Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?

Urgon 22 May 2021 17:18 2763 14
Altium Designer Computer Controls
  • Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?
    Tranzystory JFET obecnie są mało znane i rzadko używane do czegoś więcej, niż wzmacniacze i efekty gitarowe. Czasami występują w urządzeniach radiowych i w miernikach. Sparowane tranzystory JFET to jeszcze większa rzadkość, a przez to ich cena jest wysoka. A szkoda, bo oferują bardzo niski poziom szumów w takich aplikacjach, jak stopnie wejściowe wzmacniaczy.
    Wielkim problemem w przypadku tranzystorów złączowych FET jest fakt, iż rozrzut parametrów tych tranzystorów jest ekstremalnie duży. Nawet fabrycznie dobrane pary jak LSK389A mogą się różnić: Vgs o 15mV, Idss o 10%. A i jeszcze są nie do kupienia w Polsce.
    Zatem jeśli chcemy mieć perfekcyjnie spasowaną parę tranzystorów JFET, musimy ją sparować sami. Przedstawione będą różne metody pomiaru i porównywania tranzystorów. Dokładność sparowania tym razem będzie w dużej mierze zależeć od dokładności użytego multimetru.
    Rozrzut parametrów tranzystorów JFET jest dość znaczny, dlatego może być konieczne zakupienie ich większej ilości.

    Pomiar Idss

    Na poniższym schemacie jest przedstawiona podstawowa metoda pomiaru Idss dla tranzystorów JFET z kanałem N i P. Jak widać, różnica jest tylko w polaryzacji tranzystora.

    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?


    Przy wartości rezystancji 100Ω i tolerancji rezystora 0,1% możemy zmierzyć wartość Idss z błędem w teorii 100nA, przy założeniu, iż nasz woltomierz ma błąd pomiaru nie większy niż 0,1%. W praktyce sparowanie ich w granicy 1mA wystarcza dla większości zastosowań, 10µA (1mV na woltomierzu) będzie aż nadto wystarczyć.

    Oczywiście można w miejscu rezystora wpiąć miliamperomierz, ale w praktyce pomiar prądu multimetrem jest mniej dokładny od pomiaru napięcia.
    Idss można porównywać stosując układ przedstawiony poniżej.

    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?


    Tym razem każde 100µV różnicy w napięciu to 1µA różnicy w Idss. Błąd wyniesie 200nA. W przypadku tranzystorów JFET-P trzeba odwrócić polaryzację zasilania.

    Pomiar Vgs i Vgsoff w celu późniejszego porównania

    Poniższy układ opracowany na podstawie rozwiązania stosowanego przez hobbystów budujących wzmacniacze audio pozwala zmierzyć zarówno wartość napięcia odcięcia, czyli Vgsoff, ale też napięcia Vgs w punkcie pracy z prądem 600µA dla tranzystorów JFET-N. Dokładność pomiaru zależy tylko od dokładności miernika, którego użyjemy. W moim przypadku będzie to 1mV przy Vgs powyżej -2V i 100µV poniżej -2V.

    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?


    Układ składa się z trzech sekcji. W prawej dolnej części jest sekcja generowania stabilnego napięcia Vref 4,096V na bazie LM78L05 i ADR4540 w standardowej aplikacji. Drugą sekcja znajduje się po lewej i obejmuje lustro prądowe i towarzyszące mu elementy oraz przełącznik zmiany typu pomiaru. Rezystor R1 i potencjometr wieloobrotowy R3 ograniczają prąd płynący do Q1, prąd ten będzie miał odbicie w prądzie płynącym przez Q2. Rezystory R2 i R4 poprawiają stabilność pracy lustra. Q1 i Q2 powinny być jak najlepiej dobrane pod względem Vbe. Jak to zrobić, opisałem tutaj. Ponadto oba tranzystory powinny być ze sobą jak najmocniej sklejone.
    Trzecią sekcję stanowi wzmacniacz operacyjny U1, LT1097, wybrany ze względu na relatywnie niską cenę przy rewelacyjnych parametrach. R6, R7 i C3 tworzą dzielnik napięcia dla wejścia odwracającego wzmacniacza. Wzmacniacz porównuje to napięcie z napięciem między źródłem badanego tranzystora (Q3), a kolektorem Q2 lub rezystorem R5, i ustala napięcie na bramce tak, by oba napięcia były równe. Między bramką a źródłem mamy poszukiwane napięcie Vgs.

    Przed przystąpieniem do pomiaru Vgsoff trzeba wyregulować prąd lustra. W tym celu należy w miejsce badanego tranzystora wpiąć rezystor 100kΩ 0,1% i mierząc na nim napięcie regulować R3 aż osiągniemy wartość 1mV.

    Porównywarka Vgs i Vgsoff o większej dokładności.

    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?


    Przedstawiony powyżej układ to bardziej rozbudowana wersja układu opisanego powyżej. Doszła druga sekcja pomiarowa będąca kopią pierwszej. Q1, Q2 i Q4 muszą być sklejone razem. Można nawet pokusić się o przyklejenie ich do blaszki i zalanie żywicą. Kolejną zmianą jest para wzmacniaczy operacyjnych U2 i U3 w konfiguracji wzmacniaczy różnicowych o wzmocnieniu 1x. Napięcie mierzone między nimi to różnica napięć Vgs badanych tranzystorów Q3 i Q5. Jeśli napięcia niezrównoważenia wszystkich wzmacniaczy będą wyzerowane, to możliwe będzie osiągnięcie dokładności sparowania do 10µV, albo i lepszej. Zamieniając R7, R9, R12 i R15 na rezystory 100kΩ można jeszcze zwiększyć tę dokładność dziesięciokrotnie. Ma to sens, jeśli nie dysponujemy miernikiem z zakresem µV. W praktyce w większości przypadków dopasowanie Vgs na poziome 1mV wystarczy, zwłaszcza że układ docelowy może mieć opcjonalną kompensację tej różnicy napięć.

    Pomiar Vgs i Vgsoff tranzystora JFET-P

    Tranzystory JFET z kanałem P są używane jeszcze rzadziej, niż tranzystory z kanałem N. Z tego też powodu nie ma gotowych przykładów pomiaru Vgs. To znaczy nie było aż do teraz. Układ jest w pewnym stopniu uproszczony - brak źródła napięcia odniesienia, ale kosztem tego jest konieczność zastosowania rezystorów o dużo większej wartości, niż jest to spotykane. Oto schemat:

    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?


    Dokładne wyczyszczenie płytki drukowanej po montażu jest istotnym krokiem, gdyż ślady topnika mogą wpłynąć na prąd płynący przez kolektor Q1 przez bocznikowanie rezystorów, a szczególnie R7. Q1 i Q2 powinny być sparowane i termicznie połączone, jak w układach powyżej. Kalibracja prądu do pomiaru Vgsoff też przebiega tak samo - rezystor 100kΩ w miejsce badanego tranzystora do punktów D i S, napięcie na nim powinno wynosić 1mV.

    Zatem czy kiedykolwiek potrzebowaliście pary identycznych tranzystorów JFET?
    Napiszcie.

    Cool? Ranking DIY
    Can you write similar article? Send message to me and you will get SD card 64GB.
    About Author
    Urgon
    Editor
    Offline 
    Has specialization in: projektowanie pcb, tłumaczenie, mikrokontrolery PIC
    Urgon wrote 5543 posts with rating 1364, helped 194 times. Live in city Garwolin. Been with us since 2008 year.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #2
    User removed account
    Level 1  
  • #3
    Urgon
    Editor
    AVE...

    Faktycznie inny symbol byłby lepszy.

    Impendancja wejściowa U2, jak i każdego wzmacniacza na tych schematach wynosi 70-80MΩ dla sygnałów różnicowych i 0,8-1TΩ dla sygnałów wspólnych. Prąd polaryzacji wejść w najgorszym razie wyniesie ±350pA.
    Zakładam tam prąd 100nA.

    Impedancję wejść wzmacniacza różnicowego wylicza się wedle wzorów(dałem oznaczenia ze schematu dla U2):
    $$Rin+ = R6 + R7$$
    $$Rin- = \frac{R8}{1 - \frac{R7}{R6 + R7} * \frac{Vin+}{Vin-}}$$
    Przy Vgsoff równym -4V faktyczna impedancja wejściowa wyniesie tylko 12kΩ Więc masz rację, tu jest poważny błąd, który zakłamie pomiar, bo U1 zmieni wartość napięcia na bramce tak, by uzyskać na źródle 6V, by skompensować pobór prądu przez wejście odwracające. Sytuację poprawić można tylko dołączenie kolejnego wzmacniacza między źródło a R8 w konfiguracji bufora nieodwracającego.

    Tak czy siak na schemacie czwartym jest błąd, i dziękuję za zwrócenie na niego uwagi, Acctr.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #4
    CYRUS2
    Level 42  
    Urgon wrote:
    Jeśli napięcia niezrównoważenia wszystkich wzmacniaczy będą wyzerowane, to możliwe będzie osiągnięcie dokładności sparowania do 10µV, albo i lepszej.

    Początkujący w domu ma osiągnąć takie dokładności - nie dysponując bardzo drogimi miernikami !
    Następne fantazje kolegi Urgon.

    Efekt będzie taki - ilość kartofli zważona w Krakowie będzie x-razy mniejsza od ilości kartofli zważonych na wadze - w Gdańsku.
    Tak właśnie wyglądają pomiary kolegi Urgon.

    Urgon wrote:
    Zamieniając R7, R9, R12 i R15 na rezystory 100kΩ można jeszcze zwiększyć tę dokładność dziesięciokrotnie.


    Kolego Urgon - zrobiłeś i pomierzyłeś prototyp tego układu - Nie.

    Znów kolega Urgon usiłuje naciągnąć początkujących na wyłożenie kasy na scalaki inne wydatki.
    Trzeba kupić 5 scalaków - i to nie najtańszych.
    To jest nieuczciwe ze strony kolegi Urgon.

    Moderated By gulson:

    3.1.9. Nie ironizuj i nie bądź złośliwy w stosunku do drugiej strony dyskusji. Uszanuj odmienne zdanie oraz inne opinie na forum.

  • #5
    Urgon
    Editor
    AVE...
    CYRUS2 wrote:
    Urgon wrote:
    Jeśli napięcia niezrównoważenia wszystkich wzmacniaczy będą wyzerowane, to możliwe będzie osiągnięcie dokładności sparowania do 10µV, albo i lepszej.

    Początkujący w domu ma osiągnąć takie dokładności - nie dysponując bardzo drogimi miernikami !
    Następne fantazje kolegi Urgon.[/quote]
    Aneng AN800 dysponuje zakresem 10mV z rozdzielczością 1µV z błędem pomiarowym 0,5%+3. Kosztuje straszliwy majątek, jak dla ciebie, czyli około 95 złotych. Dokładność ta oznacza, że napięcie 10µV może być wyświetlane jako 7-13µV w najgorszym razie. Faktycznie, duży błąd, ale mimo wszystko da się tym wyzerować wzmacniacze. Można użyć przystawki z dodatkowym wzmacniaczem nieodwracającym o wzmocnieniu 10-1000 razy by zwiększyć dokładność pomiaru, tylko trzeba nie być kompletnym ignorantem.

    CYRUS2 wrote:
    [Efekt będzie taki - ilość kartofli zważona w Krakowie będzie x-razy mniejsza od ilości kartofli zważonych na wadze - w Gdańsku.
    Tak właśnie wyglądają pomiary kolegi Urgon.

    Ja mierzę napięcie w woltach, ty w kartoflach. Dlatego ja zajmuję się elektroniką, ty trollowaniem.
  • #6
    CYRUS2
    Level 42  
    Urgon wrote:
    AVE...
    Aneng AN800 dysponuje zakresem 10mV z rozdzielczością 1µV z błędem pomiarowym 0,5%+3 .
    Jeżeli zakres pomiarowy wynosi 10mV to :5% *10 000 uV = 500uV +/- 3cyfry.
    Błąd pomiaru wynosi 500uV.
    Pod warunkiem, że napięcie mierzone jest ok.10mV.
    Przy mniejszych napięciach bląd pomiaru będzie większy.
    Urgon wrote:
    Dokładność ta oznacza, że napięcie 10µV może być wyświetlane jako 7-13µV w najgorszym razie. Faktycznie, duży błąd
    Fantazje kolegi Urgon.
    Producent gwarantuje 500uV, czyli ok.50 razy mniejszą dokładność.
    Urgon wrote:
    AVE...Można użyć przystawki z dodatkowym wzmacniaczem nieodwracającym o wzmocnieniu 10-1000 razy by zwiększyć dokładność pomiaru, tylko trzeba nie być kompletnym ignorantem.
    Na schematach kolegi nie ma tej przystawki
    Bez tej przystawki, nie osiągasz dokładności których piszesz.
    Dorysuj to czego brakuje.
    Narysuj kolego Urgon schemat ideowy przystawki o wzmocnieniu 10-1000, wzmacniającej sygnał DC 1-10uV.
    Tak, żeby na wyjściu przystawki zmierzyć napięcie miernikiem AN8000.
  • #7
    Urgon
    Editor
    AVE...

    Przepraszam, pomyliły mi się multimetry. Aneng AN870 oferuje potrzebną dokładność 0,05%+3, czylo na poziomie ±13µV. Cena to mniej niż 180 złotych.
    Ale dodając stopień ze wzmacniaczem nieodwracającym, który można wyzerować, z odpowiednim wzmocnieniem, można wyzerować pozostałe wzmacniacze bez konieczności posiadania aż tak czułego i dokładnego instrumentu. Można taki wzmacniacz nawet skalibrować, by znać jego dokładne wzmocnienie. I to jest opcja, z której ja bym skorzystał...

    Zresztą jestem gotów zakupić miernik o większej dokładności choćby po to, by ci udowodnić, że się mylisz, i takie pomiary da się zrobić mając multimetr za niecałe 200 złotych zamiast dwóch tysięcy (Axiomet AX-8455 kosztuje 1200PLN, i byłby wystarczający, ale myślę o czymś w rodzaju GDM-8351 od GW Instek, ewentualnie czymś tańszym, używanym, co da się skalibrować)...
  • #8
    CYRUS2
    Level 42  
    Urgon wrote:
    choćby po to, by ci udowodnić
    Mnie udowodnić ? To pomyłka w adresie.
    Kolego Urgon – piszesz poradę dla początkującego.

    Najpierw był miernik, za 95zł.
    Po krytyce zmiana na taki za 180zł.
    Piszesz też o mierniku za 1200 zł.
    Takie inwestycje ma robić początkujący, żeby budować niesprawdzony układ ?
    Zrób prototyp i pomierz.
    Urgon wrote:
    AVE...Przepraszam, pomyliły mi się multimetry. Aneng AN870 oferuje potrzebną dokładność 0,05%+3, czylo na poziomie ±13µV. Cena to mniej niż 180 złotych.
    Ten miernik umożliwia pomiar napięcia 19,999mV z błędem ±13µV.
    Co wcale nie oznacza, że można nim zmierzyć napięcie 10-20uV.
    Błąd pomiaru napięcia 10-20uV będzie znacznie większy niż ±13µV.

    Więc miernikiem AN980 napięcia 10-20uV nie możesz zmierzyć.
    Urgon wrote:
    Ale dodając stopień ze wzmacniaczem nieodwracającym
    Zapomnij o przystawce na te napięcia (10-20uV).
    To bardzo trudna konstrukcja.
  • #9
    CosteC
    Level 34  
    CYRUS2 wrote:
    Ten miernik umożliwia pomiar napięcia 19,999mV z błędem ±13µV.
    Co wcale nie oznacza, że można nim zmierzyć napięcie 10-20uV.
    Błąd pomiaru napięcia 10-20uV będzie znacznie większy niż ±13µV.

    Więc miernikiem AN870 napięcia 10-20uV nie możesz zmierzyć.
    Urgon wrote:
    Ale dodając stopień ze wzmacniaczem nieodwracającym


    No tu dochodzimy do ciekawego tematu. Wg "wybitnej" dokumentacji, AN870 ma na zakresie 19.999 mV rozdzielczość 1 uV oraz niepewność pomiaru 0.05% +/-3 uV.

    Czyli gdyby nim mierzyć 20 uV to niepewność wynosi +/-3.01 uV! To czyni go lepszym przyrządem od Keysight DAQ970A który przy pomiarze 20 uV DC wykazuje niepewność +/- 5 uV (zakres 0.1 VDC ) a kosztuje sam 2500 USD + karta, w sumie jakieś 9 kPLN. Tu można mieć lepiej za 189 zł.

    Mała uwaga - o ile ANENG nie kłamie. Wnioski pozostawiam Wam, drodzy forumowicze, oraz wam, wyznawcy ANENG'a.
  • #10
    Janusz_kk
    Level 34  
    CosteC wrote:
    Mała uwaga - o ile ANENG nie kłamie. Wnioski pozostawiam Wam, drodzy forumowicze, oraz wam, wyznawcy ANENG'a.

    Strasznie 'lubię' takie pie#$lenie
    Jak dobierać i porównywać tranzystory JFET?

    Dodano po 1 [minuty]:

    PS. W pierwszej cyfrze brakuje górnego i dolnego segmentu.
  • #11
    Urgon
    Editor
    AVE...

    @CosteC

    Płacisz kilka tysięcy złotych za dokładniejszy miernik dlatego, że nie wymaga on kalibracji przed każdym pomiarem, a jego pomiary we wszystkich zakresach są zagwarantowane do określonej dokładności i długofalowej stabilności. Ale prosta przystawka w formie wzmacniacza nieodwracającego o wzmocnieniu 10-100x, z możliwością wyzerowania jej pozwoli na rozszerzenie dolnego zakresu pomiarowego AN870 o 1-2 rzędy wielkości. Na zakresie 20mV AN870 oferuje błąd do ±13µV. Jeśli dodany stopień wzmacniający nawet pogorszy ten wynik do 0,2%, to przy pomiarze 200µV błąd wyniesie tylko ±0.403µV! Niech błąd wyniesie nawet 0,5% - nadal będzie to błąd na poziomie ±1µV. Kosztem tego rozszerzenia zakresu jest konieczność częstego zerowania wzmacniacza - dlatego generalnie nie stosuje się takich rozwiązań w gotowych miernikach. A i sam zakres 200µV przydaje się bardzo rzadko...
  • #12
    CosteC
    Level 34  
    Janusz_kk wrote:
    CosteC wrote:
    Mała uwaga - o ile ANENG nie kłamie. Wnioski pozostawiam Wam, drodzy forumowicze, oraz wam, wyznawcy ANENG'a.

    Strasznie 'lubię' takie pie#$lenie


    Dodano po 1 [minuty]:

    PS. W pierwszej cyfrze brakuje górnego i dolnego segmentu.


    Ja też! Tylko czemu publikujesz zdjęcie multimetru z lat 80, nie-do-końca sprawnego, zapewne dekady po kalibracji, rzekomo mierzącego to samo co AN870... Co to ma 'udowodnić'? (zakres 199.99 mV a nie wspominany wcześniej zakres 19.999 mV?)

    Wiem za co płacę przy DAQ970A... Dlatego irytują mnie próby porównania AN870 z poważnymi przyrządami pomiarowymi. Nie, że jest zły - Jak na cenę jest nawet wybitnie dokładny, tyle, że instrukcja jest "nader optymistyczna" i przemilcza bardzo dużo. No i dokładność jest godna uwagi tylko dla VDC. Tutaj ktoś był dosyć dobrze wyposażony i sprawdził AN870 https://www.youtube.com/watch?v=BsUH4qfg-V8 VDC jest bardzo OK. Reszta... Różnie...

    Czemu nie wierzę w dokładność ANENGA? Ano, źródło napięcia odniesienia dla przyrządu klasy 0.05% jest już dosyć drogim elementem. Można użyć tańszego i je kalibrować, ale zostają dryfty - a tych ANENG nie podaje, bo zapewne są adekwatne do ceny, czyli duże i negujące deklarowaną dokładność. Na internetach można znaleźć informację, że źródłem odniesienia jest ICL8069. Nie wiadomo czy wersja A, B, C czy D. Sam dryft temperaturowy ICL8069 wynosi 10÷100 ppm/K, czyli 100÷1000 ppm dla zakresu 18÷28°C (popularny dla przyrządów laboratoryjnych zakres). Najlepsza wersja "A" oznaczałaby 0.01% dryftu. Wersja D aż 0.1%. Jak szacować dryfty od rezystorów pomiarowych? Kompensacji temperaturowej raczej nie ma - pomiar temperatury termoparą ma dokładność ±5°C co idealnie współgra z zakresem poprawnego działania: 10°C

    @Urgon Co do przystawek, są wzmacniacze z autozerowaniem, wcale nie drogie i z bardzo stabilnym, bardzo małym offsetem. Taki MCP6V01 ma gwarantowane ±2 uV i kosztuje poniżej 10 zł. Może warto spróbować? Rezystory 0.1% do ustalenia wzmocnienia da się zdobyć relatywnie łatwo.

    CYRUS2 wrote:
    Co wcale nie oznacza, że można nim zmierzyć napięcie 10-20uV.
    Błąd pomiaru napięcia 10-20uV będzie znacznie większy niż ±13µV.

    Więc miernikiem AN980 napięcia 10-20uV nie możesz zmierzyć.

    Chyba literówka jest (AN980 zamiast AN870)
    Właśnie wg "datashetu" AN870 niepewność dla pomiaru 20 µV wynosi ±3 µV. W teorii oczywiście, bo problemy dokładności AN870 to dopiero początek trudności pomiaru tak małych napięć DC. ±13 µV to niepewność przy pomiarze 20 mV. Trzeba też pamiętać, że 3 µV to 15% z 20 µV, więc szału nie ma :D
  • #13
    Janusz_kk
    Level 34  
    CosteC wrote:
    Ja też! Tylko czemu publikujesz zdjęcie multimetru z lat 80, nie-do-końca sprawnego,

    Chyba o sobie pisałeś, miernik jest skalibrowany i sprawdzony z innymi. resztę przemilczę bo pleciesz jak potłuczony żeby tylko swoje chore tezy udowodnić.

    Moderated By gulson:

    3.1.9. Nie ironizuj i nie bądź złośliwy w stosunku do drugiej strony dyskusji. Uszanuj odmienne zdanie oraz inne opinie na forum.

  • #14
    CosteC
    Level 34  
    Nie obrażaj ludzi tylko daj protokół kalibracji aktualny, skoro masz takowy. A wyświetlacz masz zepsuty... Co ja poradzę? Stać Cię na kalibrację a nie stać na naprawę wyświetlacza - to już nie moja sprawa.
    Możesz też podzielić się wiedzą jak liczysz błędy, skoro ci wyszło powyżej ±13 µV dla pomiaru 20 µV ANENGiem. Tylko uprzejmie i profesjonalnie proszę :) Chętnie zobaczę Twoje "zdrowe" tezy, może się czegoś nauczymy też.
  • #15
    Janusz_kk
    Level 34  
    CosteC wrote:
    Nie obrażaj ludzi tylko daj protokół kalibracji aktualny, skoro masz takowy.

    Sam zacząłeś tym głupim tekstem "
    CosteC wrote:
    Ja też! Tylko czemu publikujesz zdjęcie multimetru z lat 80, nie-do-końca sprawnego,
    "
    ten miernik jest i tak o kilka długości lepszy od dostępnych w tej cenie co go kupiłem.
    Jeśli uraziłem to przepraszam ale Twoja pryncypialność i upór jest co najmniej niewłaściwa na forum amatorskim, to nie laboratorium metrologiczne,
    a czepiasz się i kłócisz jakbyś co najmniej reaktor budował.

    CosteC wrote:
    A wyświetlacz masz zepsuty.

    Wyświetlacz to nie cały miernik. Poza tym to moja sprawa.
    CosteC wrote:
    Stać Cię na kalibrację a nie stać na naprawę wyświetlacza - to już nie moja sprawa.

    No widzisz? to po co się czepiasz.
    CosteC wrote:
    Możesz też podzielić się wiedzą jak liczysz błędy, skoro ci wyszło powyżej ±13 µV dla pomiaru 20 µV ANENGiem.

    Żadnych błędów nie liczę, pokazuję tylko że ten pogardzany przez ciebie aneg jest fabrycznie całkiem dobrze zestrojony i osiąga wystarczającą dokładność ja na tą klasę sprzetu.
    CosteC wrote:
    Tylko uprzejmie i profesjonalnie proszę

    Nie muszę, prostuję tylko jawne nieścisłości i naciąganie faktów.

    CosteC wrote:
    Co to ma 'udowodnić'? (zakres 199.99 mV a nie wspominany wcześniej zakres 19.999 mV?)

    Zakres był automatyczny, widocznie taki ma najmniejszy, nie używam miliwoltów więc nie wiem.