeterminowany. A jeśli potencjometr już jest tak zjechany, że tylko jego wymiana ratuje, to nie pozostaje nic innego jak wejście na ali, wyszukanie odpowiedniego typu, odłożenie sprzętu na półkę i odczekanie tych 2..3 miesięcy na przesyłkę.
  • #12
    pawlik118
    Level 28  
    Mam jedno małe opakowanie kontaktu zakupione w 2000r. Zatem ma już 21 lat. Działa bardzo dobrze. Mam także radia z potencjometrami nim psikniętymi ze 20 lat temu w warsztacie i jak na razie potencjometry działają bardzo dobrze. To takie moje doświadczenie. Czasem nie warto przekombinowywać z czymś co jest proste i skuteczne. Ale jak kto woli.
  • #13
    krakarak
    Level 40  
    Ja używam tylko Kontaktu niemieckiego koncernu chemicznego, ten polski, którego jest pełno w sklepach, to jedna lipa. Prócz smrodu żaden efekt.
  • #14
    pawlik118
    Level 28  
    krakarak wrote:
    Ja używam tylko Kontaktu niemieckiego koncernu chemicznego, ten polski, którego jest pełno w sklepach, to jedna lipa. Prócz smrodu żaden efekt.


    Jakie miałeś problemy z produktem AG Thermopasty Kontakt PR? U mnie, jak pisałem, sprawdza się wyśmienicie.
    Jakiej firmy Ty używasz?
  • #15
    cirrostrato
    Level 37  
    fiB wrote:
    Według materiałów na YT nagrywanych przez serwisantów audio, takie pryskanie działa na krótko i zostawia po sobie pełno syfu.
    Ja rozbieram potencjometr, czyszczę na sucho i mokro jakimś kontaktem (nie wiem jakim, psikam tym co mam) i OBOWIĄZKOWO ODGINAM STYK PRZESUWAJĄCY SIĘ PO ŚCIEŻCE OPOROWEJ CIUT W BOK ABY DALEJ PRACOWAŁ NA NIEWYŚLIZGANEJ CZĘŚCI ŚCIEŻKI.
  • #16
    398216 Usunięty
    Level 43  
    Tu: https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=18065619#18065619 Opisałem krok po kroku co, czemu i po co. Wszystko według danych dostępnych na stronie producenta (AG-chemie) i wieloletniemu doświadczeniu.
    Partyzanci, prowizorkowcy, i inni patenciarze mogą sobie robić czym i jak chcą - prawda jest jednak tylko jedna.
  • #17
    rosomak19
    Level 20  
    Spokojnie ,tych ludzi co ja oglądam , można im ufać, skoro pokazuję swoje metody na czyszczenie czegoś i jest w stanie w mailu i filmie podzielić się jakimi preparatami to robi . Zależy może jak ktoś jeszcze używa tego preparatu, ale często pozostaje syf , że o wypłukaniu smaru spowalniającego nie wspomnę. Potem taki potek kręci się beznadziejnie. Jeśli ktoś napryska tego specyfiku na grubo ,do przełączników i uważa ,że to pomoże to jest w błędzie . Nie dość ,że nie pomoże (chwilowo owszem) to po czasie wszystko śniedzieje. Przykładowo taki izostat rozbieram, biorę kartkę papieru z drukarki nasączam go preparatem do czyszczenia i po kolei biorę blaszki ,wsadzam na ten papier i przesuwam kilka razy . Styki poleruję , lub bardzo drobnym papierem delikatnie usuwam śniedź i zabrudzenia , jeśli chemia nie daję rady . Na końcu zabezpieczam styki smarem SGB ,żeby zaraz znowu się nie utleniały . Piszcie co chcecie ,ale nic nie zastąpi rozebrania elementu i dokładnego wyczyszczenia jego podzespołów i ponownego ich zabezpieczenia .
  • #18
    nouki
    Level 25  
    Witam.

    A ołówka to nikt nie używał?
  • #20
    E8600
    Level 39  
  • #21
    metalMANiu
    Level 18  
    Witam
    Mam taki problem, że jak ktoś wstawi link do Aliexpress w języku pl, to później - kiedy sam już przeszukuje Aliexpress - to język pozostaje polski. Nie muszę chyba mówić, jaki sens ma poszukiwanie np. elektroniki w naszym języku...
  • #22
    398216 Usunięty
    Level 43  
    metalMANiu wrote:
    język pozostaje polski.
    Zawsze można zmienić na taki, jaki Ci pasuje. Kliknij w ikonkę przy fladze i ustaw co Cię interesuje.
    metalMANiu wrote:
    jaki sens ma poszukiwanie np. elektroniki w naszym języku...
    To nie przeszkadza wyszukiwarce szukać nazw angielskich. A nawet w polskim języku można, tylko trzeba się nauczyć sposobu działania szukajki.
  • #23
    TG3
    Level 9  
    W latach 80-tych, do czyszczenia trzeszczących potencjometrów używałam benzyny do zapalniczek, podawanej strzykawką z igłą. Później zaczęły być dostępne bardzo dobre spraye z Czechosłowacji. Rozbieranie potencjometrów dla ich przeczyszczenia zarzucilem; pracochłonność i ryzyka uszkodzenia nie są adekwatne do efektów. Obecnie gama chemii dla elektroniki czyni tę procedurę zupełnie nieuzasadnioną.
  • #24
    398216 Usunięty
    Level 43  
    TG3 wrote:
    Obecnie gama chemii dla elektroniki czyni tę procedurę zupełnie nieuzasadnioną.
    Taaa... Oczywiście, jeśli nie przeszkadza Ci wypłukanie w ten sposób smaru spowalniającego z panewki ośki potencjometru obrotowego. Poza tym nie masz nigdy pewności czy wypłukałeś z wnętrza kurz i inne śmieci, bez rozebrania potencjometru to niemożliwe, a pozostawienie tego śmiecia w środku spowodować może zniszczenie ścieżki oporowej i w konsekwencji jeszcze większego problemu niż "trzeszczenie potencjometru".
  • #25
    ^ToM^
    Level 39  
    p.kaczmarek2 wrote:

    PS: Jeśli macie jakieś inne sposoby, sprawdzone środki lub dodatkowe rady co do czyszczenia potencjometrów to zapraszam do wypowiedzi.


    Niestety, zgadzam się z Tobą. Z bardzo dobrych preparatów do czyszczenia potencjometrów a przy tym tanich jest tylko Kontakt PR. Wszystkie inne kontakty się do tego celu, moim zdaniem nie nadają, bo nie mają tych cennych właściwości rozpuszczających tlenki a jednocześnie lekko smarujących i konserwujących. Są też zagraniczne odpowiedniki, ale kosztują dużo więcej i nie ma sensu sobie nimi zawracać głowy.
    Pot psiknięty Kontaktem PR działa niezawodnie najmniej 10 lat.
  • #26
    398216 Usunięty
    Level 43  
    ^ToM^ wrote:
    Pot psiknięty Kontaktem PR działa niezawodnie najmniej 10 lat.
    Pod warunkiem, że sprzęt nie pracował np. na podwórku czy nawet na parterze w domu. Drobiny piasku czy innego śmiecia niezwykle trudno usunąć oleistym PR bez uprzedniego rozebrania potencjometru. A jak już mamy rozebrany potencjometr... co stoi na przeszkodzie by zrobić to porządnie?
    Na 10 lat powiadasz... No cóż. Masz prawo mieć swoje zdanie. Ja jednak uważam, że nie jest to najlepszy pomysł i przystoi jedynie komuś, kto nie traktuje sprzętu (a szczególnie jego właściciela) z odpowiednim szacunkiem.
  • #27
    Zubiik
    Level 12  
    Mogłeś od razu sprawdzić elektrolity zwłaszcza te w okolicach wzmacniacza mocy. Sam niedawno uratowałem podobny sprzęt tyle że właśnie była tam garść kondensatorów do wymiany.
  • #29
    E8600
    Level 39  
    Napisz jak się sprawdza jak przetestujesz. Jakaś ekspresowa dostawa musiała być. :D
    Tego rodzaju specyfiki są na ogół trudno dostępne i drogie. Kiedyś szukałem w PL i znalazłem dedykowany do potencjometrów i za mniejsze opakowanie w granicach 100 zł (taniej było kupić potencjometry). W sklepach budowlanych/hydraulicznych można pytać również o samar spowalniający do wolnoopadających klap sedesowych (u mnie niestety nie mieli).
  • #30
    acctr
    Level 18  
    To nie tak, że kupiłem go po przeczytaniu tego tematu. Dostawa trwała jakieś 3 msc, straciłem nawet nadzieję, że kiedyś nadejdzie.
    Problem z jego zastosowaniem w potencjometrach może być taki, że smarowany potencjometr trzeba rozebrać, czyli odgiąć końcówkę ośki. Ośka to albo aluminium albo plastik i raczej odgięcie jest jednorazowe bo powoduje odłamanie tego zaczepu.